අද බොහෝ දෙනෙකුට ඩිමෙන්ෂියා ගති ලක්ෂණ තිබේ. සමහර විට රෝගී ලක්ෂණයක්ද ආරෝපනය කර ගත් ගති ලක්ෂණයක්ද යන්න හදුනා ගැනීම පවා අපහසු සමාජ ලක්ෂණයකි.
භාවනා කිරීම මගින් ඩිමෙන්ෂියා ලක්ෂණ පාලනය කර ගත හැකි බව පර්යේෂකයින් විසින් සොයා ගෙන තිබේ.
භාවනා කිරීමේදී ගන්නා මන්දගාමී, හිතාමතා හුස්ම ගැනීම ඩිමෙන්ශියා වර්ධනය වීමේ අවදානම අඩු කළ හැකි බව නව පර්යේෂණවලින් පෙනෙන බව පර්යේෂකයින්ගේ මතයයි.
වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ පැවත එන මෙම පිළිවෙත මනස තරුණව තබා ගැනීමට උපකාරී වන බව බොහෝ කලක සිට යෝජනා වී ඇත, නමුත් එය තහවුරු කිරීමට ජීව විද්යාත්මක ක්රියාවලීන් තවමත් අනාවරණය කර ගෙන නැතිවීම පාඩුවකි.
එක්සත් ජනපදයේ විද්යාඥයින්, ඔවුන්ගේ සොයාගැනීම් වෛද්ය සඟරාවක් වන Psychophysiology හි ප්රකාශයට පත් කර ඇති අතර, නිතිපතා භාවනාව මතකය කොල්ලකන රෝගයේ වඩාත් සුලභ වර්ගය වන ඇල්සයිමර් රෝගයේ ජීව විද්යාත්මක සලකුණු මට්ටම් අඩු කිරීම සමඟ පැහැදිලි කර ඇත.
භාවනාව හෝ සිහිකල්පනාව රුධිරයේ ඇමයිලොයිඩ් බීටා පෙප්ටයිඩ මට්ටම අඩු කරයි.
ඇමයිලොයිඩ් බීටා පෙප්ටයිඩ මොළයේ ප්ලේක් ලෙස හඳුන්වන ඇලෙන සුළු ගැටිති සෑදිය හැකි අතර එය රෝගය වර්ධනය වීමට එක් හේතුවකි.
දකුණු කැලිෆෝනියා විශ්ව විද්යාලයේ වයෝවෘද්ධ විද්යාව, මනෝවිද්යාව සහ ජෛව වෛද්ය ඉංජිනේරු විද්යාව පිළිබඳ මහාචාර්යවරියක වන ප්රධාන කතුවරිය වන ආචාර්ය මාරා මාතර් මෙසේ පැවසුවාය:
'ඔබ සැහැල්ලුවෙන් සිටින විට, ඔබ හුස්ම ගන්නා සෑම විටම ඔබේ හෘද ස්පන්දන වේගය වැඩි වන අතර ඔබ සාමාන්ය ලෙස හුස්ම ගන්නා විට හෘද ස්පන්දන වේගය අඩු වේ.
'හෘද ස්පන්දන වේගයේ දෝලනය වැඩි කිරීම සඳහා සෙමින් හුස්ම ගැනීම සම්බන්ධ දෛනික සැසි රුධිරයේ ඇමයිලොයිඩ්-බීටා මට්ටම් අඩු කිරීමට නැඹුරු වන බව ඇය පවසයි.
'ඇමයිලොයිඩ්-බීටා යනු පෙප්ටයිඩයක් (කුඩා ප්රෝටීනයක්) වන අතර එය සෛලීය ක්රියාකාරිත්වයේ සාමාන්ය අතුරු ඵලයක් වන අතර එය අනෙකුත් පරිවෘත්තීය අපද්රව්ය මෙන් සාමාන්යයෙන් මොළයෙන් සහ ශරීරයෙන් ඉවත් කරනු ලැබේ.
