කල්තොටින් - වැලිගෙපොලට

මේ කතා බහේදී අපට මග හැරුන තැන් කිහිපයක් තියෙනවා.
අපි කල්තොට ට ගියේ බෙල්ලන්ගල දූර්ගය හරහා ඒ මැදින්.
මධ්‍යම කදුකරයේ දකුණු මායිම දිගේ.
දේශගුණය ටිකින් ටික වෙනස් වෙලා ටිකක් උෂ්න දේශගුණයට අපි සංක්‍රමණය වෙනවා කල්තොට දී.
කල්තොටට යන ඔබට මධ්‍ය කඳුකරය අවසාන වී පහතරට වියළි කලාපය ආරම්භ වන ආකාරයත් විඳගන්නට ලැබෙනවා.
රජවක තංජන්තැන්න හරහා කල්තොටට යන විට අපි ගියේ බෙල්ලන්ගල කන්ද හරහා තැනූ මාර්ගය ඔස්සේයි.

බෙල්ලන්ගල සිට කල්තොට

මේ කන්ද භු විද්‍යාත්මකව වැදගත් වන්නේ මධ්‍යම කඳුකරයේ අවසානය සටහන් කරනා නිසයි. භූ විද්‍යාඥයන් එයට පවසන්නේ දක්ෂිණ වේදිකාව කියලයි.
එහි උතුරු මායිමේ පිහිටා තිබෙන්නේ රජවක ඖෂධ උද්‍යානයයි. අතරමැදි කලාපයට අයත් මෙහි වියළි කලාපීය වනාන්තර වගේම තෙත් කලාපීය වනාන්තරත් පැතිර තිබෙනවා.
බෙල්ලන්ගල කන්ද වටිනා ඖෂධයක් වන ගම්මාලු ගස්වලට ප්‍රසිද්ධයි. සමහර තැන්වල ගම්මාලු ගස් මණ්ඩි වශයෙන් දක්නට තිබෙනවා. සංජීවනී නම් දුලබ ඔසු පැළෑටිය ද මෙහි තිබෙනවා. බිංකොහොඹ, කොතලහිඹුටු වැනි ඖෂධ වගේම අප රටට ආවේණික මැන්දෝර ගස්ද, නෙල්ලි, බුරුත, වීර, කහට, කිරිකෝන් ආදී ගස්ද මේ වනාන්තරයේ අගය ඉහළ නංවනවා. මෙම දුර්ග මාර්ගයේ ගමන් කරන විට පහළින් වලවේ ගංගා මිටියාවත හා උඩවලව වනෝද්‍යානය අලංකාරව දිස්වන අයුරු දැකගත හැකියි.

බෙල්ලන්ගල කන්ද පසුකර ටික දුරක් ගමන කරන ඔබ පිවිසෙන්නේ කල්තොට කුඩා නගරයටයි. එය තවමත් නාගරීකරණය නොවූ ප්‍රදේශයක්.

https://www.youtube.com/watch?v=0AVPxbuFGGM මේ වීඩියෝ බෙල්ලන්ගල කන්ද නැවත සිහිකරාවි .

කපුගල පාර

කල්තොට සිට දියවින්නට ආ අපි එදා ගමන නිමා කලා මතක ඇති.
අද තුන්වන දවස.
අපි බෙලිහුල්ඔය නවාතැනේ සිට සමනල වැව ,මුල්ගම ,වටවල හරහා රජවකට ආවා . එතනින් කල්තොටට නොගිහින් සමනල වැව විදුලි බලාගාරය පාර දිගේ කපුගලට එනවා.
සමනල වැව පසු කරන අපිට මුල්ගම හමුවෙනවා.
මුල්ගම ක්‍රිව 1815 තරම ඓතිහාසික සාධක ඉතිරි කල ගමක්.
එකල ඉදි කල පැරණි වළව් සහ පැවත එන පරම්පරා ගමේ පදිංචිව ඉන්නවා.
ගමට පිවිසීමට සමනලවැව - කපුගල පාරෙන් හැරී යායුතුයි. ඒ මග හමුවන අහස් පොකුණ , මල් මී කදුර සුන්දරයි.
කෑම්පින් වලට අපුරු නවාතැනක් මුල්ගම.

මුල්ගම වලව්වක්

අපි මුල්ගමින්
කපුගල සිට වැලිගෙපොලට එමු.
කපුගල දී අපට සමනල වැව ජල විදුලි බලාගාරය පසුකරගෙන එන විට
හදගිරිගොඩ - උඩවලව දෙවන පිවිසුම මුණ ගැහෙනවා. තාමත් සංවර්ධණ සිහින දකින මෙම ව්‍යාපෘතිය උඩවලව වනෝද්‍යානයට බලන්ගොඩ දෙසින් ඇතුල්වීමට කෙටි මගක් වෙනවා.
මෙය සම්පුර්ණ වුනොත් උඩවලව හරහා ඇඹිලිපිටියට යා හැකි දුර අඩු වෙනවා.
මෙතන සිට වැලිගෙපොලට දුර කිමි 16යි .

හදගිරිය - චන්දන ග්‍රාමය

වර්තමානයේ හදගිරිගොඩ ග්‍රාම සේවා වසම් දෙකක් හදගිරිය ලෙසින් පවති. වැලිගෙපොල සිට 8km පමණ කපුගල මාර්ගයේ ගමන් ගත් පසු මෙම ස්ථානයට ළගා විය හැක.වළව ගං මිටියාවතේ පිහිටි මෙම රාජධානිය කෘෂිකාර්මික අතින් ඉතා සරුසාර ප්‍රදේශයකි.ජය ශ්‍රි මහා බෝධින් වහන්සේ රෝපණ උත්සවයේදි රෝපණය සදහා බෙදන ලද අෂ්ටපල බෝධින් වහන්සේගෙන් එක් අංකුරයක් ලෙස හදගිරියේ පිහිටි බෝධින් වහන්සේ බව ඉතිහාසයේ සදහන් වේ.

බමරගල ආරන්‍ය සේනාසනය

ක්‍රි.පු.2-3 සියවස් වලට අයත් බැව් පැවසෙන කටාරම් සහිත ලෙන් හා ශිලා ලිපි සහිත පුරාණ විහාරයක් වන මෙය වැලිගෙපොල සිට 19km පමණ දුරින් පිහිටා ඇත.

ඉළුක්කුඹුර ලුණු ගල් ලෙන

වසර 6350 ක් පමණ පැරණි ආදිවාසි පරිහරණයක් සහිතව ඇතැයි කියන ගල්ලෙනක් වන මෙය වැලිගෙපොල සිට 15km පමණ දුරින් පිහිටා ඇත.

කොට්ටිඹුල්වෙල විහාරය

වළගම්බා රජතුමා විසින් කරවන ලද ඉතා මනරම් කටාරම් සහිත සිතුවම් සහිත ලෙන් විහාරස්ථානයක් වන මෙය ප්‍රාදේශිය ලේකම් කාර්යාලයේ සිට 8km පමණ දුරින් පිහිටා ඇත.

මෙහිදී කොට්ටඉඹුල්වල අසල තිබෙන ලෙන් දොර කදුවෙල ගල් ගුහා වල මෙන්ම කොට්ටඉඹුල්වල ද වලගම්බා කුමරු සඟවී සිටි බව ජනප්‍රවාදයයි. මෙසේ සිටින අතර විහාරාධිපතීන් වහන්සේගේ සහාය ඇතිව කොට්ටඉඹුල්වලින් යුද්ධ හමුදාවක් රැස් කරවා ගෙන එතනින් හම්බගමුවට ගොස් එහි කොටවෙහෙරේ විසූ තෙරුන් වහන්සේ ගේද සහයෝගයෙන් තවත් සේනාවක් ලබා ගෙන පිහිටි රට බලා යන අතර මගදී එකතු වූ සේනාවන්ද සහාය කොට ගෙන දමිළ සංහාරය කොට ත්‍රිසිංහලය එක්සේසත් කිරීමෙන් පසු සේනා සංවිධානය කිරීමෙහිලා ප්‍රථමයෙන්ම තමා හට උපකාර කළ කොට්ටඉඹුල්වල විහාරාධීපතීන් වහන්සේට අභයරාජ යන ගෞරව නාමය දී විහාර ගල මුදුනට නැග ශක්තිමත් පුරුෂයෙකු ලවා ලෝකඩ තම්මැට්ටමක් ගස්වා අවට ඇසෙන භූමි ප්‍රදේශය ශාසනාන්තර්දානය දක්වා විහාරය විරස්ථායි වනු වස් උන් වහන්සේට පිදූ බව පිළි ගැනේ.

ඓතිහාසික වටිනාකමින් යුතු බිතුසිතුවම් රාශියකි.
වරක් මේ බිතුසිතුවම් තැපල් මුද්දරයකටද යොදා ගෙන තිබිනි.
මෙසේ අප ගමනේ තුන්වන දිනය කොට්ටිඹුල්වල විහාරයෙන් නිමවිනි.

A day in the life

Read More

නේපාලය

ප්‍රජාතන්ත්‍ර විරෝධී ක්‍රම මගින් ආණ්ඩු පෙරලා දැමූ බොහෝ රටවල ජනතාවට එමගින් යහපත් බලපෑම් මෙන් ම, අයහපත් බලපෑම් ද සිදුව ඇත. ඒ සම්බන්ධ උදාහරණ කිහිපයක් මෙසේ ය.

1973 දී ජෙනරාල් ඔගස්ටෝ පිනෝචේගේ නායකත්වයෙන් යුත් චිලී හමුදාව, එරට ජනාධිපති සැල්වදෝර් අයියෙන්දේගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීව තේරී පත් වූ ආණ්ඩුව පෙරලා දැමී ය. මෙම කුමන්ත්‍රණයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස වසර 17 ක කුරිරු ආඥාදායකත්වයක් රට තුළ ඇති වූ අතර, එය දහස් ගණනකගේ මරණ, අතුරුදන් කිරීම් සහ දේශපාලන විරුද්ධවාදීන්ට වධහිංසා පැමිණවීම්වලට ද හේතු වී ය.

1954 දී ග්වාතමාලා ආණ්ඩුවට එරෙහිව එක්සත් ජනපදයේ සහාය ලත් කුමන්ත්‍රණය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීව තේරී පත් වූ ජනාධිපති ජැකොබෝ අර්බෙන්ස් ගුස්මාන් බලයෙන් පහ කර ‘ග්වාතමාලා විප්ලවය’ අවසන් කළේ ය. ඉන්පසු හමුදා ජුන්ටාවක් බලයට පත් වූ අතර, එය දිගු කාලයක් එරට දේශපාලන අස්ථාවරත්වයක් සහ ජනතා මර්දනයකට තුඩු දුන්නේ ය.

කාන්තාර රටක් සශ්‍රීක රටක් බවට පත් කළ ලිබියානු රාජ්‍ය නායක කර්නල් මොහොමඩ් ගඩාෆි 2011 දී එරට ඇතිවූ මහජන නැගිටීමේ දී ඝාතනයට ලක් වී ය. ගඩාෆි ඝාතනය කිරීමෙන් පසු ලිබියාව අර්බුදයෙන් අර්බුදයට යන්නට පටන් ගත්තේ ය. ඒ, ඔහුගේ ඝාතනයෙන් පසුව ඇති වූ දේශපාලන-මිලිටරි අස්ථාවරත්වයත්, අරාබි වසන්ත විරෝධතාත්, පළමු සිවිල් යුද්ධයේ ප්‍රතිඵලත් හේතුවෙනි.

සන්නද්ධ කණ්ඩායම්වල ව්‍යාප්තිය රට පුරා ප්‍රචණ්ඩත්වයට සහ අස්ථාවරත්වයට තුඩුදුන් අතර, එය 2014 දී යළිත් සිවිල් යුද්ධයක් දක්වා පුපුරා ගියේ ය. එම දෙවන සිවිල් යුද්ධය 2020 ඔක්තෝම්බර් 23 දක්වා පැවතිණි.
පාකිස්තානය, බංග්ලාදේශය, මියන්මාරය වැනි තවත් බොහෝ රටවල ද ඇති වූයේ මේ හා සමාන අරගල හා ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා ය.

2005 සිට 2015 දක්වා මෙරට නාගරික සංවර්ධන අධිකාරියේ ලේකම්වරයා ලෙස කටයුතු කරමින් සුවිශාල සේවයක් කර 2019 වසරේ මෙරට අටවන ජනාධිපතිවරයා ලෙස තේරී පත් වූ ගෝඨාභය රාජපක්ෂට 2022 ජූලි මාසයේ දී දෙස් විදෙස් කුමන්ත්‍රණකරුවන්ගේ උදව් උපකාර ඇතිව මෙරට දියත් කළ අරගලයේ දී ධූරය හැර යන්නට සිදුවී ය. ඒ, මුළු ලොව ම වෙළාගත් කොවිඩ් වසංගතයත්, එමගින් ඇති වූ ආර්ථික අවපාතයත් විරුද්ධවාදීන් අතකොළුවක් කර ගැනීම හේතුවෙනි. මහජන විරෝධයට හිස නමමින් පාර්ලිමේන්තුව බිඳ වැටෙන්නට නොදී අලුත් ජනාධිපතිවරයකු පත්කර ඔහු පමණක් ජනාධිපති ධූරයෙන් ඉල්ලා අස්වීම නිසා ඉහත බොහෝ රටවල සිදුවූ බොහෝ විනාශකාරී තත්ත්වයන්ගෙන් ශ්‍රී ලංකාවට ගැලවෙන්නට ලැබිණි.

