ස්වභාවයෙන්ම සිතිවිලි හා ආවේග ක්‍ෂණිකය . ඒවාට ස්වාධීන පැවත්මක් නොමැත. සිතිවිලි සහ ආවේග වලට තදින් ඇලී සිටීමෙන් පීඩා ඇතිවෙන්නේය . ඒවායින් මිදෙන්නට නම් උපේක්‍ෂා සහගත විය යුතුමය.
wwww wwww wwwww wwww
'

තෙරුවන් සරණයි .

සුබ අළුත් අවුරුද්දක් වේවා !.

--- වේද ගීතයක්

අසත්‍යයෙන් සත්‍යයටද - අන්ධකාරයෙන් ආලෝකයටද , මරණයෙන් අමරණයටද - අප යොමු කල මැනවි.

ජීවිතය

සිනිදු ස්වර මැවුනේ මැඩු විටය තත්.

විශ්ව සාධාරන නීතිය - ටෝල්ස්ටෝයි

ලොකයේ පවත්නා හොද සහ නරක තරගයකට යවුවොත් අනිවාර්යෙන්ම ජයග්‍රහණය කරන්නේ හොදය.

රබීන්ද්‍රනාත් තාගෝර්

වළාකුලක් වුවානම් කොතරම් හොදදැයි කුරුල්ලා සිතන විට , වළාකුල දුක්වන්නේ තමන් කුරුල්ලෙකු නොවීම ගැනය.

2026-02-26

බිදුණු යට ලී කදට එපා මට මුක්කු



දීග ආ මගේ මිනිහා පුරන්සිස් උක්කු

රස්සාවට වගේ කැරකුවේ සෙක්කු 

ඉදහිටලා වගේ පැදවෙව්වා අබලන් ඩක්කු

දවසක දී ඇද වැටුනා වාහනයෙන් දැක්කු


මාස නවයේ එකා ඉල්ලනවා උක්කු

දහ අතේ දිවගියා හොයා ලොකු ලොක්කු 

එකෙක්වත් හිටියේ නෑ මගේ පවුල රැක්කු 

ඉදහිටලා පිහිට වුනේ අපි වගේ සොක්කු


සිහිවෙනවා ඉස්සරදී කෑව සීනක්කු

ඒත් දැන් හැපෙන්නෙම කොහොඹ පුන්නක්කු

කන්න නැති දරු පැටවු වෙලා ඔළුබක්කු

බලාගෙන ඉන්නේ මං වී තක්කු මුක්කු


දවල් කාලෙට ඉන්නේ සිල්ගත්ත කොක්කු 

රෑට පිලිකනු වටේ ඇවිදින්නේ මොක්කු 

නොකිවුවට අදුරනවා උන් රීරී යක්කු

බිදුණු යට ලී කදට එපා මට මුක්කු.


  • කටු අතැර මල සිඹිමු.

  • පී.ජී. ආරියපාල.













A day in the life

2026-02-25

නොමිලේ වස විස




ඔබ දන්නවාද අප නොදැනුවත්වම ශරීරයට මරණීය විස ඇතුල් කර ගන්නා තවත් ක්රමයක් පිළිබඳව ?🤔😰
මේ තියෙන්නේ අපේ රටේ ගොවිතැන් කටයුතු කෙරෙන ප්රදේශවල ධාන්ය වර්ග වේලන ක්රමයක්. මේ විදියට මහා මාර්ග අයිනේ නිකම්ම පස් මත හෝ තාර පාරේ ඉරිඟු, මුං ඇට, කවුපි, රටකජු වගේ ධාන්ය ඇට වර්ග වේලනවා. එහෙම නැතිනම් කමත් වල වේලනවා. මේ දෙආකාරයම සෞඛ්යයට ඉතාම අහිතකරයි. ☠️
ඇයි එහෙම වෙන්නේ. 🤔
ධාන්ය වර්ග බිම මෙහෙම වේළන කොට ඇෆ්ලැටොක්සින් කියන අක්මාවෙහි තැම්පත්වන, එහෙම කාලයක් තිස්සේ තැම්පත් වෙලා පිලිකා සෑදීමට හේතුවන, උග්ර පිලිකාකාරක දූලක වලින් හෝ ඒ කිවුව දූලක නිපදවන පසෙහි ස්වභාවිකව ජීවත් වෙන ඇස්පර්ජිලස් ෆ්ලාවුස් (Aspergillus flavus) කියන දිලීරයෙන් නිසැකවම ඒවා දූෂණය වෙන්න පුලුවන්.
ඇත්ත වශයෙන්ම, මේ විදියට පොලිතීන් හෝ වෙනත් ජලරෝධක ආස්තරණයක් නොදා ඇට ධාන්ය වර්ග කෙලින්ම පසෙහි වියළීම ලොව පුරා පසු අස්වනු දූෂණයට ප්රධාන හේතුවක් විදියට තමයි සැලකෙන්නේ.
මෙහෙම අනාරක්ෂිතව ධාන්ය ඇට වර්ග වියලීමෙීදි ඩැමේජ් වුන, කෘමි හානිවලට ලක් වුන ධාන්ය වර්ග ඔය කිවුව දිලීර වලින් දූෂණය වෙන්න තියෙන හැකියාව සාමාන්ය ඇට වර්ගවලටත් වඩා වැඩියි. ඒ වගේම පසෙහි තෙතමනය වැඩි වීම, වායුගෝලයේ ආර්ද්රතාව වැඩි වීම, වැඩි කාලයක් පස හෝ මාර්ග මත මෙහෙම වේලෙන්නට තැබීම වැනි සාධක මේ අවදානම තව තවත් ඉහළ නංවනවා.
වැරදිලාවත් මෙහෙම වේලනකොට යන්තම් හරි පින්නකට වැස්සකට අහු වුනොත්නම් වැඩේ තවත් සීරියස් වෙනවා.
එහෙම තමයි මේ ගැන තියෙන විද්වත් මතය.
ලංකාවේ බොහෝ ධාන්ය වර්ග, ධාන්ය ආශ්රිත නිෂ්පාදන, කුළුබඩු වර්ග සහ ඒවා ආශ්රිත නිෂ්පාදන ඇෆ්ලටොක්ෂීන් විෂ දූලකවලින් දූෂණය වෙන්න බලපාන ප්රධානම හේතුව මේක වෙන්න පුලුවන් .
මෙහෙම වේලලා ගෝනිවල අහුරලා නිසි වාතනයක් නොමැති තෙතමනය සහිත ගබඩා වල මේවා ගබඩා කරල තිබ්බොත් ඇෆ්ලජිලර්ස් දිලීරේ තව තවත් පැටවු ගහනවා .
☠️ඇෆ්ලටොක්ෂීන් කාලයක් තිස්සේ ශරීරගතවුනාම ඒක සෞඛ්ය ආබාධ කිහිපයකටම හේතු වෙනවා කියලයි කියන්නේ.
01. අක්මා පිළිකා (Hepatocellular Carcinoma): කාලයක් තිස්සේ නිරාවරණය වුනාම අක්මා පිළිකා සඳහා ප්රධාන හේතුවක් වෙනව කියල කියැවෙනවා.
02. උග්ර ඇෆ්ලටොක්සිකෝසිස් තත්වය (Acute Aflatoxicosis) ඉහළ මට්ටම්වලින් ශරීරගත වීම සිදු වුවහොත් වේගයෙන් අක්මාවට හානි කරනවා. එහෙම වුනොත් සෙංගමාලය, ඔක්කාරය, වමනය, උදර වේදනාව සහ සමහර විට මරණය පවා ඇති වෙන්න පුලුවන් කියලයි කියැවෙන්නේ.
03. දිගු කාලයක් තිස්සේ අඩු මට්ටමකින් (law level ) ඇෆ්ලටොක්ෂීන් විස දූලකවලට නිරාවරණය වුනාම, ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය දුර්වල කරන්නටත්, ළමයින්ගේ වර්ධනය අඩාල වෙන්නටත් (immune system suppression and impaired growth ) (මිටි වීම) බලපානවා කියල කියැවෙනවා.
ස්තුතියි
✍️ ගැමුණු සාලිය පෙරේරා .
මහජන සෞඛ්ය පරීක්ෂක .
A day in the life

