දැන් අවුරුදු හැත්තෑවත් පැනලා ?
ඔව්.
.jpeg)
.jpeg)
සුන්දරබන්ස් සහ බොන් බිබී ප්රවාදය
22 hours ago
'
තෙරුවන් සරණයි .
සුබ අළුත් අවුරුද්දක් වේවා !.
--- වේද ගීතයක්
අසත්යයෙන් සත්යයටද - අන්ධකාරයෙන් ආලෝකයටද , මරණයෙන් අමරණයටද - අප යොමු කල මැනවි.
ජීවිතය
සිනිදු ස්වර මැවුනේ මැඩු විටය තත්.
විශ්ව සාධාරන නීතිය - ටෝල්ස්ටෝයි
ලොකයේ පවත්නා හොද සහ නරක තරගයකට යවුවොත් අනිවාර්යෙන්ම ජයග්රහණය කරන්නේ හොදය.
රබීන්ද්රනාත් තාගෝර්
වළාකුලක් වුවානම් කොතරම් හොදදැයි කුරුල්ලා සිතන විට , වළාකුල දුක්වන්නේ තමන් කුරුල්ලෙකු නොවීම ගැනය.
2025-05-31
කීර්ති විජේබාහු..?
වමේ සිට දෙවැන්නා සමන් පියසිරි සහෝදරයා.
ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ නායක රෝහණ විජේවීර හා ප්රධාන ලේකම් උපතිස්ස ගමනායක ඇතුළු පක්ෂයේ ප්රමුඛ පෙළේ නායකයන් 1989 නොවැම්බර් මස ඝාතනයට ලක් වී ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ සංවිධාන ව්යූහය අවුල්ව ගියපසු ඇති වූ පසුබෑම එතෙක් පක්ෂය මුහුණ දී තිබු සියලු පසුබෑම්වලට වඩා විශාල විය. රෝහණ විජේවීරගේ ඝාතනයෙන් පසු පක්ෂයේ දේශපාලන මණ්ඩලයේ අනෙකුත් සාමාජිකයන් පැවති තත්ත්වය අනූව අදහස් හුවමාරු කර ගනිමින් පක්ෂය ඉදිරියට ගෙන යෑම සඳහා පක්ෂයේ නායකත්වයට සමන් පියසිරි ප්රනාන්දු නොහොත් කීර්ති විජේබාහු තෝරා ගන්නා ලදි.
අනුව සමන් පියසිරි ප්රනාන්දු පක්ෂ නායකත්වයට පත් වන්නේ 1989 නොවැම්බර් මස 28 වැනිදා රත්නපුර හිදැල්ලනට කිට්ටුව පණුකරාපිටියේ පිහිටි රත්නපුර සන්නද්ධ නායක ගුණරත්නගේ නිෙවසේදී දේශපාලන මණ්ඩලය රැස් වූ අවස්ථාවේදීය.
ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ දේශපාලන මණ්ඩල සභිකයන්ගෙන් ඉතිරිව සිටි සමන් පියසිරි, ශාන්ත බණ්ඩාර, ලලිත් විජේරත්න ඇතුළු පිරිසක් එයට සහභාගි වූ අතර දේශපාලනය හා සංවිධානාත්මක ක්රියා සම්බන්ධයෙන් ඉතිරිව සිටි දක්ෂතම පුද්ගලයා සමන් පියසිරි ප්රනාන්දු බැවින් පක්ෂ නායකත්වය සඳහා සියල්ලන්ගේ සහාය ඔහුට හිමි විය.
1984 වසර අග භාගය වන විට ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ දේශපාලන මණ්ඩලය විසින් සන්නද්ධ අංශයක් පිහිටුවීම සඳහා යෝජනා විය. ඒ අනුව දේශප්රේමිත්වය තේමා කරගත් රණශූරත්වය තරමටම උපායශීලීත්වයද මුල්කරගත් සටනක නිරත විය යුතු බවට තීරණය විය. පසුව ආණ්ඩුවේ නිල නොවන ඝාතක කල්ලිවල සහ රාජ්ය මර්දනයට මුහුණ දීමට දේශප්රේමි ජනතා ව්යාපාරය ගොඩනඟමින් ප්රතිවිප්ලවීය ක්රියාවලිය තීව්ර කරන ලදි. පසුකාලීනව ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ සන්නද්ධ අංශය වූ දේශප්රේමි ජනතා ව්යාපාරයේ නායකයා සහ අණදෙන්නා වූයේ සමන් පියසිරි ප්රනාන්දු ය. ඔහු කීර්ති විජේබාහු, කබ්රාල්, මෙන්ඩිස් අංකල්, ධම්මික හා ජනක යන අන්වර්ත නාමයන්ගෙන් හඳුන්වන ලදි.
1958 මාර්තු 23 වැනි දින මොරටුවේ උපන් සෙල්ලප්පෙරුමගේ සමන් පියසිරි ප්රනාන්දු පාසල් අධ්යාපනය අවසන්කර උසස් අධ්යාපනය සඳහා 1978 දී කැලණිය විශ්වවිද්යාලයේ වාණිජ විද්යාපීඨයට ඇතුළත් විය. සමන් පියසිරි යනු සරසවි ඉතිහාසයේ දෙවන ස්ථානයට වැඩිම ලකුණු ප්රමාණයක් ලබා ගත් දක්ෂතම ශිෂ්යයකි. 1978 දී ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ සමාජවාදි ශිෂ්ය සංගමයට සම්බන්ධ වන සමන් පියසිරි, ශිෂ්ය අංශය නඟා සිටුවීමට ක්රියාකාරීව හවුල් විය. ඔහු වාණිජ උපාධිය සමත් වීමෙන් පසුව පූර්ණ කාලීන ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ දේශපාලනය තෝරා ගත්තේය.
බස්නාහිර, සබරගමුව හා දකුණු කලාපයේ යුද ලේකම් වශයෙන් කටයුතු කළ සමන් පියසිරි ප්රනාන්දු, දේශප්රේමි ජනතා ව්යාපාරය ඉතා කෙටි කාලයක් තුළ ආකර්ෂණීය හා ජව සම්පන්න සන්නද්ධ අංශයක් බවට පරිවර්තනය කරනු ලැබූයේ ඔහුගේ නායකත්වයෙනි. 1989 අගභාගයෙහි රාජ්ය මර්දනය හමුවේ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ ක්රියාකාරිකයන්ගේ හිස් මස් ලේ දත් ප්රකෘති සිහියෙන් ගලවද්දි හා ඉවත් කරද්දි ඒ මර්දනයට එරෙහිව පක්ෂයට නායකත්වය දුන්නේ සමන් පියසිරි හෙවත් කීර්ති විජේබාහුය.
කීර්ති විජේබාහු නම ආණ්ඩුවට මහා භීතිකාවක් විය. දතට දත ඇසට ඇස හිසට හිස වෙන් කිරීමේදී “එකට එක ” න්යායෙහි නායකයා කීර්ති විජේබාහුය. ඔහු කොතරම් අභීතද යත් මර්දනය තීව්ර අවධියේදී පවා සැඟවී සිටි චරිතයක් නොවේ. ඔහුගේ ගමන් බිමන් නිදහසේම විය. ඔහු හැම විටම බස් රථවල යමින් පාරේ ප්රසිද්ධියේ ඇවිදිමින් දේශපාලන සංවිධානය වේගවත් කළ සගයෙකි.
සන්නද්ධ අංශයට බැඳුණු පක්ෂ ක්රියාධරයෝ බහුතරය විප්ලවයට ප්රේම කළ, පක්ෂයට ආදරය කළ, ජනතාවගේ විමුක්තිය ප්රගතිය සහ ජයග්රහණය උදෙසා කැප වී සිටි ගරිල්ලා භටයෝ පිරිසක් වූහ. එමෙන්ම සන්නද්ධ අංශයේ පුහුණුව, ශක්තිය, උපක්රම, ඇතැම් ආරක්ෂක හමුදා සාමාජිකයින් සමඟ ගොඩ නඟා ඇති සම්බන්ධතා පිළිබඳව බොහෝ දෙනා මවිතයට පත්වූහ. අවි පැහැර ගැනීමේ ප්රහාරයන්ට සම්බන්ධ වූ කැරලිකරුවන් සඳහා සති තුනක හෝ දෙසතියක රහසිගත පුහුණුවක් සන්නද්ධ අංශයේ නායකත්වය විසින් රක්ෂිත වනාන්තරයන්හි තාවකාලිකව ඉදිකරන ලද අවි පුහුණු කිරීමේ කඳවුරු 100කදී පමණ සිදු කරන ලදි. එහි පුහුණුව භාරව බොහෝ විට කටයුතු කළේ ආරක්ෂක අංශ වෙතින් පළාවිත් පක්ෂයට සම්බන්ධවූ හමුදා භට පිරිස් විසිනි. පුහුණු කඳවුරු මොනරාගල, පොතුවිල්, අම්පාර, ත්රිකුණාමලය, හම්බන්තොට, රත්නපුර දඹුල්ල, මාතලේ, සිංහරාජ හා හම්බෙගමුව ඇතුලු ප්රදේශ ගණනාවක ක්රියාත්මක විය.
විශේෂයෙන් දකුණේ කැලෑබදවද රජරට රක්ෂිතයන්හිදීද ශ්රී පාදයේ එරත්න දිසාවේ සහ මාතලේ නකල්ස් හි පිහිටා තිබු කඳවුරු වඩාත් හොඳින් ක්රියාත්මක විය. එසේ පුහුණු කඳවුරු භාරව සමන් පියසිරිගේ නායකත්වය යටතේ වික්රම, ආතර්, දිනේෂ් ඇතුළු කිහිප දෙනෙක්ම වූහ. සන්නද්ධ පුහුණුවිම් අවසානයේදී විසිර යෑමේ පෙරට්ටු කිහිපයකටද සමන් පියසිරි සහභාගි වූ බව සඳහන් වේ.
දේශප්රේමි ජනතා ව්යාපාරය හමුදා කඳවරු සහ පොලිස් ස්ථාන කිහිපයකටද ප්රහාර එල්ල කර යුද අවි පැහැර ගැනීමට සමත් විය. කටුනායක ගුවන් හමුදා කඳවුරට ද, කොතලාවල ආරක්ෂක පීඨයටද, පන්නල හමුදා කඳවුරට සහ පොලිස් ක්ෂේත්ර බළකා මුලස්ථානයටද ඇතුළුව තවත් පොලිස් ස්ථාන කිහිපයකට ප්රහාර එල්ල කිරීම බාරව සිටියේද සමන් පියසිරි ප්රනාන්දු නොහොත් කීර්ති විජේබාහු ය.
එසේම කොළඹ ඔබරෝයි හෝටලයේදී ආරක්ෂක රාජ්ය ඇමති රන්ජන් විජේරත්න ප්රමුඛ ජ්යෙෂ්ඨ හමුදා නිලධාරින් හා පොලිස් නිලධාරීන්ගේ හමුවකදී ඔවුන්ට වසදී ඝාතනය කිරීමේ සැලසුමක් සමන් පියසිරිගේ මූලිකත්වයෙන් සකස් කළ ද අවසාන මොහොතේ එය අසාර්ථක විය.
ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ ගරිල්ලා සාමාජිකයන් විදේශ රටවලින් පුහුණුව ලැබු බවටත්, විදේශ රහස් ඔත්තු සේවා සමඟ සම්බන්ධතා ඇති බවටත්, ඒවායේ උදව් ඇතිව පහරදීම් සැලසුම් කරන බවටත්, ආරක්ෂක අංශ විටෙක අනුමාන කළද එය වැරදි මතයක් විය. කෙසේ වුවද ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ සන්නද්ධ අංශය වූ දේශප්රේමි ජනතා ව්යාපාරයට අලුතින් එක්වූ නව තරුණ බලවේගයේ ක්රියාකාරිත්වය, හැකියාවන් සහ දක්ෂතාවයන් අතර ඉහළම තැනක් ගත්තද දේශපාලන දැක්ම අතින් අතිශය දුර්වල පුද්ගලයන් පිරිසක් වූ බව සඳහන් කළ යුතුය. අත්දැකීම් සහ දේශපාලන පරිණත බව පැරණි සාමාජිකයන්ගෙන් දැකගත හැකි වුවද නව සාමාජිකයන්ගේ දේශපාලන දෘෂ්ටියේ නොමේරූ බව නිසා ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ පිරිහීමේ ලක්ෂණ ඇරඹුණු බව සඳහන් කිරීම වැදගත්වේ.
අවසානයේ එය පක්ෂයේ අරගලය විප්ලවීය අවසානයක් දක්වා ගෙන යෑම වෙනුවට බරපතළ ව්යවසනයකින් අවසන් වීමට හේතු විය.
1989 නොවැම්බර් මස එක්තරා දෛවෝපගත සිදුවීමක් සිදුවිය. බොරලැස්ගමුව පිහිටි පක්ෂ හිතවතකුගේ නිෙවසේ රාත්රිය ගත කරමින් සිටි සමන් පියසිරි ශාරීරික අවශ්යතාවක් සඳහා නිෙවසින් පිටතට පැමිණි අවස්ථාවේ දුටුවේ ආරක්ෂක අංශවල හදිසි වැටලීමකි. එසැණින් ඔහු අසල කපා දමා තිබු කොස් අතු ගොඩක් තුළ සැඟව ගත්තේය.
මේ කොස් අතු හවස්වරුවේ කපා දමා තිබූ හෙයින් දිමිගොටු ඇවිස්සි සමන් පියසිරිගේ සියොලඟ පුරා දිමි දුවමින් විදින්නටත් විය. නමුත් පිටතට පැමිණීමට හෝ සෙලවීමට කෙඳිරියක් නැගීමට හෝ නොහැකිය. උදෑසන වන විට වැටලීම් අවසන් වූ සැණින් කොස් අතු ගොඩින් පිටතට පැමිණි සමන් පියසිරි නිෙවසට ඇතුළු වී නිවැසියන්ට පවසා, අනතුරුව රැකියාවකට යන අයෙකු ලෙස නිෙවසින් පිටත්ව ගියේය. නමුත් නැවත එවැනි වාසිසහගත සිදුවීමකින් තම දිවි බේරා ගැනීමට සමන් පියසිරි ට නොහැකි විය.
රෝහණ විජේවීරගේ ඝාතනයෙන් පසුව පක්ෂයේ ඉදිරි කටයුතු සමන් පියසිරි විසින් ගෙනයාමට තීරණය කිරිමෙන් පසුව, රෝහණ විජේවීරගේ ඝාතනයෙන් මසක් ගතවූ දින පක්ෂය විසින් රට පුරා විරෝධතාවයක් දියත් කර නායකයා ඝාතනය කළ පිරිසට ප්රතිවිරෝධය දැක්වීමක් සිදුකරන ලදි. එය සැලකිය යුතු ප්රමාණයකින් සාර්ථක වුවද ආණ්ඩුව දියත් කරමින් තිබු මර්දනය තුළ අත්අඩංගුවට පත්වීම් හා ඝාතනයට ලක්වීම් දිගින් දිගටම සිදුවිය. මේ වන විට පක්ෂයේ බොහෝ රහස් හා තොරතුරු පුද්ගල නාම සංවිධාන රටාවන් ආදී සියල්ල ආණ්ඩුවේ ආරක්ෂක අංශ අතට පත්ව තිබුණි. ඒවා ඔවුන් අතට පත් වූයේ ඔවුන්ගේ දක්ෂතා මත නොව පාවා දෙන්නන්ගේ හා දුර්වලයන්ගේ හෙළිදරව් කිරීම් නිසාය.
පවතින තර්ජනය හමුවේ තම මවගෙන් හා නැගණියගෙන් වෙන්ව විසු සමන් පියසිරි, 1989 දෙසැම්බර් 25 වන දින නාවල පිහිටි මවගේ නිෙවස වෙත පැමිණියේය. ඔහුගේ යෝජනාව වූයේ පදිංචිය වෙනස් කල යුතු බවය. නමුත් සිදුවීම් පෙළගැසී තිබුණේ යහපත් අන්දමට නොවේ. එදින රාත්රිය ඔහු ගරිල්ලා සටන් පිළිබඳ පොතක් කියවමින් සිටියදී අසුන්ගෙන සිටි පුටුවේම නින්ද ගොස් තිබුණි. අලුයම උදා වීමටත් පෙර ආරක්ෂක අංශ නිලධාරීන්ගෙන් නාවල නිෙවස පිරී ගියේය. දැන් සියල්ල සිදුවී අවසන්ය. අත්අඩංගුවට ගැනීමෙන් පසු සමන් පියසිරි ඒකාබද්ධ මෙහෙයුම් මූලස්ථානයට රැගෙන එනු ලැබීය.
