Gastritis ගැස්ට්‍රයිටිස්

"මහත්තයෝ මට දැන් හොඳයි"
ඒ ගිය සතියේ අපේ clinic එකට ආව ලෙඩෙක් පුටුවේ ඉඳගත්තේ එහෙම කියාගෙන. 

ඒ අවුරුදු 40 ක විතර තරුණයෙක්. 

මාස ගාණක් අපේ clinic එකට ආවේ gastritis වලට බෙහෙත් ගන්න. 

Endoscopy පරීක්ෂණයක් කරා. මුලු ආමාශයම ඉදිමිලා. 

තුවාලත් තිබුනා.
ඒත් දුන්න බෙහෙත් වලට අඩුවක් උනේම නෑ.

මූණේ තිබුනේ මලානික ගතිය නිසා මානසික ප්‍රශ්නයක් තියෙනවද ? . කියලා clinic එකට ආව දෙතුන් වතාවකදී මම ඇහුවට නෑමයි කිව්වේ.
ඒත් එක දවසක් job එකේ ප්‍රශ්නයක් නිසා මානසිකව වැටිලා ඉන්නේ කියලා විස්තරේම කිව්වා. 

අපි ලෙඩාව මනෝ වෛද්‍ය සායනයට යොමු කරා.
මනෝ වෛද්‍ය සායනයට ගිහින් ආව පලවෙනි දවසෙ තමයි අර විදියට මට හොඳයි කියාගෙන clinic එකට ආවේ.

ඇත්තටම මොකක්ද මේ "ගැස්ට්‍රයිටිස්" කියන්නේ ? 

අපි කන කෑම වලට ආමාශයේ දි ඇසිඩ් එකතු වෙනවා. 

ආහාර ජීරණය වෙන්නත්, ආහාර වල තියෙන විෂ බීජ විනාශ වෙන්නත් මේ ඇසිඩ් ඕන වෙනවා. 

අපි හැමෝම දන්නවා ඇසිඩ් අපේ සමේ ගෑ උනොත් සම පිච්චෙනවා.
ආමාශයේ හැදෙන ඇසිඩ් ආමාශය බිත්තියේ ගෑ උනොත් ආමාශ බිත්තිය පිච්චෙනවා.

මේ ඇසිඩ් එකෙන් ආමාශයේ ඇතුළු බිත්තිය පිච්චෙන්නේ නැතුව ආරක්ෂා කරන්න ආරක්ෂිත පටලයක් (Mucus Layer) තියෙනවා.
ගැස්ට්‍රයිටිස් හැදෙන්නේ මෙහෙමයි. ඇසිඩ් එක වැඩිපුර හැදුනොත් හරි, ආරක්ෂිත පටලය දුර්වල වුණොත් හරි තමයි ආමාශ බිත්තිය පිච්චෙන්න පටන් ගන්නවා. මේ නිසයි අපිට බඩේ දැවිල්ල එන්නේ.

ඇසිඩ් අඩු වැඩි වෙන්න හේතු ගොඩක් බලපානවා.

ගොඩක් අය හිතන්නේ මේකට බලපාන්නේ කෑම විතරයි කියලා.

බඩේ ඇසිඩ් ගතිය වැඩි වෙන්න බලපාන ප්‍රධාන හේතු.

දිගු වෙලාවක් බඩගින්නේ සිටීම නිසා ආමාශයේ නිපදවෙන ඇසිඩ් උදාසීන වීමට ආහාර නොමැති වීම.
අධික තෙල් සහ කුළුබඩු දැමූ කෑම සහ ගැඹුරු තෙලේ බැදපු ආහාර මගින් ඇසිඩ් නිෂ්පාදනය වැඩි කිරීම.
මානසික ආතතිය (Stress)
අධික ලෙස තේ, කෝපි (Caffeine) පානය සහ මධ්‍යසාර භාවිතය.
දුම්පානය.
දිගුකාලීනව ගන්නා ඇතැම් වේදනා නාශක (NSAIDs) නිසා ආමාශයේ ඇතුලත ආරක්ෂිත පටලය තුනී වීම.
H. pylori වැනි බැක්ටීරියා මගින් ආමාශයේ ආරක්ෂිත පටලයට හානි කිරීම.
නිසි විවේකයක් නොමැති වීම නිසා ශරීරයේ හෝමෝන ක්‍රියාකාරිත්වය වෙනස් වී ඇසිඩ් මට්ටම ඉහළ යාම.
අධික තරබාරුව.

stress එක gastritis වලට බලපාන විදිය අද කතා කරමු.

අපේ මොළයයි, ආමාශයයි අතර හරියට සෘජු සම්බන්ධයක් තියෙනවා.

1. ඔයා ලොකු මානසික පීඩනයකින් හෝ බයකින් ඉන්නකොට, මොළය හිතන්නේ ශරීරයට ලොකු අනතුරක් වෙන්න යනවා කියලා. එතකොට මොළය ආමාශයට පණිවිඩයක් යවනවා දැන් වැඩියෙන් ඇසිඩ් හදපන් කියලා. එතකොට කෑමක් නැතත් ආමාශයේ ඇසිඩ් වැඩි වෙනවා.
2. අපි stress උනාම ආමාශයේ තියෙන ආරක්ෂිත පටලය හැදෙන එක අඩු වෙනවා. එතකොට අර වැඩිපුර හැදුණු ඇසිඩ් කෙලින්ම බඩේ බිත්තිවල වදින්න ගන්නවා. ඒකයි අර දැවිල්ල විදියට අපිට දැනෙන්නේ.
3. Stress එකක් ආවම අපේ ඇඟෙන් ආමාශයට යවන ලේ ටික එක අඩු කරනවා. එතකොට ඇසිඩ් වලින් වෙන පොඩි පොඩි තුවාල සුව කරගන්න තියෙන හැකියාව නැති වෙලා යනවා.
4. හිතේ තියෙන කලබලයට බඩේ ආහාර ජීර්ණය වෙන වේගයත් වෙනස් වෙනවා. සමහර වෙලාවට කෑම බඩේ හිරවෙලා වගේ තියෙනවා. එතකොට ඒ කෑම දිරවන්න තව තවත් ඇසිඩ් හැදෙනවා.
කොච්චර බෙහෙත් බිව්වත් gastritis අඩු වෙන්නේ නැත්තේ ඒකයි.
ඔයාගේ මනස සන්සුන් නැත්නම් ඒ ලෙඩේ සුව වෙන්නේ නෑ.

අපි මොකද කරන්නේ?

හිතට වද දෙන ප්‍රශ්නය මොකක්ද කියලා හඳුනාගන්න. (Job එකේ ප්‍රශ්නයක්ද? පවුලේ ප්‍රශ්නයක්ද?)
පැය 7-8 ක සුව නින්දක් අනිවාර්යයි. ඒක ඔයාගේ ආමාශයේ තුවාල හොඳ වෙන්න උදව් වෙනවා.
දවසට විනාඩි 10ක් හරි ආගමික වතාවත්, භාවනාවක් හෝ කැමතිම සින්දුවක් අහලා හිත නිදහස් කරගන්න.
ඒත් හරියන්නේ නැත්නම් මනෝ වෛද්‍යවරයෙක් එක්ක ඔබේ මානසික පීඩනය ගැනත් කතා කරන්න. 