1990 දී නේපාලයේ මාඕවාදී කොමියුනිස්ට් පක්ෂය එරට පැවැති රාජාණ්ඩුව සහ පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පෙරලා දැමීම අරමුණු කරගත් කැරැල්ලක් දියත් කළේ ය. එහි ගරිල්ලා ව්‍යාපාරය මෙහෙය වූයේ ‘ප්‍රචණ්ඩා’ යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හැඳින්වූ පුෂ්ප කමල් ෂර්මා දහාල් ය.
1952 දී නැගෙනහිර නේපාලයේ උපත ලැබූ පුෂ්ප කමල් දහාල්ගේ මුල් ජීවිතය දුෂ්කරතාවලින් පිරුණු එකක් වී ය. ඔහුට වයස අවුරුදු හතරේ දී ඔහුගේ මව වසූරිය රෝගයෙන් මිය ගිය අතර, ඔහුගේ පවුල ගංවතුරෙන් අවතැන් වූ නිසා ඔහුට ජීවත් වීමට සිදුවූයේ, ඔහුගේ ආච්චිත්, සීයාත් සමග ය. ඔහු කොමියුනිස්ට් මතවාදයට අනුගත වූ තරුණ ක්‍රියාකාරිකයකු ලෙස දේශපාලනයට පිවිසි අතර, රාජාණ්ඩුවට විරුද්ධ වීම නිසා 1970 සහ 1980 ගණන්වල වසර 14 ක් සිරගත කරනු ලැබී ය. ඔහුගේ දේශපාලන දැක්ම සහ මහජන ප්‍රතිරූපය හැඩගස්වන ලද්දේ එම අත්දැකීම් විසිනි.

නේපාලයේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (එක්සත් මාක්ස්වාදී - ලෙනින්වාදී) ආරම්භක සාමාජිකයකු වූ ඔහු, දේශපාලන සන්ධාන ඇතිකර ගැනීමේ හැකියාව වර්ධනය කර ගනිමින් ජාතික වශයෙන් ඉදිරියට පැමිණියේ ය. පසුව ඔහු අභ්‍යන්තර කටයුතු සහ විදේශ කටයුතු ඇතුළු ප්‍රධාන අමාත්‍ය ධුර කිහිපයක් ම දැරූ අතර, සිව් වතාවක් එරට අගමැති ලෙස තේරී පත් වී ය.
පුෂ්ප කමල් ශර්මා දහාල් 2015 දී පළමුවරට නේපාල අග්‍රමාත්‍ය ධුරයට පත් වූයේ, ඉන්දියාව සමග ඇති දේශසීමා මාර්ග ඉන්දියාවෙන් අවහිර කිරීම හේතුවෙන් මාස කිහිපයක් තිස්සේ රටට ඉන්ධන සහ බෙහෙත් හිඟයක් ඇතිව තිබූ අවස්ථාවක ය.

ඔහුගේ රජය ඊට ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ, බීජිං සමග සංක්‍රමණ ගිවිසුමක් අත්සන් කිරීමෙන් වන අතර, එය නේපාලයේ වෙළහෙලඳාම් සම්බන්ධයෙන් ඉන්දියාවට තිබූ ඒකාධිකාරය අවසන් කළේ ය.
නේපලයේ පවත්නා එම කොමියුනිස්ට් පාලන කාලය තුළ නේපාල ජනතාව අත්කර ගත් සමාජ ආර්ථික ජයග්‍රහණවලින් ස්වල්පයක් මෙසේ ය.

1995 වනවිට නේපාල ජාතිකයන්ගෙන් 55% ක් පමණ සිටියේ, දිනකට ඩොලර් 2.15ට වඩා අඩු ආදායමක් ලබන අන්ත දරිද්‍රතා තත්ත්වයක ය.
2022 වසර වන විට එම අන්ත දරිද්‍රතා අනුපාතය ජනගහනයෙන් 0.37% දක්වා පහත වැටිණි. එය ප්‍රධාන වශයෙන් ප්‍රේෂණ මගින් මෙහෙයවන ලද අසමසම සාර්ථකත්වයකි.
ජාතික දරිද්‍රතා අනුපාතය 1996 දී 41.8% ක් වී ය. එය 2011 වන විට 25.2% දක්වා පහත වැටුන අතර, 2010 දී 84.4% ක් ව පැවැති දිනකට ඩොලර් 3.20 ට අඩු ආදායමක් ලබන ජනගහනයේ ප්‍රතිශතය 2022 වන විට 52.6% දක්වා පහත වැටිණි.
එරට දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය වාර්තාගත අවම අගයක් ගත්තේ 1963 දී ය. ඒ ඩොලර් බිලියන 0.5 දක්වා පහත වැටීම නිසා ය. 2022 වන විට එම අගය ඩොලර් බිලියන 41.18 දක්වා වර්ධනය වී ය.
1960 සිට 2024 දක්වා කාලය තුළ එරට ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ සාමාන්‍යය ඩොලර් 545 කි. දිගු කලක් එකතැන පල්වෙමින් තිබූ එය 2000 ගණන්වල ක්‍රමයෙන් ඉහළ යාමට පටන් ගත් අතර, 2022 දී එය ඩොලර් 1,386 දක්වා ළඟා වී ය.
එරට දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (නාමික): 2025 වර්ෂය අවසන් වන විට ඩොලර් බිලියන 46.08 ක් වනු ඇතැයි පුරෝකථනය කර ති⁣⁣බිණි.
සැබෑ දළ දේශීය නිෂ්පාදිත වර්ධනය 2025 මූල්‍ය වර්ෂයේ පළමු භාගයේ දී 4.9% කින් වර්ධනය වූ අතර, 2024 මූල්‍ය වර්ෂයේ එය 5.3%ක් බවට පත් වී ය. එය එම කාලපරිච්ඡේදය හා සසඳන කල 0.3%ක වැඩිවීමකි. 2025 මූල්‍ය වර්ෂයේ සම්පූර්ණ වර්ෂය සඳහා, එම වර්ධනය 4.5% ක් ලෙස පුරෝකථනය කර තිබේ.

එරට ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (නාමික): 2025 වර්ෂය සඳහා ඩොලර් 1,460 ක් ලෙස ප්‍රක්ෂේපණය කර ඇත.
2024 දී නේපාලයේ නිල විරැකියා අනුපාතය 12.6% ක් වුව ද, එරට පවත්නා විශාල අවිධිමත් අංශය හේතුවෙන් එම ගැටලුව අවම වී තිබේ.
2024 මූල්‍ය වර්ෂයේ දී, එහි ප්‍රේෂණ ප්‍රමාණය නේපාල ආර්ථිකයෙන් 26% කට වඩා වැඩි වී ය. 2024 දී නේපාලයට ඇස්තමේන්තුගත ඩොලර් බිලියන 11 ක ප්‍රේෂණ ලැබුණු අතර, එය ගෝලීය වශයෙන් වඩාත්ම ප්‍රේෂණ මත යැපෙන රටවලින් එකක් බවට පත් වී ය.
2025 මූල්‍ය වර්ෂයේ පළමු භාගයේ දී එරට උද්ධමනය 5% දක්වා අඩු වූ අතර, එය පෙර වසර හා සසඳන කල 1.5% ක අඩු වීමකි. එය 5% දක්වා තවදුරටත් මධ්‍යස්ථ වනු ඇතැයි පුරෝකථනය කර ඇත.

දේශපාලන ස්ථාවරත්වය ඇති කිරීමට ඉවහල් වන ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මක කරන්නට ඉක්මනින් බිඳ වැටෙන සභාග ආණ්ඩු බිහි වීමත්, නිතර සිදුවන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනත්, දේශපාලන අධිකාරියේ සහ රාජ්‍ය අංශයේ පවත්වා දූෂණත් බෙහෙවින් බාධා කරන අතර, මෙය ආයෝජන අධෛර්යමත් කිරීමට ද බලපා තිබේ.
මීට අමතරව ස්වාභාවික විපත් අවදානම ද එරට ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම්වලට සහ සංවර්ධනයට බාධා කරයි. නේපාලය යනු භූමිකම්පා සහ ගංවතුර ඇතුළු දේශගුණික සහ ස්වාභාවික විපත්වලට බෙහෙවින් ගොදුරු වන රටකි.
ත්‍රිභුවන් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ වැඩිදියුණු කිරීම වැනි තීරණාත්මක යටිතල පහසුකම් ව්‍යාපෘතිවල ප්‍රමාදයන් ද එරට ආර්ථික විභවයට සහ ඵලදායිතාවට බෙහෙවින් බලපා තිබේ.

ලෝකයේ දුප්පත්ම රටවල් අතරින් එකක් වන නේපාලයේ දේශපාලන අස්ථාවරත්වය ආයෝජන අධෛර්යමත් කර ඇති අතර, එහි ආර්ථික සංවර්ධනයට එය බාධාවක් වී ඇති අතර, මිලියන ගණනක් තරුණ තරුණියන්ට ප්‍රධාන වශයෙන් මැලේසියාව, දකුණු කොරියාව සහ මැද පෙරදිග රැකියා සොයා යාමට සිදුව ඇත.

මෙවන් තත්ත්වයන් යටතේ පැවැති නේපාල රජය සමාජ මාධ්‍ය වේදිකා කිහිපයකට, විශේෂයෙන් ම ෆේස්බුක් ඇතුළු ‘මෙටා’ වේදිකාවලට (Meta Platforms' META.O) ප්‍රවේශ වීම අවහිර කිරීමට පසුගිය සතියේ ගත් තීරණය නිසා රට පුරා විරෝධතා ඇති වී ය. තරුණ ක්‍රියාකාරීන් විසින් මෙහෙයවනු ලැබූ මෙම විරෝධයේ දී ඔහුට චෝදනා කළේ විරෝධයන් නිහඬ කිරීමට සහ දූෂිත ප්‍රභූ පැලැන්තියක් ආරක්ෂා කිරීමට නේපාල රජය උත්සාහ කරන බව ය.
එම සමාජ මාධ්‍ය තහනම අසාර්ථක වූ අතර, ඊට එරෙහිව පැන නැගුන කලහකාරී විරෝධතා අතරතුර 19 දෙනකු මරණයට පත්වීම හේතුවෙන් එල්ල වූ දැඩි විරෝධය හමුවේ නේපාලයේ කිසියම් පැවැත්මක් සහිතව කටයුතු කළ එරට දේශපාලන නායකයාට ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වන්නට සිදුවී ය.

 විචාරකයන් පවසන්නේ ඔහු ආර්ථිකය නිවැරදි කරන්නට හෝ දූෂණය අවසන් කරන්නට අපොහොසත් වූ බව ය. සමහරු ඔහු චීනයට පක්ෂපාත යැයි අතර, අගමැතිවරයා කියා සිටියේ තමා මධ්‍යස්ථ බව ය.
ඔහුගේ ඉල්ලා අස්වීම සැමරූ විරෝධතාකරුවෝ ඔහුගේ නිවසට කඩා වැදී ජනේල, භාජන, පුටු සහ අනෙකුත් ගෘහ භාණ්ඩ කඩා දමා දේපළ විනාශ ක⁣ළ හ. ඉන් අනතුරුව ඔවුන් නිවසට ගිනි තැබූ අතර, ආරක්ෂක අංශ සාමාජිකයන් කිහිප දෙනෙකුට හැකි වූයේ, ඒ දෙස බලා සිටින්නට පමණකි. එහි දී ඔහුගේ බිරිඳ වන සීතා පවුඩෙල් පණ පිටින් පුළුස්සා දමන්නට විරෝධාකරුවෝ කටයුතු කළෝ ය.