2026-02-24

අදටත් වෙනසක් නෑ .



'විශ්වයේ කේන්ද්‍රය මහපොළව මිස අන්කිසිවක් නොවේ.
ඊට එරෙහි මත පල කිරීම අපරාධයකි," යි
Inqisition නම් "කතෝලික පූජක අධිකරනය" තීරනය කර,
ඊට එරෙහි මතයක්වූ
"පෘතුවිය සූර්යා වටා ගමන් කරන්නේය" යන මතය ඉදිරිපත් කළ
"ගැලීලියො ගැලීලිට සියතින් වස බී මරණයට පත් කළ යුතුය තීන්දුව දුන්නේය
එසේ නොමැති නම් "හේ සිය මතය ඉල්ලා අස් කරගත යුතු" විය.
දිවිඉරැක ගනු පිණි සිය මතය ඉල්ලා අස්කරගත් ගැලීලියෝ
අධිකරන ශාලාවෙන් පිටව යත්දී,
"ඔය මොනවා කීවත් පොළව කැරකෙන්නෙ ඉර වටේ!" කීවාලු!
මෙවන් මත ඉතිහාසය පුරා පච වූ අවස්ථා එමටය.
"සර්ව බලධාරී දෙවියන් වහන්සේ ලෝකය මවන ලද්දේ
ක්‍රිස්තු පූර්ව 4004 ඔක්තොම්බර් 21 වැනිදා"ය කීවේ
ක්‍රිස්තියානි සභාවේ ආච් බිෂොප්වර ජේම්ස් ආතර් (1581-) ය.
දැන් ඊට පොඩි එවුනුත් සිනාසේ.
මාකෝනි විසින් ගුවන් විදුලිය සොයා ගත් කල
එවක බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීය සංගමයේ සභාපති කැල්වින් සාම් කීවේ
ඊට "අනාගතයක් නොමැති" බවයි.
"එක්ස් රේ යන්ත්‍රය මහා ප්‍රොඩාවක්" කීවේද
මෙම පඬිවරයා වූ මය.
තෝමස් අල්වා එඩිසන් විසින් විදුළි බල්බය සොයා ගත් කල
"එය විද්‍යාඥයන්ගේ හෝ සාමාන්‍ය මිනිසුන්ගේ
අවධානයට ලක් නොවිය යුතු වැදගැම්මක් නොමැති දෙයකි"යැයි කීවේ
කෙලිවින් එම තනතුරේ සිටියදී
බ්‍රිතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තු කොමිටියකි.
"නව නිෂ්පාදන ලියාපදිංචි කරන අමෙරිකානු රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව
වසා දැමිය යුතු"යි,."මන්දයත් ලෝකය සියලු නව නිෂ්පාදන නිමවා හමාර"ය.
1899 දී ජනාධිපති මැකින්ලිට කීවේ එම ආයතනයේම අධ්‍යක්ෂ වරයා ය.
දුම්රිය සොයාගෙන එය පැයට සැතපුම් 15 වක වෙිගයෙන් ගමක් කරනා විට
"මිනිසුන් මෙතරම් වේගයෙන් ගමන් කල යුතු යැයි
දෙවියන් වහන්සේ අනුමත නොකරතැයි"ද
එය වහා තහනම් කළ යුතු යැයිද
එවක අමෙරිකා ජනාධිපති ඇන්ඩෘ ජැක්සන්ට කීවේ
නිවුයෝර්ක් ආණ්ඩුකාර වරයා ය.
"යුද්ධ සඳහා නව අවි නිපදවිය යුතු නැත.
සියල්ලම සොයාගෙන හමාරය" කියා
ක්‍රි:ව:පලමුවැනි සියවසේ රෝම අධිරාජ්‍යයාවූ වෙස්පයිසන්ට කීවේ
ප්‍රධාන යුධ ඉංජිනේරු "ජූලියස් ප්‍රොන්ටින්" ය.
එකල න්‍යෂ්ටික බෝම්බ තබා තුවක්කුවවත් සොයාගෙන නොතිබිණි!
"වාෂ්ප බලයෙන් ක්‍රියාකරන නැවු තැනීමට"
නැපෝලියන් බොනපාට් හට
ඉංජිනේරුවෙකු වූ "රොබට් ෆ්‍රල්වන්" යෝජනා කළ විට
බොනපාට් කීවේ "පිස්සු කෙලින්ට එපා!" කියාලු!
"පුපුරන ද්‍රව්‍ය පිළිබඳ විශේෂඥයෙකු වන මා කියා සිටින්නේ
පරමානුව කිසිදා පිපිරීමට සමත් නොවන බවයි"
කියා අමෙරිකානු ජනාධිපති හැරී ටෲමන්ට කීවේ
නාවුක හමුදාපති "විළියම් ලිහී" ය.
ඩාවින් විසින් පරිනාමවාදය ඉදිරිපත් කළ විට
අමරිකානු ටෙනසි ප්‍රාන්තයේ ක්‍රිස්තියානුවෝ එක්ව
"එය පාසැල්වල ඉගැන්විය නොයුතු"යැයි නීතියක් සම්මත කර ගත්හ.
"බයිබලයේ සඳහන් ලෝකය හා මිනිසා පිළිබද ඉගැන්වීම්
වලට පිටස්තර කිසිවක් නූගැන්විය යුතුය"යන එම නීතිය
1967 දක්වා බලපැවැත්වින
පැරණි ලෝකය කවදත් එහෙමය.
මේ ගැන ඉංග්‍රීසි ලේඛකයෙකු වූ "ජී.කේ.වෙස්ටර්න්"මරු කතාවක් කියා තිබේ.
මතු සිදුවන දේ ගැන පණ්ඩිතයන් කියන දේ
මිනිසුන් අසා සිටිති.
අවසානයේ ඔවුන් මල පසු අලංකාර ලෙස ආදාහනය කරති.
ඉන් පසු තමන්ගේ වැඩක් බලා ගනිති.!"