එසේ ඔහු රැගෙන ආ මොහොතේ සිටම ඔහු කළ සමාජවාදය පිළිබඳ දේශනයෙන් පහළ හමුදා සාමාජිකයන් ප්රසාදයක් ඇති කරගෙන සිටියහ. එතැනම ඉහළ හමුදා නිලධාරීන්ද සිටි අතර ඔවුන් කුපිත වී සිටියහ. “තවත් ටික වේලාවක් මේ කතාව තිබුණොත් පහළ හමුදා සාමාජිකයන් තුවක්කු තමන් වෙත හරවනු ඇති බව” ඉහළ හමුදා නිලධාරිහු සිතූහ.
අනතුරුව මත්තේගොඩ පවත්වාගෙන ගිය රැඳවුම් කඳවුර වෙත සමන් පියසිරිව රැගෙන ගිය අතර රාජ්ය මර්දනයේ කෲර වධ බන්ධනයන්ට ලක්කරමින් ඔහුගෙන් ප්රශ්න කරන ලදි. ඉතා දුෂ්කරම මොහොතක වුවද ධෛර්ය හීන කර නොගන්නා අපූර්වතම සටන්කාමියෙකු වූ සමන් පියසිරිට ඒ මොහොතේද තමන්ට පෞද්ගලික අරමුණු නැතැයිද තිබුණේ පොදු අරමුණක් උදෙසා සටන් කිරීම බවත්, තමන් දැරූ වගකීම බාර ගැනීමට තවත් අය බිහිවන බැවින් මෙම මරණය තමන්ට වේදනාවක් නැති බවත්, මරණයට පෙර ඔහු ප්රකාශයක් කළේය.
එසේම දිවි බේරා ගැනීමට යයි සිතා යම් යම් තොරතුරු හෙළි කළ අයද සමන් පියසිරි හමුවට ගෙන එනු ලැබූ අතර ඔවුන්ගෙන් ඇතැම් අය සමන් පියසිරිට පවසා ඇත්තේ, රෝහණ විජේවීර ඇතුළු සියලු දෙනා මියගොස් ඇති තත්ත්වයක් තුළ තවත් ආරක්ෂා කිරීමට දෙයක් නොමැති බවය.
ඒ නිසා දන්නා දෙයක් කියා ජීවිතය බේරා ගන්න බලමු වැනි අදහස්ය. නමුත් එසේ කී අයගෙන් සමන් පියසිරි අසා ඇත්තේ “නැහැ ඒක වැරදි සහෝදරයා, හෙළිවෙන්න තවත් දේවල් නැත්නම් ඔවුන් අපට මේ තරම් වද දෙමින් මේ තොරතුරු හෙළි කර ගැනීමට උත්සාහ දරන්නේ ඇයි?” යනුවෙනි. තම අවසන් මෙහොතේත් සමන් පියසිරි විශ්වාස කළේ කවුරුන් විසින් හෝ පක්ෂය යළි ගොඩනඟන බවය.
සමන් පියසිරි ප්රනාන්දු තම ජීවිතය පරිත්යාග කළේ පක්ෂය පිළිබඳව එකදු වචනයක් වත් සතුරන්ට නොපවසා වීරයකු ලෙසය. ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ දෙවන නායකයා වශයෙන් සමන් පියසිරි ප්රනාන්දු 1989 දෙසැම්බර් 29 දින ඝාතනයට ලක් වූ අතර එවිට ඔහු 32 හැවිරිදි වියෙහි පසු විය.
සමන් පියසිරි ප්රනාන්දු ගේ මව විසින් ලියන ලද කවියක් උපුටා දක්වමින් මෙම ලිපිය අවසන් කරමු.
"වැලේ මැද පිපුණු සුවඳැති සමන් මල
කැලේ රුදු බමරු ඩැහැගෙන ගියෙ එකල
රැලේ එකතු වී වැනසු මුත් නිමල
බලේ මතුත් පවතී එහි සුවඳ කැල "
එම්. තාරික්
සමන් පියසිරි ප්රනාන්දු ගේ මව විසින් ලියන ලද කවියක් උපුටා දක්වමින් මෙම ලිපිය අවසන් කරමු.
"වැලේ මැද පිපුණු සුවඳැති සමන් මල
කැලේ රුදු බමරු ඩැහැගෙන ගියෙ එකල
රැලේ එකතු වී වැනසු මුත් නිමල
බලේ මතුත් පවතී එහි සුවඳ කැල "
එම්. තාරික්
A day in the life
2025-05-30
වෘත්තීය සමිති.
ශ්රී ලංකාවට තිබෙන ලොකු අභියෝගයක් ලෙස Trade Union Culture එක ගැන අපි නිතර කතා කරනවා. ශ්රී ලංකාව කියන්නේ Trade Union Raj එකක් කියලා කියන්නේ ඒකයි.
2025-05-29
පසක්වීම
හිරු නිවෙන්නට දෙපැයකට පෙර
බිමට යොමුවූ දෑස් අතරින්
රාජගිරියට ඇදෙන පෙරහැර
දනිති යනවග නො එන ගමනක.
බාල ලී පෙට්ටියේ සැතපී
ගියත් මට නුඹලා කියෙව්වැකි
නොදැනේද මා දුන් සැහැල්ලුව
අවමඟුල් උත්සව කපාහැර.
මල් වඩම් හා බැනර් කැපුවෙමි
නෙස්කැෆේ පුටු ටෙන්ට් හැලුවෙමි.
එම්බාම් නැති දුගඳ මිනියක
සාද සාමීචියට ඉඩ නැති.
හුදෙකලා වී කුටියෙ සිරවී
පන්හිඳෙන් ජීවිතය අමුණා
හුස්ම රැල්ලක් ගැටගැසූ මට
සමුගැනීමේ කතා කුමටද?
විච්චේදනය කර ඉගෙන ගන්නට
වෙද නලා පලඳවා ගන්නට
මාවටා රොක් වේවි සිසු කැළ
පුදුම වන්නට කිමද කාරණ ...
මගේ මිනියෙහි හදවතක් නැති.!
නොවටිනා ගාණකට මිළ කර
උගස් කළ එය තවම ඔහු ළඟ .!!!
A day in the lifeබිමට යොමුවූ දෑස් අතරින්
රාජගිරියට ඇදෙන පෙරහැර
දනිති යනවග නො එන ගමනක.
බාල ලී පෙට්ටියේ සැතපී
ගියත් මට නුඹලා කියෙව්වැකි
නොදැනේද මා දුන් සැහැල්ලුව
අවමඟුල් උත්සව කපාහැර.
මල් වඩම් හා බැනර් කැපුවෙමි
නෙස්කැෆේ පුටු ටෙන්ට් හැලුවෙමි.
එම්බාම් නැති දුගඳ මිනියක
සාද සාමීචියට ඉඩ නැති.
හුදෙකලා වී කුටියෙ සිරවී
පන්හිඳෙන් ජීවිතය අමුණා
හුස්ම රැල්ලක් ගැටගැසූ මට
සමුගැනීමේ කතා කුමටද?
විච්චේදනය කර ඉගෙන ගන්නට
වෙද නලා පලඳවා ගන්නට
මාවටා රොක් වේවි සිසු කැළ
පුදුම වන්නට කිමද කාරණ ...
මගේ මිනියෙහි හදවතක් නැති.!
නොවටිනා ගාණකට මිළ කර
උගස් කළ එය තවම ඔහු ළඟ .!!!
--------රෝ.සි.
2025-05-28
ප්රාග් - ප්රොටෝ අවධියේ සිංහල භාෂාව
භාෂාව මනුෂ්ය සත්වයා අන්ය සත්වයන්ගෙන් වෙසෙසා දැක්වෙන ප්රධාන ලක්ෂණයකැයි පැවසිය හැකිය. අන්ය සත්වයන් ද මුඛ මාධ්යයෙන් නොයෙක් පණිවුඩ හුවමාරු කරගන්නා නමුත් මනුෂ්ය භාෂාව එම පණිවුඩ හුවමාරු ක්රමයන්ට වඩා සංකීර්ණ අදහස්වලට වාහනයක් බව කරුණු පරීක්ෂා කිරීමේදී පෙනේ. මනුෂ්යයා විසින් නිපදවාගත් මේ චින්තනයේ පිහිටෙන් ඔහුට ක්රමයෙන් අතිශය පෘථුල වූ මහත් ශිෂ්ටාචාරයක් ගොඩන`ගා ගැනීමට හැකිවිය.
එහි ප්රතිඵලයක් වශයෙන් මානව ශිෂ්ටාචාරගතවීමේ මුල අදියරවලදී ප්රබල භාෂාමය උප සන්නිවේදන මාධ්යයක් ලෙසින් ලේඛනය බිහිවූ අතර මෙසොපෙතේමියාවෙන් ඇරඹී එය මිසරය, පර්සියාව, ඉන්දියාව, චීනය වැනි ලෝක ශිෂ්ටාචාර පැවති ප්රදේශ පුරා රූපාක්ෂර, සංකේතාක්ෂර, සංකේතාත්මක ලෙස හා අවසානයේ ක්රමික අක්ෂර ලෙස ලොව පුරා පැතිර ගියේය. ඒ අනුව ලේඛනය යනු වසර ලක්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ ශබ්ද විධිකාරයට, අංගචලනාකාරයට චිත්ර සටහන් ගුහාවල ඇදීම යනාදි වශයෙන් විකාශය වෙමින් ආ මානව සන්නිවේදනයේ විශිෂ්ට ප්රතිඵලයක් බව පැවසිය හැක. එබැවින් ලේඛන ක්රමවල ඉතිහාසය මිනිසාගේ ආරම්භක අවස්ථාවෙහි පටන්ම සාකච්ඡාවට බඳුන් කළ යුතුය.
පෙර දැක්වූ ආකාරයට ලෝක භාෂා පරිණාමයේ ප්රතිඵලයක්ව උදාහරණ ලෙස අවුරුදු 2500 පැරණි සිංහල භාෂාව පෙන්වාදිය හැක. ඉන්දු යුරෝපා භාෂා පවුලට අයත් මෙම භාෂාවද ප්රාග්ඓතිහාසික මානවයාගේ අංගචලනය හා ශබ්ද උපකාර කොටගත් සංඥාවල සිට ප්රොටෝ ඓතිහාසික යුගය වන විට කිසියම් ලේඛන කලාවක් සහ ක්රමික භාෂා ව්යවහාරයක්ම බවට පත්ව අනතුරුව සිදුවන ආර්යාගමන බලපෑම්, ඒ හා ස්වදේශික සහසම්බන්ධතා ක්රි.පු. 3 සිට මහින්දාගමනයෙන් ඇතිවුණ අශෝකාක්ක්ෂරවල බලපෑම්ද, පසුකාලීන ආන්ද්ර, ද්රවිඩ බලපෑම්ද ක්රි.ව. 7 සිට පල්ලව බලපෑම්වල සිට ක්රි.ව. 15, 16, 17 යුරෝපා ආක්රමණවලද බලපෑම් සහගතවත් නොයෙක් බලපෑම්වල ප්රතිඵලයක් ලෙස බිහිවුණ ක්රමිකව විකාශනය වූ ලේඛන ක්රමයක් සහිත භාෂාවක් ලෙස දැක්විය හැක.
පෙරකී අවුරුදු 2500 වැනි දීර්ඝ කාල පරිච්ඡේදය තුළ මේ සිංහල භාෂාවට නව වැකි, වාක්ය රටාවන්, වියරණ විදී, නීතිරීති රාශියක් එකතුවූ අතර ඊටත් වඩා සුවිශේෂි ලෙස නව අක්ෂර රාශියකින් සැදුම්ලත් කලින්කල වර්ධනය වූ අක්ෂර හෝඩියකින් සැදුම්ලත් ලේඛන කලාවක්ද බිහිවූවාය. අද අප එකී අක්ෂර ව්යවහාරයේ ක්රමික විකාශය නිරීක්ෂණය කිරීම සඳහා එය පූර්ව බ්රහ්ම, අපර බ්රහ්ම ලෙස වර්ගීකරගනු ලබති. මෙකී සිංහල අක්ෂර හා භාෂා ව්යවහාරය අතීතයේ සිට වර්තමානය දක්වා කෙසේ නිර්මාණය වූයේ දැයි පර්යේෂණ කිරීමට මෙරට හා විදේශීය ප`ඩිවරුන් උත්සහ ගත්තේ ක්රි.ව. 18 වන සියවසෙන් අනතුරුවය. ප්රථමයෙන්ම ගොගර්ලි, කාසිෙච්ට්ටි, ටර්නර්, රීස් ඩේවිස් වැනි විද්වතුන් මෙරට ශිලා ලිපි කියවා මෙරට භාෂාව සහ ලේඛන පිළිබඳව අධ්යනය කර සිය නිගමන සිලෝන් ඇල්මැක් රාජකීය ආසියාතික සමිති ස`ගරාව වැනි ස`ගරාවලට ඉදිරිපත් කළහ.
අනතුරුව ලක්දිව සෙල් ලිපි කියවූ ගෝල්ඩ්සමිත්, ඊ. මයුලර්, බෙල් අයර්ටන්, හොකාර්ට්, වින්සර්, ඉසෙඩ් වික්රමසිංහ, සෙනරත් පරණවිතාරණ යන බහුශ්රැතයන් විසින් ශිලාලිපි රාශියක් සොයාගත් අතර, එසේම ඒවාවල භාෂාවේදී, වියරණ විදී, අක්ෂර විකාශය වැනි ප්රයෝජනවත් මාතෘකා යටතේ පර්යේෂණ ලිපි හා ග්රන්ථ රාශියක් ලියන ලදී. ඒ අතර මෙරට ප්රථම අභිලේඛනමය කෘතිය වන Ancient
inscriptions in Ceylon (මයුලර් විසින් රචනා කළේය) සිට ක්රි.ව. 1904 දී වික්රමසිංහ විසින් පළකරන ලද ලක්දිව සෙල්ලිපි සංග්රහය (Epigraphia 'eylanica) නමැති ස`ගරාව සිට එය ක්රි.ව. 1964 දක්වා දීර්ඝ කලක් සාර්ථකව සෙනරත් පරණවිතාරණ යටතේ පවත්වාගෙන ගොස් ඉක්බිතිව ශිලාලේඛනය හා ව්යවහාර පිළිබඳව වැදගත් තොරතුරු රාශියක් ලෝකයාට සපයන ලදී.
අනතුරුව සිංහල අක්ෂර මාලාවේ සම්භවය හා වර්ධනය පිළිබඳව පර්යේෂණ කළවුන් අතර තෙන්නකොන් විමලානන්ද, සද්ධාමංගල කරුණාරත්න, අබය ආරියසිංහ, මූලටීයන වංගීංස හිමි, අහමඩ් හසන් දානි, බන්දූසේන ගුණසේකර, පී.ඊ.ඊ. ප්රනාන්දු, සී.ඩබ් නිකලස්, හෙන් පාකර්, සී. ඊ. ගොඩකුඹුර, විමල් ජී. බලගොල්ලේ, ඒ. කොඩ්රිංටන් යන දෙස් විදෙස් පඬිවරුන් වැදගත්වේ. ඔවුන් විසින් රචිත ලංකාවේ බ්රාහ්මී අභිලේඛන, Sienhalaless paleography පැරණි ලක්දිව යන කෘතිවල ආදී ඓතිහාසික අවදියේ අක්ෂර මාලාව, එහි වර්ධනය සහ භාෂා ව්යවහාර පිළිබඳව නව පර්යේෂණ වාර්තා රැසක් ඉදිරිපත් කර ඇත.
එකී උද්යෝගයේද ප්රතිඵලයක් වශයෙන් අදවන විට පුරා විද්යාඥයන් විසින් ලක්දිව ශිලා ලිපි 4000ක ප්රමාණයක් සොයාගනු ලැබ ඇති අතර එහි ප්රතිඵලයක් වශයෙන් අක්ෂර මාලා සම්භවය හා එහි භාෂා ව්යවහාර පිළිබඳ ඊට බලපෑ බ්රාහ්මී අක්ෂර ව්යාප්තිය (අශෝකාක්ෂර), පල්ලව, ද්රවිඩ ලේඛන හා භාෂා ව්යවහාර වැනි සංස්කෘතික ප්රවාහයන්ද එහි උත්කෘෂ්ඨ ප්රතිඵලයක් වශයෙන් සිංහල භාෂාවේ සිදුවන අක්ෂර රූප වෙනස්කම්, භාෂා හා ලේඛන විධිවල වෙනස්කම් නව භාෂා හා ලේඛන ව්යවහාර, කාලාරූපික සිදුවුණු ලේඛන වෙනස්කම්, ශිලා ලිපි වර්ග ඒවාවල සඳහන්ව ඇති තොරතුරු යනාදි වශයෙන් ආදි ඓතිහාසික අවදියේ අක්ෂර මාලාව හා ඒවාවල භාෂා ව්යවහාරය ආශ්රිත ඓතිහාසික හා පුරාවිද්යාත්මක වශයෙන් වැදගත් තොරතුරු රාශිය අදවන විට අනාවරණය කරගෙන ඇත.