සමාජ මාධ්‍ය තහනම් කිරීම සම්බන්ධයෙන් රජය කියා සිටියේ, අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ නිදහස මර්ධනය කරන්න⁣ට රජය උත්සාහ නොකළ බවත්, අසත්‍ය තොරතුරු පැතිරවීම සහ මූල්‍ය වංචා කටයුතු සම්බන්ධයෙන් සමාජ මාධ්‍ය අනිසි ලෙස භාවිත කිරීම නිසා එය සීමා කිරීමට කටයුතු කළ බවත් ය.
සමාජ මාධ්‍ය ජාල හිතූ හැටිය⁣ට පරිහරණය කරමින් එමගින් අසත්‍ය තොරතුරු සමාජ ගත කිරීම සම්බන්ධයෙන් අපට ද ඇත්තේ, එසේ මෙසේ අත්දැකීම් නොවේ. ප්‍රගතිශීලී ආණ්ඩු බලයෙන් පහකර ජනතාවාදී ආණ්ඩු යැයි කියමින් ජනතාවගේ ඉහ මොළ සෝද⁣ා බලයට පත්වන්නටත්, ඒ බලය පවත්වාගෙන යන්නටත් යම් යම් කොටස් සමාජ මාධ්‍ය භාවිත කිරීමේ අනිටු ප්‍රතිවිපාක අද අපි භුක්ති විදිමින් සිටිමු.

පුෂ්ප කමල් ශර්මා දහල් අග්‍රමාත්‍යවරයාට දාව දරු දැරියන් සිව්දෙනකු සිටින අතර, ඉන් රේණු දහල් නම් දියණිය මේ වන විට නේපාලයේ භාරත්පූර් මෙට්‍රොපොලිටන් නගරයේ වත්මන් නගරාධිපතිනිය ලෙස කටයුතු කරන්නී ය. ඇය 1994 දී නේපාලයේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂයට සම්බන්ධ වූ අතර, 1996 දී පක්ෂයේ පූර්ණ කාලීන සාමාජිකාවක බවට පත් වූවා ය.

නේපාලය මැදි කරගෙන සිටින ආසියානු යෝධයන් දෙදෙනා වන චීනය සහ ඉන්දියාව බුදුන් උපන් දේශය වන නේපාලයේ කටයුතු සම්බන්ධයෙන් ඉහළ අවදානම් සහිත සටනක නිරතව සිටින අතර, පුෂ්ප කමල් ෂර්මා දහල් අගමැතිවරයාට සිදුවූ අසාධා⁣රණය එම දෙරට ඇතුළු ලොව බොහෝ ප්‍රගතිශීලී රටවල් වඩාත් සමීපව නිරීක්ෂණය කරනු ඇත.

අනුර බී. සෙනෙවිරත්න

A day in the life

Read More

ප්‍රේමයේ ගින්දර

ආව අර මදුරුවා කර උඩට

මිනී කාමරය ළඟ
වඳ කෝපි ගහ යට
කකුල් දෙක නැති රෝද පුටුවක
තිස් හතර ඇල ඉරක් - සී
ප්ලාස්ටික් තනිකඩ නිවස්නය

කඳුළු ගෙන්වන නිල් නයන
සේලයින් බෝතල කටු යහන
කසාද බැඳල නැති
ඒ නමුත් හුරුබුහුටි
ලේ බිව්වෙ නැති
ගී ගැයුවෙ නැති
බඩ වටේ සුදු ඉරි
මිනී අදිනා ට්‍රොලිය උඩ
සමහර දිනක නිදා හිටියා

මැලතියන් සිහිනයක
ගැහිල හරි බරි
මහ රෑ දෙකට දෙකහමාරට
මෝචරිය මැද මලමිනී නිදිකිරයි

සැනින් ඌ පියාඹා මවෙත විත්
පලමු පෙම බිඳුනු හැටි වමාරයි
මදුරු දඟරය වටා ගොස් තුන්වරක්
මා දෙස බලා හිනැහෙයි
පාන්දර ඉතිරිවන අලු ගොඩෙහි
ප්‍රේමයේ සිහිවටන තිබේදැයි විමසයි

වසා බාහුව මත සෙමෙන්
පලමු පෙම ගැන නැවත දොඩවයි
පන්ති පරතරය මැද පිහිටි කුණු කානුවේ
පැලුනු පොල්ලෙලි අතර තුන්හුලස් නිවහනේ
ඇය උපන්නේ
මල් මාවතේ - බරවා විමානේ
ඇලේ පෙම්මල් නෙලා වරල ගවසා
ලේ බැංකුවෙන් ණයට ලේ අරන්
ඇගේ කුස සනහා
මකුළු දැල්වල පිණි අරන්
පියාපත්වල අළු දූලි පිහලා
ඇයට පෙම් කළ බවක් කිව්වා

මේ සොඳුරු
අසහාය මදුරුවා
එක දිනක පුපුරා ඇලේ මදුරු ගී ගායනා
ඩෙංගු මර්ධන ඒකකය විත්
මැලතියන් වට වැහි වස්සනා

එදා මාගේ පෙම්වතිය
මැරී ඇල උඩ පාවුනා
කොඳුරා එසේ මදුරුවා
හැඬූ කඳුලින්
මගේ වම් බාහුවෙන් නික්මුනා
කොයිලය අළු ගොඩක් වී තිබුනා
ප්‍රේමයේ ගින්දර පාන්දර සීතලෙන් නිමුනා
....................................................
....................................................
තුන්මාසෙ දානෙන් පසුව
අදයි ආවේ වැඩට
ඩෙංගු මදුරුවො කැටිව
ගෙනගියා මා පියඹ

පාන්දර හතරයි තිහට
ආව අර මදුරුවා කර උඩට
ඌ අහනවා දැන් මෙහෙම
" මමත් තනියෙන්
දැන් ඔබත් තනියෙන් නේද........? "

ඩෙංගු තියා බිරිඳව ගෙනගිය රෑක
තරහක් උසට දලු ලන මොහොතක් මේක
තැලුවෙමි මදුරුවට අත්ලෙන් නෑ සෝක
අඬු පඬු විසිඋනා අටවක පෝ දාක

කසාද බැඳල නැති
ඒ නමුත් හුරුබුහුටි
ලේ බිව්වෙ නැති
ගී ගැයුවෙ නැති
බඩ වටේ සුදු ඉරි
ඒ මදුරුවා නැති සොවින්
අඬනවා තුත්තිරි ...........!!!
----------------------------------------------------------
නාගොල්ලාගොඩ ධර්මසිරි බෙනඩික්
----------------------------------------------------------

A day in the life

Read More

කල්තොට 2 .

අපේ නවාතැන වුනේ බෙලිහුල්ඔය.
දැන් ඉරත් හැංගිලා. අපි ආපසු නවාතැනට එන්න පිටත් වුනා.
කල්තොට රස්නේ බෙලිහුල්ඔය සීතල දේශගුණය ගත නිවාවි.රජවකින් හැරිලා සමනල වැව - පඹහින්න මාර්ගයේ බෙලිහුල්ඔයට පුංචි දුරයි.
ඒ ගමන් මග ගැන දවසක කියන්නම්.
පහුවදා අපි යන්න තීරණය කලේ කල්තොට යන අතරමග හමුවුන ගල්ටැම්යාය , කූරගල සහ දූවිලි ඇල්ල හුණුගල් පොකුණ බලන්න.
බෙලිහුල්ඔය නවාතැනේ ඉදලා පිටත්වුනාම මුලින් අපි තන්ජන්තැන්න “ගල්ටැම්යාය “ හමුවෙනවා.



ගල්ටැම්යාය

තන්ජන්තැන්නේ න් දකුණු දෙසට හැරෙන බොරළු පාර ඔස්සේ මීටර් දෙසීයක් පමණ ගිය විට ගල්ටැම්යාය පුරාවිද්‍යා භූමියට ඇතුළු විය හැක. මෙම පුරාවිද්‍යා භූමිය 1951 වසරේ දී පවරා ගන්නා විට අක්කර 5ක පමණ භූමි ප්‍රදේශයක් වසා ගෙන තිබිනත් අද මෙය අක්කර 2½ කට සීමා වෙලා.

පෞරාණික ගොඩනැගිලි වලට අයත් ගඩොල් කැබලි ප්‍රදේශය පුරා පැතිරී තිබෙන අයුරු දැකගත හැක. මෙහි ගොඩනැගිලි ශේෂ අතර පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද ස්ථූපයක් ද කොරවක්ගල්, පියගැට පෙළ, මුරගල් කැබලි කැටයමින් තොර සඳකඩ පහණක්ද අද දැකගත හැක.

කූරගල හා බුදුගල විහාර සංකීර්ණ සමඟ ඇති ගල්ටැම් යාය පුරාණයේ එකම විශාල ආරාම සංකීර්ණයක කොටස් විය හැකියයි සිතනවා.

පූජ්‍ය විකිළියේ නාරද හිමි විසින් රචිත “ඓතිහාසික රත්නපුර” ග්‍රන්ථයේ

“තන්ජන්තැන්නේ ගල්ටැම්යාය” යයි මෙකල භාවිතා කරන “කුරුදියවල විහාරය” යැයි කියන්නේ මෙතනටය. මෙතනද ගල්ටැම් බොහෝ ඇත.යයි සදහන්. කූරගල යෝග මධ්‍යස්ථානයට යෑම සඳහා පුරාණ මාර්ගය වැටී තිබුණේ ගල්ටැම්යාය අසලනි. එකී මග තැනින් තැන ගල් පඩිද බැඳ තිබිණි. ගල්ටැම්යාය නම් වූ කුරුදියවල විහාරස්ථානයේත් කූරගල යෝගාශ්‍රමයේත් දුරාතීතයේ ලොකු සම්බන්ධතාවයක් තිබූ බව එකී මාර්ගයෙන්ම පෙනෙනවා.

මෙම භූමියේ ඇති ගොඩනැගිලි අවශේෂ ක්‍රමානුකූලව සැලසුම් ගත කිරීමේදී පෙනී යන්නේ මෙය පංචායතනයක අවශේෂ ලෙස පෙනී යන බව පුරා විද්‍ය ගවේෂකයෙකු වන දයානන්ද බිනරගම මහතාගේ මතයයි. සමහර විටක හුදකලාව පිහිටුවන ලද පටිමාඝරයක් (පිළිම ගෙයක්) වෙනුවට පිළිමගෙවල් කිහිපයකින් සමන්විත පංචකුටි, පංචගෘහ, පංචවාස, පංචායතන යනුවෙන් හැඳින්විය හැකි බෞද්ධ ගොඩනැගිල්ලක නටබුන් ඓතිහාසික ගල්ටැම්යාය පුරාවිද්‍යා භූමියෙන් හඳුනාගත හැකිය.

දැනට පිළිම ගෙය ලෙස හඳුනාගත හැකි ගොඩනැගිල්ල දල වශයෙන් අඩි 50×50 ප්‍රමාණයේ චතුරස්‍රාකාර කුටියකි. එහි ඊසාන පැත්තේ අඩි 8 ක් පමණ දික් වූ ගල්ටැම් 5ක් දැකිය හැකියි.

ඒක සමානව වයඹ ප්‍රදේශයේ ද ගල්ටැම් කිහිපයකි. පිළිම ගෙය මධ්‍යයෙහි ගල්ටැම් සමූහයක් ද සිටුවන ලද ගල්ටැම් වල ශේෂ වූ පාදම් කොටස් ද දැකිය හැකියි. ගිනිකොන දෙසට වන පරිදි කොරවක් ගල් දෙකක් සහිත සඳකඩ පහනක් හා පියගැටපෙළ තුනක්ද ශේෂ වූ මුරගලක කොටසක්ද ද්වාරයේ ඉහළ පේකඩක කොටසක් ද දැකිය හැකියි.

මෙහි පංචායතන සැලැස්මට අනුව දකුණු, නිරිතදිග හා වයඹ දෙසට තවත් ගොඩනැගිලි කිහිපයක අවශේෂ ඇති අතර ඒවා ප්‍රදේශයේ ජනතාව විසින් ඉඩම් අත්පත් කර ගැනීම නිසා විනාශ වී ඇති අයුරු දැක ගැනීමට පුළුවන.

මෙම ස්ථානය පංචත ක්‍රමයට නිමැවූ ගොඩනැගිලි පහකින් සහ කුඩා සංරක්ෂිත ස්තූපයකින් සමන්විත වේ. එම ගොඩනැගිලි ආවරණය කරමින් ගඩොල් ප්‍රාකාරයක් ඉදිකර තිබී ඇති අතර එම ප්‍රාකාරයේ සිව් දිශා වලින් ඇතුළු වීම සඳහා ද්වාර මණ්ඩප සතරක් පැවති බව දැකගත හැකිවේ.

ප්‍රාකාරය තුල වූ ගොඩනැගිලි සියල්ලම ප්‍රතිමා ගෘහයන් ලෙස උපකල්පනය කළ හැකි වන්නේ ඊට සමාන නිර්මාණයන් මිහින්තලයේ 'මනිනාග මන්දිර' සහ ඉඳිකටු සෑය පුරාවිද්‍යා ස්ථාන වල දී දැකගත හැකි නිසාවෙනි.

මෙහි දක්නට ලැබෙන සඳකඩ පහන් සහ මුරගල් කැටයම් රහිත ඒවා වේ. දකුණු දිශානුගතව ඇති ස්තූපය, ප්‍රකාර බැම්මට පිටින් ඊට යාව ඉදිකර තිබීම විශේෂිත ය.