අවශ්‍ය නම් Counseling වලට යොමු වෙන්න බය වෙන්න එපා.

මේ වගේ තවත් සෞඛ්‍ය තොරතුරු දැනගන්න අපේ පේජ් එක Follow කරන්න.
සමාජය දැනුවත් කිරීම යුතුකමක් කියලා මම හිතන නිසා කාර්ය බහුල උනත් මේ වගේ දෙයක් ලියන්න වෙලාව වෙන් කරගන්නවා. මට පුලුවන් ලියලා දාන්න විතරයි. මගේ facebook පිටුවේ ඉන්න අය මේක දකී. 

මේ ලිපිය තව අයට දකින්න share කරන්න. කාටමහරි වැදගත් වේවි.

වෛද්‍ය ගයාන් සෙනෙවිරත්න.
© Dr. Gayan Senevirathne
Please share, not copy-paste, to keep the info accurate and updated.
නිවැරදි තොරතුරු සඳහා Share කරන්න. Copy paste කරන්න එපා.
#DrGayan, #MedicalCare #HealthyLifestyle #healthtips #Gastritis_Gayan

A day in the life

Read More

ප්‍රෙඩ්නිසිලෝන්

ඩොක්ටර් ප්‍රෙඩ්නිසිලෝන් ගැන ලියන්නෙ නැද්ද ? 

 ගොඩක් කල් බොන්න හොඳ නැහැලු නේද ? 

වකුගඩු නරක් වෙනවා නේද ?
අන්තිමට දාපු පෝස්ට් එකෙන් පස්සෙ සෑහෙන දෙනෙක් ප්‍රෙඩ්නිසිලෝන් ගැන අහපු හන්දා අද ඒ ගැන ලියන්න හිතුණා...

ප්‍රෙඩ්නිසිලෝන් prednisilon කියන්නේ සරලවම කීවොත් කොටිකෝස්ටෙරොයිඩ් වර්ගයේ ඖශධයක්. 

මේකෙන් කරන්නේ අපේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ ක්‍රිකාකාරිත්වය අඩුකර දමන එක.
ඇඟට ඇලජික් එකක් ආවාම, ආතරයිටිස් රෝග, හතිය, නෙප්‍රොටික් සින්ඩ්‍රෝම් වැනි වකුගඩුරෝග, අසාමාන්‍ය ලෙස මළපහ යෑම්, සමහර සමේ රෝග, සමහර පිළිකා තත්ත්ව වැනි ඇතැම් රෝගාබාධ වලදී ශරීරගේ ප්‍රතිශක්තීකරණ පද්ධතිය අධික්‍රියාකාරිත්වයකට පත්වනවා. 

මෙවන් අවස්තාවලදී එම රෝගීතත්වය සමනය වනතුරු පෙරකී අධික්‍රියාකාරී තත්ත්වය අඩුකරතබා ගැනීමට ප්‍රෙඩ්නිසිලෝන් වැනි ස්ටෙරොයිඩ් ඖශධ රෝගීන් හට ලබා දීම සිදුවනවා.

අතුරුආබාධ ගැන කිවහොත්
1. බර වැඩිවීම , විශේශයෙන් ම මුහුණ මහත්වීම උදරය නෙරා ඒම සිදුවෙයි.
2. ආහාර රුචිය වැඩිවීම
3. ගැස්ට්‍රයිටිස් වැඩිවීම
4. කුරුලෑ ඇතිවීම කිව හැකියි .

මීට අමතරව ප්‍රෙඩ්නිසිලෝන් දිගුකාලීන භවිතයේ දී
1. සම තුනිවීම
2. අස්ථි දුර්වලවීම
3.මානසික ප්‍රශ්න ඇතිවීම (mood changes)
4.ප්‍රෙශර් සහ දියවැඩියාව ඇතිවීම
5. ඇස්වල සුද ඇතිවීම
6. ප්‍රතිශක්තිකරණය දුර්වල නිසා ආසාදන ඇතිවීමේ අවධානම වැඩිවීම සිදුවිය හැකියි.

මේ හේතූන් නිසාම දිගුකාලීනව ප්‍රෙඩ්නිසිලෝන් ලබාදීමේදී රෝගියාගේ දියවැඩියා තත්ත්වය , අස්ථිවල තත්ත්වය වැනි බොහෝ කාරණා ගැන සැළකිලිමත් වියයුතු වනවා වගේම නිරතුරුවම එම තත්ත්වයන් අඩුවැඩි වීම ගැන පරීක්ෂා කළයුතු වනවා.

ඔබ දැනටමත්

 
1. අධිරුධිර පීඩනයට
2. දියවැඩියාවට
3. ගැස්ට්‍රයිටිස් වලට
4. සාමාන්‍ය වකුගඩු නරක්වීමට
5. ක්ශයරෝගයට
ප්‍රතිකාර ලබන අයෙක් නම් ප්‍රෙඩ්නිසිලෝන් ( සහ එම කාණ්ඩයේ වෙනත් ඖශධ ඉතා සැළකිල්ලෙන් ලබාදියයුතු වනවා.

එසේම විශාල ප්‍රෙඩ්නිසිලෝන් මාත්‍රාවක් ලබාගන්නා අයෙකුගේ එම ඖශධය එක්වරම නැවැත්වීම ද සිදු කරන්නේ නැහැ. එවිට අධිවෘක්ක ග්‍රන්ථියේ ක්‍රියාකාරිත්වයේ ප්‍රශ්න ඇතිවන නිසා ප්‍රෙඩ්නිසිලෝන් මාත්‍රාව ක්‍රමයෙන් අඩුකර දැමීම සිදු කරනවා.

ක්‍රියාකාරිත්වය අඩු වැඩි වන ඩෙක්සමෙතසෝන්, මෙතිල් ප්‍රෙඩ්නිසිලෝන් , බීටාමෙතසෝන් වැනි ප්‍රෙඩ්නිසිලෝන් කාණ්ඩයේ වෙනත් ඖශධ ද තිබෙනවා.
ඉතින් ඔබත් ප්‍රෙඩ්නිසිලෝන් හෝ එම කාණ්ඩයේ වෙනත් ඖශධයක් ලබාගන්නා කෙනෙක් නම් වෛද්‍ය උපදෙස් මත පමණක් ලබාගන්නා මෙන් මා ඔබට මතක් කරසිටිනවා. 

එසේම කිසිවිටෙකත් මේවා එක්වරම නවත්වාදැමීම සිදු කරන්නත් එපා.
ඇඟේපතේ අමාරුවට ගමේ කඩෙත් ගන්න තියෙන එක්තරා කුඩු පැකට් එකක ප්‍රෙඩ්නිසිලෝන් තිබේදැයි ප්‍රශ්නයක් තිබුණා. මා ඒ ගැන සොයාබැලීමක් කළා. 

නමුත් මට එය තහවුරු කිරීමක් කළ නොහැකියි. හොඳම වැඩේ දිනපතා එම පැකට් එක බොන්නෙ නැතුව ඉන්න එක...
ඇති නේද අදට... 

පෝස්ට් එක හොඳයි නම් තව කෙනෙක්ට බලන්න share කර ගෙන ම යන්න. 