එකී කරුණු සිතේ තබාගෙන මෙම නිබන්ධනය මඟින් සාකච්ඡා කරන්නේ ප්රාග්-ප්රොaටෝ අවධියේ (ක්රි.පු. 12 - ක්රි.ව. 3) මෙරට ශිලා ලිපි වල අක්ෂර හා එහි භාෂා ව්යවහාරය පිළිබඳවය.
ලෝක භාෂා හා මුල්ම ලේඛන
සිංහලයේ ආදී ඓතිහාසික අවදියේ අක්ෂර සහ භාෂා ව්යවහාරය පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීමට ප්රථම එවැනි සුමිහිර ලේඛන කලාවක් සහිත භාෂා ව්යවහාරයක් බිහිවීමට හේතුවූ ලෝක භාෂා ව්යවහාරය හා එහි මුල්ම ලේඛන පිළිබඳව තරමක් දුරට සාකච්ඡා කළ යුතුය. එබැවින් භාෂා හා ලේඛන ක්රමවල ඉතිහාසය මිනිසාගේ ආරම්භ අවස්ථාවෙහි පටන්ම සාකච්ඡාවට භාජනය කළ යුතුවේ. පරිණාමවාදයට අනුව චාතුර්ථික යුගයේ දී මානව කල්ප වානරයාගෙන් මානවයා ප්රභවයවූ බව කියවේ. දෙපා ගමනින් යන වානර මිනිසාගේ අවධියේ සිටම මිනිසා පිළිබඳව ඉතිහාසය ආරම්භ වී පවතී.
ලොව පුරා පුරාවිද්යාඥයන්ගේ පොදු පිළිගැනීමට අනුව පුරාශිලා (Paleolithic Age), මධ්යය ශිලා යුගය (Mesolithic) මා නවශිලා යුගය (NeolithicAge) යනුවෙන් ප්රාග් ඉතිහාස පුළුල් කොටස් තුනකට බෙදා තිබේ. මෙම අවදියේ ත්රිත්වය තුළ ජීවත්වූ මානවයාගේ භාෂාව පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීමේදී ලේඛන ව්යවහාරයක් නොපැවති අතර ඔවුහු ඒ වෙනුවට සන්නිවේදන කටයුතු වෙනුවෙන් හූ කීම, ගිනිගොඩවල් ගැසීම, අංගචලන මාධ්යයෙන් සංඥා දැක්වීම, ගුහාවල චිත්ර ඇ`දීම වැනි භාෂා ව්යවහාරයන් භාවිතා කළහ. මේවාවලට නිදර්ශන ප්රංශයේ හා ස්පාඤ්ඤයේ පිහිටි ලැස්කෝ හා අල්ටමීරා ගුහාවල පිහිටි දඩයම් දර්ශන රැගත් චිත්ර පෙන්වා දිය හැක. ඒ ආකාරයට පැරණි මානවයා අංගචලන, චිත්ර සටහන්, ශබ්ද විධික්රම භාවිතා කොටගෙන ස්වකීය භාෂා මාධ්යයක සන්නිවේදන කටයුතු සිදු කළහ.
අනතුරුව මෙය විශාල වෙනසකට භාජනය වන්නට විය. එනම් මිනිසා ශිෂ්ටාචාරගතවීම ආරම්භ කිරීමයි. ඒ අනුව හේනෙම මැටිවලින් තනමින්, ගොවිතැන් කරමින්, ක්රමිකව සත්වපාලනය සිදුකරමින් ක්රි.පු. 6 සියවසේ දී ජෙරිකෝ වැනි මූල නාගරික ජනාවාස ඉදිකිරීම වැනි ක්රියාකාරකම් සිදුකරමින් ස්වකීය ශිෂ්ටාචාරගතවීම වේගවත් කළ අතර එහි ප්රතිඵලයක් වශයෙන් ක්රි.පු. 4500-1750 අතර කාල පරාසය තුළ ලෝකය පුරා ඊජිප්තු (නයිල් නිම්න) ශිෂ්ටාචාරය, මෙසෙපොතෙමියානු ශිෂ්ටාචාරය, ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය හොවැංහෝ වැනි දියුණු නාගරික හා විවිධ සංස්කෘතිකාංගයන් පිරි ශිෂ්ටාචාර බිහිවන්නට විය.
මෙම ශිෂ්ඨාචාර බිහිවුණු කාල පරිච්ඡේදය නූතන පුරා විද්යාවේ කාල ක්රමයට අනුව තඹ (Copper) සහ ලෝකඩ (Bron'e) යුගය ලෙස හැඳින්වේ.
පෙර ප්රාග් ඓතිහාසික යුගයේ පැවති ප්රාථමික භාෂා සන්නිවේදන ප්රකාශන
මාෙධ්යාaපක්රම පෙරකී මිනිස් බුද්ධි චින්තනයේ විප්ලවීය ශිෂ්ටාචාර බිහිවන අවදියවන විට එකී ශිෂ්ටාචාරගත අවදියට ඔබින ලෙස මිනිස් භාෂාව වෙනස්වී සංවර්ධනයට පත්වූ අතර එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස මිනිසා සිය අදහස් හා හැ`ගීම් ප්රකාශ කිරීම සඳහා කිසියම් සංකේත හෙවත් අක්ෂර ක්රමයක් නිර්මාණය කරගත් අතර එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස නොයෙකුත් ලේඛන කලාවක් ලොව පුරා බිහිවිය. දැනට කෙරී ඇති පුරාවිද්යාත්මක පර්යේෂණවලට අනුව ලෝකයේ පැරණිතම ලේඛනය නැතහොත් අක්ෂර ව්යවහාරය භාවිතා කර ඇත්තේ ක්රි.පු. 3500 සුමේයන්වරු විසිනි. ඔවුහු කූඤ්ඤ අකුරු (cuneiform) නම් ඉතාම සංවර්ධිත ලේඛන ක්රමයක් නිපදවූහ. එය සංකේතාත්මක (Symbolic stroke) වචන නිරූපණය කළ ක්රමයකි. මෙම අකුරු අව්වේ වියළාගත් මැටි මුද්රdවල ලේඛන ගත කල ක්රමයකි. එම සමකාලයදීම පුරාතන මිසරවරුන්ද රූපාක්ෂර (Picture writing) ක්රමයක් භාවිතා කළහ. එය අද විද්වතුන් විසින් හඳුන්වන්නේ හයිරෝග්ලිµsක්ස් (hieroglyphics) යන නමිනි. මෙම ක්රමයද එක් එක් රූපයෙහි ශබ්දයක් හෝ ස්වරූපය නියෝජනය විය.
මීට අමතරව ක්රි.පු. 2500 ඉන්දියාවේ බිහිවුණු ඉන්දු-නිම්න ශිෂ්ටාචාරයෙහිද ගල් හා මැටි මුද්රd මත ලියන ලද මුද්රd සහිත සංකේතාක්ෂර රාශියක් හමු වී ඇත. එසේම මෙම සංකේතාක්ෂර ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය පැතිර පැවති ඇµaගනිස්ථානය, සයිප්රස්, ක්රීට්, පාස්කු දූපත් හා ලංකාවේ ප්රදේශ වලින් හමු වී ඇත. මෙකී ඉන්දු නිම්න අක්ෂර මාලාව ඉන්දියාවේ සියලුම අක්ෂර මාලාවන්ගේ මූලාරම්භය වශයෙන් ආර්.නාගස්වාමි හඳුන්වයි. ආචාර්ය ඩින්ජර්ගේ අදහසකට අනුව එම අක්ෂර මාලාවෙන් අඩක් චිත්රමය වෙයි. අඩක් ශබ්දමය වෙයි. මෙම අක්ෂර මාලාවෙන් බ්රහ්මී අක්ෂර මාලාව ප්රභවය වීය යන්න ලැන්ග්ඩන්, හන්ටර් ආදීන්ගේ විශ්වාසයයි. මෙම අක්ෂර මාලාව තුලනය කරන ලැන්ග්ඩන් බ්රාහ්මී අක්ෂර 14 ක සමානාත්වය පෙන්වා දෙයි. (මේ අනුව අප සිංහල භාෂාවේ හා ඇයගේ අක්ෂර අභිවර්ධනයට හේතුවූ බ්රාහ්මී භාෂාව අක්ෂර මාලාව ප්රභවය වූයේ ඉන්දු නිම්නයෙන් බව උපකල්පනය කළ හැක) මීට අමතරව ක්රි.පු. 1766-1027 අතර පැවති චීනයේ ශැං යුගයේ සත්ව ඇටකටුවල රූපාක්ෂර වර්ගයක් ලියු අතර එය පසුකාලයේ අක්ෂර 1000යුත් මැන්ඩරින් භාෂාව බවට පරිවර්තනය විය.
මේ අතර සුමේයානු හා මිසර අක්ෂර හෝඩිය පාදක කොට ගෙන ක්රි.පු. 1000 පමණ අක්ෂර 22 යුත් හෝඩියක් භාවිතයට ගත් අතර, එය පසුකාලයේදී ග්රීක්වරුන් විසින් ණයට ගෙන ඔවුනට අභිමත අක්ෂර හා ලේඛන ව්යවහාරයක් සකසාගත්හ. පසු කාලයේ ලෝකයේ විශේෂයෙන්ම යුරෝපයේ විවිධාකාරවූ භාෂා රටා සහ අක්ෂර ක්රමයක් බිහි වීමට හේතුවුයේ මෙම ලතින් හෝඩිය වේ.
මේ හා සමගාමීවම ඉන්දියාව, ලංකාව, පර්සියාව. චීනය, ජපානය, පලස්තීනය සහ මැද පෙරදිග යන ප්රදේශ වල ද විවිධාකාර භාෂා හා උප භාෂා මෙන්ම අනම්ය වූ අක්ෂර ලේඛන ව්යවහාර බිහිවුණ බවද අප අමතක නොකළ යුතුය.
කෙසේ හෝ වේවා අද වන විට වාග් විද්යාඥයන් සහ පුරා විද්යාඥයන් විසින් ලෝක භාෂා ව්යවහාර හඳුනාගැනීම පහසු කරවීම සඳහා ප්රධාන භාෂා පවුල් නැතහොත් භාෂා ගණ ලෙස බෙදා වෙන් කරති. මෙම ක්රමය ක්රි.ව. 1872 දී මැක්ස්මුලර් ප`ඩිතුමා විසින් සොයා ගත් ක්රමයකී. ඔහු විසින් නිර්මාණය කරන ලද එකී භාෂා බෙදීම පහත දැක්වෙන පරිදි සංක්ෂිප්තව දැක්විය හැක.
යනාදී වශයෙන් ප්රධාන භාෂා පවුල් කිහිපයක්ද තවත් අප්රධාන භාෂා පවුල් රාශියක්ද මෙම වර්ගීකරණයට අයත්ය.
ප්රාග් ඓතිහාසික අවදියේ හා ප්රොටෝ ඓතිහාසික අවදියේ සිංහල අක්ෂර ක්රම හා භාෂාව.
ඉහත දැක්වූ වාග් විද්යා ප්රභේදකරණයට අනුව සිංහල ඉන්දු යුරෝපානු භාෂා පවුලට අයත් වේ. එහෙත් මෙම නිබන්ධනය ම`ගින් සංක්ෂිප්තව සාකච්ඡා කරන ක්රි.පු. 12 - ක්රි.ව. 3 දක්වා වූ ආදී ඓතිහාසික අවදියෙහි අක්ෂර මාලාව පිළිබඳව හෝ එහි භාෂා ව්යවහාරය පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීමේදී තරමක් දුරට ලෝක අක්ෂර ව්යවහාරය මෙන්ම මෙරට ලේඛන කලාවෙහි ආරම්භ පිළිබඳව තරමක් දුරට සාකච්ඡා කළ යුතුය. සංකල්පීය වශයෙන් ලේඛන නිරූපනය කරමින් කළ මානව සන්නිවේදන ක්රියාකාරකම් පිළිබඳව ඉතිහාසය පුරාශිලා යුගය තරමට පැරණි යෑයි ලංකාව සම්බන්ධයෙන් අනුමාන කළ හැක. යම් යම් අදහස් ප්රකාශ කිරීම සඳහා ප්රාග් ඓතිහාසික යුගයේ විසූ මිනිසුන් විසින් අඳින ලදැයි අනුමාන කරනු ලබන ගුහා චිත්ර ගණනාවක් දැදුරුඔය නිම්න අවට අරන්කැලේ හා ගනේවිහාර භූමිවලින් හමු වී ඇත.
මීට අමතරව ක්රි.පු. 2000 වඩා පැරණි නවශිලා යුගයට යෑයි අනුමාන කළ හැකි සංකේත රූප ගණනාවක් දොරවක්කන්දෙන් හමු වී ඇත. ප්රෙටෝ ඓතිහාසික අවදිය වන විට ලාංකික මානවයා භාෂා ව්යවහාරය පිළිබඳ මනා දැනීමක් ලබා තිබු අතර මෙකල සංකේතාක්ෂර ලේඛන ක්රමයක් පැවති බවට සාධක පින්වැව සහ ඉබ්බන්කටුව සුසාන භූමියේ ශිලා මංජුසා පියන් මත ඇ`දි සටහන්ද අනෙයිකොට්ටේ ලෝහ මුද්රවල ඇති සංකේතවලින්ද මනාව තහවුරු වේ.
මේවායින් ඇතැමෙක් ඉන්දු නිම්නයේ සංකේතාක්ෂර වලට සමාන බවද පැවසේ. මීට අමතරව අනුරාධපුර ඇතුළු නුවර කැණීම්වලදී ක්රි.පු. 600-500 අතර කාල පරාසයට අයත් බ්රාහ්මී අක්ෂර සහිත මැටි බඳුන් කැබලි ප්රමාණයක් ආචාර්ය ශිරාන් දැරණියගල විසින් සොයා ගෙන ඇත. මෙම සොයා ගැනීමත් සමගම ලෝකය උඩුකුරු වූ අතර බ්රාහ්මී ලේඛන ක්රමය ඉන්දියාවේ භාවිතා කිරීමට පෙර ඒවා ලංකාවේ භාවිතාවුණු බව උපකල්පනය කළ හැක. මීට අමතරව ස්ථර පුරා විද්යාත්මක සාධකවලට අනුව මෙරට ලේඛන කලාව ස්ථර වශයෙන් ආරම්භ වූ බව පවසන ක්රි.පු. 3 සියවස හෙවත් ආදී ඓතිහාසික යුගයේ බ්රාහ්මී ශිලා ලිපිවල ඇති පූර්ව බ්රාහ්මී පැරණි අක්ෂර අතර බ්රාහ්මී නොවන අක්ෂර සංකේත හමුවීමෙන් පෙනී යන්නේ මහින්දාගමනයට පෙර මෙරට ලේඛන ක්රමයක් පැවති බවය.
ලංකාවේ ගල් ගුහා ආශ්රිතව මෙවැනි බ්රාහ්මී නොවන අක්ෂර රාශියක් පුරා විද්යාඥ සුදර්ශන් සෙනෙවිරත්න විසින් සොයා ගෙන ඇත. මෙම අක්ෂරවලින් ඇතැම් ඒවාට සමරූපීභාවයක් පැරණි දකුණු ඉන්දියාවේ ත්රිච්නාපොලි - මධුරාපුර හා සින්නවේලි ආශ්රිත භූමි ප්රදේශවල හමු වී ඇති පුර්ව බ්රාහ්මී අක්ෂරවලද ඇත. එසේම ඉහත කී ප්රදේශ වලින් හමුවී ඇති උ, එ. ක, න, ප, ය, ර වැනි අක්ෂර වලට හැම අතින්ම සමාන අක්ෂර මෙරට ලෙන් වලින්ද සොයාගෙන ඇත.
මෙම සමානකම් ගැන අදහස් දක්වන නන්දසේන මුදියන්සේ මහතා පවසන්නේ උතුරු ඉන්දියාවේ ලේඛනයෙන් කැඩීගිය අමුතම බ්රාහ්මීය ලේඛන සම්ප්රදායක් අශෝක යුගය පෙර ලංකාව ඇතුළු දකුණු ඉන්දීය ප්රදේශවල පැතිරී යන්නට ඇති බවයි. එසේම මෙරටින් හමු වී ඇති බ්රහ්මී නොවන ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරයට සමාන අක්ෂර ගැන අදහස් දක්වන පරණවිතාරනයන් පවසන්නේ හරප්පා සභ්යත්වය ආසන්නව විජය උපන් භූමිය පැවති හෙයින් ක්රි.පු. 3 පෙර ඔහු විසින් මෙරට හරප්පා සභ්යත්වය සමාන අක්ෂර ගෙන එන්නට ඇති බවත් ය.