අපි ගල්ටැම්යායෙන් හුණුගල් පොකුණට යමු.

බලංගොඩ සිට කල්තොට පාරේ තංජන්තැන්න පසුකර කිලෝ මීටර එකහමාරක් ගියවිට හමුවන්නේ ගල්ලෑලිතොට යි. එහි සිට ඉද්දගල ආර අතුරු පාරේ තවත් කිලෝ මීටර එකහමාරක් ගමන් කර හමු වන වනය මැදින් තවත් කිලෝ මීටර එකහමාරක් පියමං කළ විට හුණුගල් පොකුණු පිරි බිමට පැමිණිය හැකි යි.






වලවේ ගඟේ දියඇල්ලක් වන දූවිලි ඇල්ල ආසන්නයේ තමයි මේ අලංකාර පොකුණු දකින්න ලැබෙන්නේ. මේවා පසුගිය කාලයේ දේශීය සංචාරකයන් අතර ඉතා ජනප්‍රිය ඉසව්වක් බවට පත්ව තිබුණා. විශාල වශයෙන් සංචාරකයන් ගමන් කිරීමට පටන් ගැනීමෙන් හුණුගල් තටාකවල ඉවුරු පවා විනාශ වන නිසා පසුව වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව ඒවාට අනවසරයෙන් පිවිසීම නතර කළ බව වාර්තා වුණා

බලංගොඩ සිට කල්තොට පාරේ තංජන්තැන්න පසුකර කිලෝ මීටර එකහමාරක් ගියවිට හමුවන්නේ ගල්ලෑලිතොට යි. එහි සිට ඉද්දගල ආර අතුරු පාරේ තවත් කිලෝ මීටර එකහමාරක් ගමන් කර හමු වන වනය මැදින් තවත් කිලෝ මීටර එකහමාරක් පියමං කළ විට හුණුගල් පොකුණු පිරි බිමට පැමිණිය හැකි යි.

ඉද්දගල ආර වනාන්තරයේ දකින්නට ලැබෙන්නේ වියළි මිශ්‍ර කැලයක්.මුල්ගම, රජවක මහ වනය මැද හුණුගල් වර්ධනය වී ජලය සමඟ මිශ්‍ රවී හුණුගල් පොකුණු තැනී තිබෙනවා. මේ කැලය මැදින් කුඩා දොළක් ගලා බසින්නේ හුණුගල් තට්ටුවක් මතින්. එම දොළ පාර කිලෝමීටර් කිහිපයක් දුරට හුණුගල් තට්ටුව මතින් ගලාගෙන යනවා.. පසුව මෙම ජල මාර්ගය පිවිසෙන්නේ විවිධ වක්‍රාකාර හැඩයෙන් යුත් හුණුගල් පොකුණු වෙතට යි.

එහි ජලය පසුව එක්වන්නේ වලවේ ගඟට යි.

හුණූගල හරහා ගලා එන දොළ පාරෙන් නිර්මිත පොකුණු දකින්නට ලැබෙන්නේ හෙල්මළු ආකාරයට යි. කුඹුක් ගසින් පිරුණු වටපිටාවක ලොකු කුඩා තටාක විශාල සංඛ්‍යාවක් දැකගත හැකි යි.

‘‘ වර්ග අඩි 50-30 වැනි ලොකු තටාකවල සිට වර්ග අඩි 5, 10 දක්වා කුඩා තටාක මෙන්ම ගැඹුරින් අඩි 1, 2 සිට අඩි 12 දක්වා යුතු තටාක ද පිහිටා තිබේ. මෙම හුණුගල් තටාක අඩසඳාකාර ව පවතින අතර එහි දාරය දෘඩව පවතී. තටාකයේ අඩිය ද පැති බිත්ති ද හුණුවලින් ම නිර්මාණය වී පවතී. තටාකවල ජලය සුනිල්වන් පැහැයෙන් යුක්ත වුද පානය කිරීමට නොහැක්කේ හුණු අධික සාන්ද්‍රණයකින් පැවතීමෙන් හටගන්නා කඨින ස්වභාවය නිසාය (අසිරිමත් උඩවලව- ශ්‍රීලාල් නිශාන්ත හෙට්ටිආරච්චි, 49 පිට)

පොකුණු තිහකට අධික ව මේ ස්ථානයේ පිහිටා තිබෙනවා. පොකුණු වටා ඇති බැම්ම සෑදී ඇත්තේත් මෙම හුණුගල් වලින්ම යි. බැම්ම තනි හුණුගලින් තිබුණ ද එහි ජලය වැටෙන දිශාවට කුඩා කූරු ලෙස හිරිලඹ තැනී තිබෙන බව පේනවා.

පසුගිය කාලයේ මෙහි පැමිණි සංචාරකයයන් පොකුණුවල පිහිනීම නිසා අවුරුදු ලක්ෂ ගණනන් තිස්සේ නිර්මාණය වුණු පොකුණු හානියට පත්වීමට පටන්ගෙන තිබෙනවා.

පොකුණුවලට නුදුරින් වනය මැදින් හුණුගල අතරින් කඩාහැලෙන කුඩා දියඇලි දෙකක් ද පිහිටා තිබෙනවා. ප්‍රධාන හුණුගල් ඇල්ලේ උස මීටර් 40ක්. එය අවට පර්වතවල කොළ පාටින් පාසි බැඳී තවත් සුන්දරත්වය වැඩිවී තිබෙනවා.

තංජන්තැනෙන් දුවිලි ඇල්ලට යමු.

දූවිලි ඇල්ල හෝ වළවේ ගඟ නැගෙනහිර ඇල්ල ලෙස හඳුන්වනු ලබන දිය ඇල්ල උස මීටර් 40ක් පමණ විතර ඇති.

රථගාලේ සිට හොඳින් සකස් කල පඩි 300ක් පමණ පහලට ගමන කල විට සුන්දර දුවිලි ඇල්ල නැරඹුම් ස්ථානයට ලඟා විය හැක.

දුවිලි දිය ඇල්ල කඳු මුදුනේසිට ඇද හැලී ගැඹුරු ජල තටාගයක් පාමුල නිර්මාණය කර ඇත. විසුරුවා හරින ලද සියුම් ඩ්‍රිබ්ලට් දූවිලි වලාකුළක් ලෙස පරිසරයේ පාවී යයි. සංගීතයක් මෙන් ජලකද ඇද හැලෙන රාවය ඇසෙයි.

ප්‍රදේශයේ ඇති පොහොසත් ජෛව විවිධත්වය දුවිලි ඇල්ල ආශ්චර්යමත් පරිසරයට තවත් එක් කරයි.

අද දවසේ ගමන නිමා කිරීමට අපි කූරගල ට යමු.

මුස්ලිම් බැතිමතුන්ගේ පූජනීය ස්ථානයක් ලෙස තමයි පැවතුණේ. ඔවුන්ගේ ආගමික වතාවත් එහි සිදුවුණා. එහි පසුගිය කාලයේ කළ විවිධ ඉදිකිරීම නිසා පෞරාණිකත්වයට හානි සිදුවූ බව නම් අමුතුවෙන් කිවයුතු නැහැ. තවමත් කූරගල මුස්ලිම් පල්ලියක් සහ ශාන්තුවරයකුගේ ලෙස සැලකෙන සොහොන්කොත් දෙකක් ද දැකගත හැකියි.

පිහිටීම

කඳුවැටි, වනාන්තර, කෙත්වතුවලින් වටවූ රමණීය බිමක තමයි කූරගල පිහිටා තිබෙන්නේ. කඳු පාමුල සිට ඉහළට ගමන් කිරීමට පියගැට තනා තිබෙනවා.

විකිලියේ නාරද හිමි සහ වටද්දර ඤාණිස්සර නාහිමියන් කූරගල ගැන සොයා බලා බෞද්ධ නටබුන් ආරක්ෂා කර ගැනීමට උත්සාහ කර තිබෙනවා. අනතුරුව ගැටඅරළුවේ සංඝරක්ඛිත නාහිමියන් ද, පසුව මෑත කාලයේ රාජකීය පණ්ඩිත දෙල්තොට ධම්මජෝති නාහිමියන් ද මෙම ඓතිහාසික පූජා භූමියෙහි බෞද්ධ උරුමය රැක ගැනීම සඳහා කටයුතු කර තිබෙනවා.

මහ සෑයක් ඉදිකෙරේ

2013 දී ගෝඨාභය රාජපක්ෂ එවකට ආරක්ෂක අමාත්‍යංශ ලේකම් වශයෙන් සිටි අවධියේ දී මෙහි අනවසර ඉදිකිරීම් රාශියක් ආරක්ෂක අංශයන් විසින් ඉවත්කෙරුනු අතර, වර්ෂ 2019 වර්ෂයේ දී වත්මන් විපක්ෂ නායක සජිත් ප්‍රේමදාසගේ මැදිහත්වීමෙන් පානීය ජල නළ පද්ධතිය, පියගැට පෙළ හා විදුලිය ලබාදීම සිදුව තිබෙනවා.

මෑතක දී නෙල්ලිගල ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානාධිපති වතුරකුඹුරේ ධම්මරතන හිමියන් වෙත මෙහි භාරකාරීත්වය පැවරුණා. ඒ හිමියන්ගේ මැදිහත්වීමෙන් කූරගල බෞද්ධ ප්‍රබෝධය යළි ඇතිකිරීමේ කටයුතු ආරම්භවී වර්තමානයේ සංවර්ධිත කුරගල බොෟද්ධ මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත්ව තිබෙනවා.

පර්වත දෙකක්
පොදු වහරේ කූරගල යනුවෙන් මෙම ස්ථානය හැඳින්වූවත්, මෙහි ප්‍රධාන ගිරිශිඛර දෙකක් දැකගත හැකියි. ඒ කූරගල හා හිටුවන්ගල කියන පර්වත යි. කඳු මුදුන ආසන්නයේ වම්පස බෑවුමේ පූර්ව බ්‍රහ්මී අක්ෂර සහිත ප්‍රධාන ලෙන් සංකීර්ණය පිහිටා තිබෙනවා. දකුණු පසින් හිටුවන්ගල කන්දේ ගල්ගුහා පිහිටා තිබෙනවා.
මෙම බිමේ ඓතිහාසිකත්වය ගැන සැලකිල්ලට ගත් හිටපු පුරාවිද්‍යා කොමසාරිස් ආචාර්ය සී. ඊ. ගොඩකුඹුර 1971 අගෝස්තු මස 11 වැනි දින ගැසට් පත්‍රය මඟින් පුරාවිද්‍යා රක්ෂිතයක් ලෙසට කූරගල නම්කර තිබෙනවා.
බස්නාහිරින් රටා මවමින් ඉර බැසයනවා. කුරගල කන්ද උඩ සිට කල්තොට ගොවිජනපදය හරිත වර්නයෙන් මවන්නේ සිත නිවන දර්ශණයක් .
අපි නැවතත් නවාතැනට........

A day in the life

Read More

දේවාල හටන

පෙරහැරත් පටන් ගන්න ලගයි.

පසුගිය මාස කිහිපය රත්නපුරේ අවධානය අරන් ගිහින් තිබුනේ සමන් දේවාලය ඒ වගේම අළුත්නුවර දේවාලය දෙසට.
කවුද නව භාරිකාරිත්වයට පත් කරන්නේ කියලා ලොකු ප්‍රශ්නයක් ? .
බුද්ධශාසන, ආගමික හා සංස්කෘතික කටයුතු අමාත්‍යවරයෙක් ඉන්නවා.
මේ මහත්තයත් රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කය නියෝජණය කරනවා.
ඉතින් . මේ දේවාල දෙකට සමන් දෙවින්ගෙයි කතරගම දෙවියන්ගෙයි ඇල්ම බැල්මට අමතරව අමාත්‍යවරයාගේ ඇල්ම බැල්මත් තිබුනා කියලයි මට හිතෙන්නේ.
සමාවෙන්න පෘතග්ජන සිතිවිලිවලට.
පලමුවෙන්ම මේ දේවාල දෙකටම වැඩ බලන බස්නායකවරු දෙදෙනක් පත් කලා. 

ඒ අමත්‍යාංශ ලේකම් තුමාගේ රාජකාරිය.
ඒ පත්කිරීම තුල අනාගත බලාපොරොත්තු තිබුනා.
කවුරුත් කතාවුනේ මේ දෙන්නා රාජ -පාක්ෂිකයෝ කියලයි.
විහාර දේවාලගම් පනත කියලා පනතක් තියෙනවා.
පනත අනුව භාරකාරිත්වය පවරන්න ඡණ්දයක් තියනවා. දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රා දේශිය ලේකම්වරු දේවාලය අයිති විහාරස්ථාන වල විහාරාධිපතිවරු, දේවාලයන්හි බස්නායකවරු හට ඡණ්දය හිමිවෙනවා.
ඔවුන් තමයි ඡණ්දදායකයෝ.