මේ වගේ තව පෝස්ට් කියවන්න follow කරන්න මගේ facebook page එක,

ඩොකාගේ ඩයරිය.
මං වෛද්‍ය නවෝද් කුමාරසිංහ SHO Surgery , BH Elpitiya

A day in the life

Read More

කෙණ්ඩ පෙරලෙනවා

රෑට හොඳටම නිදාගෙන ඉන්නකොට එකපාරටම කකුලේ මස්පිඬුවක් (ගොඩක් වෙලාවට කෙන්ඩය) තද වෙලා, ඉවසගන්න බැරි කැක්කුමක් ඇවිත් කෑගැහිලා ඇහැරෙනවා නේද? කකුල හොලවන්නවත්, බිම තියන්නවත් බැරුව විනාඩි ගාණක් ඇඳේ පෙරළි පෙරළි විඳවන මේ තත්ත්වයට අපි සාමාන්‍යයෙන් කියන්නේ "කෙන්ඩ පෙරළෙනවා" කියලයි.
ගොඩක් අය හිතන්නේ මේක සීතල නිසා, එහෙමත් නැත්නම් වැරදි විදියට නිදාගත්ත නිසා වෙනවා කියලා. හැබැයි මේක ඔබේ ඇඟෙන් දෙන බරපතල අනතුරු ඇඟවීමක්! ඔබේ ශරීරයේ අත්‍යවශ්‍ය ඛනිජ ලවණයක් වන "මැග්නීසියම්" (Magnesium) හිඟ වුණාම තමයි මේ ලෙඩේ එන්නේ.
ඇයි මැග්නීසියම් නැති වුණාම කකුල් පෙරළෙන්නේ? (The Science)
අපේ ඇඟේ මාංශ පේශි වල ක්‍රියාකාරිත්වයට ප්‍රධාන ලවණ වර්ග දෙකක් ඕන වෙනවා.
කැල්සියම් (Calcium): මස්පිඬු සංකෝචනය කරන්න (තද කරන්න) උදව් වෙනවා.
මැග්නීසියම් (Magnesium): තද වුණු මස්පිඬු නැවත ලිහිල් කරන්න (Relax) උදව් වෙනවා.
ඔබේ ඇඟේ මැග්නීසියම් අඩු වුණාම, කැල්සියම් වල ක්‍රියාකාරිත්වය වැඩි වෙලා මාංශ පේශි දිගටම තද වෙලා හිරවෙනවා. ආයේ ලිහිල් වෙන්නේ නෑ. අර ඉවසගන්න බැරි කැක්කුම එන්නේ අන්න ඒ වෙලාවටයි. කාලයක් තිස්සේ මැග්නීසියම් අඩු වුණොත්, මේක හදවතේ මාංශ පේශි වලටත් බලපාලා හෘදයාබාධ පවා එන්න පුළුවන්.
ෆාමසියෙන් පෙති ගිලින්න කලින්, මේ කෑම 2 කන්න:
මැග්නීසියම් ඌනතාවය නැති කරන්න අපේ කුස්සියේම තියෙන මේ කෑම දෙක ප්‍රමාණවත්:
1. විසිකරන වට්ටක්කා ඇට (Pumpkin Seeds):
අපි වට්ටක්කා උයන්න අරගෙන ඇට ටික කුණු කූඩෙට විසි කරනවා නේද? හැබැයි වට්ටක්කා ඇට කියන්නේ ලෝකයේ මැග්නීසියම් බහුලවම තියෙන සුපිරි ආහාරයක් (Superfood). මේ ඇට ටික සෝදලා, අව්වේ වේලලා, කබලේ ලාවට බැදලා (Roast කරලා) කෑම කන ගමන් හැපුවොත්, දවස් කිහිපයකින් කකුල් පෙරළෙන එක සම්පූර්ණයෙන්ම නැවතිලා යාවි.
2. තද කොළ පැහැති පලා වර්ග (Dark Leafy Greens):
නිවිති, මුරුංගා කොළ සහ කතුරුමුරුංගා වගේ තද කොළ පාට පලා වර්ග වල මැග්නීසියම් පිරිලා තියෙනවා. සතියට දවස් 3ක්වත් මේවා ඔබේ කෑම වේලට එකතු කරගන්න. (ඒ වගේම කෙසෙල් ගෙඩි කන එකත් ගොඩක් ගුණදායකයි).
හදිසියේම කකුල පෙරළුණොත් ක්ෂණිකව කැක්කුම යවන රහස:
කැක්කුම ආපු ගමන් කකුල අතගාන්න එපා. කකුල දිග ඇරලා, කකුලේ ඇඟිලි ටික ඔබේ මුහුණ දෙසට (ඉහළට) තදින් අදින්න. එතකොට කෙන්ඩයේ තද වුණු මාංශ පේශිය ඇදිලා ගිහින් තත්පර 10න් කැක්කුම නැති වෙලා යනවා.
නින්දෙන් කෑගහන තරමට වේදනා විඳින අම්මලාට, තාත්තලාට සහ ගැබිනි මව්වරුන්ට මේ වටිනා පණිවිඩය අනිවාර්යයෙන්ම Share කරන්න.
#LegCramps #MagnesiumDeficiency #MuscleSpasms #HealthyDiet #PumpkinSeeds #HealthTips #SriLankaHealth #NaturalRemedies

වෙද මහතා - මුණු පොතෙන්.

A day in the life

Read More

නොමිලේ වස විස

ඔබ දන්නවාද අප නොදැනුවත්වම ශරීරයට මරණීය විස ඇතුල් කර ගන්නා තවත් ක්‍රමයක් පිළිබඳව ?

මේ තියෙන්නේ අපේ රටේ ගොවිතැන් කටයුතු කෙරෙන ප්‍රදේශවල ධාන්‍ය වර්ග වේලන ක්‍රමයක්. මේ විදියට මහා මාර්ග අයිනේ නිකම්ම පස් මත හෝ තාර පාරේ ඉරිඟු, මුං ඇට, කවුපි, රටකජු වගේ ධාන්‍ය ඇට වර්ග වේලනවා. එහෙම නැතිනම් කමත් වල වේලනවා. මේ දෙආකාරයම සෞඛ්‍යයට ඉතාම අහිතකරයි.

ඇයි එහෙම වෙන්නේ.

ධාන්‍ය වර්ග බිම මෙහෙම වේළන කොට ඇෆ්ලැටොක්සින් කියන අක්මාවෙහි තැම්පත්වන, එහෙම කාලයක් තිස්සේ තැම්පත් වෙලා පිලිකා සෑදීමට හේතුවන, උග්‍ර පිලිකාකාරක දූලක වලින් හෝ ඒ කිවුව දූලක නිපදවන පසෙහි ස්වභාවිකව ජීවත් වෙන ඇස්පර්ජිලස් ෆ්ලාවුස් (Aspergillus flavus) කියන දිලීරයෙන් නිසැකවම ඒවා දූෂණය වෙන්න පුලුවන්.

ඇත්ත වශයෙන්ම, මේ විදියට පොලිතීන් හෝ වෙනත් ජලරෝධක ආස්තරණයක් නොදා ඇට ධාන්‍ය වර්ග කෙලින්ම පසෙහි වියළීම ලොව පුරා පසු අස්වනු දූෂණයට ප්‍රධාන හේතුවක් විදියට තමයි සැලකෙන්නේ.