කෙසේ හෝ වේවා මහින්දාගමනයට පෙර මෙරට ලේඛන කලාවක් පැවති බවට ලිඛිත ඓතිහාසික සාධක මහාවංසය, දීපවංශය වැනි ඓතිහාසික මූලාශ්රවලින් ද ලැබේ. නිදර්ශන ලෙස තමන්ට රාජාභිශේකය සඳහා ක්ෂත්රීය කුමාරිකාවක් ඉල්ලා විජය රජු විසින් පාණ්ඩ්යය දේශයට ලිපියක් යෑවීම, සුදුසු රජ කුමරකු ඉල්ලා විජය විසින් සුමිත්ත කුමරුට ලිපියක් යෑවීම වැනි කරුණු පෙන්වා දිය හැක. එසේම අදද සිංහලයේ භාවිතා වන ඔලුව, කකුල, කට, කලව, තොල, පොත්ත. බඩ, ළිඳ, ලිප, විලුඹ, වැනි වචන ආර්යය නොවන ස්වදේශීය වචන බව පෙනේ.
ඉහත කී කරුණු වලට අනුව ආදි ඓතිහාසික යුගයේ භාවිතා කෙරුණු බ්රාහ්මී අක්ෂර හා ව්යවහාරයන එය දායාද කොට දුන්නා යෑයි පවසන මහින්දාගමනට පෙර සිටම දායාද වූ බව කිව හැක. විශේෂයෙන්ම බ්රාහ්මී අක්ෂර මාලාව හරප්පා රූපාක්ෂර වලින් සකස් වූ බවත් එසේ සකස් වීමෙන් පසුව ඉන්දියාව පුරා භාවිතයට ගැනුනු බවත් බහුතර පුරාක්ෂර විද්යාඥ මතයයි. ප්රාදේශික අනන්යතා ඇතිව ඒවා හැඩ ගැසුනු අතර ද. ඉන්දියානු බ්රාහ්මී අක්ෂර දෙරට පැවති සබඳතා හෙයින් මෙරටට සංක්රමණය වන්නට ඇතැයි තර්ක කළ හැක.
ඒ හෙයින් මෙරට ජනතාවගේ සාක්ෂරතාවය මහින්දාගමනය සීමා කිරීම තර්කගෝචර නොවේ. එසේ ලක්දිව භාවිතයේ තිබුණු අක්ෂර මාලාව බෞද්ධ ධර්ම දූතයන් වහන්සේලාගේ පැමිණීමෙන් පසුව වෙනත් මූලයන්ගේ බලපෑමත් ආභාසයත් ඇති ව වර්ධනය වූ සේ ගැනීම වඩාත් තර්කගෝචර වෙයි. එබැවින් ආදි ඓතිහාසික අවදියේ අක්ෂර මාලාව හා භාෂා ව්යවහාරය පිළිබඳව සාකච්ඡා කරන විට එහි අභිවර්ධනයේලා කිසියම් දුරකට මහින්දාගමනය පෙර සිට වර්ධනය වෙමින් පැත ආ ලේඛන ව්යවහාරයක් හේතු වන බව නිගමනය කළ හැක.
---ගාමිණි වසන්ත වැන්දකෝන් මුණු පොතට.
ඉසුරු හේරත්
A day in the life
A day in the life
2025-05-27
පපුවේ කැක්කුම
ඔයාලා හිතන්නේ හාට් ඇටෑක් එකක් ආවම අපට රෝග ලක්ෂණයක් විදියට දැනෙන්නේ පපුවේ කක්කුම විතරක් කියලද ?
නෑ..එහෙම නෑ..හාට් ඇටෑක් එකක් එන්න පුලුවන් නොයෙක් නොයෙක් විදි කීපයක් තියෙනවා.
ඔන්න අද කියන්න යන්නේ ඒ ගැන..
2025-05-23
යුද්ධ හමුදා බුද්ධි අංශය.
එල්ටීටීඊ නැව්, සුදු වෑන් සහ යුද්ධ හමුදා බුද්ධි අංශය.
රටේ බුද්ධි අංශ දුර්වලයි, කියන පෝස්ට් කිහිපයක් ශෙයා වෙනව දැක්කා... අපේ බුද්ධි අංශ කොච්චර ශක්තිමත් ද කියල කියන්න පොඩි උදාහරණයක් දෙන්නම්...
එල්ටීටීඊ සංවිධානයේ කොදු නාරටිය වුන ලෝකය පුරා දැවැන්ත ජාලයක් විදියට ඉතා ශක්තිමත් ලෙස පැතිරිල තිබ්බ සැපයුම් ජාලය අක්රීය කිරීමේ මෙහෙයුම ඒවගෙන් එකක්... හුගක් අය දන්නෙ නාවික හමුදාවෙන් මූදෙදි නැව් වලට පහර දීල විනාශ කලා කියන එක විතරයි.
ඔය විනාශ කරපු හැම නැවක් පිටිපස්සෙම හුගක් සංකීර්ණ කතා ගොඩක් තියෙනවා…
2025-05-22
1972 ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ මූලික ලක්ෂණ .
(අන්තර්ජාල අධ්යාපනික සගරාව sinhala subjects ඇසුරෙන්.)
නිදහස ලැබීමෙන් පසුව වූවත් අප රට තුළ ක්රියාත්මක වූයේ 1946 ලංකා රාජාඥාව මගින් ප්රකාශයට පත් කරනු ලැබූ සොල්බරි ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවයි.එම ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවට 1947 ලංකා නිදහස් පනත ඇතුළු තවත් අණ පනත් කිහිපයක් එක් කොට සකස් කරනු ලැබූ ආණ්ඩුක්රමය 1948 නිදහස ලැබීමෙන් පසුවද ක්රියාත්මක වූයේය.
එම ව්යවස්ථාව 1972 ජනරජ ව්යවස්ථාව සම්මත වන තෙක්ම ක්රියාත්මක විය.
2025-05-21
ලුතිනන් කර්නල් ලලිත් ජයසිංහ .
හතර වන ඊළාම් යුද්ධයේදී ත්රස්තයන් බියෙන් සලිත කළ, ත්රස්ත පාලන ප්රදේශ තුළට ඇතුල් වී අදහාගත නොහැකි ප්රහාර එල්ල කළ 6 දෙනාගෙන් හෝ 8 දෙනාගෙන් යුත් යුද්ධ හමුදා විශේෂ බලකා කුඩා කණ්ඩායම් පිළිබඳව නොදන්නා කෙනෙක් නැති තරම්. එම ඒකකය හඳුන්වන්නේ විශේෂ බලකා රෙජිමේන්තුවට අයත් දිගු දුර විහිදුම් බළකාය ලෙසයි. (Long Range Reconnaissance Patrol – LRRP) මහසොහොන් බළකාය ලෙස හඳුන්වන්නේ ද මෙයයි. සතුරන්ගේ ප්රධාන නායකයන් ඉලක්ක කිරීම, ඔවුන්ගේ වැදගත් කඳවුරු සොයා පහරදීම හා විශාල කඳවුරු පිළිබඳ සොයා බලා ගුවන් හමුදාවට තොරතුරු සැපයීම ආදිය සිදු කිරීම මහසොහොන් බලකායේ විශේෂ රාජකාරී වෙනවා.
2025-05-20
ඓතිහාසිකවු විශ්මජනක තීරණය.
"ඔවුන් එදා අපට දුන් පණිවුඩය තර්ජනයක් වගේ. එංගලන්ත විදේශ ඇමැති මිලිබෑන්ඩ් කීවා "ජනාධිපති මහත්මයා අපි මෙතනට ආවේ ඔබට සමස්ත ලෝක ජනතාව ගේ පණිවුඩයක් ලබා දෙන්නයි. ඔබ වහාම මේ සමූල ඝාතනය නතර කළ යුතුයි." කියලා එයා දැඩිව ප්රකාශ කළා.
2025-05-19
සෙනසුරා
කාලකන්ණි යයි සලකන පවුලක් ගමේ ඒ පැත්තේ සිටී යයි සිතූ මිනිසුන්, මේ ආකාරයට ගමේ සිටිය හැකි අවාසනාවන්තම පවුල කෙමෙන් තේරුහ. ඒ පවුල තෝරන තුරාවට ගමෙන් එක් භාගයක් අවාසනාවෙන් පෙළුණි. අවසානයේ ඉතිරි වූයේ කණවැන්දුම් ගැහැනියක් සහ ඇයගේ කුඩා පුතා පමණි. මුළු ගමටම හෙණයක් වූ මේ අම්මා සහ පුතා ඒ ගම් පළාතෙන්ම නෙරපන ලද්දේය. දැන් ඔවුන් ජීවත් වන්නේ හිඟමන් යැදීමෙනි. එහෙත් හිඟමන් යැදීමට මේ දරුවා එකතු කරගෙන යනවිට කිසි දිනෙක මවටද හිඟමන් ලැබුනේ නැත.
එසේ හෙයින් ඇය කීවේ, තනිවම ගොස් ඔහුගේ ජීවිතය බලා කියා ගත යුතු බවය. ඔහු ගමෙන් ගමට හිඟමනේ ගොස් බොහෝ දුක් විඳ, සිඟමන් යැදීමට වඩා තමා විසින්ම වැර වෑයමෙන් මහන්සි වී යමක් කර ජීවිතය නඩත්තු කල යුතු යයි සිතුවේය. දැන් මේ දරුවා කෙමෙන් උස මහත්වූ, තාරුණ්යයේ එළිපත්තට පැමිණි කෙනෙකි.
කිසිම කෙනෙක් නොයන කැලෑ මායිමක ඔහු හේනක් අටවා ගත්තේය. එහි ඇති කැලෑව කපා, බිම සකස් කර පාත්ති දැමූ ඔහු, උඳු වැපිරුවේය. දැන් උඳු වගාව සරුවට වැවී ගෙන එයි. උඳු නෙලීමේ කාලය එනවිට ඔහු ඊට ලැහැස්ති වූයේය. නමුත් ඔහුගේ අවාසනාවට උඳු නෙලීමට යාබද ගම් වල කිසි කෙනෙක් ඔහුගේ සහායට නොපැමිණීයහ. උඳු ඉක්මනින් නෙළිය යුතුය. තරුණයා මහන්සි නොබලා උඳු නෙලීම ආරම්භ කළේය. දින කීපයකින් හේනේ තිබුණු සියළු උඳු නෙලා අවසාන කල ඔහු ඒ සියල්ල එක ගොඩකට එකතු කළේය.
අවසාන දිනයේ ඔහු බොහෝ විඩාවට පත් වුවද, ඔහු ඒ දැවැන්ත උඳුගොඩ දෙස බලා සිටියේ මහත් සතුටිනි. හෙට දිනයේ උඳු සුද්ද කර පොළට ගොස් විකිණිය යුතුය සේ ඔහු සිතුවේය. එම මළ හිරු බසින සැන්දෑවේ ඔහුගේ හේන දෙසට කොර ගසමින් එන කළු පැහැ අපිරිසුදු යාචකයෙකි. ඔහු මේ තරුණයා අසලට විත් මෙසේ කීවේය. … “උඳු ගොඩ කොපමණ ලොකු වුනත්, ගොඩින්ම ලාහයි…! … කියා හේ බස්නාහිර දෙසට හැරී නොපෙනී ගියේය.
මේ කියමන සහ යාචකයා ගැන උනන්දුවෙන් බලා සිටි තරුණයා ඒ යාචකයා ගේ ලකුණු ගැන සිතුවේය. ඔහු එන විට කපුටන් රැළක් පැමිණි බවද, ඔහුගේ ඇස් කහ පැහැ බවද, උසැති කෙනෙක් බවද, නහර ඉල්පී ගිය අවාසනාවන්ත හිඟන පෙනුමක් ඇති කෙනෙක් බවද ඔහු දුටුවේය. හේ කවරෙක්වත් නොව, අවාසනාව ගෙනෙන ‘සෙනසුරා’ බව තරුණයා අවබෝධ කර ගත්තේය.
මෙතෙක් මහන්සි වී වවා ගත් උඳුගොඩෙන් ලැබෙන්නේ එකම එක ලාහක් බව දැන ගැනීම ඔහුගේ සිත පාරවන්නක් විය.
එහෙත් ඔහු ඉන් සැලුනේ නැත. ඔහු දිගින් දිගටම හිඟන්නා කියූ දෙය ගැන කල්පනා කළේය. අවසානයේ, ඔහුට හොඳ නුවණක් පෑදිණ. එනම් මහන්සි නොබලා මේ උඳුගොඩ වෙනස් කල යුතු බවය. ඔහු ඒ උඳුගොඩ කුඩා උඳුගොඩවල් දහස් ගණනකට වෙන් කළේය. පසු දින තරුණයා වීර්යයෙන් යුතුව උඳු සුද්ද කිරීම ආරම්භ කර විශාල උඳු අස්වැන්නක් ලබා ගත්තේ, ඒ හැම කුඩා උඳුගොඩ කින්ම ලාහ බැගින් උඳු ලැබීමෙනි. උඳු අස්වැන්නෙන් ලැබුණු මුදලෙන් තරුණයාගේ දියුණුව ආරම්භ විය.
කලකට පසු දුක් විඳින තරුණයා දැකීමට එහි පැමිණි සෙනසුරා දුටුවේ, රජ සැප විඳින තරුණයාය. සෙනසුරා ඔහුට නමස්කාර කර නොපෙනී ගියේය.
කළුතර දිස්ත්රික්කයේ ඇති මේ ගම්මානයට අද දින ‘උඳුගොඩ’ යයි කියති.
මේ කතාව පටබැඳි කතාවක් වෙන්න ඇත. එහෙත් මෙයින් ගත හැකි දේවල් තිබේ. එකක් වන්නේ ජ්යෝතිෂයේ කියැවෙන ශනි ගේ ස්වභාවය හෙවත් දුක් දෙන ස්වභාවය මිනිසෙක්ට බලපාන අයුරුයි. ඒ තරුණයා මහන්සි නොවුවා නම් දුක් පීඩා වලින්ම ඔහු මිය යන්නට ඉඩ තිබිණි. අනෙක් අතට හින්දු ජ්යෝතිෂයේ දැක්වෙන්නේ සහ විශේෂයෙන් පෙන්වා දෙන්නේ ‘කර්මය’ යන නියාමය ගැන පමණි.
එහි පෙන්වන කර්ම ශුන්ය කර ගැනීමේ පුද පූජා විධි තිබුනද, බොහෝ පුද පූජා විධි බ්රාහ්මණයන්ට ලාභ ලැබෙන සේ සකස් කර ඇති බව පැරණි පොත් පත් බලන විට පෙනේ.
ඒ පූජාවන්ට වැඩියෙන්ම රැවටෙන්නේ දේශපාලනඥයන් ය. ඉන්දියානුවන් පමණක් නොව ලංකාවේ දෙස්පාලුවන්ද, තිරුපති වැනි ස්ථාන වලට ගොස් රැවටෙනවා අප දැක ඇත්තෙමු. ඕනෑම මිනිසෙක් තමා උපතින් ගෙන ආ කර්ම රාශියක් ඇත. ඒවා වෙනස් කිරීමට තිරුපති යෑම හෝ විශාල මිළක් වැයවෙන පූජා කිරීමේ තේරුමක් නැත. ඒවා කරන්නට හැකි ක්රමය ඉහත කී තරුණයා කර පෙන්වූයේය.
ඉහත කතාවෙන් නම් පෙනෙන්නේ ශනි හෙවත් සෙනසුරා ට එපමණ මොළයක් නැති බවත්, උට්ඨාන වීර්යයෙන්ම සෙනසුරා පැරදවිය හැකි බවත්ය.
සටහන - Lalith Karunaratna
2025-05-18
මහා කවි පැබ්ලෝ නෙරුදා
.jpeg)
එදින රාත්රියේම හමුදා නිලධාරීහු ඔහුගේ නිවසට කඩාවැදුණහ. නිවසේ දොරටු සුනුවිසුනු කරනු ලැබූ අතර අතට අසුවූ සෑම පොතක්මල අත්පිටපතක්ම ඔවුන්ගේ භාරයට ගනු ලැබිණ. ඔවුන්ට බිය ගෙනදුන් කවි අඩංගු ලේඛන ඉරා දමනු ලැබීය. නිවසේ තිබූ පැබ්ලෝ පිකාසෝගේ චිත්රල පැරණි ඉන්දීය පිඟන් භාණ්ඩ විනාශ කර දමනු ලැබීය. අනතුරුව ඔවූහු නිවසින් පිටව යෑමට පෙර නිවසේ සියලු ජල කරාම විවෘත කළහ.
චිලී රාජ්යයේ මහා කවි පැබ්ලෝ නෙරුදාගේ අවසන් ගමන.