අපේක්ෂකයෝ ඉදිරිපත්වෙනවා. මෙයාලටත් සපුරාලන්න ඕන සුදුසුකම් තියෙනවා.
මේවා වෙනස් විය යුතුයි කියලයි මට හිතුනේ.
තාමත් බ්‍රිතාන්‍යය පාලන යුගයේ සිට පැවත් එන විහාර දේවාලගම් පනතට යම් යම් සුළු වෙනස්කම් සිදුවී තිබුනත් කාලීනව වර්තමානයට සුදුසු ලෙස පනත වෙනස් වෙලා නැහැ.
ඒ මගේ මතය.

රත්නපුර සමන් දේවාලයේ බස්නායක ධුරය පිළිබදව කරන කතාබහේදී ඒ බව මම දුටුවා.
නව බස්නායක තුමාගේ මුත්තා කෙනෙක් “ පෙරේරා “ කෙනෙක් වීමත්
පරපුර පිළිබදව අවලාදයකුත් අපේ සහෝදරවරු මතු කරනවා.
එසේ සහෝදරවරු එවන් මතයක් මතුකිරීමම පනත වෙනස් කිරීමට එක් බීජයක් වෙනවා කියලයි මම හිතන්නේ .
සම - සමාජයක සිතුම් පැතුම් ඇතිව “ සිස්ටම් චේන්ජ් “ එකක ඉන්න අපිට හත්මුතු පරම්පරාවම රදළයෝ වීම භාරකාරිත්වයට තරග කිරීම සුදුසුකමක් වෙනවා නම් එය මෙකලට ගැලපෙන්නේ නැහැ.

මේ කතාබහ අළුත්නුවර කතරගම දේවාලයේ භාරකාරිත්වය පැවරීමේ ඡණ්ද විමසීම දෙසට හැරෙමු.
මගේ අවධානය සහෝදරවරුන්ගේත් පනතත් , භාරකාරීත්වයට තරගවැදුන අපේක්ෂකයන්ට සහ  ,භාරකාරිත්වයට පත්කිරීමේ ඡණ්දය අයිතිය තිබුන සුවිශේෂවු ඡණ්දදායකයින්ටත් යොමු වුනා.

පැහැදිලිවම අපේක්ෂකයෝ කාණ්ඩ දෙකකට බෙදන්න පුළුවන්. ඒ එයාලගේ අනාගත දේවාල සංවර්ධණ ව්‍යාපෘති අගය කිරීමෙන්.
මගේ ජීවිත කාලය තුලම දේවාල භුමියෙන් මතුවු මැණික් සම්පත සූරා කෑ
බස්නායකවරු. මොහොට්ටාලලා පිළිබද අත්දැකීම් තියෙනවා.
අටුවා ටීකා නොලිවුවත් දේවාල පරිශ්‍රයට ගියාම ඒ බව තේරෙනවා.
ක්‍රිව 1582 දී දේවාලය කරවා ජනතා අයිතියට පත්කල බව ඉතිහාසය කියනවා
අවුරුදු හාරසිය පනහකට ආසන්න දේවාලයේ සංවර්ධණය කොහොම වෙන්න ඇත් ද ?
තවමත් ..........................................

ඒත් දේවාලයට අයත් භුමියෙන් ගොඩ ගත් මැණික් සම්පත කෝටි ප්‍ර කෝටි වෙනවා.
ඉන් බිම් පංගුව 10 % ක් ලැබුනත් කොයි තරම් මුදලක් ද ?.
දේවාලයට අරක්ගත් දෙවිවරු අහක බලාගෙන ........!

මේ සම්පත දෙස බලාගෙන තරග බිමට ආ අපේක්ෂකයෝ එක් කොටසක්.
අනිත් ගොඩේ හිටියේ එක් කෙනයි.

ඔහු වෘත්තීයෙන් ඉංජිනේරුවරයෙක්.මොරටුව විශ්ව විද්‍යාලයේ බාහිර කථිකාචාර්වරයෙක් .පශ්චාත් උපාධි හා ඩිප්ලෝමාධාරියෙන්. ILO සහතික ලත් පුහුණුකරුවෙක්.
කරුමෙට රාජ්‍ය - පාක්ෂික සහෝදරයෙක් !.
ඔහුගේ පස් අවුරුදු සංවර්ධණ සැලස්මත් දේවාලයේ ආදායම නිර්ව්‍යාජව ආයෝජණය කරන අන්දමත් ව්‍යාපෘති වාර්තාවේ තිබුනා.
ඒත් ඔහුට ඡණ්දයකදී යෙදිය යුතු සිව් වැදැරුම් ක්‍රම පිලිබද දැනුමක් තිබුනේ නැහැ.
දානය ,දණ්ඩනය . වගේ දේවල්.
පුර්ව ආදර්ශ දීලා තිබුනා තම අධ්‍යාපනය ගැන ව්‍යාජ තොරතුරු ඉදිරිපත් කරලා පාර්ලිමේන්තුවේ ඉන්න සහෝදරවරුන්.
ඒ නිසා මේ අධ්‍යාපන සුදුසුකම් වටිනාකමින් ගිලිහුනාද ? 

මට හිතෙන විකාර.

ඡණ්දදායකයෝ වැඩි පිරිසක් ප්‍රාෙද්ශීය ලේකම්වරු. ඔවුන් රාජ්‍ය පරිපාලන විභාගය සමත් විශ්ව විද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලත් විද්‍යාර්ථීන්.
විහාරාධිපති ස්වාමීන් වහන්සේලා දැන උගත් පඩිවරුන්.

මට හිතෙන හැටියට දානය පුජා කරපු අපේක්ෂකයින් ගේ දාන පාරමිතාව අනුව දේවාල භාරකාරිත්වය තීරණය වුනා.
දණ්ඩනය සහෝදර කණ්ඩායමේ අමාත්‍ය මාත්‍යයන් අතින් ඉටුවෙන්නත් ඇති.
දානය ,තම අධ්‍යාපනයත් ගෞරවයත් රැක ගත් සහෝදරයා පූජා නොකරන්න ඇති.
ඔහුට අළුත්නුවර දේවාල සැලස්ම අකුලා ගන්න සිද්ධවුනා.

ආණ්ඩුවත් ඡණ්ද දායකයින් පිලිබදව අවධානය යොමු කරන්න ඕනි.

විහාරාධිපතිවරු , බස්නායක නිළමේවරු බැහැර කරමු.

ප්‍රා ලේකම්ලා රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති ජනතාවට ගෙන යන අතරමැදියෝ.

මෙයාලත් ආංඩුවට වලංගු නැද්ද ?. 

අපි දේවාල භුමිය වෙන්දේසි කරමු.

A day in the life

Read More

කන්ද ගිණි අරන්.

අපි ඉන්නේ කදු යායකට වටවෙලා...

“ ඒ කන්දත් අපේ තමයි - මේ කන්දත් අපේ තමයි “ ලෙස්ටර්ගේ සංදේශය චිත්‍රපටියේ බණ්ඩාර කියන්නේ මේ කදුයායට.

මේ කදුයාය දැන් අපට ( ගමට ) අයිති නැහැ.

අඩවි වන දෙපාර්තමේන්තුව  වන සම්පත අයිති කරගෙන.

වන ජීවි දෙපාර්තමේන්තුව සත්ව ජීවින් අයිති කරගෙන.

දැන් එයාල තමයි අයිතිකාරයෝ .

අනවසරයෙන් කැලෑවට ගියොත් නඩු ගොඩයි.

කන්ද ගිණි අරන්.

කාගේ හෝ නොසන්ඩාල වැඩක් .......

නැත්නම් ලැව් ගින්නක් ඇතිවෙන්න මේ මානා පතනේ ඉඩක් නැහැ.

දුම දකින කොටම ඈත හිටින අපි අයිතිකාරයින්ට අමතරව සමනල වැව පොලිසියට කතා කලා.

දුරකතන ක්‍රියා විරහිතයි.

අයිති නැති වැඩවලට අතදාලා අත පුච්චා ගන්න බැහැ. අත්දැකීම් තියෙන හින්දා ඔහේ බලා හිටියා.

දැන් දවස් දෙක තුනක් තිස්සේ කන්ද ඇවිලි ඇවිලි  හුලං අතට ගින්න පැතිරෙනවා.

අපි බලා ඉන්නවා.

මේ සැප්තැම්බර් මාසේ. අද 15 වයි.

තව සතියකින් දෙකකින් මෝසම් වැස්ස අපිටත් මේ කදු යායටත් ලැබෙනවා.

යන්ත්‍රෝපකරන නොතිබුන කාලේ කුඹුරු හෑවේ . ගොයම් පෑගුවේ මී හරක්ගෙන් .

මේ කදුයායට ගමේ මිනිස්සු ආදරෙයි.

ගොයම් වැඩ එවර වුනාම මී හරක් දක්කා ගෙන ගිහින් මේ කදුයායේ තැනින් තැනට මුදා හරිනවා.

ඒ කාලේ ගම්මුන්ට අයිති මී හරක් පට්ටි කිහිපයක් තිබුනා.

ගම්මු එකතු වෙලා ගින්දර පැතිරිලා නොයන්න ගිණි පටි යොදනවා. ඒ  වපසරියෙන් එහාට ගින්න පැතිරෙන්නේ නැහැ.

සැප්තැම්බර මාසේ වැස්ස බලා ගෙන කන්දට ගිණි තියනවා . වියලි ,මේරු මානා ගිණිගෙන කන්ද කළු පාට වෙනවා.වැස්ස වහිනවා. සතියක් හමාරක් යන කොට ලා සුහුබුල්  මානා දළු දාලා කන්ද කොළ පාට වෙනවා.

ගැමියෝ කන්දට මුදා හරින මී හරකුන්ගේ අහාරය සපන්නේ ඒ විදියට.

අද කන්ද පයිනස් වගාවෙන් වැහිලා.

ගොවියෝ යන්ත්‍රෝපකරන වලට හුරු වෙලා.

කන්දට අතහැරපු හීලෑ මී හරක් වල් මී හරක් වෙලා.

ගැමියන්ගේ අවධානය කන්දෙන් ගිලිහිලා.

අළුත් අයිතිකාරයෝ රජයේ සේවකයෝ නේ..

කන්ද ගිණි ගන්නවා.............

A day in the life

Read More

කෙන්ගෙඩිය

අවුරුදු කාලෙට පස්සෙ අපේ අත්තම්මා හදනවා අපූරු ව්‍යාංජනයක්. පුංචි පුංචි කැකිරි ගෙඩි වගේ ගෙඩි අපේ කුරුඳු ගස් පුරාම තියෙනවා .අත්තම්මා ඒව කඩල තමයි හදන්නෙ. ඒකට කිව්වෙ කෙංගෙඩි කියල .මං දන්න කෙංගෙඩියක් නැති නිසා පොඩි කාලෙ ඔව්ව හාරාවුස්සන්න ගියේ නැහැ .ඒ කාලෙ අපිට ඊට වඩා වැදගත් වැඩ තිබ්බ. අපි මහ උන් උනාට පස්සෙන් පහු තමයි ඔය කෙංගෙඩිය ගැන අහගත්තෙ.

ඔයාල හැමෝම දන්න කෝවක්කා තමයි මේ. සමහරු තෙලං කැකිරි කියලත් කියනවා. Ivy gourd , tindora යන නම්වලින් විදේශ රටවල්වලත් හඳුන්වනවා. ගොඩක් අය කෝවක්ක කියපු ගමන් මතකෙට ගන්නෙ දියවැඩියාව . රුධිරයේ සීනි මට්ටම අඩු කරගන්න සුපිරි කෑමක් කියල . ඊට අමතරව තවත් ගුණ ගොඩාක් මේ කෙංගෙඩියෙ තියෙනවා . අපි අද කාලෙ කන්නෙම වහනෙ. මේ විෂ වර්ග වලින් වගේම බෝ නොවන රෝගවලට ගන්නා සමහර බෙහෙත් වලින් අක්මාවට හානි සිද්ධ වෙනවා. කෝවක්කා අක්මාවටත් හොඳ ඔසුවක් . අපිට පුංචි කාලෙ තුවාලයක් උනාම ඉදිච්ච කෝවක්කා ගෙඩියක් දෙකක් කන්න දෙනවා. තුවාලය ඉක්මනින් හොඳවෙනවා. ප්‍රතිඔක්සිකාරක බහුල මේ කෙංගෙඩියේ ඔසු ගුණ බොහෝමයි. වයසට වඩා තරුණ පෙනුමක් ලබාගන්නත් මේ කෙංගෙඩියෙන් පුලුවන් කියනවනෙ.