කමල්.පී.අලහකෝන් මුහුණු පොතට.

A day in the life

2026-02-23

මුඛය සහ දත්



ක්‍රිස්තු වර්ෂ 10 වන සියවසේදී, පර්සියානු වෛද්‍යවරයෙකු වූ අවිසෙනා කලේ පුද්ගලයෙකුගේ මුඛයේ ඇති වන රෝග මුළු ශරීරයේම සෞඛ්‍යයටම බලපාන බවයි. නූතන විශේෂඥයින්ද  දැන් පවසන්නේ  මෙම විශ්වාසයේ සත්‍යයක් ඇති බවයි.

අපගේ දත්, දිව සහ විදුරුමස් මත ජීවත් වන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් මගින් ශරීරය පුරා ඇතිවන රෝග හඳුනාගෙන එම රෝග වැළැක්වීමේ පළමු පියවර මුඛයේ පරීක‍්ෂණ මගින් සිදුවිය හැකිය. 

පුද්ගලයෙකුගේ සමස්ත සෞඛ්‍යය තේරුම් ගැනීම සඳහා වෛද්‍ය විද්‍යාවේ අනාගතය මුඛ පරීක්ෂණ මත රඳා පැවතිය හැකිය.



මුඛය සහ ශරීරය සම්බන්ධ වන ආකාරය .

පටක, හුස්ම, කෙළ සහ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ආතතිය, ආහාර සහ සමස්ත ශරීරයට බලපාන රෝග සමඟ වෙනස් වේ. දන්ත වෛද්‍යවරු බොහෝ විට විශාල ගැටළු පිළිබඳව කලින් ඉඟි කරන රටා හඳුනා ගනී. සෑම මුඛයක් තුළම බැක්ටීරියා සහ දිලීර විශේෂ සිය ගණනක් සහ වෛරස් ඇතුළත් කාර්යබහුල පරිසර පද්ධතියක් පවතී. ඒවා දත්, දිව සහ විදුරුමස් මත ක්‍රියාකාරීවේ. 

ඒවා සමතුලිතව පවතින විට, දැවිල්ල සහ ආසාදන පාලනය කිරීමට උපකාරී වේ. නිරෝගී මුඛයක ​​සාමාන්‍යයෙන් බොහෝ දුරට ප්‍රයෝජනවත් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ විවිධ සමූහයක් ඇත. නමුත් සනීපාරක්ෂාව පිළිබඳ වෙනස්කම්, රෝගාබාධ හෝ ආහාර වේල මිශ්‍රණය "ඩිස්බියෝසිස්" දෙසට යොමු කළ හැක.  එහිදී අමාශයේ දැවිල්ල වැඩි වන අතර හානිකර විශේෂයන් වර්ධනය වේ. 



සීනී


නිතර සීනි පරිභෝජනය සීනි වලට ආදරය කරන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ට ආරාධනාක්‍ වක් යැවීමක් වැනිය. ඒවා ක්‍රියා කරන විට, ඔවුන් මුඛයේ රසායන ක්‍රියාවලිය වෙනස් කරන අතර ආහාර ජීර්න පද්ධතිය දිරාපත්වීම සහ වේදනාව දෙසට තල්ලු කරයි, බොහෝ විට ඔබට වේදනාව දැනෙන්නට පෙර. 


දත් කුහර යනු බැක්ටීරියා රසායන ක්‍රියාවලියකි.


දත් දිරායාම යනු අභිරහස් ඉරිතැලීමක් නොව ආසාදන ක්‍රියාවලියකි. ඇතැම් බැක්ටීරියා අම්ල නිපදවීමට සීනි භාවිතා කරන අතර, නැවත නැවත අම්ල ප්‍රහාර එල්ල වීමෙන් කුහරයක් ඇති වන තෙක් එනමලය ගෙවී යා හැක. විදුරුමස් වලින් ලේ ගැලීම මුල් අනතුරු ඇඟවීමකි

දත් මැදීම හෝ දත් මැදීම සමඟ ලේ ගැලීම බොහෝ විට විදුරුමස් රෝගයේ මුල් අවධියක් වන විදුරුමස් දැවිල්ල පෙන්නුම් කරයි. 

 නිරන්තර පිරිසිදු කිරීම සහ වෘත්තීය සත්කාර සමඟ, එය සාමාන්‍යයෙන් ආපසු හැරවිය හැකිය.


නිදන්ගත වේදනාව මුඛය සහ ශරීරය සම්බන්ධ කරයි.


පර්යේෂකයන් වැඩි වැඩියෙන් විදුරුමස් රෝගය දේශීය ගැටලුවකට වඩා වැඩි යමක් ලෙස සලකති. දිගුකාලීන දැවිල්ල හෘද රෝග, දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව, පිළිකා කිහිපයක් සහ ස්නායු පරිහානීය තත්වයන් සඳහා අවදානම් සමඟ බැඳී ඇත. 


මුඛයේ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ගමන් කරන ආකාරය


දිව සහ කම්මුල් යට මුඛයේ පොහොසත් රුධිර සැපයුමක් ඇති බැවින්, රෝගය අතරතුර බැක්ටීරියා රුධිරයට ඇතුළු විය හැකිය. කෙළ මගින් ආහාර ජීර්ණ පත්රිකාව හරහා ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ද රැගෙන යන අතර මුඛය සහ බඩවැල් සම්බන්ධ කරයි.


මුඛයේ දිව සහ කම්මුල් යට පොහොසත් රුධිර සැපයුමක් ඇති බැවින්, රෝග අතරතුර බැක්ටීරියා රුධිරයට ඇතුළු විය හැකිය. ලවණ මගින් ආහාර ජීර්ණ පද්ධතිය හරහා ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් රැගෙන යන අතර, මුඛය සහ බඩවැල් සම්බන්ධ කරයි.


විදුරුමස් විනාශය.


Porphyromonas gingivalis යනු ප්‍රෝටීන මත වර්ධනය වන ප්‍රසිද්ධ විදුරුමස්-රෝග බැක්ටීරියාවකි. එය මූලික වශයෙන් මුඛයේ  පටක මත පෝෂණය වේ. පුළුල් සෞඛ්‍ය අවදානම් සහිත පරිදන්ත රෝග කාරක සම්බන්ධ කරන පර්යේෂණ වලදී එය දක්නට ලැබේ.


කොලරෙක්ටල් පිළිකා


ෆුසොබැක්ටීරියම් නියුක්ලියටම් නමින් හැඳින්වෙන තවත් මුඛ බැක්ටීරියාවක් මහා බඩවැලේ පිළිකා පර්යේෂණ වලදී නැවත නැවතත් සොයාගෙන ඇත. ජාතික පිළිකා ආයතනය විසින් සිදු කරන ලද පර්යේෂණයකින් සොයාගෙන ඇත්තේ මෙම බැක්ටීරියාව බොහෝ විට පිළිකා පටක සහ රෝගීන්ගෙන් මළපහ සාම්පලවල බහුලව දක්නට ලැබෙන බවයි.


විදුරුමස් රෝග සහ හෘද වාහිනී සිදුවීම්.