මහා කවි පැබ්ලෝ නෙරූදාගේ මෘත දේහය බහාලූ පයින් ලීයෙන් නිමවුණ චාම් දෙණ ශාන්ත ක්රිස්ටෝපල් කන්දේ පිහිටි ඒ වනවිට වතුරෙන් යටව තිබූ ඔහුගේ නිවසේ තැන්පත් කරන ලදී. නිවසේ බිම වතුර පිරී තිබූ බැවින් කිවියාගේ හිතවත්තු ලෑලි දමා ඒ මතට නැග මෘත දේහය වටා සිටගත්හ. නිවස වටා ජනතාව රැස්වීමට පටන් ගත්හ. කවියාට අවසාන ගෞරව දැක්වීමට පැමිණි බව ඔවූහු පැවසූහ. නිවස මුර කළ කැරිබියන් හමුදාව, පිරිස පලවා හැරීමට උත්සාහ කළහ. එහෙත් එම පිරිස මෘත දේහය පසුපසින් සොහොන් බිම දක්වා ගමන් කිරීමට උසස් හමුදා නිලධාරීන්ගේ අවසරය පැතුහ.
එම අවසරය ලැබීමෙන් පසු අවමංගල පෙරහැර පිටත් විය. මැෂින් තුවක්කු ගත් සොල්දාදුවන් සහ කැරිබියන් හමුදාව, පිරිස වටා සිටිමින් රැකවල් කළහ. ජීවත්ව සිටි නෙරූදාට වඩා මියගිය නෙරූදාට ඔවූහු බිය වූහ.
ශාන්ත ක්රිස්ටෝපල් කන්දේ පිහිටි කවියාගේ නිවසේ සිට සොහොන් බිමට දුර කිලෝ මීටර් තුනක් පමණ විය. මෘත දේහය රැගෙන ගිය ම. දෙපස නිවෙස්වල දොර කවුළු වසා අඳුරු කොට තිබිණ. සැප්තැම්බර් 25 වැනිදා කවියාගේ අවමඟුල සිදුවන බව නගරවාසීන් නොදැන සිටියා නොවේ. කවියාගේ නිවසේ සිට සොහොන් බිම දක්වා මාර්ගය ද ඔවූහු දැන සිටියහ. එහෙත් මාවත්වල කණ්ඩායම් වශයෙන් ගැවසීම තහනම් කර තිබිණ.
මෘත දේහය පසුපස ගමන් කළ පිරිස ක්රමයෙන් වැඩිවිය. කවියාගේ නිවසින් පෙරහැර පිටත්වන විට ඒ පිටුපස ගමන් කළේ ස්වල්ප දෙනකු නමුදු සොහොන් බිම දොරටුව වෙත ළඟාවන විට පිරිස දෙදහස ඉකමවා ගියේය.
1973 සැප්තැම්බර් 11 දින සිදුවූ හමුදා කුමන්ත්රණයෙන් පසු චිලී රාජ්යය තුළ සහෝදරයා යනුවෙන් ඇමතීම තහනම් විය.
එහෙත් මෘත දේහය පිටුපස ගමන් කළ පිරිසගෙන් කෙනෙක් පැබ්ලෝ නෙරූදා සහෝදරයා අප සමගයි කියමින් කෑගැසුවේය. ඒ සමග රැස්ව සිටි පිරිස පැබ්ලෝ නෙරූදා සහෝදරයා අප සමගයි කියමින් කෑගැසූහ. හදිසියේම එම පාඨය ලියැවුණ රෙදිකඩක් පිරිස අතරින් එසවිණ.
චිලී රාජ්යයේ මහා කවි පැබ්ලෝ නෙරුදාගේ අවසන් ගමන.
සොල්දාදුවෝ පිරිස වටකොට මුර කළ නමුදු පිරිසට අවහිර කිරීමට බිය වූහ.
සොහොන් බිමට අවමංගල පෙරහැර ඇතුළු වනවිට සොල්දාදුවන් සහ කැරිබියන්වරු දහස් ගණනක් ගේට්ටු මුර කළහ. සෑම මිනී වළක් අසලම යකඩ තොප්පියක් හිස ලා ගත් සෙබළෙක් විය. සෑම සිහිවටනයක්ම මුවා කොට රයිපලයක් හෝ මැෂින් තුවක්කුවක් පිරිස දෙසට එල්ල කොට තිබිණ.
සම්ප්රාදායික දම්වැල්වලින් අපි බැඳී නොසිටිමු. වහලුනි නැගිටිව්. තවදුරටත් වහලුන් ලෙස නොසිටිව්” පිරිසගෙන් කෙනෙක් එම ගීතය ගෑයීමට පටන් ගත්තේය. සියල්ලෝම ඊට එක්වූහ.
ඒ සමගම හමුදා පොලිස් නිලධාරීන් පිරිවරා ගත් ට්රක් රථ සොහොන් බිමට පැමිණියේය. ඒ වනවිට කවියාට අවසන් ගෞරව දැක්වීමට පැමිණි සිටි පිරිසට වඩා සොල්දාදුවන් ගණනින් වැඩි විය. එහෙත් අවමංගල උත්සවයට බාධා කිරීමට ඔවූහු උත්සාහ නොකළහ.
අනතුරුව පැබ්ලෝ නෙරූදාගේ පද්ය පන්ති කිපයක් ගායනා කිරීමෙන් පසු ඔහුගේ දේහය තැන්පත් කොට අවසන් ගෞරව දක්වනු ලැබීය.
කවියාගේ අවමඟුල සිදුවන අතර සන්තියාගෝවේ සන් බරෝඩා නේවාසිකාගාරයේදී හමුදා නිලධාරීහු කවියාගේ සියලු පොත් ගිනිබත් කළහ.
💗💗(පැබ්ලෝ නෙරූදා කෙටි කලක් මෙරට චිලී තානාපති ලෙස කටයුතු කළේය.
එම වකවානුව තුළ එතුමා මහනුවර සහ ගාල්ලේ සංචාරය කළ බව වාර්තාගතය.)
බොබී ජී. බොතේජු
A day in the life
බොබී ජී. බොතේජු
2025-05-15
හොසෙ මුජිකා.- ජනාධිපති බොලිවීයා රාජ්යය.
Shanaka Madhushan Liyanagama
ජනාධිපතිතුමාගේ ප්රධානත්වයෙන් හවස කැබිනට් රැස්වීම පැවැත්වීමට නියමිතයි. ඊට කළින් එතුමා තමන්ගෙ කලිසම්, කමිස ටික හෝදලා එළියෙ රෙදි වැලේ දැම්මා. එළිපත්තේ ගොඩගැසුණු කිලිටි රෙදි ගොඩ හිස් වීම නිසා ජනාධිපතිතුමා හිටියෙ සැහැල්ලුවෙන්.
ජනාධිපති ආරක්ෂක බලකාය තම රාජ්ය නායකයාගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් කැප වී සිටිනවා. බලකායක් කිව්වට ඒකෙ ඉන්නෙ පොලිස් භටයන් දෙන්නෙක් විතරයි.
ජනාධිපතිතුමාගේ නිවසට හැරෙන පටුපාර ළඟ ඇති බස් හෝල්ට් එකේ වාඩි වෙලා සිගැට්ටුවක් බොමින් ඔවුන් බලා සිටින්නේ ජනාධිපතිතුමාගේ පරණ Volkswagen කාර් එක පිටුපසින් පසු ගමන් අරඹන්න.
ජනාධිපතිතුමා හමු වීමට යන අයෙකුට අක්රමවත්ව තණකොළ වැවුණු මිදුලේ පරණ ට්රැක්ටරයක් නවතා තිබෙනවා දකින්න ලැබෙනවා. ට්රැක්ටරය කැඩුනාම බාස් කෙනෙක් නැතිව ඒක හදාගන්න ජනාධිපතිතුමාට පුළුවන්.ඒ ට්රැක්ටරය වගේම ගෙමිදුලේ පුංචි ගොවිපලත් ජනාධිපතිතුමා විසින් හොඳින් නඩත්තු කළා.ඒකෙන් එන ආදායමෙන් තමයි එතුමා සහ ආර්යාව දිවි ගැට ගහ ගත්තේ.
මොන්තෙවීඩියෝ නගරයට ඈතින් පිහිටි තම ආර්යාවට අයිති පිටිසර ගොවිපලේ පිහිටි කොළ පැහැති තහඩු සෙවිළි කළ කුඩා නිවසේ තමයි උරුගුවේ ජනාධිපතිවරයා ජීවත්වුණේ.. කුඩා ගොවිපලත්, ට්රැක්ටරයත්, පරණ Volkswagen කාරයත් හැර වෙනත් කිසිදු දේපලක් ඔහුට තිබුණේ නැහැ.
2010 වර්ෂයේදී, රාජ්ය මන්ත්රණ සභාව නියෝජනය කරන්නන්ගේ වත්කම් ප්රකාශනය එළිදැක්වීමේදී නිලධාරීන් දැඩි ලෙස වික්ෂිප්ත වී ගියා. හොසේගේ වත්කම් ප්රකාශයේ සදහන් කිරීමට තිබුණු එකම වත්කම ඇ.ඩොලර් 1800 ක ක්ෂය වටිනාකමක් සහිත Volkswagen මෝටර් රථය පමණයි.
.jpeg)
පස්සෙ කාලෙක මේ පරණ කාර් කට්ටට අරාබියේ ෂෙයික් වරයෙකුගෙන් හොඳ ඔෆර් එකක් ලැබුණා. ඔහු ඩොලර් මිලියනයකට මේ මෝටර් රථය මිල දී ගන්න උත්සාහ කළේ එය ජනාධිපතිවරයෙකුගේ වාහනයක් නිසා. එසේ නොවුනා නම් මේ පරණ වාහනය ලංකාවේ මුදලින් ලක්ෂ දෙකක් විතර වෙයි.
එල් පෙපේ ටික දවසක් කල්පනා කරලා වාහනය ඉහළ ඉල්ලුමට විකුණන්න තීරණය කළා.එයින් ලැබුණු මුදලත් ඔහු ජනතාවට ම ලබා දුන්නා.
අවුරුදු 75 දී උරුගුවේ ජනාධිපතිවරයා වූ එල් පෙපේට රකින්නට පරම්පරාවක් හිටියේ නැහැ.ඔහුට දරුවන් හිටියෙ නැහැ.
නිවස තුළ සහ ගෙවත්තේ ආරක්ෂාවට ඉන්නේ උරුගුවේ ජනාධිපතිවරයාගේ කලණ මිතුරා වන මැනුවෙල් නම් වූ බලු සුරතලා පමණයි.ඒ බලු සුරතලාටත් ඇත්තේ කකුල් තුනයි. මේ කකුල් තුනේ ආබාධිත ‘මැනුවෙල්’ උරුගුවේ ජනතාව අතර හරිම ජනප්රියයි.
හොසේ පවසන පරිදි ලෝකයේ අවසාන දවස උදාවුවත් දේශපාලකයන්ගේ ධන තණ්හාවනම් නිමා වන්නේ නැහැ.
එහෙම ලෝකයක හොසේ මුජිකා කියන්නේ පුද්ගලයෙකුට එහා ගිය ඇත්තටම දේශපාලන න්යායක්.
දුප්පතුන් වෙනුවෙන් විප්ලව කළ ඔහූ ජනාධිපති වීමෙන් පසුවත් එම වැඩපිළිවෙළම ගෙන ගියා.කීර්තියේ හිනිපත්තේ සිටියදී ඔහු 2015 දී ජනාධිපතිධූරයෙන් විශ්රාම ගියා.අදත් ඔහු තම පිටිසර ගොවිපළේ සතුටින් ජීවත් වෙනවා.
අත් හැරීම කුමක්දැයි පූජකයන්ට පවා ඉගෙන ගත හැකි ආගමක් තමයි හොසේ මුජිකා කියන්නේ.
ලෝකයේ දුප්පත් ම ජනාධිපතිවරයා ලෙස තමන්ව හංවඩු ගහනවාට උරුගුවේ ජනාධිපතිවරයා අකමැතියි.
“මගේ ජීවිතේ වැඩි හරියක් මම ජීවත් වෙලා තියෙන්නේ මේ විදියට. තියන දෙයින් මම හොඳට ඉන්නවා. මම දුප්පත් කියල මට හිතෙන්නේ නැහැ. දුප්පතුන් කියල කියන්නේ මිල අධික ජීවිතයක් පවත්වා ගෙන යන්න වැඩ කරන අයට. ඔවුන්ට කොච්චර තිබ්බත් මදි. මට ලොකු දේවල් නැති නිසා ඒවා පවත්වා ගෙන යන්න මැරෙන කල්ම මහන්සි වෙලා වැඩ කරන්න ඕන නැහැ. මේක තමයි නිදහස.”
ඇත්තටම හොසේ මුජිකා (jose alberto mujica hose muhika) කියන්නේ ලොව පොහොසත්ම ජනාධිපතිවරයා කිව්වොත් නිවැරදියි.
(මුල් ලිපිය 2020)
හොසෙ මුජිකා මිය ගිය බව ජාත්යන්තර මාධ්ය වාර්තා කර තිබුණා.ලොව දිළිඳුතම ජනාධිපති යන නාමයෙන් ලොව පුරා ප්රසිද්ධියට පත්, ලතින් ඇමෙරිකාවට අයත් බොලිවියා රාජ්යයේ හිටපු ජනාධිපති හෝසේ මුජිකා දිවියෙන් සමුගත්තේය. ඔහුගේ වයස අවුරුදු 89 කි.
මොන්තෙවීඩියෝ නගරයට ඈතින් පිහිටි තම ආර්යාවට අයිති පිටිසර ගොවිපලේ පිහිටි කොළ පැහැති තහඩු සෙවිළි කළ කුඩා නිවසේ තමයි උරුගුවේ ජනාධිපතිවරයා ජීවත්වුණේ.. කුඩා ගොවිපලත්, ට්රැක්ටරයත්, පරණ Volkswagen කාරයත් හැර වෙනත් කිසිදු දේපලක් ඔහුට තිබුණේ නැහැ.
2010 වර්ෂයේදී, රාජ්ය මන්ත්රණ සභාව නියෝජනය කරන්නන්ගේ වත්කම් ප්රකාශනය එළිදැක්වීමේදී නිලධාරීන් දැඩි ලෙස වික්ෂිප්ත වී ගියා. හොසේගේ වත්කම් ප්රකාශයේ සදහන් කිරීමට තිබුණු එකම වත්කම ඇ.ඩොලර් 1800 ක ක්ෂය වටිනාකමක් සහිත Volkswagen මෝටර් රථය පමණයි.
උරුගුවේ හිටපු ජනාධිපති හොසෙ මුජිකා ලෝකයා විසින් හඳුනා ගන්නේ ලොව දුප්පත්ම ජනපති ලෙසයි.ඔහුට උරුගුවේ ජනතාව ආදරයට ඇමතුවේ පෙපේ (El Pepe) කියලා.
හොසෙ මුජිකා හෙවත් එල් පෙපේ උපන්නේ 1935 දී. පියා දුප්පත් ගොවියෙක්. බංකොලොත් වූ ගොවියෙක් ලෙස පියා මියයන විට හොසේගේ වයස අවුරුදු පහයි.
හැටේ දශකයේ අග භාගයේදී තරුණ හෝසෙ MLT-Tupamoros නම් ගරිල්ලා සංවිධානයක සාමාජිකයෙක් වුණා. MLT-Tupamoros කියන්නේ කියුබානු විප්ලවයෙන් පන්නරය ලැබූ වාමාංශික සංවිධානයක්. හොසේව අත්අඩංගුවට ගැනීමට පොලිසිය පැමිණියා.
දැඩි සටනකින් පසු ඔහු අත්අඩංගුවට පත් වන විට හොසේගේ සිරුර තුළට වෙඩි උණ්ඩ හයක් ඇතුළු වී හමාරයි.තුවාල සුවපත් වූ පසු හොසේ හිර ගෙදරින් පැන ගියේ උමඟක් කපා ගෙන.නැවත නැවතත් හිර ගත වූ හොසේ හිර බත් කෑ අවුරුදු 14 තුළ හතර වතාවක් ම පලා ගියා.
1985 දී මේ ලතින් ඇමෙරිකානු රාජ්යයට ප්රජාතන්ත්රවාදය උදා වුණා.ඒ සමඟ නිදහස ලැබූ හොසේ මුජිකා ප්රජාතන්ත්රවාදී දේශපාලන ප්රවාහයට එක් වුනා.2010 වන විට ඔහු උරුගුවේ ජනාධිපතිවරයා බවට පත්වුණා.ඔහු 2015 දී විශ්රාම යන තුරුම රට පාලනය කළේ පෙර කියපු පිටිසර ගොවිපළේ සිට.
එල් පෙපේ අපේ රටේ ප්රාදේශීය සභා මන්ත්රී කෙනෙක් ගැනවත් අහල තිබුණු කෙනෙක් නෙවෙයි.එතුමා දුප්පත් කිව්වට ජනාධිපතිවරයා ලෙස ඔහුට ලැබුණු මාසික වැටුප ඇමෙරිකානු ඩොලර් 12000ක්.