මට තියෙන ප්‍රශ්නෙ ඒක නෙමෙයි . මේ කෝවක්කා කොල කෑම ලංකාවෙ ජනප්‍රිය උනාට ගෙඩි කන්නෙ නැහැ . හරිම බයයි මේ ගෙඩිවලට. ගොඩාක් අය කියනවා මේවා කටේ තියන්න බෑ තිත්තයි, ක්ෂණිකව සීනි මට්ටම පහල බහිනව කියල . හැබැයි ලොව පුරා වසන ඉන්දියානු ජනතාව අතරේ හරිම ජනප්‍රිය කෑමක්. ලමයි පවා කනවා. කෝවක්කයි,බණ්ඩක්කයි කියන්නෙ එයාලගෙන් බේරගන්න බැරි ජාති දෙකක්. මම මේ ගැන වැඩිදුර විස්තර හොයද්දි දැනගත්තා ලංකාවෙ කෝවක්කා වර්ග දෙකක් තියෙනවා කියල .
කැලෑවේ හැදෙන තික්ත කුණ්ඩී (තිත්ත රසැති)
ගම් ආශ්‍රිතව හැදෙන මධුර බිම්බී ( කිරි රසැති )

අපේ අත්තම්මලා උයන්න ගන්නේ මේ තිත්ත නැති වර්ගය තමයි . ලඟදි දවසක කුරුඳු බහුල ප්‍රදේශයක නෑ ගමනක් ගිය මට කුරුඳු ගස් පුරාම තිබුණු කෝවක්කා දකින්න ලැබුණා. හිත ක්ෂණයෙන් අත්තම්මා ගාවට ගියා. කඩාගත්ත ගෙඩි 12ක් විතර. ඒ ගෙදර හිටියා වයසක මාම කෙනෙක් මම වගේම ගහ කොල ජීවිතේ කරගත්ත . ඒ මාමා කියපු විදියට මම ඉව්වා.

වැදගත්ම දේ ගොඩක් මෝරලා නැති මධ්‍යස්තව පැසුණු ගෙඩි ගන්න එක.මුලින්ම පිපිඤ්ඤා වල තිත්ත අරින විදියට මේ චූටි ගෙඩිවල නැට්ට ලඟින් චූටි පෙත්තක් කපල අතුල්ලලා තිත්ත ඇරියා. ඒ මාම කිව්වා ගෙඩියේ මුල සහ අග පෙති දෙකක් කපල අයින් කරල මැද කොටස විතරක් ගන්න කියල . "ඔලුවයි වලිගෙයි අයින් කරොත් සර්පයෙක්ව උනත් කන්න පුලුවන් පුතේ " කියලයි ඒ මාම කිව්වෙ. ඊට පස්සෙ මේ කෙංගෙඩිය තරමක් මහත පෙති කපල පොල් වතුරට දැම්මා. වතුර බේරල ඕනෙ කරන අඩුම කුඩුම එක්ක තෙලට දාල මිටිකිරි ටිකක් එකතු කරල හින්දලා ගත්ත.ගොරක කෑල්ලකුත් දාල ඇඹුලට හැදුවේ. කාල බැලුවම හිතුවෙ මොකාද යකෝ මේක තිත්තයි කියපු එකා කියලයි . අත්තම්මා මට හැම කෙංගෙඩියක්ම,හැම කෙහෙල්මලක්ම කවල තියෙන නිසා කට හුරුවෙලාද මන්ද ?. වෙන්න බෑ.

දැන් ඉතින් හොඳම හරිය. ෆේස්බුක් කමෙන්ට් වල ඕසෙට තියෙනවා සීනි බහිනවෝ,මැරෙනවෝ කියල . කෝකටත් මම ගෙඩි පහක විතර ප්‍රමාණයක් බත් එක්ක කෑව.මාරම රසයි. හත්පණේ කිරිහාමි වගේ සැරින් සැරේ අතත් පයත් සීතලද බලනව .උදේ නැගිට්ටම දන්නෙ මැරිල නෑනෙ කියල . උදේ බත් කද්දි ඉතුරු ටිකත් කෑව.අතිශය සාමාන්‍යයයි. මම දියවැඩියාව හෝ වෙනත් විශේෂ රෝගාබාධයක් නැති නිරෝගී කෙනෙක්

අත්තම්මා අවුරුදු කාලෙ ඉවරවෙනවත් එක්කම මේ කෙංගෙඩිය හැදුවෙ පැණිරස කාල කාල හිටපු අපේ සීනි මට්ටම පාලනය කරන්නම වෙන්න ඕන. උන්දැලට කලට වේලාවට, ඒ ඒ වකවානුවලට ගැලපෙන්න ආහාර සකස් කිරීම ගැන තිබ්බ දැනුම ඒ ගැන උපාධියක් කරලවත් අපිට ගන්න බැහැ . සතියකට දෙකකට වතාවක් , පමණ දැන මේ වගේ දේවල් ආහාරයට එකතු කරගන්නවානම් බෙහෙත් පෝලිම්වල ඉන්න ඕන වෙන්නෙ නැහැ . එහෙනම් අපි නිරෝගී ජාතියක් .ඖෂධ පාවිච්චි කරන අය නම් වෛද්‍ය උපදෙස් අනුව ගන්න එක හොඳයි.

ඉන්දියානුවන් පාවිච්චි කරන කෝවක්කා සහ අපේ ඒවා අතර වෙනසක් තියෙනවාද කියලත්, ඒ වගේම ඔයාලට කෝවක්කා ගැන තියෙන අත්දැකීම් මොනවද කියලත් දැනගන්න කැමතියි. ඉතින් ඔයාල දන්න කෙංගෙඩියක් මටත් කියන්න  .

ඒ වගේම නෑ ගමනක් ගියාම මුණගැහෙන අත්තල,අත්තම්මලා එක්ක පොඩි කයියක් ගහන්නත් අමතක කරන්නෙපා.එයාල ගාව තියෙන දැනුම වැළලෙන්න නොදී උකහාගන්න

උපුටාගැනිමකී 

ස්තූතියි මුල්හිමිකරුට

උපුටා පලකිරිම නන්දා විජේතුංග.

A day in the life

Read More

අවලස්සනවූ ලස්සනම අම්මා!

