ධර්මසිරි රාජපක්‍ෂ මානව හිතවාදියාට ලියු කවි.

ධර්මසිරි රාජපක්‍ෂ මානව හිතවාදියා

ධර්මේ මචං,

අපි හමුවෙනවා නිසැක
රත්නපුරේ, කුරුවිට, කඳන්ගොඩ විසූ,
ධර්මසිරි රාජපක්ෂ නම් මානව දයාවෙන් පිරිපුන් සුවිශිෂ්ට කවියාට උපහාර පිණිස යි.
1985 වසරේ දී, මගේ කුළුඳුල් කාව්‍ය සංග්‍රහය වන " සක්මන් මළුව " මහනුවර ඩී. එස්. සේනානායක පුස්තකාලයේ දී දොරට වඩිනා මොහොතේ, මේ හෘදයාංගම අහිංසක අසිරිමත් මිනිසා සිරිපොද වැස්සේ වන විහඟෙකු සේ තෙමීගෙන ඇවිත්, ආදරයෙන් මා වැළඳගෙන මට සුබ පැතූ හැටි මතක්වන විට අදත් මා දෑස තෙමී යයි.

මේ අදීන, නිර්ව්‍යාජ, අහිංසක කවියා දේසපාලුවන්ගේ හේත්තුවෙමින්, උන්ගේ දෙපා ලෙවකමින්, උන්ට කවි සිංදු ලියමින්, තනතුරු තානාන්තර සිඟමින් කිසිදාක සිය ආත්මය පාවා දුන්නේ නැත.

මේ කවිය මම ඔහුට පූජාකරමි.

රත්නපුරේ ගංගා ද්‍රෝනියක             යට
තෙත් ව ඛනිජ නිධිගත වන සුලිය     පිට
රත් ව කැකෑරෙන දාඩිය       එකතුකොට
හුස්ම ගලා යයි උල්පත්         කවියකට

උලා කෑව දිවියක ලුණු රස         ගිහිණී
සදා වමාරා කන දුක කැටි            ගැසුණී
පලා ගිරව් වැලපෙන විරිතක         පැමිණී
නුඹේ සියුම් හදවත වෙණ නද         ඇසුණී

මිනිසත් සුවඳ උතුරන සුලකර         බසිනී
පොහොසත් කවක ගලනා රුධිරය     පිරුණී
මුඳුනත් බඳින වෙසතුරු මනසක     යටිනී
පැහැපත් හදින් බෝසත් අරුණලු     වැටුණී

සාස්පාන සූරා කන             දිවියකට
රාස්සිගේ අව්වෙන් ගිනි     පිඹිනකොට
දෑස් කොනින් උතුරා යන     කඳුළු කැට
වාස්තවික අනුභූතිය         කවියකට

ලෑටි ගෑව උරුමෙක කඩතොළු     මතිනී
නාටකීය විසුළු ය අම රස         ගිහිණී
ශෝචනීය හූමිටි කර පිට         පැමිණී
සාධනීය කවියක ගැඹුරට         හැරුණී

ගල්ලැහැ පැදුර උඩ වියැලී යන         කඳුල
බොල් වී දහයියා පොතු කැරපොතු     ඉඳුල
ඇල්මෙන් තැවුල උකහා දිවියෙන්         වගුල
ලොව්තුරු හැඟුම් ඉතිරූ හදකි ය         උදුල

දෙනගම ඥානවතියගෙ උණු කඳුළු         ගෙන
නුඹ ලිව් කවිය පුපුරයි හදවතට             පැන
දෙනගම වැවේ රතු මානෙල් පිපෙන         දින
කිරලුනි පොළොවෙ හැපි හැපි යළි හඬනු     මැන

රබර් යාය මැද කිරි කපනා             දුවක
රිදුම් දෙමින් කකියන පැහැසර         ළයක
හැඬුම් පුරා සැඟවෙන නොකියන     පෙමක
උදම් හැඟුම් වැගිරෙයි නුඹගේ         කවක