එහෙනම් කොහොමද උන්නැහේ දුප්පත් වුණේ..
ඔහු තමන්ට ලැබෙන මාසික වැටුපෙන් සියයට අනූවක් ම ආපසු දුන්නේ ජනතාවගේ සුබ සිද්ධියට. ඒ මුදල මාස් පතා බෙදී යන්නේ අඩු ආදායම් ලාභීන් සහ කුඩා ව්යාපාර හිමියන් අතර.එල් පෙපේ තමන්ට ජීවත් වීමට අතට ගත්තේ පඩියෙන් සියයට දහයයි. ඒ කියන්නේ උරුගුවේ ජාතිකයෙකුගේ සාමාන්ය ආදායම. ආර්යාවගේ වියදම සරි කර ගන්න ගොවිපළ ප්රමාණවත් වුණා.
අගනුවර පිහිටි සුඛෝපභෝගී ජනාධිපති මන්දිරය ප්රතික්ෂේප කළ එල් පෙපේ පිටිසරට ගොස් ගෙවල් කීපයක් එකතු කර මන්දිරයක් හදාගත්තෙ නැහැ.
ලොව ජනාධිපතිවරුන්ගේ මන්දිර ඉදිරිපිට සාමාන්යයෙන් ඇති කැඩිලැක්, මර්සිඩීස් බෙන්ස්, ජගුවාර් වැනි සුඛෝපභෝගී වාහන එල් පෙපේගෙ නිවස අසළ නවතා තිබුණේ නැහැ.ඔහුට වෙනම රියදුරෙකුත් නැහැ.
තනිවම පදවා ගෙන යන පරණ වොක්ස්වැගන් මෝටර් රථයෙන් තමයි ජනාධිපතිවරයා රාජකාරී කටයුතු වලට ගියේ.
හොසෙ මුජිකා හෙවත් එල් පෙපේ උපන්නේ 1935 දී. පියා දුප්පත් ගොවියෙක්. බංකොලොත් වූ ගොවියෙක් ලෙස පියා මියයන විට හොසේගේ වයස අවුරුදු පහයි.
හැටේ දශකයේ අග භාගයේදී තරුණ හෝසෙ MLT-Tupamoros නම් ගරිල්ලා සංවිධානයක සාමාජිකයෙක් වුණා. MLT-Tupamoros කියන්නේ කියුබානු විප්ලවයෙන් පන්නරය ලැබූ වාමාංශික සංවිධානයක්. හොසේව අත්අඩංගුවට ගැනීමට පොලිසිය පැමිණියා.
දැඩි සටනකින් පසු ඔහු අත්අඩංගුවට පත් වන විට හොසේගේ සිරුර තුළට වෙඩි උණ්ඩ හයක් ඇතුළු වී හමාරයි.තුවාල සුවපත් වූ පසු හොසේ හිර ගෙදරින් පැන ගියේ උමඟක් කපා ගෙන.නැවත නැවතත් හිර ගත වූ හොසේ හිර බත් කෑ අවුරුදු 14 තුළ හතර වතාවක් ම පලා ගියා.
1985 දී මේ ලතින් ඇමෙරිකානු රාජ්යයට ප්රජාතන්ත්රවාදය උදා වුණා.ඒ සමඟ නිදහස ලැබූ හොසේ මුජිකා ප්රජාතන්ත්රවාදී දේශපාලන ප්රවාහයට එක් වුනා.2010 වන විට ඔහු උරුගුවේ ජනාධිපතිවරයා බවට පත්වුණා.ඔහු 2015 දී විශ්රාම යන තුරුම රට පාලනය කළේ පෙර කියපු පිටිසර ගොවිපළේ සිට.
එල් පෙපේ අපේ රටේ ප්රාදේශීය සභා මන්ත්රී කෙනෙක් ගැනවත් අහල තිබුණු කෙනෙක් නෙවෙයි.එතුමා දුප්පත් කිව්වට ජනාධිපතිවරයා ලෙස ඔහුට ලැබුණු මාසික වැටුප ඇමෙරිකානු ඩොලර් 12000ක්.
එහෙනම් කොහොමද උන්නැහේ දුප්පත් වුණේ..
ඔහු තමන්ට ලැබෙන මාසික වැටුපෙන් සියයට අනූවක් ම ආපසු දුන්නේ ජනතාවගේ සුබ සිද්ධියට. ඒ මුදල මාස් පතා බෙදී යන්නේ අඩු ආදායම් ලාභීන් සහ කුඩා ව්යාපාර හිමියන් අතර.එල් පෙපේ තමන්ට ජීවත් වීමට අතට ගත්තේ පඩියෙන් සියයට දහයයි. ඒ කියන්නේ උරුගුවේ ජාතිකයෙකුගේ සාමාන්ය ආදායම. ආර්යාවගේ වියදම සරි කර ගන්න ගොවිපළ ප්රමාණවත් වුණා.
අගනුවර පිහිටි සුඛෝපභෝගී ජනාධිපති මන්දිරය ප්රතික්ෂේප කළ එල් පෙපේ පිටිසරට ගොස් ගෙවල් කීපයක් එකතු කර මන්දිරයක් හදාගත්තෙ නැහැ.
ලොව ජනාධිපතිවරුන්ගේ මන්දිර ඉදිරිපිට සාමාන්යයෙන් ඇති කැඩිලැක්, මර්සිඩීස් බෙන්ස්, ජගුවාර් වැනි සුඛෝපභෝගී වාහන එල් පෙපේගෙ නිවස අසළ නවතා තිබුණේ නැහැ.ඔහුට වෙනම රියදුරෙකුත් නැහැ.
තනිවම පදවා ගෙන යන පරණ වොක්ස්වැගන් මෝටර් රථයෙන් තමයි ජනාධිපතිවරයා රාජකාරී කටයුතු වලට ගියේ.
.jpeg)
පස්සෙ කාලෙක මේ පරණ කාර් කට්ටට අරාබියේ ෂෙයික් වරයෙකුගෙන් හොඳ ඔෆර් එකක් ලැබුණා. ඔහු ඩොලර් මිලියනයකට මේ මෝටර් රථය මිල දී ගන්න උත්සාහ කළේ එය ජනාධිපතිවරයෙකුගේ වාහනයක් නිසා. එසේ නොවුනා නම් මේ පරණ වාහනය ලංකාවේ මුදලින් ලක්ෂ දෙකක් විතර වෙයි.
එල් පෙපේ ටික දවසක් කල්පනා කරලා වාහනය ඉහළ ඉල්ලුමට විකුණන්න තීරණය කළා.එයින් ලැබුණු මුදලත් ඔහු ජනතාවට ම ලබා දුන්නා.
අවුරුදු 75 දී උරුගුවේ ජනාධිපතිවරයා වූ එල් පෙපේට රකින්නට පරම්පරාවක් හිටියේ නැහැ.ඔහුට දරුවන් හිටියෙ නැහැ.
නිවස තුළ සහ ගෙවත්තේ ආරක්ෂාවට ඉන්නේ උරුගුවේ ජනාධිපතිවරයාගේ කලණ මිතුරා වන මැනුවෙල් නම් වූ බලු සුරතලා පමණයි.ඒ බලු සුරතලාටත් ඇත්තේ කකුල් තුනයි. මේ කකුල් තුනේ ආබාධිත ‘මැනුවෙල්’ උරුගුවේ ජනතාව අතර හරිම ජනප්රියයි.
හොසේ පවසන පරිදි ලෝකයේ අවසාන දවස උදාවුවත් දේශපාලකයන්ගේ ධන තණ්හාවනම් නිමා වන්නේ නැහැ.
එහෙම ලෝකයක හොසේ මුජිකා කියන්නේ පුද්ගලයෙකුට එහා ගිය ඇත්තටම දේශපාලන න්යායක්.
දුප්පතුන් වෙනුවෙන් විප්ලව කළ ඔහූ ජනාධිපති වීමෙන් පසුවත් එම වැඩපිළිවෙළම ගෙන ගියා.කීර්තියේ හිනිපත්තේ සිටියදී ඔහු 2015 දී ජනාධිපතිධූරයෙන් විශ්රාම ගියා.අදත් ඔහු තම පිටිසර ගොවිපළේ සතුටින් ජීවත් වෙනවා.
අත් හැරීම කුමක්දැයි පූජකයන්ට පවා ඉගෙන ගත හැකි ආගමක් තමයි හොසේ මුජිකා කියන්නේ.
ලෝකයේ දුප්පත් ම ජනාධිපතිවරයා ලෙස තමන්ව හංවඩු ගහනවාට උරුගුවේ ජනාධිපතිවරයා අකමැතියි.
“මගේ ජීවිතේ වැඩි හරියක් මම ජීවත් වෙලා තියෙන්නේ මේ විදියට. තියන දෙයින් මම හොඳට ඉන්නවා. මම දුප්පත් කියල මට හිතෙන්නේ නැහැ. දුප්පතුන් කියල කියන්නේ මිල අධික ජීවිතයක් පවත්වා ගෙන යන්න වැඩ කරන අයට. ඔවුන්ට කොච්චර තිබ්බත් මදි. මට ලොකු දේවල් නැති නිසා ඒවා පවත්වා ගෙන යන්න මැරෙන කල්ම මහන්සි වෙලා වැඩ කරන්න ඕන නැහැ. මේක තමයි නිදහස.”
ඇත්තටම හොසේ මුජිකා (jose alberto mujica hose muhika) කියන්නේ ලොව පොහොසත්ම ජනාධිපතිවරයා කිව්වොත් නිවැරදියි.
(මුල් ලිපිය 2020)
හොසෙ මුජිකා මිය ගිය බව ජාත්යන්තර මාධ්ය වාර්තා කර තිබුණා.ලොව දිළිඳුතම ජනාධිපති යන නාමයෙන් ලොව පුරා ප්රසිද්ධියට පත්, ලතින් ඇමෙරිකාවට අයත් බොලිවියා රාජ්යයේ හිටපු ජනාධිපති හෝසේ මුජිකා දිවියෙන් සමුගත්තේය. ඔහුගේ වයස අවුරුදු 89 කි.
A day in the life
රෝහණ විජේවීර කෙනෙකුන් නොහිටියා නම්.......
මෙම ප්රශ්නයට කෙටි සහ සරල පිළිතුරු දෙන ඇතැම් අයට නම් ඇත්තේ එකම පිළිතුරකි. “එහෙම වුනා නම් රටට මේ වින්නැහි එකක්වත් නැහැ; රට අගේට තියෙයි” යනු ඒ පිළිතුර විය හැකිය. එහෙත් එවැනි පිළිතුරක් දෙන අයට තම මතය තහවුරු කිරීමට සාධාරණ හේතු ඉදිරිපත් කළ නොහැකිය. මන්ද? යථාර්ථය එය නොවන නිසයි.
2025-05-13
දිව්යලෝකේ බොරු මීටරේ .
සිරිපාල හදිස්සියේම මැරුනා.
දවසක් දෙකක් ගෙදර වටේ කරකැවී කැවී හිටියත් සිරිපාලගේ අදහස සම්පුර්න වුනේ නෑ.
ගෙදර මිනිස්සුන්ට පළවෙනි දවසේ තිබුන දුක වේදනාව දෙවෙනි දවස වෙන කොට පාවෙලා ගිහිල්ලා. උඩ බලා ගෙන හිටියත් ඇති කියලා දැන් සිරිපාලටත් හිතිලා.අඩන දොඩන සීන් වලින් අනම් මනම් දොඩන සීන්වලට හෙමින් හෙමින් මාරු වෙලා.පස් යට හිර වෙන්න කලින් මෙතනින් මාරු වෙන්න ඕන කියලා හිතපු සිරිපාල ගෙදර ඉස්සරහ අඹ ගහේ අත්තකුත් ජර බරාස් කියා ගෙන එතනින් මාරුවුනා.
2025-05-11
හේන් ගොවිතැන
වී ගොවිතැන(මඩ ගොවිතැන) හැරුනු විට උස්බිමෙහි කරනු ලබන සියලු වගාවන් හේන් ගොවිතැන යන නාමයෙන් ආවරණය විය. එබැවින් එයට ගොඩ ගොවිතැන යයි නමක් ද විය.
පැහැදිලි ඒකීය හේන් ගොවිතැනක් හදුනා ගත හැක්කේ වියළි කළාපයේය. තෙත් කලාපයේ තිබුනු හේන් වල විවිධත්වය වැඩි නිසා ඒකීය රටාවක් එහි හඳුනා ගත නොහැක. එමේන්ම වියළි කලාපිය හේන අනීවාර්යෙන්ම බහු බෝග වු අතර තෙත් කළාපිය හේන ඒක බෝග හෝ බෝග දෙක තුනකට සීමා විය. වර්ෂා කාලය හා ඉන් අනතුරුව එන වියළි කාලය ඇති නිසා බහු බෝග හේන වැව් බැදි රාජ්යයට ගැළපුනි. ඉංග්රීසීන් විසින් වියළි කලාපය ලෙස හදුනා ගත් වැව් බැදි රට 19 වැනි සියවස ට පෙර වියළි කලාපයක් ද නොවිය.
2025-05-08
ශාන්ත පීතරතුමාගෙ වර්තමාන අනුප්රාප්තිකයා .
Shanaka Madhushan Liyanagama
මුණු පොතේ පල කරන ලද වියමනකි.
2025 . මැයි 06.
මොහොතකට පෙර වතිකාන නගරයේ සියලුම දුරකථන හා අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා අත්හිටවනු ලැබුවා.නමුත් ශාන්ත පීතර බැසිලිකාවේ මේ අවහිරතාව ක්රියාත්මක වෙන්නෙ නැහැ.
මේ දුරකථන සබඳතාවයන් නැවත ක්රියාත්මක වන්නේ නව පාප් වහන්සේ පත් වී ඒ බව නිවේදනය කිරීමෙන් පසුවයි. ශාන්ත පීතර බැසිලිකාවේ මේ අවහිරය ක්රියාත්මක නොවන්නේ දහස් ගණන් සංචාරකයන් නිතරම එය නරඹන්නට පැමිණෙන නිසයි.
2025-05-07
𝙂𝙊𝙊𝘿 𝘽𝙔𝙀 Skype .
"සුන්දර අතීත මතකයක් ....... ! "
චන්ද්රිකා විදානපතිරන.කාලෙකට ඉහතදි අපිට ගොඩක් ප්රයෝජනවත් උනු, ගොඩක් ආයතන වලට නැතුවම බැරි උනු Skype අවුරුදු 22ක සේවයක් කරමින් අද Officially Shut Down වෙනව.
එස්ටෝනියන් ජාතිකයන් වෙච්ච Priit Kasesalu සහ Jaan Tallinn කියන Programmersල දෙදෙනෙක් තමා Skype ලෝකෙට බිහිකරන්නෙ 2003 දි.
Video Telephony හෙවත් බලාගෙන කතා කිරීමට හැකි තාක්ෂණය තිබුණු මුල්ම Software එක Skype නොවුනත් මේකෙ තිබ්බ තාක්ෂණික මට්ටමේ ඉහළතාවය, High Quality Video නිසා කෙටි කලකින් අනික් Applications අභිබවා යන්න හැකි වුනෙ ලෝකෙම Video Conference වලට පාවිච්චි කරන ප්රධානම මෙවලම වෙමින්.
Skype launch වෙන්න කලින් 90 දශකයෙ එනම් Internet වල පිබිදීම ඇති වුනු 1990 සිට 2000 දක්වා භාවිතා උනු CU-See me කියන ලෝකෙ ප්රථම Video call platform එක ලෙස සැලකෙන එකත් කෙටි කලකින් Skype අභිබවා ගියා කියල තමයි හැඳින්වෙන්නෙ.
අපි 2006-2008 අතර කාලෙදි ඉස්කෝලෙදි Web Cam එකක් හරහා Skype පාවිච්චි කරන එක වෙනමම අත්දැකීමක් උනා වගේම, පොඩිකාලෙ Pen friend concept එක වගේ Skype වල Friend List එකක් තියාගෙන ලෝකෙම යාලුවො හදාගන්න උණකුත් තිබ්බ ඒ කාලෙ.. MySpace සහ Facebook තිබ්බත් , Call පහසුකම තිබ්බෙ Skype වල විතරයි.
කොහොමහරි Skype සමාගමේ ඉතිහාසය ගත්තම මුල් අයිතිකාරයො දෙදෙනාගෙන් 2005දි Ebay සමාගම ඩොලර් බිලියන 2.6කට Skype අත්පත් කරගෙන තියෙනව. පසුව Ebay සමාගම බලාපොරොත්තු වුනු ප්රතිඵල Skype එකෙන් නොලැබුනු නිසා Ebay විසින් 2009 දි කැනේඩියන් Investor group එකකට තමන්ගෙ Shares විකුණල තියෙනව. 2011 වෙද්දි තමයි Microsoft ආයතනය විසින් ඩොලර් බිලියන 8.5කට මිළදීගන්නෙ.