මෙහෙම අනාරක්ෂිතව ධාන්‍ය ඇට වර්ග වියලීමෙීදි ඩැමේජ් වුන, කෘමි හානිවලට ලක් වුන ධාන්‍ය වර්ග ඔය කිවුව දිලීර වලින් දූෂණය වෙන්න තියෙන හැකියාව සාමාන්‍ය ඇට වර්ගවලටත් වඩා වැඩියි. ඒ වගේම පසෙහි තෙතමනය වැඩි වීම, වායුගෝලයේ ආර්ද්‍රතාව වැඩි වීම, වැඩි කාලයක් පස හෝ මාර්ග මත මෙහෙම වේලෙන්නට තැබීම වැනි සාධක මේ අවදානම තව තවත් ඉහළ නංවනවා.

වැරදිලාවත් මෙහෙම වේලනකොට යන්තම් හරි පින්නකට වැස්සකට අහු වුනොත්නම් වැඩේ තවත් සීරියස් වෙනවා.

එහෙම තමයි මේ ගැන තියෙන විද්වත් මතය.

ලංකාවේ බොහෝ ධාන්‍ය වර්ග, ධාන්‍ය ආශ්‍රිත නිෂ්පාදන, කුළුබඩු වර්ග සහ ඒවා ආශ්‍රිත නිෂ්පාදන ඇෆ්ලටොක්ෂීන් විෂ දූලකවලින් දූෂණය වෙන්න බලපාන ප්‍රධානම හේතුව මේක වෙන්න පුලුවන් .

මෙහෙම වේලලා ගෝනිවල අහුරලා නිසි වාතනයක් නොමැති තෙතමනය සහිත ගබඩා වල මේවා ගබඩා කරල තිබ්බොත් ඇෆ්ලජිලර්ස් දිලීරේ තව තවත් පැටවු ගහනවා .

ඇෆ්ලටොක්ෂීන් කාලයක් තිස්සේ ශරීරගතවුනාම ඒක සෞඛ්‍ය ආබාධ කිහිපයකටම හේතු වෙනවා කියලයි කියන්නේ.

01. අක්මා පිළිකා (Hepatocellular Carcinoma): කාලයක් තිස්සේ නිරාවරණය වුනාම අක්මා පිළිකා සඳහා ප්‍රධාන හේතුවක් වෙනව කියල කියැවෙනවා.

02. උග්‍ර ඇෆ්ලටොක්සිකෝසිස් තත්වය (Acute Aflatoxicosis) ඉහළ මට්ටම්වලින් ශරීරගත වීම සිදු වුවහොත් වේගයෙන් අක්මාවට හානි කරනවා. එහෙම වුනොත් සෙංගමාලය, ඔක්කාරය, වමනය, උදර වේදනාව සහ සමහර විට මරණය පවා ඇති වෙන්න පුලුවන් කියලයි කියැවෙන්නේ.

03. දිගු කාලයක් තිස්සේ අඩු මට්ටමකින් (law level ) ඇෆ්ලටොක්ෂීන් විස දූලකවලට නිරාවරණය වුනාම, ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය දුර්වල කරන්නටත්, ළමයින්ගේ වර්ධනය අඩාල වෙන්නටත් (immune system suppression and impaired growth ) (මිටි වීම) බලපානවා කියල කියැවෙනවා.

ස්තුතියි

ගැමුණු සාලිය පෙරේරා .

මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂක .

A day in the life

Read More

මුඛය සහ දත්

ක්‍රිස්තු වර්ෂ 10 වන සියවසේදී, පර්සියානු වෛද්‍යවරයෙකු වූ අවිසෙනා කලේ පුද්ගලයෙකුගේ මුඛයේ ඇති වන රෝග මුළු ශරීරයේම සෞඛ්‍යයටම බලපාන බවයි. නූතන විශේෂඥයින්ද  දැන් පවසන්නේ  මෙම විශ්වාසයේ සත්‍යයක් ඇති බවයි.

අපගේ දත්, දිව සහ විදුරුමස් මත ජීවත් වන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් මගින් ශරීරය පුරා ඇතිවන රෝග හඳුනාගෙන එම රෝග වැළැක්වීමේ පළමු පියවර මුඛයේ පරීක‍්ෂණ මගින් සිදුවිය හැකිය. 

පුද්ගලයෙකුගේ සමස්ත සෞඛ්‍යය තේරුම් ගැනීම සඳහා වෛද්‍ය විද්‍යාවේ අනාගතය මුඛ පරීක්ෂණ මත රඳා පැවතිය හැකිය.

මුඛය සහ ශරීරය සම්බන්ධ වන ආකාරය .

පටක, හුස්ම, කෙළ සහ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ආතතිය, ආහාර සහ සමස්ත ශරීරයට බලපාන රෝග සමඟ වෙනස් වේ. දන්ත වෛද්‍යවරු බොහෝ විට විශාල ගැටළු පිළිබඳව කලින් ඉඟි කරන රටා හඳුනා ගනී. සෑම මුඛයක් තුළම බැක්ටීරියා සහ දිලීර විශේෂ සිය ගණනක් සහ වෛරස් ඇතුළත් කාර්යබහුල පරිසර පද්ධතියක් පවතී. ඒවා දත්, දිව සහ විදුරුමස් මත ක්‍රියාකාරීවේ. 

ඒවා සමතුලිතව පවතින විට, දැවිල්ල සහ ආසාදන පාලනය කිරීමට උපකාරී වේ. නිරෝගී මුඛයක ​​සාමාන්‍යයෙන් බොහෝ දුරට ප්‍රයෝජනවත් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ විවිධ සමූහයක් ඇත. නමුත් සනීපාරක්ෂාව පිළිබඳ වෙනස්කම්, රෝගාබාධ හෝ ආහාර වේල මිශ්‍රණය "ඩිස්බියෝසිස්" දෙසට යොමු කළ හැක.  එහිදී අමාශයේ දැවිල්ල වැඩි වන අතර හානිකර විශේෂයන් වර්ධනය වේ. 

සීනී

නිතර සීනි පරිභෝජනය සීනි වලට ආදරය කරන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ට ආරාධනාක්‍ වක් යැවීමක් වැනිය. ඒවා ක්‍රියා කරන විට, ඔවුන් මුඛයේ රසායන ක්‍රියාවලිය වෙනස් කරන අතර ආහාර ජීර්න පද්ධතිය දිරාපත්වීම සහ වේදනාව දෙසට තල්ලු කරයි, බොහෝ විට ඔබට වේදනාව දැනෙන්නට පෙර. 

දත් කුහර යනු බැක්ටීරියා රසායන ක්‍රියාවලියකි.

දත් දිරායාම යනු අභිරහස් ඉරිතැලීමක් නොව ආසාදන ක්‍රියාවලියකි. ඇතැම් බැක්ටීරියා අම්ල නිපදවීමට සීනි භාවිතා කරන අතර, නැවත නැවත අම්ල ප්‍රහාර එල්ල වීමෙන් කුහරයක් ඇති වන තෙක් එනමලය ගෙවී යා හැක. විදුරුමස් වලින් ලේ ගැලීම මුල් අනතුරු ඇඟවීමකි

දත් මැදීම හෝ දත් මැදීම සමඟ ලේ ගැලීම බොහෝ විට විදුරුමස් රෝගයේ මුල් අවධියක් වන විදුරුමස් දැවිල්ල පෙන්නුම් කරයි. 