විශාල සාක්ෂි සමූහයක් ද ආවර්තිතා රෝග සහ ධමනි සිහින් වීම හෘද වාහිනී රෝග අතර සම්බන්ධයක් පෙන්නුම් කරයි. අදහස නම් “දත් කැක්කුම හෘදයාබාධ ඇති කරයි” යන්න නොව, ආසාදනය සහ දැවිල්ල දායක විය හැකි බවයි.


හදවත සහ විදුරුමස් අතර සම්බන්ධය.


ඇමරිකානු හෘද සංගමයේ නවතම විද්‍යාත්මක ප්‍රකාශයේ සඳහන් වන්නේ විදුරුමස්-හෘද සම්බන්ධයක් සඳහා සාක්ෂි 2012 සිට වර්ධනය වී ඇති බවයි. හේතු සම්බන්ධතාවය තවමත් ඔප්පු කිරීමට අපහසු වුවද, පුළුල් අවබෝධයක් අනාවරණය කර ගැනීම සඳහා ඔවුන් පර්යේෂණ පවත්වමින් සිටින බවය.

.

එන්ඩොකාර්ඩයිටිස්


එන්ඩොකාර්ඩයිටිස් යනු හදවතේ අභ්‍යන්තර ශ්ලේෂ්මලයේ දුර්ලභ නමුත් බරපතල ආසාදනයකි. මුඛය වැනි ස්ථානවලින් විෂබීජ රුධිරයට ඇතුළු වී අවදානමට ලක්විය හැකි හෘද පටක මතට ඇලී සිටින විට එය සිදුවිය හැකිය.


දියවැඩියාව වියළි මුඛය


ලවණ යනු අම්ල බෆරය කරන සහ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පාලනය කිරීමට උපකාරී වන ගොඩනඟන ලද සේදීමකි. කෙළ පහත වැටෙන විට, කුහර සහ මුඛ ආසාදන පහසු වේ. වියළි මුඛය කරදරකාරී පමණක් නොවේ - එය නිහඬව දන්ත හානි වේගවත් කළ හැකි අතර ඔබේ ශරීරයේ සමස්ත යහපැවැත්මට බලපෑම් කළ හැකිය.


දත් සහ විදුරුමස් රෝග.


දියවැඩියාව ආසාදන සමඟ සටන් කිරීමට අපහසු විය හැකි බැවින්, විදුරුමස් රෝග වඩාත් සුලභ හා දරුණු විය හැකිය. ඒ සමඟම, ප්‍රතිකාර නොකළ විදුරුමස් රෝග රුධිරයේ සීනි පාලනය නරක අතට හැරිය හැකි අතර, එය කලකිරීමට පත් කරන ලූපයක් නිර්මාණය කරයි.


ගැබ් ගැනීම විදුරුමස් වඩාත් සංවේදී කරයි.


ගර්භණී සමයේදී හෝමෝන මාරුවීම් නිසා විදුරුමස් දැවිල්ල හා ලේ ගැලීම වැඩි විය හැක. මහජන සෞඛ්‍ය මාර්ගෝපදේශය සටහන් කරන්නේ ගර්භණී සමයේදී කුහර සහ විදුරුමස් රෝග ඇතිවීමේ ඉඩකඩ වැඩි විය හැකි බැවින්, සාමාන්‍ය සත්කාර වැදගත් බවයි.


වියළි මුඛය.

ලවණ යනු අම්ල බෆරය කරන සහ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පාලනය කිරීමට උපකාරී වන ගොඩනඟන ලද සේදීමකි. ලවණ පහත වැටෙන විට, කුහර සහ මුඛ ආසාදන පහසු වේ. වියළි මුඛය කරදරකාරී පමණක් නොවේ - එය නිහඬව දන්ත හානිය වේගවත් කළ හැකි අතර ඔබේ ශරීරයේ සමස්ත යහපැවැත්මට බලපෑම් කළ හැකිය.


ඔබව වියළන ඖෂධ සහ රෝග.


රුධිර පීඩනය හෝ මානසික අවපීඩනය සඳහා ඖෂධ සිය ගණනක් ලවණ අඩු කළ හැකිය. Sjögren's රෝගය, HIV/AIDS සහ දියවැඩියාව වැනි තත්වයන් ද වියළි මුඛයට හේතු විය හැක, එබැවින් රෝග ලක්ෂණය සමීපව බැලීම වටී.


Sjögren


Sjögren's රෝගය යනු ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ තත්වයක් වන අතර එය ලවණ ග්‍රන්ථි වලට පහර දිය හැකි අතර මුඛය වියළී, පටක බිඳෙනසුලු වන අතර දත් වඩාත් කුහර වලට ගොදුරු වේ. දන්ත වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් සමහර විට එය මුලින්ම සැක කරයි.


රතු හෝ සුදු ලප 


සුව නොවන තුවාලයක් හෝ නොනවතින රතු හෝ සුදු ලපයක් මුඛ පිළිකාවේ පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමේ ලකුණක් විය හැකිය. හානිකර නොවන තුවාල සාමාන්‍යයෙන් වැඩිදියුණු වන බැවින්, සති දෙකක් පමණ පවතින ඕනෑම දෙයක් ඇගයීමට ලක් කළ යුතුය.


මුඛ ලප.


කැන්ඩිඩා යීස්ට් සාමාන්‍යයෙන් මුඛයේ ජීවත් වේ, නමුත් එය අධික ලෙස වර්ධනය වී ක්‍රීම් සුදු, වේදනාකාරී ලප ඇති කළ හැකිය, විශේෂයෙන් දුර්වල ප්‍රතිශක්තිය හෝ වෙනත් අවදානම් සාධක සමඟ. ප්‍රතිකාර සාමාන්‍යයෙන් දිලීර සහ යටින් පවතින ප්‍රේරක දෙකම ඉලක්ක කරයි.


විටමින් හිඩැස්


රතු, වේදනාකාරී දිවක් (සමහර විට මුඛයේ වණ සමඟ) විටමින් B12 හෝ ෆෝලේට් ඌනතාවයෙන් පෙන්නුම් කළ හැකිය. මුඛය ඉක්මනින් අලුත් වන නිසා, එය වෙනත් ඉඟි දිස්වීමට පෙර පෝෂණ ගැටළු හෙළි කළ හැකිය.


පහසු රෝග විනිශ්චය සාම්පලයක් ලෙස ලවණ


ලවණ රෝග විනිශ්චය "දියර කවුළුවක්" ලෙස අවධානය දිනා ගනී. රුධිරයට වඩා එය එකතු කිරීම පහසු වන අතර, පර්යේෂකයන් රෝග අවදානම හෝ මුල් වෙනස්කම් සංඥා කළ හැකි ලවණ ජෛව සලකුණු ගවේෂණය කරයි.


“සෞඛ්‍ය සම්පන්න” පෙනුම. 


විද්‍යාඥයින්ට මුඛ ක්ෂුද්‍රජීවය නිවැරදි කිරීමට පෙර, “සෞඛ්‍ය සම්පන්න” යන්නෙහි තේරුම පිළිබඳ පැහැදිලි චිත්‍රයක් අවශ්‍ය වේ. පර්යේෂකයන් මුඛයේ සාමාන්‍ය ක්ෂුද්‍රජීවී රටා අවධානය කරමින් සිටින අතර එමඟින් සමතුලිතතාවය වෙනස් වනවිට  ඔවුන්ට හඳුනාගත හැකිය.