ඒ වෙනකොට මයික්රොසොෆ්ට් සමාගම අත්පත් කරගත් විශාලම ආයතනය උනෙත් Skype. 2010 න් පසුව Smart Phones වල ශීඝ්ර දියුණුව සහ Android Os, Apple iOs වල වේගවත් දියුණුවත් එක්ක Skype වලට තියෙන තැන නැතිවේගෙන යන්න ගත්ත..
Zoom launch වෙන්නෙ 2011 දි. ඒ වගේම 2012 ඉඳල ගත්තම Tango, Viber, Imo වල Internet Calls , Video Calls පහසුකම ලේසියෙන්ම Smart phones වලින් සපයගන්න පුලුවන් වුනු නිසාත් Skype ක්රමක්රමයෙන් මිනිස්සුන්ගෙන් ඈත් උනා. ඒත් ගොඩක් Company වල මෑතක් වෙනකන්ම Skype පාවිච්චි කරා.
Whatsapp කරළියට පැමිණීමත් Video Call function ලබාදීමත් skype වලට පසුකාලීනව වැදුනු තවත් ප්රහාරයක් කියල හඳුන්වන්න පුලුවන්.
ඒත් එක්කම Covid වෛරසය ලෝකය වෙලාගත් කාලවකවානුවෙදි ලෝකෙම බහුතරයක් , 2017දි Launch උනු Microsoft Teams, 2011 සිට ආපු Zoom application සහ 2017 දි Launch උනු Google Meet වැනි Video Conference Applications තමන්ගෙ පෞද්ගලික කටයුතු සහ ව්යාපාර කටයුතු වලට සමීප වෙලා ඉවරයි. ඒ වගේම Facebook Messenger, Instagram වල පවා Video Calls පැමිණීමෙන් Video Calls සාමාන්යකරණය වීමත් එක්ක 2025 පෙබරවාරි 28 වැනි දින Skype සමාගම නිවේදනය කරනව ස්කයිප් 2025 මැයි 06 වෙනි දිනයේ සම්පූර්ණයෙන්ම වැඩකටයුතු වසා දමන බව.
අවුරුදු 23කට ආසන්න සේවයක් මුලු ලෝකයට සිදුකර අපිට මතකයන් රැසක් ඉතිරි කරමින් අද සදහටම නවතිනව.!! මේකෙන් අපිට ගන්න තියෙන දේ තමයි, අපි අද පාවිච්චි කරන මොනයම් හෝ Social Media platform , දැන් AI එක්ක රොකට් වේගෙන් ඉදිරියට ඇදෙන තාක්ෂණය එක්ක තව අවුරුදු 10කින් 15කින් තවත් වෙනස්ම Applications, Softwares වලට අපිව මාරු කරල තියෙයි.
සමහර විට හැම දේම AI assistant කෙනෙක් හරහ සිද්ධවෙන්නත් පුලුවන් අනාගතේදි.
A day in the life
2025-05-05
ගැබ් ගැනීමකදී අනුගමනය කල පැරැණි සිරිත් විරිත්
විවාහක කාන්තාවගේ මුල්ම පැතුම වන්නේ මවක් වීමයි. මවක් වීමේ පෙර ලකුණු පහළ වූ සැනින්ම අපේ කාලේ කාන්තාවකගේ එකම තේරිම ප්රසව හා නාරිවේද වෛද්යවරයෙකු සොයා ගැනීමය. එසේ සොයා ගැනීමෙන් පසුව වෛද්යවරයාගේ පරික්ෂා කිරීම් වලින් පසුව ඇය ගැබ්ගෙන තිබේද නැද්ද යන්න පිළිබදව නිවැරදිව දැනගත හැකිය.
ඒත් අපේ අතීත ජනසමාජයේ දරුවෙකු පිළිසිද ගත් බවට යම් කාන්තාවකට සැකයක් මතුවුවහොත් ඒ ගැන ඇය මුලින්ම කීවේ නැන්දම්මාටය. එවැනි සුභ ආරංචි කිවයුත්තේ උදෑසන බව ගම්මු අතර නියමයක් පැවතුණි. ඇගේ ඔසප්වීම නතර වී ඒත් සමගම ශරීරයේ යම් යම් වෙනස් කම් සිදුවීමත් සමග ඇය මේ බව නැන්දම්මාට දැන්විය. මේ සුභ ආරංචිය නැන්දම්මාට කියූ සැනින් නැන්දම්මා ලේලියගේ හිසට අතට තබා ආශිර්වාදය කරයි. ඉන් අනතුරුව මව හා දරුගැඹ ආරක්ෂා කර දෙන මෙන් ඉල්ලා පත්තනි පඩුරක් වෙන් කිරීමටද නැන්දම්මා අතින්ම සිදුකිරීම එදා පැවති චාරිත්රයකි. මේ පඩුර දෙහි ඇඹුලින් සෝදා පිරිසිදුකර සුදු රෙදිකඩකින් ගැට කසා පහන් පැලේ තබා පත්තිනි මෑණියන්ට කන්නලව්වක් කරන්නේ ඉන් අනතුරුවයි. කිසිදු කරදරයකින් තොරව දරුවා ඉපදුණු පසුව දින හතක් ගිය තැන දානයක් දෙන බවට පත්තිනි මෑණියන්ට පොරොන්දු වන්නේද නැන්දම්මා විසිනි.
නැන්දම්මාගෙන් ලේලියට වටිනා ත්යාගයක්
මෙසේ ලේලියගේ හිස අත තබා ආශිර්වාදය කරන නැන්දම්මා තමා සතු වටිනා යමක් ලේලිට දීම එදා සිරිතක් ලෙස පැවතිනි. එය නැන්දම්මා සතුව පැවති රන්මාලයක් වළල්ලක් තෝඩුදෙකක් කුඹුරු කෑල්ලක් ඉඩමක් වැනි දෙයක් ද විය හැකිය. තම තමන්ගේ වත්පොහොසත්කම අනුව එය තීරණය වුණි.
බිරිදට දරුවෙකු ලැබිමට සිටින බව ස්වාමියා දැන ගන්නේ තම මවගෙනි. ඇය සුභ වෙලාවක් බලා තම පුතාට මේ බව පවසන්නේ ව්යංගයෙනි. පුතාට මෙ පණිවිඩය මව විසින් දැනුම් දෙන්නේ වගකීම් සහිත බව පෙන්විමටය.
"පුතේ දුව කියනවා තවත් කුඹුරක් අස්වද්දන්න වෙයි කියලා"
බිස්ස හිස්කරන්න බැහැ කියලා දුව කියනවා"
'බිස්ස'යනු ආහාර පාන සුරක්ෂිතව තබා ඇති ස්ථානයයි. අලුත් සාමාජිකයෙකු පවුලට සම්බන්ධ වන්නේ නම් ”බිස්ස” හිස්නොකර තව තවත් පිරවිය යුතු බව ගම්මු විශ්වාස කළහ. ස්වාමියාට මේ සුභආරංචිය කියූ පසුව නව යුවල පන්සලට ගොස් මල් පහන් පූජා කර දරුගැබට ආරක්ෂාව ඉල්ලා වැදුම් පිදුම්කරනු ලැබේ.
අනතුරුව නැන්දම්මා ලේලිව කැටුව ගමේ වෙදරාල වෙත යාම සිරිතකි. මේ ගමනද යන්නේ කාටත් හොර රහසේය. බුලත් හුරුල්ලක් වෙදරමහතාට දී ලේලියට දරුගැඹක් පිහිටා ඇති බව නැන්දම්මා මූලිකව කීමද සිරිතකි. එවිට වෙදමහතා ලේලියගේ නාඩි පරික්ෂා කර බලා දරුගැඹ පිහිටි කාලය නිවැරදිව ප්රකාශ කරනු ලැබේ. අනතුරුව අනුගමනය කළ යුතු පිළිවෙත් වෙදරාළ විසින් පැහැදිලි කර දී ඇයට සෙත් පැතීමක් කරයි.
වෙදරාළගේ තහංචි පැනවීම
උෂ්ණ අධික ආහාරපානවලින් වැලකීම -ඌරුමස් ඉස්සන් මගුරු මාලු මෝර මාලු වැනි පිලී වර්ග ආහාරයට නොගන්නා ලෙස තහංචියක් පනවයි.ි පළාවර්ග එළවලු පළතුරු සදහා මුල් තැනක් හිමි වේ. තනිපල්ගලමේ ගමන් බිමන් යාම තහනම් ය.- තනියම ගමන් බිමන් යන අතර කුමක් හෝ කරදරයක් වුවහොත් ඒ ගැන කිසිවෙකුත් දැන නොගනියි. දරුගැඹ දරා සිටින කාලයේදී බර ඔසවා ගෙන යෑම තහනම් කෙරේ – දරමිටි හිසමත තබා ගෙන යෑම වතුර කළගෙඩි උකුලේ තබාගෙන යෑම මෝල්ගහ සහ වංගෙඩිය භාවිත කර වී කෙටීම පිටි කෙටීම ගැඹට මාස තුන සම්පූර්ණ වනතෙක් කුරහන් ගලේ ඇඹරීම සපුරා තහනම් කෙරේ. තොවිල් බැලීම ගර්භනී කාලයේ සපුරා තහනම් කරයි. තොවිල් පලවකට හෝ ඇය කැටුව යෑම තහනම්ය. ස්නානය කළ යුත්තේ ද උදේ වරුවේය. කොණ්ඩය කඩාගෙන දවසේ වැඩි කාලයක් නොසිටින ලෙසට ඇය තහංචි පනවනු ලැබේ.
දොළ දුක් ගාය
ගැඹට මාස තුන සම්පූර්ණ වනවාත් සමග ඇයට දාළදුක දැනේ. ඒ අනුව ඇය කන්න කැමති දෑ පවසන්නේ නැන්දම්මාටය. ඇය ආහාර සුරක්ෂිතතාවය මෙන්ම විශ්වාසනීයත්වය දන්නා කාන්තාවකි. මෙහිදී දරුගැබක් දරාසිටින කාන්තාවක් ඇතිවන දොළදුකට කන්න හිතන ඕනෑම දෙයක් ඉල්ලූ විට එය ලබා දීම අනිවාර්යෙන්ම සිදු වූවකි. එම ඉල්ලීම ඉවත දැමීමට කිසිවෙකුත් ක්රියා නොකරති. ඇය කන්න කැමති මොනවාද කියා දැනගත් ගම්මු එය සාදා ඇගේ අතටම ගෙනවිත් දීම සිරිතකි. එහෙත් ඇය එම ආහාරය භුක්ති විදන තෙක් බලා නොසිටියහ. ඇයද ඒ ආහාර භුක්ති වින්දේ කාටත් නොපෙනෙන්නටය.
අපේ පැරණි සමාජයේ සිරිත වූයේ ගහක අලුතින් පල හටගත් විට එහි මුල්ම කොටස බුදුන්ට පූජා කර දෙවනි කොටස ගමේ ගැබ්බර මවවරුන්ට පිරිනැමීමය. ඒ තරමටම එදා ගම්මු ගර්භනී මවකට සැලකුවේය. ගැඹට මාස තුන සම්පූර්ණ වූ පසුව ඇයව ගම්මු හැදින්වූයේ ”ගැබ්බර සිරියාව” යනුවෙනි.
ගර්භ සංරක්ෂණය
ගැබට පළමු මාස තුන පිරුණු පසුව නැන්දම්මා නැවුම් කළගෙඩියක් ගෙන ගෙවත්තේ දෙහි ගහක හෝ පැගිරි අතු අතර එම කළ ගෙඩියේ කට බිමට සිටින සේ රදවනු ලැබේ. මෙය සිද කරන්නේ හිමිදිරි පාන්දර කපුටන් ඇඩලීමට පෙරය. ගැබ ආරක්ෂා කර ගැනීමට එදා ගම්මු කළ චාරිත්රයකි. මෙය ගර්භ සංරක්ෂණය ලෙස හැදින්විය. ගැබට මාස හත පිරුණු තැන ඊලග කළ ගෙඩිය ද පැගිරි ගහේ අතු අතර රදවනු ඇත. මෙසේ තුන්වන කළය ද රදවනුයේ ගැබට මාස නමය සම්පූරණ වූ පසුවය මේ කළ ගෙඩි තුන දෙහි ගහේ හෝ පැගිරි ගහක ආරක්ෂා වෙන අන්දම ගැබ දරා සිටින කාන්තාව නිරන්තරයෙන්ම දකිනු ඇත. එවිට ඇය ට තම ගැබද මේ අයුරින්ම ආරක්ෂා වන්නේ යැයි සිත සතුටු කර ගැනේ.
කල්වේලා ඇතිව වින්නඹුමාතාවට ආරාධනා කළයුතු වන්නේද ස්වාමයා විසිනි. ඒ ආරාධනාවත් සමග ගමේ වෙදරාළට ආරාධනා කරනුයේ දරුවා ඉපදීමට සිටින දිනයේදී නිවසට පැමිණෙන ලෙසටයි. තවද ගමේ වැඩිහිටියන් කිපදෙනෙකුටම ආරාධනා කරනුයේ හදසි රෝගාබාධයක් ඇති වුවහොත් ඊට අවශ්ය ඖෂධ ආදිය සොයා ගැනිමට උදව්වක් ලෙසට මෙසේ ආරාධනා ලැබ පැමිණෙන වැඩිහිටියන් හුළුඅතු ආන බැදගෙන ඒම සිරිතය. රාත්රි කාලයේදී ඔසු සෙවීමට සිදු වුවහොත් ඊට සූදානම් වීමකල් වේලා ඇතිව සිදුවිම මෙයින් ඇගවේ.
කළගෙඩි බිදීම
දරුවා නිරෝගිව මෙලොව එළිය දුටුපසුව ගෙවත්තේ පැගිරි ගහේ සංරක්ෂිතව තබා තිබූ කළගෙඩි තුනම ගලකගසා බිදීම දරුවාගේ පියා විසින් කළ යුත්තකි. දරුගැඹ ආරක්ෂා වී ඇති බව මෙයින් හැඟවේ.
මුණු පොතට - ඉෂාන් මෙන්ඩිස්.
ජනශ්රැත පර්යේෂක
මහින්ද කුමාර දළුපොතසටහන- මාලනී..විජේසිංහ
A day in the life
2025-05-03
Lenin in Paris
මේ ප්රසිද්ධ සහ වටිනා චිත්රය මොස්කව් ආර්ට් ගැලරියේ ප්රදර්ශනයට තබා තිබුණි...
එහි නම වූයේ,
'Lenin in Paris'/ 'ලෙනින් පැරීසියේ'
යන්නයි..
කවුරුත් අනුමාන කලේ ලෙනින් පැරිසියේ ඉන්න කාලයේ හමුවූනු ලඳක් සමග යහනේ ඉන්නවා කියලයි. නමුත් කිසි දිනක කවුරුවත් එහි තේරුම චිත්ර ශිල්පයාගෙන් අසා නොතිබුනි..
වසර හතලිහකට පමන පසු, එක් තරුණයෙක් වයෝවෘද්ධ චිත්ර ශිල්පියාගෙන් චිත්රය ගැන කතා කොට මේ ප්රශ්නය ඇසුවේය...
"දැන්වත් ඔබ කියනවද ඒ ගැහැනිය කවුද කියා..?"
"ඒ නදියෂ්දා කෲප්ස්කායා"
ඔහුගෙ පිලිතුර විය.
ඒ ලෙනින්ගේ නෝනගෙ නමයි.
"නෝනයි මහත්තයයි ඇඳේ ඉන්නේ, මේ පැරිසියේ ද..?"
"නෑ මේ මොස්කව් ක්රෙම්ලීනය ඇතුලේ.."
"ඉතින් ඒ ඉන්නෙ ලෙනින් නේ..?"
"නෑ.... ඒ ස්ටාලින්"
"මොනවා...? එතකොට කෝ ලෙනින්..?"
"ආන්න ඒකයි චිත්රයේ නම වෙන්නේ - ලෙනින් පැරීසියේ (Lenin in Paris)...
ජය 
Jordan M Fernandes
පලි.
ලෙනින්ගේ ස්ටාලින් ගේත් දේශපාලනික වෙනස මෙසේ දැක්වුවා ද ? කියලත් හිතෙනවා.
2025-05-02
මැයි දිනට අරුතක් - පොන්සිනාහාමි.
 |
| පොන්සිනා හාමි. |
1929 ට්රෑම්කාර් වර්ජනය පෙරට යමින් තිබියදී වර්ජක කම්කරුවන්ට සහයෝගය දුන් තරුණ කාන්තාවක් රථ වාහනයට අවහිර කරමින් ට්රෑම් පීලි හරහා වැතිර සිටි පුවතක් ශ්රී ලංකාවේ කම්කරු සටන් ඉතිහාසයේ ලියැවී ඇත.