තනියා ගසා අම්මා මිය ගිය         සොවිනී
වෙව්ලා හඬන විට අසරණ වූ         දියණී
වැලපී හඬා වැටෙනා ළතැවුල         යටිනී
අහුලා ගන්ට උපමා රූපක             තිබුණී

මොණර බිජු ද පුපුරා යන         ගිනියමක
අඟුරු කකා මිරිදිය බොන         සරතැසක
පඳුරු ලලා සෝගිනි දලු ලන         බිමක
අඳුර ඉරා සඳ දිය ගැලුවා             කවක

වහ බී මෙලොව හැර ගිය         පොඩිනංගීට
ගහ බඩගාන මළපොත බැරි             අයියාට
රහමෙර රහක දුක සඟවන             ගැමියාට
නොකියන කවක් කොහිවෙද මේ         කවියාට

කම්පාවකින් උලලේනෙකු             ඉකිබිඳින
ගිම්හානය ම සංධ්වනියක් සේ         විඳින
සීතල සිංහරාජයෙ තුරු පත්             තුඩින
නංගිගෙ සෙනෙහෙ වීණාවේ තත්         සිඳිණ

සිරිපා ගමන වැටිලා ඇති             එරත්නට
ගලනා සුදෝසුදු මීදුම් වලා                 යට
නොමියෙන අකුරු ඉකිලන නිම්නයෙන්     වට
නිදි නැති නදිය ම ය ධර්මේ නුඹ         අපට

පෑන් තුඩින් ගෙන දුහුවිලි             මකරන්ද
රිදුම් විඳුම් මිරිකා මීවද                 බැන්ද
දැහැන් ගත ව නුඹ ලබනා කෙටි         නින්ද
ඉතින් අපට උහුලන්නට ද             පුළුවන්ද

වැටි වැටි නැඟිට හති ලන මඟ         අතරමඟ
ඉර සේවයට කලියෙන් තව දුරක්             නැඟ
විඳිනට මචං උතුරන සඳ වතුර                 දඟ
නවතිමු ටිකක් නෝනගෙ අම්බලම             ළඟ

සත්‍යයෙ පුෂ්පයේ සුවඳින් පිරි                 බිමක
සංසාරය ම කවියෙන් කියවන                 දිනක
නිර්වාණයට හූවක දුර ඇති                 ඉමක
ධර්මේ මචං අපි හමුවෙනවා                 නිසැක