ජාන විද්‍යාව පිළිබඳ කාරණයක්

සමහර අය රෝග ඉතිහාසය  රැගෙන ගියත් විදුරුමස් දැවිල්ල සුළු වශයෙන් පෙන්නුම් කරන අතර අනෙක් අයට පහසුවෙන් විදුරුමස් දැවිල්ල ඇති වේ. ජාන විද්‍යාව සහ ප්‍රතිශක්තිකරණ ප්‍රතිචාරය ඔබේ ශරීරය එකම ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ට ප්‍රතික්‍රියා කරන ආකාරය හැඩගස්වයි, එම නිසා අවදානම් වෙනස් වේ.


මිත්‍රශීලී ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ට උපකාර කරන ආහාර


පලතුරු, එළවළු සහ පැසුණු ආහාර වලින් පොහොසත් සම්පූර්ණ ආහාර වේලක් මුඛයට ප්‍රයෝජනවත් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ට සහාය විය හැකිය. ප්‍රජාව ස්ථාවර සමතුලිතතාවයකට තල්ලු කිරීමේ ක්‍රම ලෙස පර්යේෂකයන් ප්‍රීබියොටික් සහ ප්‍රෝබියොටික් ද පෙන්වා දෙයි.


ඔමේගා-3 සහ දැවිල්ල සමනය කරන්නන්


ඔමේගා-3 මේද (සැමන්, සාඩින්, walnuts, හණ ඇට, චියා වලින්) ශරීරයේ පහළ ශ්‍රේණියේ වේදනාව  සමඟ සම්බන්ධ වේ. වේදනාව අඩු වු   විට, විදුරුමස් සුව වීමට සහ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව පවත්වා ගැනීමට වඩා හොඳ අවස්ථාවක් තිබිය හැකිය.


මුඛ සේදීම


විෂබීජ නාශක සේදීම් නිශ්චිත අවස්ථාවන්හිදී උපකාරී විය හැකි නමුත්, දැඩි දෛනික භාවිතය හානිකර ඒවා සමඟ ප්‍රයෝජනවත් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් විනාශ කළ හැකිය. බොහෝ විශේෂඥයින් මෘදු සේදීම් තෝරා ගැනීමට සහ පළමුව දත් මැදීම සහ දන්ත පිරිසුදු කිරීම මත නැඹුරු වීමට උපදෙස් දෙයි.


දෛනික පුරුදු


බුරුසුව, පිරිසිදු  කිරීම, ඔබේ දිව මෘදු ලෙස පිරිසිදු කිරීම සහ දන්ත වෛද්‍ය චාරිකා නිතිපතා තබා ගැනීම, පසුව සීනි සීමා කරන සහ ක්ෂුද්‍රජීවී විවිධත්වයට සහාය වන ආහාර තේරීම් එකතු කරන්න. කුඩා පුරුදු, නැවත නැවතත්, මුඛයේ පරිසර පද්ධතිය ස්ථාවරව තබා ගන්නා අතර, මෙය නිසැකවම ඔබව සමස්තයක් ලෙස සෞඛ්‍ය සම්පන්නව තබා ගත හැකිය.


මූලාශ්‍ර: (ජාතික භූගෝලීය) (මායෝ සායනය) (ජාතික දන්ත හා ක්‍රානියෝෆේසියල් පර්යේෂණ ආයතනය)













A day in the life

2026-02-22

දුරියන් වුනත් වැඩිපුර කන්න එපා !.



දූරියන් වල ප්‍රතිඔක්සිකාරක අඩංගු වන අතර අක්මාවට ආරක්ෂිත ගුණයන්ද අඩංගුවේ.

විශේෂයෙන් මේද අක්මා රෝග වැනි  ඇති පුද්ගලයින් දුරියන්  අධික ලෙස පරිභෝජනය කිරීමෙන් අක්මාවට හානි විය හැකිය, 


ඇමරිකා එක්සත් ජනපද කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවට අනුව, සෑම දූරියන් ග්‍රෑම් 100 කම කැලරි 147 ක්, මුළු මේදය ග්‍රෑම් 5 ක්, සෝඩියම් මිලිග්‍රෑම් 2 ක්, පොටෑසියම් මිලිග්‍රෑම් 436 ක්, කාබෝහයිඩ්‍රේට් ග්‍රෑම් 27 ක්, ප්‍රෝටීන් ග්‍රෑම් 1.5 ක් අඩංගු වේ.


එය විටමින් සී, විටමින් බී 6, යකඩ සහ මැග්නීසියම් ඇතුළු විටමින් සහ ඛනිජ ලවණ රාශියක් ද සපයයි. 

එහි පෝෂණ පැතිකඩ අනුව, දූරියන් අධික ලෙස පරිභෝජනය කරන විට අක්මාවට ධනාත්මක මෙන්ම ඍණාත්මක බලපෑම්ද ඇති කළ හැකිය.


ධනාත්මක බලපෑම්


යුරෝපීය ඒකාබද්ධ වෛද්‍ය සඟරාවේ ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද පර්යේෂණයකින් පෙනී යන්නේ දූරියන්, විශේෂයෙන් ඉදුණු විට, ක්වෙර්සෙටින් වැනි ජෛව ක්‍රියාකාරී සංයෝග අඩංගු වන අතර එය අක්මාව ආරක්ෂා කිරීමට උපකාරී විය හැකි බවයි. ක්වෙර්සෙටින් අක්මාවේ ව්‍යුහය වැඩි දියුණු කිරීමට, අක්මා සෛල පුනර්ජනනය ප්‍රවර්ධනය කිරීමට සහ අක්මාවේ අතිරික්ත කොලජන් සමුච්චය  අක්මා ෆයිබ්‍රෝසිස් වැළැක්වීමට හෝ යථාතත්වයට පත්කිරීමට හැකි බව පෙන්වා දී ඇත.


මීට අමතරව, දූරියන් වල අඩංගු ප්‍රතිඔක්සිකාරක අක්මාවට සිදුවන ක්‍ෂණික හානිවලින් ආරක්ෂා කිරීමට උපකාරී වේ. දූරියන් ග්ලූටතයෝන් මට්ටම් යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට ද , එය අක්මාවේ විෂ ඉවත් කිරීමට සහ එහි සමස්ත ක්‍රියාකාරිත්වය වැඩි දියුණු කිරීමට උපකාරී වේ.


එම ප්‍රයෝජනවත් ගුණාංග තිබියදීත්, දූරියන් වල අවාසි ද ඇත. 

විශේෂයෙන් අධික ලෙස පරිභෝජනය කරන විට. දූරියන්වල  කැලරි, සීනි සහ සංතෘප්ත මේද බහුල වන අතර, ඒවා විශාල වශයෙන් අනුභව කළහොත් අක්මාවේ සෞඛ්‍යයට අහිතකර ලෙස බලපෑ හැකිය. 

