පහන්තුඩාව - බෙලිහුල්ඔය

සීතල වතුර පහස විදින්න.





















බෙලිහුල්ඔය

1. බෙලිහුල්ඔය ගග 2. හාගල කන්ද 3.නේචර්ස් කොටේජ් ( විව් පොයින්ට් )






















සමනල වැව

සමනල වැව බැම්ම























බුදුගල

බුදුගල පෞරාණික නටබුන් . කල්තොට බලන්ගොඩ.

























බේකර්ස් බෙන්ඩ්

නොන් පෙරියල් - බෙලිහුල්ඔය.

2026-06-29

ඇඹිලිපිටිය - සංඛපාල රජමහා විහාරය - 4


අද පොසොන් පෝය දවස.

සදුදා දවසක පෝය නිවාඩුව ලැබුන නිසා එක දිගට දවස් තුනක නිවාඩුවක්.

ආයතනික රාමුවලට කොටු වෙලා ඉන්න අයට එහෙම වුනාට අපිට එහෙම නෑ.

ඕන දවසක නිවාඩු ගන්න පුළුවන්.

පොසොන් පෝයට අනුරාධපුරේ මිහින්තලේ පැත්තට යන අය වැඩියි.

ඒ දවස්වලට ඒ පැත්ත ජනාකීර්ණ වෙනවා.

මම ඇඹිලිපිටිය ගැන කතා කර ර හිටිය නිසා පොසොන් එකට ඒ පැත්තට ගියා.

මග දිගට දන්සැල්…

ඒ නිසා කන බොන දේවල් වලින් අඩුවක් නැහැ.

මුලින්ම ගියේ සංඛපාල රජ මහා විහාරයට.

ඇසල පෝයට උත්සවශ්‍රීෙයන් ජනාකීර්න වන සංඛපාල රජ මහා විහාරය කතරගම පැත්තට යන වන්දනා නඩවලින් පිරිලා.

සංඛපාල රජ මහා විහාරයට අයත් නින්දගමේ භුමි ප්‍රමානය අක්කර 13000 ක් !.

උතුරෙන් පනහඩුව , රෙමෙනිපොත යන ගම්මාන දකුණට රක්වාන ගග ,බටහිරින් පල්ලේබැද්ද කුඹුක්කන් ආර, නැගණහිරෙන් බැලවානගල ද මේ වපසරිය සීමා කරනවා.

හතරමායිම් මොටද වැද පුදා ගත්ත ආවනම් කියලා අහන්න කවුරුත් නැති කොට මේ නින්දගම ලැබුනේ කොහොමද කියලා මම පත පොත පෙරලන්න හිතුවා .

ඒකටත් පෝය ගෙවෙන්න එපාය ?.


ක්‍රී.ව. 1782 දී මහනුවර යුගයේ රාජාධිරාජසිංහ රජ සමයේ කරතොට ධම්මාරාම හාමුදුරුවෝ “ බාරස “ කියලා කාව්‍ය නිර්මාණයක් කරනවා.

මේ කාව්‍ය නිර්මාණය රජතුමා ඔප්පු කරන කරතොට හාමුදුරුවන් කෙරෙහි පැහැදෙන එතුමා සිංහල සාහිත්‍යයට කරන ලද සුවිශාල මෙහෙවරක් කොට සලකා මේ නින්දගම පවරා දෙනවා.

දැන් කාලේ හැටියට නම් අල්ලස් හා දුෂණ කොමිසමට රාජකාරියක්. රජතුමා බලය අත්හැරලා තිබෙන්නත් එපාය ?.

තවත් අතීත කතාවක් තියෙනවා.

ඇඹිලිපිටිය ප්‍රෙද්ශය ගැන  කාවන්තිස්ස රජතුමා බැහැර කර කතා කරන්න බැහැ.

ඵුස්සදේව දසමහා යෝධයින්ගෙන් කෙනෙක්.

එළාර - දුටුගැමුණු යුද්ධයෙන් පස්සේ සේනාධිනායකයින්ට කරන ලද සේවය අගයීමක් වශයෙන් නොයෙක් වරප්‍රසාද ලබා දීලා තියෙනවා.

ඵුස්සදේව විශාල ශබ්දයක් නැගෙන, විශාල පරාසයකට ඇසෙන  පරිදි සක්ගෙඩි පිඹීමට දක්ෂයෙක්. 

ඔහුට කියනවා සක්හඩ පැතිරෙන ප්‍රෙද්ශය ඔබට නින්දගම් කොට පවරනවා කියලා .

ඵුස්සදේව සංඛපාල කදුවැටියේ උස්ම කදුමුදුනට නැග 

ශබ්දනගා සක්හඩ නංවනවා.