 නිරන්තර පිරිසිදු කිරීම සහ වෘත්තීය සත්කාර සමඟ, එය සාමාන්‍යයෙන් ආපසු හැරවිය හැකිය.

නිදන්ගත වේදනාව මුඛය සහ ශරීරය සම්බන්ධ කරයි.

පර්යේෂකයන් වැඩි වැඩියෙන් විදුරුමස් රෝගය දේශීය ගැටලුවකට වඩා වැඩි යමක් ලෙස සලකති. දිගුකාලීන දැවිල්ල හෘද රෝග, දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව, පිළිකා කිහිපයක් සහ ස්නායු පරිහානීය තත්වයන් සඳහා අවදානම් සමඟ බැඳී ඇත. 

මුඛයේ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ගමන් කරන ආකාරය

දිව සහ කම්මුල් යට මුඛයේ පොහොසත් රුධිර සැපයුමක් ඇති බැවින්, රෝගය අතරතුර බැක්ටීරියා රුධිරයට ඇතුළු විය හැකිය. කෙළ මගින් ආහාර ජීර්ණ පත්රිකාව හරහා ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ද රැගෙන යන අතර මුඛය සහ බඩවැල් සම්බන්ධ කරයි.

මුඛයේ දිව සහ කම්මුල් යට පොහොසත් රුධිර සැපයුමක් ඇති බැවින්, රෝග අතරතුර බැක්ටීරියා රුධිරයට ඇතුළු විය හැකිය. ලවණ මගින් ආහාර ජීර්ණ පද්ධතිය හරහා ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් රැගෙන යන අතර, මුඛය සහ බඩවැල් සම්බන්ධ කරයි.

විදුරුමස් විනාශය.

Porphyromonas gingivalis යනු ප්‍රෝටීන මත වර්ධනය වන ප්‍රසිද්ධ විදුරුමස්-රෝග බැක්ටීරියාවකි. එය මූලික වශයෙන් මුඛයේ  පටක මත පෝෂණය වේ. පුළුල් සෞඛ්‍ය අවදානම් සහිත පරිදන්ත රෝග කාරක සම්බන්ධ කරන පර්යේෂණ වලදී එය දක්නට ලැබේ.

කොලරෙක්ටල් පිළිකා

ෆුසොබැක්ටීරියම් නියුක්ලියටම් නමින් හැඳින්වෙන තවත් මුඛ බැක්ටීරියාවක් මහා බඩවැලේ පිළිකා පර්යේෂණ වලදී නැවත නැවතත් සොයාගෙන ඇත. ජාතික පිළිකා ආයතනය විසින් සිදු කරන ලද පර්යේෂණයකින් සොයාගෙන ඇත්තේ මෙම බැක්ටීරියාව බොහෝ විට පිළිකා පටක සහ රෝගීන්ගෙන් මළපහ සාම්පලවල බහුලව දක්නට ලැබෙන බවයි.

විදුරුමස් රෝග සහ හෘද වාහිනී සිදුවීම්.

විශාල සාක්ෂි සමූහයක් ද ආවර්තිතා රෝග සහ ධමනි සිහින් වීම හෘද වාහිනී රෝග අතර සම්බන්ධයක් පෙන්නුම් කරයි. අදහස නම් “දත් කැක්කුම හෘදයාබාධ ඇති කරයි” යන්න නොව, ආසාදනය සහ දැවිල්ල දායක විය හැකි බවයි.

හදවත සහ විදුරුමස් අතර සම්බන්ධය.

ඇමරිකානු හෘද සංගමයේ නවතම විද්‍යාත්මක ප්‍රකාශයේ සඳහන් වන්නේ විදුරුමස්-හෘද සම්බන්ධයක් සඳහා සාක්ෂි 2012 සිට වර්ධනය වී ඇති බවයි. හේතු සම්බන්ධතාවය තවමත් ඔප්පු කිරීමට අපහසු වුවද, පුළුල් අවබෝධයක් අනාවරණය කර ගැනීම සඳහා ඔවුන් පර්යේෂණ පවත්වමින් සිටින බවය.

.

එන්ඩොකාර්ඩයිටිස්

එන්ඩොකාර්ඩයිටිස් යනු හදවතේ අභ්‍යන්තර ශ්ලේෂ්මලයේ දුර්ලභ නමුත් බරපතල ආසාදනයකි. මුඛය වැනි ස්ථානවලින් විෂබීජ රුධිරයට ඇතුළු වී අවදානමට ලක්විය හැකි හෘද පටක මතට ඇලී සිටින විට එය සිදුවිය හැකිය.

දියවැඩියාව වියළි මුඛය

ලවණ යනු අම්ල බෆරය කරන සහ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පාලනය කිරීමට උපකාරී වන ගොඩනඟන ලද සේදීමකි. කෙළ පහත වැටෙන විට, කුහර සහ මුඛ ආසාදන පහසු වේ. වියළි මුඛය කරදරකාරී පමණක් නොවේ - එය නිහඬව දන්ත හානි වේගවත් කළ හැකි අතර ඔබේ ශරීරයේ සමස්ත යහපැවැත්මට බලපෑම් කළ හැකිය.

දත් සහ විදුරුමස් රෝග.

දියවැඩියාව ආසාදන සමඟ සටන් කිරීමට අපහසු විය හැකි බැවින්, විදුරුමස් රෝග වඩාත් සුලභ හා දරුණු විය හැකිය. ඒ සමඟම, ප්‍රතිකාර නොකළ විදුරුමස් රෝග රුධිරයේ සීනි පාලනය නරක අතට හැරිය හැකි අතර, එය කලකිරීමට පත් කරන ලූපයක් නිර්මාණය කරයි.

ගැබ් ගැනීම විදුරුමස් වඩාත් සංවේදී කරයි.

ගර්භණී සමයේදී හෝමෝන මාරුවීම් නිසා විදුරුමස් දැවිල්ල හා ලේ ගැලීම වැඩි විය හැක. මහජන සෞඛ්‍ය මාර්ගෝපදේශය සටහන් කරන්නේ ගර්භණී සමයේදී කුහර සහ විදුරුමස් රෝග ඇතිවීමේ ඉඩකඩ වැඩි විය හැකි බැවින්, සාමාන්‍ය සත්කාර වැදගත් බවයි.

වියළි මුඛය.

ලවණ යනු අම්ල බෆරය කරන සහ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පාලනය කිරීමට උපකාරී වන ගොඩනඟන ලද සේදීමකි. ලවණ පහත වැටෙන විට, කුහර සහ මුඛ ආසාදන පහසු වේ. වියළි මුඛය කරදරකාරී පමණක් නොවේ - එය නිහඬව දන්ත හානිය වේගවත් කළ හැකි අතර ඔබේ ශරීරයේ සමස්ත යහපැවැත්මට බලපෑම් කළ හැකිය.