ගැහැණිය සුන්දර වන්නට සිහින දකින්නී ය. කමනීය වන්නට, ප්‍රිය උපදවන්නට කැමැති ඈ, කැඩපතින් ඒ රූබර ශෝබනත්වය දකින්නට ප්‍රියැත්තී ය. මේරී ඈන් බෙවන් නම් වූ ඇය, ඊට වෙනස් එකියක නොවිණි. ලස්සන සුන්දර ගැහැණියක වී, ආදර කුටුම්භයක, සදාදර උණුසුමට පෙම් කල ඈ, 'අවලස්සන්නම ගැහැණිය' කියා කිරුළු පලන්නට සිහිනෙකිනිදු නොසිතන්නට ඇත. නමුත්, හිතවත, මේරි ඈන්ගේ දෛවය ලියැවී තිබුනේ ඒ සරළ, සුන්දර අපේක්ෂා ඇගෙන් උදුරා ගන්නට ම ය!
ලන්ඩනයේ දරිද්‍රතාවයෙන් පීඩිතව ගිය ඉසව්වක, 1874 හී ඈ, මේරි ඈන් වෙබ්ස්ටර් නමින් උපත ලබා තිබිණි. ඈ හැරුනු කොට තවත් දරුවන් සතක් වූ පවුල නේක දුක් දෝමනස්සයන් විඳි බැව් කීම, 19 වන ශතවර්ෂයේ ලන්ඩනය පිළිබඳ අනේක කතන්දර කියවා ඇති ඔබට අරුමයක් නොවේ යැ දනිමි. ඈ ළමා කාලය දුප්පත් කමින් දුක්පත් විය. ඊට ම පිළියම් සෙවූ, හෘද සවි දිරිය දියණිය යන්තම් මුහුකුරා එත් ම, සිය දුගී පවුලට සවියක් ම වෙමි යැ සිතූයේ ලන්ඩනයේ රෝහලක සාත්තු සේවිකාවක් වී කුඩා සොච්චමක් උපයා, සිය පවුලේ දරීද්‍රීය අග සවි කොට තැබී ය.
කල් යත් ම, යෞවනයෙන් සුන්දරත්වයට පත් ඈ, ඇවතුමෙන් පැවතුමෙන් කෝළ සුරතල්, මෘදු එකියක විය. ජීවිතය සරි ආදරයෙන් පුදන්නට ආදරබර පිරිමි සෙවණක් සහ ඒ උන් ආදර සෙවණේ රැකෙන්නට, රැකී සෙනෙහසින් වැඩෙන්නට, දරු මල්ලන් පිරි, කුඩා පවුලක් පැතූ ඈ, ඒ ඔබ්බෙන් වූ සංකීර්ණත්වයක් නොපැතීය.
ඒ ප්‍රාර්ථනා මුදුන් පත් ව, විසි නව හැවිරිදි වියේදී, ඇයට තෝමස් බෙවන් මුණ ගැසිනි. මල් සාප්පු සේවකයෙකු වූ ඔහු ආදරබර ස්නේහවන්ත පුරුෂයෙකු වූයෙන් ඈ පැතූ ලෝකයෙන් අඩක් ඔහු හමු වී සම්පූර්ණ විය. 1903 හි දී උන් විවාපත් වූ අතර, එතැන් පටන් ඈ මේරි ඈන් බෙවන් නම් විය.
සන්තුෂ්ටි ලෝකය සම්පූර්ණ කරවමින් උන් දරුවන් සතරක් ලදි. කොල්ලන් දෙදෙනෙක් සහ කෙල්ලන් දෙදෙනෙක් වූයෙන් අම්මා ට ද, තාත්තාට ද, දැන් ඒ සරි සතුටක් තව නැත. සියල්ල මුලින් උදුරා දමමින්, අහෝ ඒ සුන්දර කුඩා ආදර නිවහනට, දෛවයේ රුදුරු අදුරැති සෙවනැල්ලක් වැටින! ඉන් සියලු කාරණා වෙනස් විය.
පළමුව පැමිණියේ උග්‍ර හිසරදයකි. ඉරුවාරදයකැ සිතූ මේරි එය දරා, ගෙදර වැඩ පළහි නියුතු විය ඉන් පසු දැඩි පේශීමය විඩාවක් හා අස්ථිමය වේදනාවක් පැමිණිනි.
මේරි ඈන් ට වෛද්‍යමය පිරික්සුමක් අවැස්සේය. ඒ සම්බන්ධව එකළ වූ වඩා හොඳ වෛද්‍ය පිළිවිසීමක්, නොඑසේ නම් විශේෂඥ පරීක්ෂාවක්, රෝග ලක්ෂණ විසින් මේරි රිදවා ඉල්ලා සිටීය. නමුත් ඊට උන් සතු සරි වත්කමක් නොවිණි. උපන් දා සිට නිදහස් සෞඛ්‍ය සේවයේ සෙවණ යට හුන් ඔබ, ඉතිහාසයයේ මේ දුක් දෝමනස්සයන් අත් නොවිඳින්නේ ය. හිතවතුනි එය මහා වාසනාවකි. මේරි ඈන් ඒ වාසනාව අත් නොවින්දා ය. වෛද්‍යවරයෙකු ගේ ඇස නොගැටී ම, දිනෙන් දින කාරණා උග්‍ර විය.
මේරි ගේ සුන්දර පෙනුම ටිකෙන් ටික වෙනස් වී යන බවක් පෙණිනි. සුකොමළ ගැහැණු වුවනත විකෘති කරවා හකුපාඩා විශාල වී, නිකට දීර්ඝනය විය. නාසය සහ කන් දිනෙන් දින වර්ධනය වන බවක් පෙණිනි. සම්පූර්ණ මුහුණම ප්‍රමාණයෙන් විශාල වී ගිය අතර හිස් කබල විකෘති ස්වරූපයකට ඇද විය. මුහුණෙහි සරි වෙනස්කම් ශරීරය පුරාම සිදුවිය. අතුල් සහ පතුල් ක්‍රමයෙන් විශාල විය. උරහිස් අතිශය පුළුල් විය. කල්යත්ම, මේරි ගේ ලලනාමය ස්වරූපය ඇගෙන් ඉදිරී ගොස් රළු පිරිමි ස්වරූපයක් ඉස්මතුව, ඈ තවදුරටත් පෙනුමෙන් ස්ත්‍රියක නොව, ස්ත්‍රී ඇදුම් ඇඳි අවලස්සන පිරිමියෙකු යැ පෙන්වන රූප විකෘතියක් ඉස්මතු විය.
මේරි ගේ දුක්ඛිත සිතැඟි කෙසේ වන්නට ඇති ද? අස්ථි විශාල වී, මාංශ පේශී ඇඹරී, ඛන්ඩරා ඇදී රිදවී වේදනා ගෙනදුන් ශාරීරික දුහ්ඛය පසෙකින් තබමු. ඇගෙන් දිනෙන් දින උදුරා දැමෙන, ඇයට ඈ හඳුනාගත නොහැකි වී යන රූප විපර්‍යාසයේ දුක්ඛී අවලස්සන ඈ ජීවත්වන සෑම ක්ෂුද්‍ර මොහොතක්ම දැවි දැවී රිදවන, මහා පාපී ගෝරණාඩුවක් ව ඈ වටා සැරිසරන්නට ඇති.
ඈ වේදනාව පරයා නැඟි මහා ලජ්ජා සිතුවිල්ලකින් වෙලී සිය ආදර සැමියා දෙස ශෝකී ව බලන්නට ඇති. කැඩපතින් ඈ දකින විරූපි විකාරය, හිමි දෙනෙත් අග ද දිසෙනා බව දත්තෙන්, ඒ අභිමුව ආදරය පළා යතියැ ඈ මහත් බිය ගන්නට ඇති. දරුවන් අම්මා කියා නොකියතැ ඈ නිස්කාරණව තැවෙන්නට ඇති. ශෝකී වේදනා ඈ සිතු රිදුවා, තළා පෙළා, අසරණ කොට, හැඬවුම් වාර සියක් දහසක් උපද්දවා, ඒ කඳුලේ ඈ බලාපොරොත්තු, පෙර කියූ ඒ පුංචි බලාපොරොත්තු, දිය කර හරින්නට ඇති.
නමුත් තෝමස්, ඔහු නොවේ එක් බිඳුවකින් හෝ වෙනස් වී ගියේ. ඒ ආදරයේ පුරුෂයා පෙර සිතැඟි පරයා ඇයට ආදරය කරන්නට විය. රැකවරණය සළසා දෙන්නට විය. කුදු මහත් සෑම කර්තව්‍යයේම ඈ ට සවියක්ව, ඈ සමඟින්ම හිඳ, ඈට පෙරටත් වැඩියෙන් ස්නේහවන්ත විය. ඒ සියල්ලට වැඩියෙන්, පෙර සේ ම, මේ මා ප්‍රිය බිරින්දෑ ය කියා, සාඩම්බරයෙන් අතින් අල්ලා, පෙර ගිය හැම ගමනක් බිමනක් ම ඈ හා දැනිදු යනෙන්නට විය. ඉතිහාසයේ වූ මහා ප්‍රේමවන්තයෝ නම් මේ ය! මහා ප්‍රේමවන්තයෝ කවි, ගී හී නොලියවී, ආදර කතා ජේද පිට ජේද වල නොරැදී, පුරාවෘත කතාන්දර රූප රාමුවක නොඉදී, කුඩා කුටුම්භ වල රැඳිණි.
නමුදු මේරි ඈන් බෙවන් තවදුරටත් අවාසනාවන්ත විය. ඒ ආදරයේ දුප්පත් ස්වාමියා අකාලයේ මිය ගියෙන් දරුවන් සතර දෙනෙකු සමඟින්, පැන්සයක් අතේ නැති ඈ හුදෙකලාව අසරණ විය.
සැමියා මියෙන්නට පෙර, බොහෝ කොට දුක් මහන්සි වී, පිළියෙල කරදුන් වෛද්‍ය පරීක්ෂණ, පිරික්සන හී ප්‍රතිඵල ඈ වෙත ලැබී තිබිණි. ඇයට මානව වර්ධක හෝමනයේ (growth hormone) අධිස්‍රාවය නොඑසේ නම් කූටවිකටය (Acromegaly)නම් අවාසනාවන්ත රෝගී තත්වය හටගෙන තිබිණි. ඊට කොයි ලෙසකින් හෝ එකළ ප්‍රතිකාර නොවිණි. ඉන් දෙකෙන් එකක් විසඳා ගත් මේරී, රෝගයේ සුවවීම පිලිබඳ වූ බලාපොරොත්තු අත් හැරියේ, ළමුන් ලොකු මහත් කොට ජීවිතය හැකි තාක් උන් වෙනුවෙන් ජීවත්වීමේ බලාපොරොත්තුවේ එල්බ ගත්තාය.
උන් රකින්නට රැකියාවක් කරනු තියා අසරණ ස්ත්‍රියට එලියට අඩි තබන්නට හෝ ඉඩක් නොලැබිණි. කොල්ලන්ගේ උසුලු විසුලුය; විසිල් පහරය. මිනිසුන්ගේ අප්‍රිය ඉපැද්දූ බැලුම් ය. ගැහැණුගේ කම්මුලට අත එසැවී ගිය ඇස් විශාල කරගත් බලා සිටීම් ය. ඈ ට ඒ ඉවසා දරාගත හැකිය. නමුත් ඈ ඒ ඉවසූ මුදු, කිසිදු රැකියාවක් ඈ අවලස්සන රූපය ඉවසා දරා සිටියේ නැත. රැකියා ඉල්ලා ගිය හැම තැනින් ම ඈ පන්නා දැමිණි. දරුවන් රකිනුයේ කෙසේ ද? අම්මා තැවිණි. ලතැවිණි. පෙර ලස්සන ඇස් අග කඳුලු පිරිණි; අවලස්සන කම්මුලක් ඔස්සේ ඒ උණුසුම් බිඳුවක් ගලාහැළිණි. නමුදු බොහෝ කඳුලැලි ගල් ගැසිනි. ඉන් මාතෘත්වයේ මහා විරියක් ඉපැදිනි. දරුවන් ඇස අග කඳුලක් නොරන්දමි. ඈ සිතට දිරි ගන්නට ඇති.
මේ අතර ලන්ඩනයේ 'අවලස්සනම ගැහැණිය' තේරීමේ තරගයක් පැවැත්වෙන්නට යතැයි ඇයට ආරංචි විය. දෙවරක් නොසිතූ ඈ, සාගින්නෙන් දැවුනු පොඩිවුන් වෙනුවෙන්, ඒ නින්දා සහගත තරගයට ඉදිරිපත් විය. ඈ ඉන් ප්‍රථම ස්ථානය ලබා ගති.
මොහොතකින් ඈ ලන්ඩනය දෙදරවා ප්‍රකට විය. 'ස්ත්‍රී මුර්ගයා' යන මැයෙන් ඈ පිළිබඳ බොහෝ තීරු ලිපි, විශේෂාංග ලිපි ලියැවිණි. මාධ්‍යකරුවෝ අසනීපයක් හේතුකොට රූපය වෙනස් වී ගිය, පෙර සුන්දර වූ මේ ස්ත්‍රියගේ, අවලස්සනෙහි ස්භාවය විස්තර පිට විස්තර කරමින් කාරණා උලුප්පා දක්වමින් ඒ කුණු රසය දිව ගෑ පාඨකයා වෙත ලියා තබන්නට විය. විරූපී ස්ත්‍රී මුර්ගයාට කාර්ටූන් ඇදිණි. සමච්චලයට ලක් කෙරිණි. පරිභව කෙරිණි.
මේරි ඉන් සැලී ගියේ නැත! ඈ සිය අවලස්සන සිය අවියම කරගන්නට විය. තරගයෙන් ජයගෙන ප්‍රකට වූ ඈ, ප්‍රසිද්ධ සන්දර්ශනයන් හී, වේදිකාවන් හී, සැණකෙලියන් හී, සිය අවලස්සන පෙන්වා, මුදලක් උපයා ගන්න ට විය. මුදල් ගෙවා අවලස්සන ස්ත්‍රිය බලන්නට මිනිසුන් පැමිණිනි. ඉන් උන් කිසියම් වූ ප්‍රහර්ෂය ලද බැව් පෙණිනි. 1920 වනවිට මේරි ගෙ අවලස්සනයේ කතාන්දරය ලන්ඩනය පසුකර එංගලන්තය පුරා පැතිරිණි. ඉන් එහා ඒ පුවත යුරෝපයටත්, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයටත්, සැනෙකින් සැලවිය.
මේරි ඈන් බෙවන් වෙත ඇමෙරිකාවට පැමිණෙන මෙන් ආරාධනා ලැබිණි. ඒ කෝනිඅයිලන්ඩ් හී 'Dreamland' නම් සුප්‍රකට තේමා උද්‍යානයේ හිමිකරු වූ සෑම් ගම්පෙට්ෂ් ගෙනි. ඈ දරුවන් සිව් දෙනාම ගෙන එහි ලඟා විය. ඇයට එහි නිත්‍ය රැකියාවක් හිමි විය.
ඒ රැකියාව නින්දා සහගත ලෙස සරළය. ඇයට තිබුනේ දහසක් වූ ප්‍රේක්ෂකයින් මැද නිවේදකයෙකු විසින් ඈ ගේ අවලස්සන අරඹයා සිදුකරන, විහිළු තහලු, උසුලු විසුලු සහ කවට සරදම් මෙන් ම, ලැජ්ජා සහගත ප්‍රකාශ දරාගනිමින් තව තවත් තම අවලස්සන විදහා පෑමය. විසුළු මූණු මවා පෑමය. සිනහවට කාරණයක් වී පය අද්දා ගමන් කිරීමය. ඒ කරන ඈ, අතිශය නින්දිතාකාරයක විසුලු ඇදුමෙන් සරසවා තිබිණි. හිතවත, මේ සියල්ල ඈ සිනහවකින් දරා ගත්තා ය. ඉන් මුදලක් උපයා ගත්තා ය. ඒ තම දරුවන් වෙනුවෙන් කැප කලා ය.
ඒ මේරි නම් වූ අම්මා ය; මේරි නම් වූ ලස්සන අම්මා ය!!
ඈ හා සම තවත් මිනිසුන් එම සන්දර්ශනයේ විය. ඒ අතර රැවුල් වැවීගත් කන්තාවක, අතිශය මිටි මිනිසෙකු, බද්ධ නිවුන්දෙදරුවෙකු, යෝධ සිරුරැති පිරිමියෙකු ආදි නොයෙකුත් උන් විය. ඒ සැම උපතින් කිසියම් අඩුවක් ලදව ඉපිද ඒ පවට, සිනාහවෙහි මූලයක් වී, පව් ගෙවනා මිනිස් ජීවිත විය. ඒ අතර අපේ මේරි ද විය. අහෝ ඈ ඊට යන්තම් දශක එකහමාරකට පෙර සම්පූර්ණ සාමාන්‍ය ජීවිතයක් ගෙවූ, සැමියෙකුගේ ආදර ස්නේහයෙන් සුරතල් වූ සුන්දර ගැහැණියක බව ඔබට තව මතකද? ඈ විරූපීත්වය දැක ගන්නට ආ සෙනඟ අතරත ආදරණීය යුවළක් දැක, ඇයට උන්ගේ අතීත ආදර මතක, මතක් වී ගියේ දැ කියන්නට නොදනිමි. බාග දා, ඒ වන විටත් ඈ හැඟීම් ගල් ගැසී දෘඩව ගිය, හුදු අවට අසංවේදීත්වයේ කඩතුරාවකට මුවාවී ගත්, නිද්‍රා සන්‍යාසයකට සම වැද සිටින්නට ඇත!
ඈ කාටවත් අත නොපා දරුවන් උස් මහත් කොට, උගන්වා, සන්තුෂ්ටියේ ඵල නෙලා ගති. පුතුන් සහ දුව දෙදෙනා සමඟ ඇය සිටිනා එක් ජායාරූපයක් වෙයි. එහි ඒ දරුවන් ලස්සනට හැඳ පැලඳ සිටී. පෘෂ්ඨිමත්ව වැඩී සිටිනු පෙනෙන්නට තිබේ. ඒ ඇගේ මව් සෙනෙහස් අරගලයේ සාක්ෂ්‍ය වේ. සියක් දහසක් මිනිසුන්ගේ සිනහාපාසය මැද ඈ ඉපැයූ සාධරණ මුදලෙහි ඉපැයුම වේ. දරු සතර වෙනුවෙන් ඈ ඇගේ ගෞරවයේ, ආඩම්බරයේ, ආත්මාභිමානයේ මිල ගෙවී ය. නමුත් ඒ සතුටිනි. හෘද පුරෝගත් සතුටිනි. මන්ද ඈ එක් සුන්දර අම්මා කෙනෙකු වූ බැවිනි.
ඇක්‍රොමෙගලියේ සංකූලතාවයන්ට ගොදුරුව ඈ 1933 හි දී, සිය සුන්දර දිවි සැරියට සමුදුනි. ඒ වනවිට ඈ පනස්නව හැවිරිදි විය. ඇගේ අවසාන ඉල්ලීම ලෙස ඈ අවසන් කටයුතු ඈ මව් රට වූ එංගලන්තයේදී සිදු කරන්නට දරුවන් වගබලා ගති. ඉන් එහා ඒ දරුවන් පිළිබඳ කාරණා අප්‍රකටය. උන් ඈ මවගේ මහා උත්සහයට, වඩා උපරිම සාධාරණයක් ඉටු කොට සුන්දර ජීවිත හතරක් ගෙවන්නට ඇතැයි සිතන්නට කැමැත්තෙමි. ඒ එසේ ම වන්නට, මේරි නම් වූ ඒ අම්මා ද ප්‍රාර්ථනා කරන්නට ඇත.
මේරි ඈන් බෙවන් කියූ විට ඒ හා බැඳී ගිය ආදරබර සැමියෙකු හමු වේ. ඒ ආදරය සෑම ස්වාමිපුරුෂයෙකුගේ ම සිත හිරිවට්ටන තරමට ම ප්‍රබල ය. අති මහත් ය. ගෞරවනීය ය. බිරිඳකට ඒ මහා ආදරය වාසනාවකි. මේරි, එනයින් ඔබ වාසනාවන්තියක විය.
මේරි ඈන් බෙවන් කියූ විට සිත සවි දිරිය ගැහැණියක හමුවේ. ජීවිතයේ සියලු බලාපොරොත්තු සුන්ව ගිය කල, සිතදිරිය ඉතිරි කරගන්නට පහසුවකින් නොහැක්කේය. ඊට මහා ධෛර්යයක් තිබිය යුතු ය. මේරි, එනයින් ඔබ දිරිය වන්තියක විය.
මේරි ඈන් බෙවන් කියූ විට, මට අම්මා කෙනෙකු හමුවේ. ඒ අම්මා, උන් අවලස්සනය කියූ විට කඳුලක් නොහෙලා සිනහවක් පෑවා ය. නින්දිතම විසිලුවට, ගොරහැඩිම අපහාසයට, හිස නමා ස්තූතියි කියා කීවා ය. ගර්වය උගසට තබා, සොච්චමක් උපයා, සන්දර්ශනය අවසානයේ අම්මා වේදිකාවෙන් බැස ගියා ය. ඒ ඇගේ සාගිනියැති දරුවන් වෙතය. 'අම්මා' කියා උන් අමතන හඬ, අම්මේ, සන්දර්ශනයේ මහා ගෝරනාඩුව පරයා ඔබට ඇසුණා නොවෙද? ඉතිං එතකොට, සකල ලෝකයම, ඔබ පාමුලැති අබැටක් නොවෙ ද අම්මේ? මේරි, එනයින්, ඉතිහාසය කෙසේ ලීවද ඔබ සුන්දරම අම්මා කෙනෙකු විය!
මේරි ඈන් බෙවන් නම් එක් මෑණියක ගේ ආදරණීය කතාව, සියලුම ආදර අම්මාවරුන් ට, උපහාරයක් ම වන්න ට, ඉතිං ලියා තබනෙමි.
අම්මේ, ඔබ තරම් සුන්දර තවෙකෙක් නැත්තේය!!!
Copied
මුල් හිමිකරුට ස්තුතිය 