ඇමරිකානු අක්මා පදනම මේද අක්මා රෝග ඇති පුද්ගලයින්ට සීනි, මේදය සහ කැලරි බහුල ආහාර ගැනීමෙන් වැළකී සිටීමට උපදෙස් දෙයි, මන්ද මේවා අක්මා රෝගී තත්වයන් උග්‍ර කළ හැකිය. 

ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය විසින් කරන ලද අධ්‍යයනයකින් පෙන්වා දී ඇත්තේ අධික සංතෘප්ත මේද පරිභෝජනය ඉන්සියුලින් ප්‍රතිරෝධය සහ මේද අක්මා රෝග අවදානම වැඩි කරන බවයි.


මේද අක්මා රෝග ඇති අයට , අධික දූරියන් පරිභෝජනය අක්මාවේ මේදය සැකසීමේ හැකියාවට හානි කළ හැකි අතර, එය දැවිල්ලට සහ තවදුරටත් මේද සංතෘප්ත වීමට හේතු වේ.

ඊට අමතරව, දූරියන් මධ්‍යසාර සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට විශේෂයෙන් සැලකිලිමත් වේ. රැෆල්ස් හෙල්ත්ට අනුව, දූරියන් වල අක්මාව තුළ මධ්‍යසාර පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලිය මන්දගාමී කළ හැකි සල්ෆර් සංයෝගයක් අඩංගු වේ. ඊට අමතරව, අක්මාව දූරියන් වල ඇති සීනි සහ මේද ඇල්කොහොල් සමඟම සැකසිය යුතු අතර, ඉන්ද්‍රිය මත අමතර පීඩනයක් ඇති කරයි. දූරියන් සහ මධ්‍යසාර යන දෙකම විශාල ප්‍රමාණයක් පරිභෝජනය කිරීමෙන් අපහසුතාවයට හා අක්මාවේ ආතතියට හේතු විය හැක.


රැෆල්ස් දියවැඩියා සහ අන්තරාසර්ග මධ්‍යස්ථානයේ ප්‍රධාන ආහාරවේදිනී බිබි චියා නිර්දේශ කරන්නේ පුද්ගලයන් දිනකට දූරියන් පල්ප් දෙකේ සිට තුන දක්වා සීමා කරන ලෙසයි. මෙය අක්මාවට අධික ලෙස  නොගෙන පලතුරු වල සෞඛ්‍ය ප්‍රතිලාභ භුක්ති විඳීමට ඉඩ සලසන බවයි.



A day in the life

2026-02-21

නොසැලෙන පර්වතයක් වන්න





කටින් වචනයක්වත් නොකියා, අපහාස කරන කෙනාව 'Mental' කරන මනෝවිද්‍යාත්මක ට්‍රික්ස්.

අපේ ජීවිතය හරියට වාහනයක් පදවාගෙන යනවා වගේ ගමනක්. මේ ගමන යද්දී ලස්සන මල් වතු වගේම, මඩ වලවල් සහ කටුක පාරවල් ඕනෑ තරම් හමු වෙනවා. අන්න ඒ වගේ තමයි අපිට මුණගැහෙන මිනිස්සුත්. සමහරු හරිම පිියකරුයි, හැබැයි තවත් සමහරුන්ගේ වචන හරියට මඩ වතුර පිරුණු බාල්දියක් අපේ ඇඟට හළනවා වගේ දැනෙන අවස්ථා තියෙනවා. කෙනෙක් අපිට අගෞරව කරද්දී, අපහාස කරද්දී අපේ ඇඟේ ලේ රත් වෙන එක සාමාන්‍ය දෙයක්. හැබැයි ඒ වෙලාවට අපිත් පෙරළා පහර දුන්නොත්, අපිත් වැටෙන්නේ අර මඩ වලටමයි.

නමුත් ඔබ දන්නවාද? සැබෑ බුද්ධිමතා කියන්නේ කඩුවක් අරන් යුද්ධ කරන කෙනාට නෙවෙයි; තමන් දෙසට එන විෂ සහිත ඊතල මල් මිටක් බවට පත් කරගන්න පුළුවන් කෙනාටයි. මනෝවිද්‍යාවේ ඇති සියුම් උපාය මාර්ග භාවිතා කරලා, අගෞරව කරන පුද්ගලයාව හිටි තැනම ලොප් කරලා දාන හැටි අපි බලමු.


මනස නමැති රිමෝට් කන්ට්‍රෝලය අනුන්ට නොදීම


කවුරුහරි අපිට බැන්නම අපිත් ඒ මොහොතේම කෑගහලා උත්තර දුන්නොත්, ඒකෙන් අදහස් වෙන්නේ අපේ සතුට හෝ දුක තීරණය කරන "රිමෝට් කන්ට්‍රෝලය" අපි එයාගේ අතට දීලා කියන එකයි. එයාට ඕන වෙලාවට ඔයාව තරහ ගස්සන්න එයාට පුළුවන් වෙනවා. මේක නවත්වන්න තියෙන හොඳම ක්‍රමය තමයි ඔබේ ප්‍රතිචාරය පමා කිරීම. මොළයේ ඇති වන ක්ෂණික කේන්තිය හරියට ගිනිකූරක් ගැහුවා වගේ. ඒ ගින්න නිවෙන්න හරියටම තත්පර කිහිපයක් යනවා. අන්න ඒ තත්පර කිහිපය ඔබ හුස්ම ගන්න පාවිච්චි කළොත්, ඔබේ මොළයේ ඇති තාර්කික කොටස (Logic) නැවත පණ ගැන්වෙනවා. මේ නිහඬ බව කොච්චර බලගතුද කියනවා නම්, අර බැනපු පුද්ගලයාට හිතාගන්න බැරි වෙනවා "ඇයි මෙයාට තරහ ගියේ නැත්තේ?" කියලා. ඒක එයාගේ සැලසුම අවුල් කරනවා.


කුණු පාර්සලය ආපසු හරවා යැවීම’


නිකමට හිතන්න, තැපැල්කාරයෙක් ඔබේ ගෙදරට කුණු ගොඩක් පිරුණු පාර්සලයක් ගේනවා. ඔබ ඒක බාරගත්තේ නැත්නම් මොකද වෙන්නේ? ඒ කුණු ටික තියෙන්නේ අර ගෙනාපු කෙනා ළඟමයි. අපහාස කියන්නෙත් ඒ වගේ දෙයක්. කෙනෙක් ඔබට පහත් විදිහට කතා කරනවා නම්, එය පෞද්ගලිකව භාරගන්න එපා. මනෝවිද්‍යාවට අනුව, මිනිස්සු අනුන්ට බනින්නේ ඔවුන් තුළ ඇති පීඩනය, අතෘප්තිය හෝ ඉරිසියාව පිට කරන්නයි. ඒ කියන්නේ ඔවුන් ඇත්තටම බනින්නේ ඔබට නෙවෙයි, ඔවුන් ඔවුන්ගේම කැඩුණු ප්‍රතිරූපය ඔබ තුළින් දකිනවා. ඔවුන් ගැන අනුකම්පා කරන්න. "මේ මනුස්සයා මොන තරම් මානසික අවුලකද ඇත්තේ?" කියලා හිතද්දී ඔබට තරහක් එනවා වෙනුවට සිනහවක් පහළ වේවි.