ඔබව වියළන ඖෂධ සහ රෝග.

රුධිර පීඩනය හෝ මානසික අවපීඩනය සඳහා ඖෂධ සිය ගණනක් ලවණ අඩු කළ හැකිය. Sjögren's රෝගය, HIV/AIDS සහ දියවැඩියාව වැනි තත්වයන් ද වියළි මුඛයට හේතු විය හැක, එබැවින් රෝග ලක්ෂණය සමීපව බැලීම වටී.

Sjögren

Sjögren's රෝගය යනු ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ තත්වයක් වන අතර එය ලවණ ග්‍රන්ථි වලට පහර දිය හැකි අතර මුඛය වියළී, පටක බිඳෙනසුලු වන අතර දත් වඩාත් කුහර වලට ගොදුරු වේ. දන්ත වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් සමහර විට එය මුලින්ම සැක කරයි.

රතු හෝ සුදු ලප 

සුව නොවන තුවාලයක් හෝ නොනවතින රතු හෝ සුදු ලපයක් මුඛ පිළිකාවේ පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමේ ලකුණක් විය හැකිය. හානිකර නොවන තුවාල සාමාන්‍යයෙන් වැඩිදියුණු වන බැවින්, සති දෙකක් පමණ පවතින ඕනෑම දෙයක් ඇගයීමට ලක් කළ යුතුය.

මුඛ ලප.

කැන්ඩිඩා යීස්ට් සාමාන්‍යයෙන් මුඛයේ ජීවත් වේ, නමුත් එය අධික ලෙස වර්ධනය වී ක්‍රීම් සුදු, වේදනාකාරී ලප ඇති කළ හැකිය, විශේෂයෙන් දුර්වල ප්‍රතිශක්තිය හෝ වෙනත් අවදානම් සාධක සමඟ. ප්‍රතිකාර සාමාන්‍යයෙන් දිලීර සහ යටින් පවතින ප්‍රේරක දෙකම ඉලක්ක කරයි.

විටමින් හිඩැස්

රතු, වේදනාකාරී දිවක් (සමහර විට මුඛයේ වණ සමඟ) විටමින් B12 හෝ ෆෝලේට් ඌනතාවයෙන් පෙන්නුම් කළ හැකිය. මුඛය ඉක්මනින් අලුත් වන නිසා, එය වෙනත් ඉඟි දිස්වීමට පෙර පෝෂණ ගැටළු හෙළි කළ හැකිය.

පහසු රෝග විනිශ්චය සාම්පලයක් ලෙස ලවණ

ලවණ රෝග විනිශ්චය "දියර කවුළුවක්" ලෙස අවධානය දිනා ගනී. රුධිරයට වඩා එය එකතු කිරීම පහසු වන අතර, පර්යේෂකයන් රෝග අවදානම හෝ මුල් වෙනස්කම් සංඥා කළ හැකි ලවණ ජෛව සලකුණු ගවේෂණය කරයි.

“සෞඛ්‍ය සම්පන්න” පෙනුම. 

විද්‍යාඥයින්ට මුඛ ක්ෂුද්‍රජීවය නිවැරදි කිරීමට පෙර, “සෞඛ්‍ය සම්පන්න” යන්නෙහි තේරුම පිළිබඳ පැහැදිලි චිත්‍රයක් අවශ්‍ය වේ. පර්යේෂකයන් මුඛයේ සාමාන්‍ය ක්ෂුද්‍රජීවී රටා අවධානය කරමින් සිටින අතර එමඟින් සමතුලිතතාවය වෙනස් වනවිට  ඔවුන්ට හඳුනාගත හැකිය.

ජාන විද්‍යාව පිළිබඳ කාරණයක්

සමහර අය රෝග ඉතිහාසය  රැගෙන ගියත් විදුරුමස් දැවිල්ල සුළු වශයෙන් පෙන්නුම් කරන අතර අනෙක් අයට පහසුවෙන් විදුරුමස් දැවිල්ල ඇති වේ. ජාන විද්‍යාව සහ ප්‍රතිශක්තිකරණ ප්‍රතිචාරය ඔබේ ශරීරය එකම ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ට ප්‍රතික්‍රියා කරන ආකාරය හැඩගස්වයි, එම නිසා අවදානම් වෙනස් වේ.

මිත්‍රශීලී ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ට උපකාර කරන ආහාර

පලතුරු, එළවළු සහ පැසුණු ආහාර වලින් පොහොසත් සම්පූර්ණ ආහාර වේලක් මුඛයට ප්‍රයෝජනවත් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ට සහාය විය හැකිය. ප්‍රජාව ස්ථාවර සමතුලිතතාවයකට තල්ලු කිරීමේ ක්‍රම ලෙස පර්යේෂකයන් ප්‍රීබියොටික් සහ ප්‍රෝබියොටික් ද පෙන්වා දෙයි.

ඔමේගා-3 සහ දැවිල්ල සමනය කරන්නන්

ඔමේගා-3 මේද (සැමන්, සාඩින්, walnuts, හණ ඇට, චියා වලින්) ශරීරයේ පහළ ශ්‍රේණියේ වේදනාව  සමඟ සම්බන්ධ වේ. වේදනාව අඩු වු   විට, විදුරුමස් සුව වීමට සහ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව පවත්වා ගැනීමට වඩා හොඳ අවස්ථාවක් තිබිය හැකිය.

මුඛ සේදීම

විෂබීජ නාශක සේදීම් නිශ්චිත අවස්ථාවන්හිදී උපකාරී විය හැකි නමුත්, දැඩි දෛනික භාවිතය හානිකර ඒවා සමඟ ප්‍රයෝජනවත් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් විනාශ කළ හැකිය. බොහෝ විශේෂඥයින් මෘදු සේදීම් තෝරා ගැනීමට සහ පළමුව දත් මැදීම සහ දන්ත පිරිසුදු කිරීම මත නැඹුරු වීමට උපදෙස් දෙයි.

දෛනික පුරුදු

බුරුසුව, පිරිසිදු  කිරීම, ඔබේ දිව මෘදු ලෙස පිරිසිදු කිරීම සහ දන්ත වෛද්‍ය චාරිකා නිතිපතා තබා ගැනීම, පසුව සීනි සීමා කරන සහ ක්ෂුද්‍රජීවී විවිධත්වයට සහාය වන ආහාර තේරීම් එකතු කරන්න. කුඩා පුරුදු, නැවත නැවතත්, මුඛයේ පරිසර පද්ධතිය ස්ථාවරව තබා ගන්නා අතර, මෙය නිසැකවම ඔබව සමස්තයක් ලෙස සෞඛ්‍ය සම්පන්නව තබා ගත හැකිය.

මූලාශ්‍ර: (ජාතික භූගෝලීය) (මායෝ සායනය) (ජාතික දන්ත හා ක්‍රානියෝෆේසියල් පර්යේෂණ ආයතනය)

A day in the life

Read More

දුරියන් වුනත් වැඩිපුර කන්න එපා !.

දූරියන් වල ප්‍රතිඔක්සිකාරක අඩංගු වන අතර අක්මාවට ආරක්ෂිත ගුණයන්ද අඩංගුවේ.