'කෙසේ වෙතත්, නිෂ්පාදන මට්ටම් ඉතා ඉහළ නම් හෝ නිෂ්කාශන අනුපාත ප්රමාණවත් තරම් ඉහළ මට්ටමක නොමැති නම්, ඇමයිලොයිඩ්-බීටා මට්ටම් වැඩි වන අතර මොළයේ එකතු වීමට (එකට ඇලී සිටීමට) පටන් ගත හැකිය, ඇල්සයිමර් රෝගයේ ආසන්න ලක්ෂණයක් වන ඇමයිලොයිඩ්-බීටා සමරු ඵලකය සාදයි.'
ඇය Psypost වෙත මෙසේ පැවසුවාය:
'මන්දගාමී හුස්ම ගැනීම සමහර ආකාරයේ භාවනා පිළිවෙත්වල වැදගත් ලක්ෂණයකි,
'භාවනා කිරීමේදී මන්දගාමී හුස්ම ගැනීම, මන්දගාමී හුස්ම ගැනීමකින් තොරව භාවනා කිරීමට වඩා ප්ලාස්මා ඇමයිලොයිඩ්-බීටා මට්ටම් අඩු කරයිද යන්න පිළිබඳව අපි උනන්දු වුණා.'
ඔවුන්ගේ විශ්ලේෂණයට වයස අවුරුදු 18 ත් 35 ත් අතර නිරෝගී වැඩිහිටියන් 89 දෙනෙකු ඇතුළත් විය - වයස් ආශ්රිත රෝග නිසා තවමත් වෙනස් වී නොමැති පරිදි තෝරාගත් වයස් පරාසයකි - ඔවුන් මීට පෙර නිතිපතා භාවනා කර නොතිබුණි.
සහභාගිවන්නන් අහඹු ලෙස කණ්ඩායම් තුනෙන් එකකට ඇතුළත් කරන ලදී; පළමුවැන්නාට අහඹු ලෙස පහක් ගණන් කිරීම සඳහා ආශ්වාස කරන ලෙසත්, පහක් ගණන් කිරීම සඳහා ප්රශ්වාස කරන ලෙසත් කියන ලදී, එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස විනාඩියකට ආසන්න වශයෙන් හුස්ම හයක වේගයක් ඇති වූ අතර ඊට වෙනස්ව, දෙවන කණ්ඩායම අනුගමනය කළ යුතු නිශ්චිත ගණන් කිරීමක් හෝ රිද්මයක් නොමැතිව සාමාන්ය හුස්ම ගැනීම පුහුණු විය.
ඔවුන්ට දිනකට දෙවරක් මිනිත්තු 20 ක් හුස්ම ගැනීමේ අභ්යාස කරන ලෙසත්, සතියකට දිනපතා මිනිත්තු 40 ක් පුහුණු වන ලෙසත් කියන ලදී.
පර්යේෂකයන් විශේෂිත හෘද ස්පන්දන සංවේදක භාවිතයෙන් ශරීරයට ඇති බලපෑම් මනින ලද අතර, සැසි අතරතුර හෘද ස්පන්දන වේගයෙහි විශාල දෝලනයන් ඇති බව තහවුරු කළේය.
මෙයින් අදහස් කළේ ඔවුන් ඔවුන්ගේ පැරසයිම්පතටික් ස්නායු පද්ධතිය (PNS) - බොහෝ විට 'විවේක සහ ජීර්ණය' පද්ධතිය ලෙස හඳුන්වනු ලබන - සාර්ථකව සම්බන්ධ කර ගත් බවයි - එය ශරීරය සන්සුන් කිරීම ඇතුළු බොහෝ දේ සඳහා වගකිව යුතුය.
මේ අතර, සාමාන්ය ලෙස හුස්ම ගත් කණ්ඩායම මෙම දෝලනයන් නොපෙන්වූ අතර එයින් අදහස් කරන්නේ ඔවුන්ගේ භෞතික විද්යාත්මක තත්වය ඔවුන්ගේ විවේක තත්වයට සමාන බවයි.
පර්යේෂකයන් අධ්යයනයේ ආරම්භයේ සහ අවසානයේ සියලුම සහභාගිවන්නන්ගෙන් රුධිර සාම්පල ද එකතු කළ අතර, විශ්ලේෂණයෙන් කණ්ඩායම් අතර ඇමයිලොයිඩ් බීටා මට්ටම් මට්ටම්වල වෙනස්කම් අනාවරණය විය.