.A day in the life

Read More

කල්තොට - 1

වළවේ ගග කල්තොට පාලම

පාට පාට බස් එකක , නැගලා යන සිංදුත් එක්ක පාර දිගේ ට්‍රිප් යන අයගෙන් ලංකාවේ සුන්දර තැන් මග හැරෙනවා.
මේවා හොයා ගෙන යන්නත්, නිවාඩු පාඩුව රස විදින්නත් ඕන තැන්.
ඩිංගක් අතීතය හාරා අවුස්සලා බලනවා නම් ලස්සන ලස්සන කතාන්දර මතු වෙන තැන්.
බලන්ගොඩින් කල්තොට පාරට හැරෙන්න.....
ඔයාලට ඉස්සෙල්ලම හමුවෙනවා ගල්ටැම්යාය, “ කූරගල “
ඉන්පස්සේ “දුවිලි ඇල්ල“ , හුණුගල් පොකුණු පහුකරගෙන බෙල්ලන්ගල කන්ද බහින කොට
(මේවා ගැන ආයෙත් ලියන්නම්.)
කල්තොට මුණගැහෙනවා.
පාසල් , පොලිසිය, ප්‍රාදේශිය ලේකම් කාර්යාලය ,මුලික රොහල ......පුංචි නගරයක්.

මෙතනදි පාර දෙකට බෙදෙනවා
කල්තොට වාසීන් දකුණු ඉවුර සහ වම් ඉවුර ලෙසයි මේ මාර්ග හදුන්වන්නේ.
අපි මුලින්ම දකුණු ඉවුර දිගේ යමු.

කල්තොට පුරාන විහාරය පහු කරලා ......

බුදුගල රජ මහා විහාරය ,

වැලිපොතයාය ඇල්ලෙපොල යාය , කුකුල් අඩිය මංකඩ,.......නයිගල , දියවින්න කපුගල දක්වා යන මේ ගමන සශ්‍රීක කෙත් වතු පහුකර ගෙන යන කොළපාට ගමනක්.

දකුණු ඉවුර ඇල දිගේ වළවේගගෙන් එන ජල කන්දරාව මේ කෙත්වතු සරුසාරකරනවා.

කපුගල ජලවිදුලි බලාගාරයෙන් කටුපත්ඔයට එකතුවෙන ජලය කපුගල දියවින්න ඇල්ලපොල යාය දෙසට යොමුවෙනවා.

අපි කපුගලින් මෙපිට දුටු දේ ගැන කතාකරමු.

කල්තොටට 1042 – 1043 දී විකුම් පාණ්ඩි හෙවත් වික්‍රම පාණ්ඩ්‍ය නම් කුමාරයකු ලංකාවට පැමිණ කලතිත්ත (කල්තොට) රජ කළ බව වාර්තාගත වාර්තාවක සඳහන් වෙනව.

ඒත් අපට නිගමනය කරන්න වෙන්නේ ඊටත් එහා ගිය ඉතිහාසයක් කල්තොටට තිබුන බවයි.

කල්තොට ඓතිහාසිකව වඩාත් සම්බන්ධවන්නේ තිස්සමහාරමයට කියලයි මට හිතෙන්නේ.

කාවන්තිස්ස රජ සමයේ පුරාවෘත්ත හා කල්තොට බැදී තියෙනවා.ක්‍රි.පුර්ව 205 -161. රෝහනයේ මාගම රාජ්‍ය සමයේ වළවේ නිම්නයේ සරුසාර කෙත්වතු කල්තොට තිබුන බවට සාධක තියෙනවා.

කල්තොට සිට කපුගල මාර්ගයේ කි. මී. හතර හමාරක් ගමන් කරන විට මාර්ගය වම්පසින් විහිදෙන කඳුගැටයක් ආශ්‍රිතව බුදුගල පධානඝර ආරණ්‍ය භූමිය හමුවෙනවා. පධානඝර කියන්නේ භික්ෂූන් වහන්සේලා භාවනායෝගීව වැඩ වාසය කල ගොඩනැගිලි වලටයි.

එම පුරාවිද්‍යා බිමට යාබදව බුදුගල ලෙන් විහාරයත් පිහිටා තිබෙනවා. මෙහි පාමුලින් ගලා යන්නේ වලවේ ගඟේ ජලයෙන් පිරුණු කල්තොට සිට එන දකුණු ඇළ මාර්ගයයි.

බුදුගල පාමුල සිට කඳු මුදුනට යනතෙක් විවිධ උස් මට්ටම්වල සකස් කළ පියගැට පේළි පිහිටා තිබෙනවා. පාමුල සිට ඉහළට යනතෙක් පැරණි ආරණ්‍යවාසී භික්ෂුන් වහන්සේලා බණ භාවනා කිරීමට යොදාගත් පධානඝර ගොඩනැගිලි දැකගත හැකියි.

රිටිගල, අරන්කැලේ, මානාකන්ද වැනි ආරණ්‍යවලත් මේවා දක්නට ලැබෙනවා. ඒ අනුව බුදුගල ක්‍රි. ව. 5-6 සියවස්වල රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලැබූ පුදබිමක් වශයෙන් පැවති බව සැලකිය හැකියි.

අද මෙහි නටබුන් රාශියක් වනයට යටවී තිබෙන අතර ඉන් ගොඩනැගිලි කීපයක් සංරක්ෂණය කර තිබෙනවා.

වළගම්බා රජු සමයේ බුදුගල රජ මහා විහාරය නැවත පිලිසකර වු බවයි ප්‍රෙද්ශවාසීන්ගේ මතය.

බුදුගලින් අපි දියවින්නට යන අතර පබ්බතාරාම රජමහා විහාරය හමුවනවා.

පබ්බතාරාමය

පබ්බතාරාමය

මෙම විහාරස්ථාන දෙකම කූරගල මහා ආරාමයේ කොටසක් ලෙස විශ්වාස කරනවා. දේවමාළිගාව පිටුපස කඳු දෙසට කෙළින්ම බැලූ විට, කඳුකරයේ අනෙක් පැත්තෙන් ප්‍රවේශ විය හැකි කූරගල පර්වතයේ මුදුනේ ඇති නව ස්තූප ගොඩනැගිල්ල ඔබට දැකගත හැකිය.

පුරාණ කාලයේ භාවනානුයෝගී භික්ෂූන් විසින් පබ්බතාරාමයේ පුරාණ ගුහාවල භාවනානුයෝගීව වැඩ වාසය කර තිබෙනවා.

මෙම ගුහාව විශාල වන අතර කටාරම් සහිතයි.

වර්තමානයේ වැලිපොතයාය 1 කොටස ලෙසයි පබ්බතරාම විහාරය පිහිටි ප්‍රෙද්ශය හදුන්වන්නේ.

වැලිපොතයාය පසුකර දියවින්න දෙසට යනවිට “ නයිගල “ හමුවෙනවා. නයිගල පුරාවස්තු විසිරුන නිරාවරණය නොවු බිම් පෙදෙසක්. කලකදී ඉහත ප්‍රභුවරයෙකු භාවිතා කල සපත්තුවක් නයිගල ගොවි මහතෙකුට හමුවී තිබුනා.

නයිගල පහුකරන අපි දියවින්නට ලගා වෙනවා.

දියවිනි ඇල්ල

දියවින්න ඇල්ල මහාමාර්ගයට ඉතා කදිමට ඈතින් කඩාහැලෙන සොඳුරු දසුන දැකගන්න පුළුවන්. ඇල්ල ආසන්නයට යාමට නම් ගමේ විදුහල අසලින් වැටී ඇති කොන්ක්‍රීට් දැමූ අතුරු මාවතේ දියඇල්ල අසලට කි. මී. දෙක හමාරක පමණ දුරක් තිබෙනවා.

මෙම මාවතේ අවසාන කිලෝමීටරය වැටී ඇත්තේ වනබද වටපිටාවක් මැදින්.

දියඇල්ල පාමුල පිහිටා තිබෙන්නේ දේවගිරි ලෙන් විහාරයයි. එහි ලෙන්වල සෙල්ලිපි කිහිපයක් ද තිබෙනවා. විහාරය අසල සිට අඩිපාරක කඳුබෑවුම තරණය කර ඇල්ල අසලට යාහැකියි.

බලංගොඩ කිරිමැටිතැන්න ප්‍රදේශයේ සිට එන ගලා බසින දොළ පහරවල් එකතුවී දෙහිපිටිය, බෝවත්ත, මොලමුරේ ආදී ගම්මානවල ජලයෙන්ද පෝෂණය ලබන දියවිනි ඔය දියවිනි කන්දෙන් පහළට කඩා හැලෙනවා. ඇල්ලේ උස අඩි 200ක්.

තනි ඉන්නක් සේ පහළට වැටෙන නිසා එයට “ දිය ඉන්න“ යන නම ලැබී පසුව දියවින්න වූ බවයි පැවසෙන්නේ.

පසුව කටුපත් ඔයට වැටෙන මෙම ජල දහරාව ඇල්ලෙපොල යාය දක්වා ගොවි බිම් සරුසාර කරමින් වලවේ ගඟට එක්වෙනවා

දියවින්න දේවගිරි විහාරය අසලින් කැලේ මැදින් අඩි පාරක කිලෝමීටර දෙකක් ගමන් කරනවිට මහා පර්වත අතරින් දියඇලි මවමින් ගලා බස්නා දොළ පාරක් අද්දර සොඳුරු වටපිටාවක ගල් ලෙන හමුවෙනවා.

කලක් ආරන්‍යවාසී භික්ෂුන් වහන්සේලා මෙම ගල්ලෙනෙහි භාවානුයෝගීව වැඩවාසය කර තිබෙනවා.

අපි ආපහු කල්තොට දෙසට ආවොත් වළවේ ගගෙන් නාලා වම් ඉවුරඇල දිගේ වැටි ඇති පාර දිගේ මැදබැද්දට ,නෙළුයාය ,වේලිඔයට ත් වේලිඔය පාලමෙන් එගොඩ වුනාම මොනරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ මායිමටත් යා හැකියි.

අළුත්වැව , හම්බෙගමුව හමුවන්නේත් වේලිඔය පාලමෙන් එගොඩදී.
තව දවසක දියවින්නේ සිට කපුගල බෙලිමාලියද්ද , පොල්මුරේ පහු කරගෙන වැලිගෙපොලට එමු.

A day in the life

Read More