විශේෂයෙන් මේද අක්මා රෝග වැනි  ඇති පුද්ගලයින් දුරියන්  අධික ලෙස පරිභෝජනය කිරීමෙන් අක්මාවට හානි විය හැකිය, 

ඇමරිකා එක්සත් ජනපද කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවට අනුව, සෑම දූරියන් ග්‍රෑම් 100 කම කැලරි 147 ක්, මුළු මේදය ග්‍රෑම් 5 ක්, සෝඩියම් මිලිග්‍රෑම් 2 ක්, පොටෑසියම් මිලිග්‍රෑම් 436 ක්, කාබෝහයිඩ්‍රේට් ග්‍රෑම් 27 ක්, ප්‍රෝටීන් ග්‍රෑම් 1.5 ක් අඩංගු වේ.

එය විටමින් සී, විටමින් බී 6, යකඩ සහ මැග්නීසියම් ඇතුළු විටමින් සහ ඛනිජ ලවණ රාශියක් ද සපයයි. 

එහි පෝෂණ පැතිකඩ අනුව, දූරියන් අධික ලෙස පරිභෝජනය කරන විට අක්මාවට ධනාත්මක මෙන්ම ඍණාත්මක බලපෑම්ද ඇති කළ හැකිය.

ධනාත්මක බලපෑම්

යුරෝපීය ඒකාබද්ධ වෛද්‍ය සඟරාවේ ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද පර්යේෂණයකින් පෙනී යන්නේ දූරියන්, විශේෂයෙන් ඉදුණු විට, ක්වෙර්සෙටින් වැනි ජෛව ක්‍රියාකාරී සංයෝග අඩංගු වන අතර එය අක්මාව ආරක්ෂා කිරීමට උපකාරී විය හැකි බවයි. ක්වෙර්සෙටින් අක්මාවේ ව්‍යුහය වැඩි දියුණු කිරීමට, අක්මා සෛල පුනර්ජනනය ප්‍රවර්ධනය කිරීමට සහ අක්මාවේ අතිරික්ත කොලජන් සමුච්චය  අක්මා ෆයිබ්‍රෝසිස් වැළැක්වීමට හෝ යථාතත්වයට පත්කිරීමට හැකි බව පෙන්වා දී ඇත.

මීට අමතරව, දූරියන් වල අඩංගු ප්‍රතිඔක්සිකාරක අක්මාවට සිදුවන ක්‍ෂණික හානිවලින් ආරක්ෂා කිරීමට උපකාරී වේ. දූරියන් ග්ලූටතයෝන් මට්ටම් යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට ද , එය අක්මාවේ විෂ ඉවත් කිරීමට සහ එහි සමස්ත ක්‍රියාකාරිත්වය වැඩි දියුණු කිරීමට උපකාරී වේ.

එම ප්‍රයෝජනවත් ගුණාංග තිබියදීත්, දූරියන් වල අවාසි ද ඇත. 

විශේෂයෙන් අධික ලෙස පරිභෝජනය කරන විට. දූරියන්වල  කැලරි, සීනි සහ සංතෘප්ත මේද බහුල වන අතර, ඒවා විශාල වශයෙන් අනුභව කළහොත් අක්මාවේ සෞඛ්‍යයට අහිතකර ලෙස බලපෑ හැකිය. 

ඇමරිකානු අක්මා පදනම මේද අක්මා රෝග ඇති පුද්ගලයින්ට සීනි, මේදය සහ කැලරි බහුල ආහාර ගැනීමෙන් වැළකී සිටීමට උපදෙස් දෙයි, මන්ද මේවා අක්මා රෝගී තත්වයන් උග්‍ර කළ හැකිය. 

ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය විසින් කරන ලද අධ්‍යයනයකින් පෙන්වා දී ඇත්තේ අධික සංතෘප්ත මේද පරිභෝජනය ඉන්සියුලින් ප්‍රතිරෝධය සහ මේද අක්මා රෝග අවදානම වැඩි කරන බවයි.

මේද අක්මා රෝග ඇති අයට , අධික දූරියන් පරිභෝජනය අක්මාවේ මේදය සැකසීමේ හැකියාවට හානි කළ හැකි අතර, එය දැවිල්ලට සහ තවදුරටත් මේද සංතෘප්ත වීමට හේතු වේ.

ඊට අමතරව, දූරියන් මධ්‍යසාර සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට විශේෂයෙන් සැලකිලිමත් වේ. රැෆල්ස් හෙල්ත්ට අනුව, දූරියන් වල අක්මාව තුළ මධ්‍යසාර පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලිය මන්දගාමී කළ හැකි සල්ෆර් සංයෝගයක් අඩංගු වේ. ඊට අමතරව, අක්මාව දූරියන් වල ඇති සීනි සහ මේද ඇල්කොහොල් සමඟම සැකසිය යුතු අතර, ඉන්ද්‍රිය මත අමතර පීඩනයක් ඇති කරයි. දූරියන් සහ මධ්‍යසාර යන දෙකම විශාල ප්‍රමාණයක් පරිභෝජනය කිරීමෙන් අපහසුතාවයට හා අක්මාවේ ආතතියට හේතු විය හැක.

රැෆල්ස් දියවැඩියා සහ අන්තරාසර්ග මධ්‍යස්ථානයේ ප්‍රධාන ආහාරවේදිනී බිබි චියා නිර්දේශ කරන්නේ පුද්ගලයන් දිනකට දූරියන් පල්ප් දෙකේ සිට තුන දක්වා සීමා කරන ලෙසයි. මෙය අක්මාවට අධික ලෙස  නොගෙන පලතුරු වල සෞඛ්‍ය ප්‍රතිලාභ භුක්ති විඳීමට ඉඩ සලසන බවයි.

A day in the life

Read More

නොසැලෙන පර්වතයක් වන්න

කටින් වචනයක්වත් නොකියා, අපහාස කරන කෙනාව 'Mental' කරන මනෝවිද්‍යාත්මක ට්‍රික්ස්.

අපේ ජීවිතය හරියට වාහනයක් පදවාගෙන යනවා වගේ ගමනක්. මේ ගමන යද්දී ලස්සන මල් වතු වගේම, මඩ වලවල් සහ කටුක පාරවල් ඕනෑ තරම් හමු වෙනවා. අන්න ඒ වගේ තමයි අපිට මුණගැහෙන මිනිස්සුත්. සමහරු හරිම පිියකරුයි, හැබැයි තවත් සමහරුන්ගේ වචන හරියට මඩ වතුර පිරුණු බාල්දියක් අපේ ඇඟට හළනවා වගේ දැනෙන අවස්ථා තියෙනවා. කෙනෙක් අපිට අගෞරව කරද්දී, අපහාස කරද්දී අපේ ඇඟේ ලේ රත් වෙන එක සාමාන්‍ය දෙයක්. හැබැයි ඒ වෙලාවට අපිත් පෙරළා පහර දුන්නොත්, අපිත් වැටෙන්නේ අර මඩ වලටමයි.

නමුත් ඔබ දන්නවාද? සැබෑ බුද්ධිමතා කියන්නේ කඩුවක් අරන් යුද්ධ කරන කෙනාට නෙවෙයි; තමන් දෙසට එන විෂ සහිත ඊතල මල් මිටක් බවට පත් කරගන්න පුළුවන් කෙනාටයි. මනෝවිද්‍යාවේ ඇති සියුම් උපාය මාර්ග භාවිතා කරලා, අගෞරව කරන පුද්ගලයාව හිටි තැනම ලොප් කරලා දාන හැටි අපි බලමු.