- කුමාර හෙට්ටිආරච්චි

A day in the life

රජයේ සේවකයෙකුගේ නම සංශෝධනය කිරීම

හේමා කුමාරිගේ නම උප්පැන්න සහතිකයේ සඳහන් වන්නේ "ඕලු පැලියාවගේ හේමාවතී මල්ලිකා පීලිපොළ" යන නමිනි. රජයේ ව්‍යවස්ථාපිත ආයතනයක ඇය සේවය කරන්නීය. සිය උප්පැන්න සහතිකයේ නම දීර්ඝ බැවින් එය භාවිතයේ පහසුවට කෙටි කර ගැනීමට ඇයට උවමනා විය.
ඒ සඳහා උප්පැන්න සහතිකයේ නම සංශෝධනය කිරීම අවශ්‍ය නොවන බව ද අදාළ චක්‍රලේඛයක් පවතින බව ද ඇය අසා තිබිණි. චක්‍රලේඛය සොයාගත් පසු ඇය නියමිත පරිදි "හේමා කුමාරි සෙනරත්" යනුවෙන් නම රාජකාරි කටයුතු සඳහා වෙනස් කර ගත්තා ය. වසර දහයකටත් වඩා ඇය කිසිදු ගැටලුවකින් තොරව කාර්යාල කටයුතුවල දී මෙම නම භාවිතා කළා ය.
ඇගේ සේවා ස්ථානයේ ආයතනික සහ මානව සම්පත් අධ්‍යක්ෂක ලෙස නවක නිලධාරියෙක් රාජකාරි ඉටු කිරීමේ පත්වීම් ලබා පැමිණියේ ය. ඔහු විශ්වාස කරන්නේ උප්පැන්න සහතිකයේ තිබෙන සම්පූර්ණ නම හැර වෙන නමක් භාවිතා නොකළ යුතු බවයි.
දැන් නවක විධායක නිලධාරියා වසර දහයක් පුරා ඇය භාවිතා කළ නම නීත්‍යානුකූල නොවන බවට ඇයට උපදෙස් ලබා දෙයි. ඇයට මෙම කෙටි නම භාවිතා කිරීමට අවශ්‍ය නම් උප්පැන්න සහතිකයේ ද සංශෝධනයක් සිදු කරගන්නා ලෙස ඇයට දැනුම් දී ඇත. ඇය මෙතෙක් භාවිතා කළ නම ඇතුළත් කරමින් සිය ප්‍රථම තීරු බදු රහිත වාහන බලපත්‍රයට අයදුම් කළාය. මානව සම්පත් අධ්‍යක්ෂවරයා එම අයදුම්පත යොමු කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කරයි.
දිවුරුම් පෙත්සමක් ඉදිරිපත් කළ ද ඔහුගේ මතය වෙනස් නොවේ.
මේ පිළිබඳ නීතිමය තත්ත්වය විමසා බලමු.
රජයේ සේවයෙහි හෝ පළාත් රාජ්‍ය සේවයෙහි හෝ නියුක්තව සිටින සේවකයෙකුට 1951 අංක
17 දරණ උපත් හා මරණ ලියාපදිංචි කිරීමේ පනතේ ප්‍රතිපාදන වලින් බැහැරව රාජ්‍ය සේවයේ සියළුම කටයුතුවලට බලපවත්වන පරිදි නම සංශෝධනය කළ හැකි ය.
ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියෙකුගේ උපත් හා මරණ ලියාපදිංචි කිරීම සඳහා බල පවත්වන්නේ 1951 අංක 17 දරණ උපත් හා මරණ ලියාපදිංචි කිරීමේ පනතයි. එමෙන්ම 1975 වසරේදී සකස් කරන ලද රෙජිස්ට්‍රාර් ජනරාල්ගේ අත් පොතෙහි උපත් හා මරණ ලියාපදිංචිය සහ සංශෝධනය කිරීමේ කාර්ය පටිපාටිය දක්වා ඇත.
පුරවැසියන්ගේ උප්පැන්න සහතිකයේ නම සංශෝධනය කරන්නේ නම් එය කළ යුත්තේ උප්පැන්න සහතිකයේ 13වන තීරයේ සංශෝධනයක් ලෙස ය.
ඒ සඳහා අනුගමනය කළ යුතු ක්‍රියා පටිපාටිය පනතේ 27 වගන්තියෙහි සහ රෙජිස්ට්‍රාර් ජනරාල්ගේ අත් පොතෙහි X පරිච්ඡේදයේ 4 වන කොටසේ 412 වගන්තියෙහි දැක්වේ.