ඇය එදිරිවීර ආරච්චිගේ පොන්සිනාහාමි යයි නමින් සඳහන් වෙයි. කම්කරුවන් විසින් ඇය හඳුන්වනු ලැබ තිබෙන්නේ "වීර පොන්සිනාහාමි" යනුවෙනි.
කොළඹ, සුදුවැල්ල සහ මරියකඩේ ප්රදේශවල හැදී වැඩුන පොන්සිනාහාමි කම්කරු රැකියාවක් කළ දිළිඳු කාන්තාවක් වූ අතර, ඇය සිය ජීවිතකාලය තුළ විඳින ලද පීඩාව නිසාම ඉතාම පහසුවෙන් වෘත්තීය අරගල මාවතට ආකර්ෂණය වූ චරිතයකි.
පොන්සිනාහාමිගේ කම්කරු සටන් කතාන්දරය ආරම්භවන්නේ 1929 ට්රෑම්කාර් වර්ජනයෙන් නොව ඊට වසර හයකට පෙර 1923 මහා වැඩ වර්ජනයත් සමඟය.
ශ්රී ලංකාවේ වෘත්තීය සමිති සහ දේශපාලන ඉතිහාසය විමසන විට වෘත්තීය අරගලවලට හවුල්වෙමින් සිය නම කම්කරු පන්ති සටන් ඉතිහාසයේ සටහන් කරන ලද පොන්සිනාහාමි වැනි කාන්තාවන් රැසක් හමුවෙති.
විශේෂයෙන්ම යටත්විජිත පාලන සමයෙහි සටන්කාමී කාන්තාවන් විසින් පාලකයන්ට එරෙහිව එල්ල කරන ලද අභියෝගය පුරුෂ පාර්ශ්වයේ නැඟීසිටීම්වලට දෙවෙනි නොවන බවක් එම ඉතිහාසය මගින් පෙන්නුම් කෙරෙයි.
දේශපාලන වේදිකාව කාන්තාවන්ට අකැප ද ? .
වැවිලි කර්මාන්තය සහ පසුකාලයෙහි ඊට සමගාමීව සිදු වූ කාර්මික වර්ධනයත් සමඟ බිහිවූ අලුත් කම්කරු ප්රජාව පදනම් කර ගනිමින්, ශ්රී ලංකාව තුළ වෘත්තීය සමිති ගොඩ නැගීම සහ එමගින් නායකත්වය දෙනලද සටන්කාමී වෘත්තීය අරගල පිළිබඳ ඉතිහාසය දහනව වෙනි ශතවර්ෂයේ අන්තිම භාගය තෙක් දිවයන අතර, එම අවධියේ දියත් කරන ලද මුද්රණ සේවකයන්ගේ වැඩ වර්ජනය (1893)සහ රෙදි අපුල්ලන්නන්ගේ වර්ජනය(Laundry Strike - 1896)යටත්විජිත පාලකයන් පවා දුෂ්කර තත්වයකට පත් කරන ලද කම්කරු නැගී සිටීම්වලට නිදසුන් වෙති.
මුද්රණ සේවකයන්ගේ වැඩ වර්ජනය මගින් පාලකයන් පත්කරන ලද දුෂ්කර තත්වයෙන් වසර තුනකට පසුව, සති තුනක් දිග්ගැසුන රෙදි අපුල්ලන්නන්ගේ වර්ජනයේ (Laundry Strike)විශේෂත්වයක් වන්නේ කාන්තාවන් රැසක් ද සටන්කාමීව එම වෘත්තීය ක්රියාමාර්ගයට එක්වීමය.
ඉන් අනතුරුව, ශ්රී ලංකාවේ වාර්තා වූ 1906 කරත්තකරුවන්ගේ වර්ජනය(Bullock carts strike)1923 මහා වැඩ වර්ජනය සහ 1929 'ට්රෑම්කාර්' වැඩ වර්ජනය(Tram cars strike) පාලකයන් දුෂ්කර තත්වයකට පත් කරමින් මුල් යුගයේ ඉතිහාසයට එක්වූ කම්කරු අරගල කීපය අතර වඩාත් අවධානය යොමු වූ අවස්ථා වෙති.
භාණ්ඩ ප්රවාහනයේ ප්රධාන මාධ්යය වූ කරත්තකරුවන් වැඩ වැරීමෙන් කොළඹ නගරය අකර්මන්ය විය
කරත්තකරුවන්ගේ වැඩ වර්ජනය ආරම්භ වුණේ කරත්තයක් දක්කන තැනැත්තා ගමනේ යෙදෙන කිසිම අවස්ථාවක කරත්තයේ "ඒරියා කඳ" හෝ එහි වෙනත් කිසිදු ස්ථානයක වාඩිනොවිය යුතුයයි නිර්දේශ කරමින් කොළඹ නගර සභාව විසින් පනවන ලද රෙගුලාසියකට එරෙහිවය.
දහස් ගණනක් කරත්තකරුවන් එම රෙගුලාසියට එරෙහිව වැඩ වර්ජනයක් ආරම්භ කළ අතර එමගින් කොළඹ නගරයේ භාණ්ඩ ප්රවාහනය සහමුලින්ම මෙන් අඩපන වී ඇත.
එසේම එය යටත් විජිත ලංකාවේ කම්කරු සටන් වඩාත් සංවිධානගත පසුතලයකට ගෙන ඒමට පවා හේතු විනැයි වාර්තා වෙයි.
මෙහි මුලින් සඳහන් කරන ලද "පොන්සිනාහාමි" 1920 දශකයේ පටන් දියත් වෙමින් පැවති එවැනි වැඩ වර්ජනවලට හවුල්වෙමින් සෙසු සටන්කාමී කාන්තාවන්ටත් නායකත්වය දුන් වෘත්තීය සමිති සහ දේශපාලන ක්රියාධාරිනියක් ලෙස ඉතිහාසයට එක්ව සිටින්නීය.
කොළඹ, සුදුවැල්ල සහ මරියකඩේ ප්රදේශවල හැදී වැඩුන පොන්සිනාහාමි කම්කරු රැකියාවක් කළ දිළිඳු කාන්තාවක් වූ අතර ඇය සිය ජීවිතකාලය තුළ විඳින ලද පීඩාව නිසාම ඉතාම පහසුවෙන් වෘත්තීය අරගල මාවතට ආකර්ෂණය වූ කාන්තාවකි.
පොන්සිනාහාමිගේ කම්කරු සටන් කතාන්දරය ආරම්භවන්නේ 1929 ට්රෑම්කාර් වර්ජනයෙන් නොව 1923 මහා වැඩ වර්ජනයත් සමඟය.
1920 දශකයේ පටන් ශ්රී ලංකාවේ කම්කරු සහ පහළ මධ්යම පන්තික ජනතාව මුහුණදුන් ජීවන අරගලය පොන්සිනාහාමි මැදිහත් වූ කම්කරු අරගල මගින් පෙන්නුම් කෙරෙයි.
පොන්සිනාහාමිගේ සටන්කාමී කම්කරු භූමිකාවේ තවත් සන්ධිස්ථානයක් වන්නේ 1946 වසරේ 'බ්රවුන්' සමාගමේ වැඩ වර්ජනයකි.
එවකට ඇය 'හේලීස්' සමාගමේ සේවය කළ කම්කරු කාන්තාවක් වූවාය.
"දරුවන් සහ රටේ අනාගතය වෙනුවෙන් මේ රට ඉතුරු කරන්න"
බ්රවුන් සමාගමේ වැඩවර්ජනය කඩාකප්පල් කිරීම සඳහා එම සමාගමේ පාලකයන් සහ එවකට යටත්විජිත ආණ්ඩුවේ නිලධාරීන් ද ක්රියාකරමින් සිටි අතර ඔවුන්ගේ ප්රයත්නය වුණේ වැඩ වර්ජනයට හවුල් නොවූ සේවකයන් සහ පිටස්තර පුද්ගලයන් සේවයට ගනිමින් සිය නිෂ්පාදන කටයුතු දිගටම පවත්වා ගැනීම විය.
එහෙත් බ්රවුන් සමාගමේ පමණක් නොව වෙනත් කර්මාන්ත ශාලාවන්හි වෘත්තීය සමිති පාලකයන්ගේ ප්රයත්නය පරාජය කරමින් "බ්රවුන් කම්කරු සහෝදරයන්ට"සහයෝගය දෙමින් ඔවුන්ගේ වැඩ වැරුම ආරක්ෂා කර දීමට ඉදිරිපත් වූ "සහෝදරියන්"අතර සිටි පොන්සිනාහාමි හැසිරුණ සටන්කාමී විලාශය බ්රවුන් සමාගමේ බලධාරීන්ගේ දැඩි කෝපයට හේතු විය.
වැඩවර්ජනය අතරවාරයේ අලුත් සේවකයන් සමාගම් භූමිය තුළට ගැනීම සඳහා බලධාරීන් ගත් උත්හාසයට කම්කරුවන් බාධා කරමින් සිටියදී පොන්සිනාහාමි සමඟ ගැටුමක් ඇතිකර ගත් පාලකයන් විසින් පොලිසිය කැඳවන ලද අතර පොලිසිය විසින් ඇය අත්අඩංගුවට ගනු ලැබුණි.
ඇයට එරෙහි චෝදනාව වුණේ, බ්රවුන් සමාගමේ ලිපිකරුවකුට කම්මුල් පහරක් එල්ල කිරීමය.
එම චෝදනා යටතේ නඩු පවරන ලදුව අධිකරණය විසින් පොන්සිනාහාමිට එරෙහිව මාසයක සිර දඬුවමක් නියම කරණු ලැබුණි.
එම තීන්දුවට එරෙහිව අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කළ පොන්සිනාහාමි නියෝජනය කළ වෘත්තීය සමිතිය ඇයගේ සටන්කාමිත්වය අගය කිරීම සඳහා රැස්වීමක් ද කැඳවන ලදී.
කොළඹ නගර ශාලාවේ පැවැත්වුන එම රැස්වීමේ දී පොන්සිනාහාමි, ඇගේ සැමියා සහ දරුවන් වේදිකාවේ අසුන්ගෙන සිටි බව එකල වෘත්තීය සමිති වාර්තා මගින් පැවසෙයි.
"මට මාසයකට සිරගෙට යන්න සිදුවෙලා. මට කමක් නැහැ. මම එය සතුටෙන් භාර ගන්නවා. මෙහෙම දඬුවම් කරලා අපේ සටන නවත්වන්න බැහැ," එම රැස්වීමේදී සිය කම්කරු සගයන් ඉදිරියේ අදහස් දැක්වූ පොන්සිනාහාමි කියා සිටියාය.
දවසෙ පඩිය රුපියලයි
"මම රුපියලක පඩියට කුලී වැඩ කරන කම්කරු ස්ත්රියක්. මට දරුවන් අට දෙනෙක් ඉන්නවා. මට බරපතල පවුලක් ආරක්ෂා කරන්න තියෙනවා. මගේ දරුවන් දෙන්නෙක් ඇරුනාම අනිත් හය දෙනාම කුඩා දරුවන්. මගේ පවුල ආරක්ෂා කරන්න කටුක දුක් විඳින ගමන්මයි - මට හිරගෙට යන්න සිද්ධ වුණේ. මෙය ධනපති ක්රමයේ ප්රතිවිපාක බව මට අවබෝධ වී තිබෙනවා. හිරගෙයි වුනත් මෙතරම් දුකක් විඳින්නට වේයැයි මම හිතන්නේ නැහැ," ඇය වැඩිදුරටත් සඳහන් කර ඇත.
පොන්සිනාහාමි රැකියාව කළ 'හේලීස්' සමාගමේ පමණක් නොව 'බ්රවුන්' සමාගම ඇතුළු එවකට වූ බොහෝ ආයතනයන්හි කම්කරු ප්රජාව ඇයට උපහාරය දැක්වීම සඳහා නව නගර ශාලාවට එක්වූ බව වාර්තා වී ඇත.
එම රැස්වීමේදී අදහස් දැක්වූ හැරිසන් ක්රොස්ෆීල්ඩ් සමාගමේ සේවිකාවක වූ රොස්ලින් නෝනා නම් කම්කරු කාන්තාවක් මෙසේ ප්රකාශ කළාය.
"අපේ පන්තියේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් අපේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් සටනක් කොට අද හිරගෙට යන්නේ පොන්සිනාහාමි පමණයි. නමුත් ඒ සහෝදරිය මෙන්ම පන්තිය වෙනුවෙන් හිරගෙට යෑමට සහෝදරියන් සිය ගණනක් සූදානමින් සිටින බව ඒ සහෝදරියටත් වෙනත් යටත් මම සහතික කරනවා."
කෙසේවුවද,අභියාචනයේ ප්රතිඵලය වූයේ පොන්සිනාහාමිගේ මාසයක සිර දඬුවම මාස තුනක් බවට පත් කරනු ලැබීමය.
"මෙහෙම දඬුවම් කරලා අපේ සටන නවත්වන්න අධිරාජ්ය ආණ්ඩුවටවත් ධනපතියන්ටවත් කවදාවත් පුළුවන් වන්නේ නැති බව දැනගත යුතුයි."
ඇය දඬුවම ඉදිරියේ නොපැකිල කියා සිටියාය.
"ඉතින් මම ගිහින් එන්නම්" පොන්සිනාහාමි සිරගෙට යෑමට පෙර සඳහන් කළාය.
ශ්රී ලංකාවේ වැඩ කරන කාන්තාවන්ට සම අයිතීන් තිබේද?
ඇය බන්ධනාගාරය තුළදීත් සිය සටන්කාමිත්වය ආරක්ෂා කරගත් බව තැනට දැනගැනීමට ලැබුණ බව ඇය නියෝජනය කළ එක්සත් කම්කරු සම්මේලනයේ ප්රකාශනයන්හි දැක්වෙයි.
මාස තුනක සිර දඬුවම ගෙවා ඉන් නිදහස ලද පොන්සිනාහාමි යළිත් වෘත්තීය අරගලයන්හි සහ සිය
දේශපාලන කටයුතුවල නොකඩවාම නිරත වූවාය.
ගාලුමුවදොර වාමාංශික රැළියක්
1947 මැයි-ජූනි වැඩ වර්ජනයේ දී එම වර්ජනය කඩාකප්පල් කිරීමට තැත්කළ පුද්ගලයන්ට එරෙහිව සටන් වැදුන පොන්සිනාහාමි දින දෙකක් ඇතුළත දෙවතාවක්ම පොලිසිය විසින් අත්අඩංගුවට ගනු ලැබ ඇත.
1947 වසරේ 'ලිප්ටන්' සමාගම ඉදිරිපිට සංවිධානය කෙරුණ පිකටින් ව්යාපාරයක දී අත්අඩංගුවට ගනු ලැබුණ පොන්සිනාහාමි යළිත් තුන්මාසයක සිරදඬුවමකට යටත් කොට බධනාගාරගත ගත කරන ලදි.
පොන්සිනාහාමි එවර නිදහස ලබා ඇත්තේ 1948 නිදහස් දිනය වෙනුවෙන් ඇය ඇතුළු තවත් රැසකට ලැබුණ පොදු සමාවක් යටතේය.
ඇය ඇතුළු සිරගත කරන ලද කම්කරුවන් තිස් දෙදෙනෙක් පිළිගැනීම සඳහා ගාලුමුවදොර පිටියේ පැවැත්වුන රැස්වීමක් ගැනත් පොන්සිනාහාමි පිළිබඳව ලියැවී ඇති ලේඛනවල සඳහන් වෙයි.
මෙයින් සියවසකට ආසන්න අවධියකට පෙර කාන්තා සමාජ ක්රියාකාරිත්වය ආගන්තුක වූ පරිසරයක මතු වූ දුර්ලභ දේශපාලන චරිතයක් වන පොන්සිනාහාමි, 1967 ලෝක කම්කරු දිනය නිමිත්තෙන් මොස්කව් නගරයේ පැවැත්වුන රැලියකට සහභාගි වූ ශ්රී ලංකා කාන්තා කණ්ඩායම නියෝජනය කරමින් තමා 'සුදුවැල්ලෙන්' ආරම්භ කළ කම්කරු අරගලය වෙනුවෙන් ජාත්යන්තර උපහාරය දිනාගත්තාය.
ඇය කිසිදාක විධිමත් පාසල් අධ්යාපනයක් නොලද කාන්තාවක් ද වූවාය.
එවැනි කාන්තා චරිත කීපයක් විසිවෙනි සියවසේ මුල්භාගයේ ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන ඉතිහාසය හදාරන විට හමුවෙයි.
මෙය එවැනි චරිතයක් යළි කියැවීමකි.
උපාලි ගජනායක ලියපු ලියවිල්ලක්
උපුටාගැනීමකි.
A day in the life