මනස නමැති රිමෝට් කන්ට්‍රෝලය අනුන්ට නොදීම

කවුරුහරි අපිට බැන්නම අපිත් ඒ මොහොතේම කෑගහලා උත්තර දුන්නොත්, ඒකෙන් අදහස් වෙන්නේ අපේ සතුට හෝ දුක තීරණය කරන "රිමෝට් කන්ට්‍රෝලය" අපි එයාගේ අතට දීලා කියන එකයි. එයාට ඕන වෙලාවට ඔයාව තරහ ගස්සන්න එයාට පුළුවන් වෙනවා. මේක නවත්වන්න තියෙන හොඳම ක්‍රමය තමයි ඔබේ ප්‍රතිචාරය පමා කිරීම. මොළයේ ඇති වන ක්ෂණික කේන්තිය හරියට ගිනිකූරක් ගැහුවා වගේ. ඒ ගින්න නිවෙන්න හරියටම තත්පර කිහිපයක් යනවා. අන්න ඒ තත්පර කිහිපය ඔබ හුස්ම ගන්න පාවිච්චි කළොත්, ඔබේ මොළයේ ඇති තාර්කික කොටස (Logic) නැවත පණ ගැන්වෙනවා. මේ නිහඬ බව කොච්චර බලගතුද කියනවා නම්, අර බැනපු පුද්ගලයාට හිතාගන්න බැරි වෙනවා "ඇයි මෙයාට තරහ ගියේ නැත්තේ?" කියලා. ඒක එයාගේ සැලසුම අවුල් කරනවා.

කුණු පාර්සලය ආපසු හරවා යැවීම’

නිකමට හිතන්න, තැපැල්කාරයෙක් ඔබේ ගෙදරට කුණු ගොඩක් පිරුණු පාර්සලයක් ගේනවා. ඔබ ඒක බාරගත්තේ නැත්නම් මොකද වෙන්නේ? ඒ කුණු ටික තියෙන්නේ අර ගෙනාපු කෙනා ළඟමයි. අපහාස කියන්නෙත් ඒ වගේ දෙයක්. කෙනෙක් ඔබට පහත් විදිහට කතා කරනවා නම්, එය පෞද්ගලිකව භාරගන්න එපා. මනෝවිද්‍යාවට අනුව, මිනිස්සු අනුන්ට බනින්නේ ඔවුන් තුළ ඇති පීඩනය, අතෘප්තිය හෝ ඉරිසියාව පිට කරන්නයි. ඒ කියන්නේ ඔවුන් ඇත්තටම බනින්නේ ඔබට නෙවෙයි, ඔවුන් ඔවුන්ගේම කැඩුණු ප්‍රතිරූපය ඔබ තුළින් දකිනවා. ඔවුන් ගැන අනුකම්පා කරන්න. "මේ මනුස්සයා මොන තරම් මානසික අවුලකද ඇත්තේ?" කියලා හිතද්දී ඔබට තරහක් එනවා වෙනුවට සිනහවක් පහළ වේවි.

කැඩපතක් ඉදිරියට දැමීමේ උපාය.

කෙනෙක් අර්ථයක් නැති මෝඩ විහිළුවක් හෝ අපහාසයක් කළාම, එය නොතේරුණා වගේ ඉන්න එක හරිම රසවත් අත්දැකීමක්. "සමාවෙන්න, මට ඔයා කියපු දේ පැහැදිලි නෑ, ඇයි ඔයා එහෙම කිව්වේ?" කියලා බොහොම බැරෑරුම්ව අහන්න. මෙතනදී වෙන්නේ පුදුම වැඩක්. අර පුද්ගලයාට සිද්ධ වෙනවා එයාගේ අපහාසය විස්තර කරන්න. අපහාසයක් විග්‍රහ කරන්න ගියහම එහි ඇති "විහිළු" ස්වභාවය නැති වෙලා යනවා විතරක් නෙවෙයි, එයා වටේ ඉන්න අය ඉස්සරහා නිරුවත් වෙනවා. හරියට එයාම එයාගේ මෝඩකම ලෝකෙට ප්‍රදර්ශනය කළා වගේ වැඩක් එතන වෙන්නේ.

ගින්දර නිවන සිසිලස

කෙනෙක් ගින්දර වගේ ඇවිලීගෙන එද්දී, අපිත් පෙට්‍රල් අරගෙන ගියොත් වෙන්නේ මහා විනාශයක්. ඒ වෙනුවට වතුර ටිකක් වෙන්න උත්සාහ කරන්න. කෙනෙක් කෑගහද්දී "ඔයාට අද හරි මහන්සි පාටයි, අපි පස්සේ කතා කරමුද?" කියලා බොහොම කාරුණිකව කියද්දී, සතුරා නිරායුධ වෙනවා. මනෝවිද්‍යාවේදී මේකට කියන්නේ අපේක්ෂාවන් කඩ කිරීමක් කියලා. එයා බලාපොරොත්තු වුණේ රණ්ඩුවක්, හැබැයි ඔබ දුන්නේ කරුණාව. ඒක දරාගන්න බැරිව එයා පසුබහිනවා. ඒ වගේම ඔබව බිඳ දමන්න එන වචන හිනාවකින් භාරගන්න පුළුවන් නම්, ඔබව පරාජය කරන්න කාටවත් බැහැ. ඔබේ දුර්වලකමක් අල්ලලා විහිළු කළාම, ඔබත් එයාලට එකතු වෙලා ඒ ගැන හිනා වුණාම, එයාලගේ ආයුධය මොට වෙනවා.

නොසැලෙන පර්වතයක් වන්න

අවසාන වශයෙන්, ඔබේ සීමාවන් (Boundaries) ගැන අමතක කරන්න එපා. පාරේ යන බල්ලෙක් බිරුවට අපි ඌට බුරන්න යන්නේ නැහැ වගේම, හැම දේටම උත්තර දෙන්න යන්න එපා. අවශ්‍ය තැනදී ස්ථිරව ඇස් දෙස බලාගෙන "මට ඔය විදියට කතා කරනවට මම කැමති නෑ" කියලා කෙලින් කියන්න. ඔබේ නිහඬ බව, ඔබේ බැල්ම සහ ඔබේ නොසැලෙන පෞරුෂය ඉදිරියේ ඕනෑම නින්දා කරන්නෙක් වාමන රූපයක් බවට පත් වෙනවා.

මතක තියාගන්න, සිංහයෙක් කවදාවත් බැටළුවන්ගේ අදහස් නිසා තමන්ගේ නින්ද නැති කරගන්නේ නැහැ. ඔබේ වටිනාකම තීරණය කරන්නේ වෙන කවුරුත් නෙවෙයි, ඔබමයි.

#EmotionalIntelligence #PsychologyHacks #MentalStrength #SelfRespect #ConflictResolution #Mindfulness #PersonalDevelopment #SocialPsychology #LifeSkills #InnerPeace

විශ්වකර්ම.

A day in the life

Read More