රාජ්‍ය සේවයේ හෝ පළාත් රාජ්‍ය සේවයෙහි නියුක්තව සිටින රාජ්‍ය නිලධාරියෙකුට නම වෙනස් කිරීමට අවශ්‍ය නම් සිය දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රධානියා ඉදිරිපිට දී නම වෙනස් කිරීම සඳහා නියමිත ආකෘතියෙහි ප්‍රකාශයක් සිදුකිරීමෙන් නම වෙනස් කරගත හැකිය.
එහි විශේෂත්වය නම් උප්පැන්න ලේඛන සටහන විධිමත් ලෙස වෙනත් නොකර ම රජය විසින් සියලුම කටයුතු සඳහා මෙම සංශෝධනය පිළිගනු ලැබීමයි.
ඒ සඳහා පුද්ගලයාගේ උප්පැන්න සහතිකයෙහි නමෙහි කොටසක් තිබීම ද අවශ්‍ය නොවන බව මෙම වගන්ති වලින් පෙනී යයි.
එම ප්‍රකාශය පිටපත් තුනකින් යුතුව සිදුකළ යුතු ය. දෙපාර්තමේන්තු ප්‍රධානියා විසින් නම සංශෝධනය අනුමත කිරීමේ ලිපියක් නිකුත් කරයි.
එම ලිපිය නිලධරයාගේ පෞද්ගලික ලිපි ගොනුවේ මෙන්ම පත්වීම් බලධරයා සතුව ද පිටපතක් තැබිය යුතු ය.
එනම් උප්පැන්න සහතිකය හෝ උප්පැන්න ලියාපදිංචි කිරීමේ සටහන් වෙනස් කිරීමට කිසිසේත් අවශ්‍ය නොමැත.
මෙම සංශෝධිත නාමය නිලධාරියාගේ රාජ්‍ය සේවයේ සියලුම කටයුතු සඳහා මෙන්ම විශ්‍රාම ගැන්වීම සඳහා ද අදාළ වේ. පත්වීම් ලිපියෙහි මුල් නම තිබීමද ඉහත ප්‍රතිපාදනවලට අනුව ගැටලුවක් නොමැත.
මේ සඳහා ප්‍රතිපාදන ඇත්තේ රෙජිස්ට්‍රාර් ජනරාල්ගේ අත්පොතෙහි 327 වගන්තියෙහිය.
ඒ අනුව භාණ්ඩාගාර චක්‍රලේඛයක් ද නිකුත් කර ඇත.
1957 අගෝස්තු 18 දින නිකුත් කරන ලද භාණ්ඩාගාර 394 චක්‍රලේඛය මේ සම්බන්ධයෙන් ආකෘතිය ඉදිරිපත් කරයි.
මේ සඳහා පුද්ගලයකුට විවිධ මත තිබිය හැකි වුව ද නීතිය මගින් එබඳු ප්‍රතිපාදනයක් සලසා ඇත. එම ප්‍රතිපාදන වලංගුව තිබෙනතාක් ඒ අනුව සිය නම සංශෝධනය කරන රජයේ නිලධාරීන්ට කිසිදු නීතිමය ගැටලුවක් රාජ්‍ය සේවය තුළ පැන නොනගී.
විශේෂයෙන්ම විධායක නිලධාරීන්ගේ පුහුණු සැසිවල දී ද මේ පිළිබඳව දැන නොසිටි බව පෙනී ගිය හෙයින් මෙම ලිපිය ලිවීමට සිතිණි.
එමෙන්ම මෙසේ නිසියාකාරව නම වෙනස් කළ නිලධාරිනියන්ට ද නිලධාරිනියන්ට ද කාර්යාල කටයුතු වල දී ඔවුන්ගේ උප්පැන්න සහතිකයෙහි තිබෙන පෙර නම යළිත් ලියන ලෙස ඇතැම් ආයතනවල ද උපදෙස් දෙනු නිරීක්ෂණය කළෙමි.
ඒ මේ පිළිබඳව ඇති නෛතික විධිවිධාන ගැන අවබෝධයකින් තොරවීම නිසාය.
අදාළ චක්‍රලේඛයෙහි ඡායාරූපයක් ද වෙනස් කිරීම සඳහා දෙපාර්තමේන්තු ප්‍රධානියාට යොමු කළ යුතු ආකෘති පත්‍රය ද පහත කොමෙන්ටුවක දක්වා ඇත.
මෙම ලිපිය ප්‍රයෝජනවත් වේ යැයි සිතන්නේ නම් කතෘ අයිතිය සුරකිමින් බෙදා හරිනු මැනවි.

ආචාර්ය රෝෂණී දිසානායක

(C)@Dr.Roshanie.Dissanayake

A day in the life