මන්දගාමී හුස්ම ගැනීමකින් තොරව සිහිකල්පනාව පුහුණු වූ අය ප්ලාස්මා ඇමයිලොයිඩ් බීටා මට්ටම්වල වැඩි වීමක් පෙන්නුම් කළහ.
ප්රතිලෝමව, සිහිකල්පනාව අතරතුර සෙමින් හුස්ම ගත් අය මට්ටම් අඩු කර තිබුණි.
වෛද්ය මාතර් ගේ අදහසවුයේ,
'මෙය සිහිකල්පනාව පමණක් ඇමයිලොයිඩ්-බීටා මට්ටම් වැඩි කරන්නේ මන්දැයි යන ප්රශ්නය මතු කරයි
'සිහිකල්පනාවට අවධානය යොමු කළ අවධානය අවශ්ය වේ. නොනාඩ්රිනලින් යනු අවධානය යොමු කරන අවධානයට සහාය වන ස්නායු මොඩියුලේටරයකි.
'විවිධ ආකාරයේ භාවනා පිළිවෙත් ඔබේ කායික විද්යාව සහ අවධානයට බෙහෙවින් වෙනස් බලපෑම් ඇති කළ හැකිය. එක් එක් ආකාරයේ පුහුණුවට විවිධ ප්රතිලාභ තිබිය හැකිය.ෙ
'මෙම සොයාගැනීම්වලින් පෙනී යන්නේ මන්දගාමී හුස්ම ගැනීම ඇතුළත් වන ක්රම මගින් ප්ලාස්මා ඇමයිලොයිඩ්-බීටා අඩු කිරීමට ඉඩ ඇති බවයි.'
කෙසේ වෙතත්, ප්ලාස්මා ඇමයිලොයිඩ් බීටා අඩු කිරීම ඇල්සයිමර් අවදානම අඩු කිරීමක් සහතික නොකරන බව සැලකිල්ලට ගැනීම වැදගත්ය.
මෙම සොයාගැනීම් පැමිණෙන්නේ එක්සත් රාජධානියේ ඩිමෙන්ශියා රෝගීන් අඛණ්ඩව ඉහළ යන බැවින්, දැනට බ්රිතාන්ය ජාතිකයින් මිලියනයකට ආසන්න සංඛ්යාවක් පීඩාවට පත්ව සිටිති - 2040 වන විට එම සංඛ්යාව මිලියන 1.4 දක්වා ළඟා වනු ඇතැයි පුරෝකථනය කර ඇත.
මෙම තත්වයන් ජාන විද්යාව, මොළයේ වෙනස්කම්, දුර්වල ආහාර, දුම්පානය සහ ශාරීරික ක්රියාකාරකම් නොමැතිකම ඇතුළු සාධක ගණනාවක් නිසා එය ඇති විය හැක.
මෙම තත්ත්වයට ප්රතිකාරයක් නොමැති වුවද, මුල් රෝග විනිශ්චය ප්රගතිය මන්දගාමී කිරීමට සහ රෝග ලක්ෂණ කළමනාකරණය කිරීමට උපකාරී වේ,
ඒවාට මතක ශක්තිය නැතිවීම, අවධානය යොමු කිරීමේ අපහසුතාව, මනෝභාවය වෙනස්වීම් සහ සංවාදවලින් පසු ගැටළු ඇතුළත් වේ.
වර්ධනය වන සාක්ෂි වලින් පෙනීම, ශ්රවණය, රසය, ස්පර්ශය සහ සමබරතාවයේ වෙනස්කම් සම්භාව්ය රෝග ලක්ෂණ වසර ගණනාවකට පෙර දිස්විය හැකි බව පෙන්වා දෙයි.
විශේෂඥයින් අනතුරු අඟවා ඇත්තේ අන් අයට ඕනෑවට වඩා සමීපව සිටීම වැනි අවකාශීය දැනුවත්භාවය පිළිබඳ ගැටළු ඩිමෙන්ෂියාවට හේතු විය හැකි බවයි.
0 ප්රතිචාර:
Post a Comment