ඒ භුමි ප්‍රෙද්ශය ඵුස්සදේවට හිමිවෙනවා.

පසුකාලයක පැවදිව මේ නින්දගමේම වාසය කල බව සදහන්.

උන්වහන්සේ අපවත්ව භෂ්මාවශේෂ තැන්පත් කල ස්ථානය අපට දකින්නට හැකියි.

මේ සැරිසරත් සමග ඉරත් අවරට යන්න සූදානම්.

මම පල්ලේ බැද්ද - වැලිගෙපොල - බලන්ගොඩ හරහා බෙලිහුල්ඔයට පසු බැස්සා.


A day in the life 
ජීවිතයෙන් දවසක් .

2026-06-28

ඇඹිලිපිටිය - ගමට නමක්… -3



ඇඹිලි - පිටිය ගැන කියන කොට නොයෙක් නොයෙක් ගම් මතක් වුනා..
බණ්ඩාර - වෙලට ගියේ උදැල්ලත් අරන් පුංචි එකාගේ මතය.
නිතර කතා කරන බෙලිහුල් ඔය ගැනත් කතා තියෙනවා.
බෙල්ල - වැටුන -ඔය බෙලි - හුල්- ඔය උනා කියලත් කියනවා.
හුණට ගන්න බෙල්ලෝ බහුලව හිටිය නිසා බෙලි - හුල් - ඔය වුනා කියලත් කියනවා.

ඇඹිලිපිටිය ගැන කතා කරමින් හිටපු නිසා ඒ පැත්තේ ගම් නියම් ගම් වල නම් ටිකක් කියන්නම්.
වැඩියත් හමුවුනේ පරිසරය ගස්වැල් දියපාරවල් ආශ්‍රිතව ගොඩ නැන්වුන නම් !.
බෝසිරි ගම , කෝංකටුව ,කිරලවැල් කටුව , මොරකැටිය , කරදකැටිය ,තෝරගල, ජූලංගැටේ,බුරුතකන්ද ,බුලත්වැල්කන්ද,කැකුණවත්ත,හීන්දළුක්කන්ද ,හිගුරආර, වීරගහ හන්දිය, නාවින්න,වදකහවෙල,තල්ගස්වත්ත,පුහුල්යාය ,කරවිලයාය,කරදමණ්ඩිය, තිත්තවැල් පොත,ලියංගස්තොට, ඉගිණිගොඩ,තලකෑල්ල,තිබොල්කැටිය ,කුඹුක්අතුර ,හල්මිල්ලආර,ජූල්කැටිය ,තෝරකොළයාය ,වරායාය, පනාමුර

ගම - නගර නොවු ගම්
කටුව - ගමකින් ගමක් වෙන් කරන කැලෑ බිම
කැටිය - ගොන්න - ( ගොනුවක් )
ගල - ගලක් ඇසුරෙන් නම් කල
ගැටේ - උස් කදු බිම
කන්ද - විශාල කදක් - පස් හෝ ගල්වලින් සැදුන
වින්න - වනයට හුරු බිම
වෙල - වෙල්යායක් ඇති
වත්ත - වගාකල ගොඩ බිම
යාය - එක දිගට එකම වගාව් ඇති පෙදෙස
මණ්ඩිය - ගම්මාන ඇසට පෙනෙන මානයට අයත්
පොත - පෙදෙස
තොට තරණය කරනුයේ ( දියපහරක් තරණය කර )
ගොඩ - සමුහය , ගොඩබිම
කෑල්ල - කැලෑ බිම් කොටස
අතුර - බිම්කඩ ( බෝගහ අතුර = රංචාමඩම , කුඹුක් අතුර = පනාමුරය )
ආර - තැණිබිම මත එකතුවෙන වැහි ජලය ගලායන දිය පාරක් ඇසුරෙ පිහිටි ගම.
මුර - මුර බිම ( පනාමුරේ )

වැඩි වැඩියෙන් තොරතුරු පලකරන්න ගියොත් කියවන ඔබ බෝරිං වෙනවා.
ඇඹිලිපිටිය ආශ්‍රිතව වෙනමම සංස්කෘතියක් තියෙනවා කියලා මට හිතෙනවා.
ගම්වල , ජනාවාසවල,දියපහරවල් වලට යොදා ගෙන තියෙන නම් කියවන විට වෙනත් ප්‍රෙද්ශ එක්ක සංසන්දනය කරන කොට දැක්කේ වෙනසක්.
තවත් වියමනක් මේ සදහා යොමු කරන්නම්
ටිකක් ඇවිද ගෙන යන්න ඕන කියලා මම හිතුවා තොරතුරු එකතු කරන්න.

A day in the life 
ජීවිතයෙන් දවසක් .