කැඩපතක් ඉදිරියට දැමීමේ උපාය.


කෙනෙක් අර්ථයක් නැති මෝඩ විහිළුවක් හෝ අපහාසයක් කළාම, එය නොතේරුණා වගේ ඉන්න එක හරිම රසවත් අත්දැකීමක්. "සමාවෙන්න, මට ඔයා කියපු දේ පැහැදිලි නෑ, ඇයි ඔයා එහෙම කිව්වේ?" කියලා බොහොම බැරෑරුම්ව අහන්න. මෙතනදී වෙන්නේ පුදුම වැඩක්. අර පුද්ගලයාට සිද්ධ වෙනවා එයාගේ අපහාසය විස්තර කරන්න. අපහාසයක් විග්‍රහ කරන්න ගියහම එහි ඇති "විහිළු" ස්වභාවය නැති වෙලා යනවා විතරක් නෙවෙයි, එයා වටේ ඉන්න අය ඉස්සරහා නිරුවත් වෙනවා. හරියට එයාම එයාගේ මෝඩකම ලෝකෙට ප්‍රදර්ශනය කළා වගේ වැඩක් එතන වෙන්නේ.


ගින්දර නිවන සිසිලස

කෙනෙක් ගින්දර වගේ ඇවිලීගෙන එද්දී, අපිත් පෙට්‍රල් අරගෙන ගියොත් වෙන්නේ මහා විනාශයක්. ඒ වෙනුවට වතුර ටිකක් වෙන්න උත්සාහ කරන්න. කෙනෙක් කෑගහද්දී "ඔයාට අද හරි මහන්සි පාටයි, අපි පස්සේ කතා කරමුද?" කියලා බොහොම කාරුණිකව කියද්දී, සතුරා නිරායුධ වෙනවා. මනෝවිද්‍යාවේදී මේකට කියන්නේ අපේක්ෂාවන් කඩ කිරීමක් කියලා. එයා බලාපොරොත්තු වුණේ රණ්ඩුවක්, හැබැයි ඔබ දුන්නේ කරුණාව. ඒක දරාගන්න බැරිව එයා පසුබහිනවා. ඒ වගේම ඔබව බිඳ දමන්න එන වචන හිනාවකින් භාරගන්න පුළුවන් නම්, ඔබව පරාජය කරන්න කාටවත් බැහැ. ඔබේ දුර්වලකමක් අල්ලලා විහිළු කළාම, ඔබත් එයාලට එකතු වෙලා ඒ ගැන හිනා වුණාම, එයාලගේ ආයුධය මොට වෙනවා.


නොසැලෙන පර්වතයක් වන්න


අවසාන වශයෙන්, ඔබේ සීමාවන් (Boundaries) ගැන අමතක කරන්න එපා. පාරේ යන බල්ලෙක් බිරුවට අපි ඌට බුරන්න යන්නේ නැහැ වගේම, හැම දේටම උත්තර දෙන්න යන්න එපා. අවශ්‍ය තැනදී ස්ථිරව ඇස් දෙස බලාගෙන "මට ඔය විදියට කතා කරනවට මම කැමති නෑ" කියලා කෙලින් කියන්න. ඔබේ නිහඬ බව, ඔබේ බැල්ම සහ ඔබේ නොසැලෙන පෞරුෂය ඉදිරියේ ඕනෑම නින්දා කරන්නෙක් වාමන රූපයක් බවට පත් වෙනවා.

මතක තියාගන්න, සිංහයෙක් කවදාවත් බැටළුවන්ගේ අදහස් නිසා තමන්ගේ නින්ද නැති කරගන්නේ නැහැ. ඔබේ වටිනාකම තීරණය කරන්නේ වෙන කවුරුත් නෙවෙයි, ඔබමයි.

#EmotionalIntelligence #PsychologyHacks #MentalStrength #SelfRespect #ConflictResolution #Mindfulness #PersonalDevelopment #SocialPsychology #LifeSkills #InnerPeace







විශ්වකර්ම.


A day in the life

2026-02-20

බෝලුං නැත්තං ඔතෑනි වෙලා







බෝලුං නැත්තං ඔතෑනි වෙලා වෙලා බාල වෙයිද..?

සිංහරාජ අඩවිය අසල ගම්වල උදවිය අතීතයේ කැලේ හේන් (ගොයිපොල) කොටාගෙන එහි අවුරුද්දේ යම් කාලයක් ගත කරන අතරතුර භාවිත ජන වහර ගොවි බාසාව නම් විය.

සතුනට අමුතුම නම්.

සතුන් සිවුපාවුන් බහුල සිංහරාජ අඩවියේ සතුන් හැඳින්වීමටද වෙනස් නාම පද ගොයි බාසාවේ බහුල වීම අරුමයක් නොවේ. මෙම සතුන්ගේ විශේෂ හැඩ හුරුකම් අනුව ඔවුන් අරඹයා භාවිතා කළ නම්වල තර්කානුකූල බවක් හඳුනාගත හැකි වුවත් සමහර සතුන් සම්බන්ධයෙන් එය අමාරුය. කබල්ලෑවට 'පොතු ඇඹයා' කීමත්, නයාට 'පුප්පන ඇඹයා' කීමත්, පොළගාට 'පුල්ලි ඇඔයා' කීමත්, තේරුම් ගත හැකි වුවත් වල් මීයා 'පොට්ටනි ඇඹයා' වූයේ ඇයිද යන්න වටහා ගැනීම තරමක් අමාරුය. මාලුවාට 'දිය පිට පීනන්නා' කීමද වටහා ගත හැකිය. 'මහ ඇඹයා' කීවේ ගෙදර ප්‍රධාන පිරිමියාට යයි කෙනෙකුට අනුමාන කළ හැකි වුවත් ඇත්තටම එනමින් හැඳින්වූයේ අලියාය. 'පර්වත ඇඹයා' කියාද අලියා හැඳින්වුණි.

අලි යන පාර 'මහා ඇඹයා යන මන්දාව' විය. 'හෙට්ටියා' හෙවත් 'හෙට්ටිරාල' නමින් හැඳින්වුනේ කොටියාය. නැතහොත් දිවියාය. 'කළු ගෙඩියා' හෙවත් ඌරා ගොයිපලවලට මහා හිරිහැරයක් වන්නට ඇත. ගෝනා හා ගවයා යන සතුන් දෙදෙනාටම 'අම්බරුවා' නම භාවිතා විය. වඳුරා හා රිලවාට 'ගස් උඩ ඇඹයා' යන්නද ඉත්තෑවාට 'කූරු ඇඹයා' යන්නද කියනු ලැබීය. සිංහරාජය අවට කරදරකාරීම සතෙකු වනුයේ 'සෙවෙල් ඇඹයා' හෙවත් කූඩැල්ලාය. 'ලියන්නා" හෙවත් 'ලියන ඇඹයා' යනුවෙන් මියා හැඳින්වුණේ උගේ කාර්යය ගැන සිතා වන්නට ඇත කුරුල්ලන් හැඳින්වුණ පොදු නාමය වූයේ 'පියහටු බරියා' යන්නයි.

ගමට අමුතු නමක්.

සිංහරාජ අඩවිය අවට ඇති ගම් හෝ කුඩා ගම් ගණනාවකි. වැද්දාගල, කුඩව, පෙතිය කන්ද, පිටකැලේ, මීයනපලාව, හා පොතුපිටිය ඒ අතර වේ. එසේ වුවත් ඒවා හැඳින්වීමට ගොයිපලවලදී භාවිතා කලේ වෙනස් නම්ය. කුඩව ගමට කීවේ 'වැඩබෝගම' කියාය. කුඩව අසල පිහිටි 'පෙතියකන්ද' නම් කුඩා ගම 'වැඩබෝකන්ද' යනුවෙන් හැඳින්විණ. ඒ අතර මියන පලාව නමැති කුඩා ප්‍රදේශය 'රැකෙන පලාව' නමින් හැඳින්වුණේ 'මියන' යන්න 'මැරෙන' යන අරුත දෙන නිසා 'රැකෙන' යන්නෙන් එහි දෝෂ ඉවත් වෙතැයි සිතා වෙන්නට ඇතැයි අනුමාන කළ හැක. පොතුපිටිය නමැති ගමට 'උඩඇරපොත' යයි කියූ අතර ප්‍රදේශයේ ප්‍රධාන ගමක් ලෙස සැලකිය හැකි වැද්දාගල 'ගම්මානෙ' නමින් හඳුන්වන ලදී.

ආගම.

ගොයි ඇඹයන් තුළද යම් ආගමික විශ්වාස ගමේදී පැලපදිංචි වී තිබෙන්නට ඇත. එසේ වුවත් ගොයිපලේදී ඊට වෙනස් වචන ආදේශ කෙරුණි. දෙවියන් හා යකුන් දෙගොල්ලම ඔවුන්ගේ විශ්වාස තුළ වැඩ වාසය කළත් ඒ දෙගොල්ලම හැඳින්වුණේ එකම නාමයකිනි. එනම් බෝලුං කියාය. දෙයියන්ට වී ටිකක් වෙන් කිරීම තම ගොයිපළේ කටයුතු අතුරු ආන්තරාවකින් තොරව හොඳින් කිරීමට අත්‍යවශ්‍ය විය. එසේ කිරීමට කීවේ 'බෝලුංට බැත බෝයක් බානවා' කියාය. යකුන්ගෙන් උපද්‍රව පැමිණි විට තොවිල් කිරීම සිරිතකි. නමුත් ගොයි භාෂාවෙන් තොවිලයට කීවේ 'බෝලුම' කියාය 'බෝලුම' කරන කට්ටඩි උන්නැහේව හැඳින්වුනේ 'බෝලුං ඇඹයා' කියාය.බෝලුමේදී 'බෝලුං ඇඹයා' 'බෝලුං' එලවා දැමීමට ගැහුවේ දුම්මල වුනත් එයට ගොවිපලේදි කීවේ 'සුදුවා බෝය' කියාය.

ජීවිත අත්දැකීම්.

ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ බොහෝ සිදුවීම් පිළිබඳ කතා කිරීමේදී ඒ සඳහාද ආදේශක පද නිර්මාණය කළ යුතු විය. ගැහැණු දරුවෙකු වැඩිවිය පැමිණීම 'අරටියාව' නම් විය. එවැන්නක් සිදුවූ විට 'අරටියා වෙලා' යයි කතා වෙති. වැඩපළ කරන අතරතුර තුවාල වුවහොත් 'රතුකිරි ගලනවා' යයි කීහ. ලේ සඳහා 'රතු කිරි' යන යෙදුම කෙතරම් අපූරුද? ලෙඩක් දුකක් ඇති වුනහොත් 'ඔතෑනි වෙලා' කියා 'වෙද ඇඹයකු' හෝ සෙවීම කළ යුතුය. ඔතෑනි වූවකු ඇතැම්විට මරණයට පත් වන්නටත් පුළුවන. නමුත් මැරුණා යයි කීම 'නපුරු පාදේ සද්ද කරන්න ඉස්සර' නිසා (නුසුදුසු වචන නොකිව යුතු නිසා) 'බාල උනා' යයි කීහ.

බුද්ධාගම් කාරයන් වුවත් ගොයිපලේ කතා බහේදී 'ගොයි ඇඹයන්'ගෙන් බුද්ධාගමට අදාළ වෙනස් වචන නිර්මාණය නොවීම විමසා බැලිය යුතු කරුණකි. නමින් බුද්ධාගමේ වුවත් ඔවුන්ගේ ආධ්‍යාත්මික ලෝකය තුළ රජ කළේ බෝලුං පමණද?

මෙහිදී අප සඳහන් කළේ සිංහරාජ අඩවිය අසල කුකුළු කෝරළයට අයත් කඳු ආශ්‍රිත ගම්වල මිනිසුන් කලකට පෙර සිංහරාජ වනාන්තරය තුළට ගොස් හේන් කොටා ගෙන අවුරුද්දේ සෑහෙන කාලයක් හේන්වල හෙවත් ගොයිපළවල ගත කරද්දී භාවිතා කළ 'ගොයි භාසාව' ගැනයි. ගමේදී භාවිතා කළ භාෂාව හේන්වලදී භාවිතා කිරීම නරක ප්‍රතිවිපාක ඇති කරනු ඇත යන බිය නිසා මෙම උප භාෂාව පාවිච්චි කෙරිණ.

බ්‍රිතාන්‍ය පාලන යුගයේ යටත් විජිත රජය විසින් ඇතිකළ මුඩුබිම් පනත නිසා ඉඩම් අහිමි වූ ගොවීන් ආඩුවේ දේශීය මුලාදෑනියකු වන කෝරලේ මහතාගෙන් ලබාගත් බලපත්‍ර සහිතව වනාන්තර තුළට ගොස් වාණිජ බෝග වගාවකරන ක්‍රමය ඇරඹීමේ ක්‍රියාවලිය මෙම ප්‍රදේශයේ ගත් ඓතිහාසික ස්වරූපය මෙය විය හැක. එසේ වුවත් එය තහවුරු කරගැනීම සඳහා වැඩිදුර අධ්‍යයන මත රඳා පවතී.

මීට හේතුව අවුරුදු හතලිස් ගණනකට පෙර කුඩව ගමේ ආදී ගැමියන් ඉතා ආශිර්වාදයෙන් තම පැරණි ජීවන රටාවක් ගැන කරන අතීත සැමරුම් තුළින් හෙළි කරගත් මෙම සංස්කෘතික දායාදය ඔවුන් කිසිවෙක් ජීවතුන් අතර නැති තත්වයක සදහටම මැකීයාම වැලකීමට. මෙසේ ජනගත කළෙමි.


2025.12.19
නීතීඥ රංජිත් විජේනායක ©
අනිද්දා

ඡායාරූපය අන්තර්ජාලයෙන්.
A day in the life