සමනල වැව.

සමනලවැව වේල්ල යනු ප්‍රාථමික වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ජලවිදුලි බල නිෂ්පාදනය සඳහා භාවිතා කෙරෙන වේල්ලකි.

1992දී අධිකාරිය ලත් සමනලවැව ව්‍යාපෘතිය, රටෙහි දෙවන-විශාලතම ජලවිදුලි ව්‍යාපෘතිය වන අතර, වසරකට ශක්තිය 405 GWh ක් නිෂ්පාදනය කරයි.

එය තනන ලද්දේ ජපානය සහ එක්සත් රාජධානිය වෙතින් ලද මූල්‍ය ආධාර උපයෝගී කොට ගෙනය.

දකුණු ඉවුරේ හටගත් විශාල ජල කාන්දුවක් හේතුවෙන් මෙය ඉමහත් කතාබහට ලක්විය. කාන්දුව පැවතියද, ජව නිෂ්පාදනය සැලසුම් පරිදී දිගටම සිදුකෙරෙන අතර, කාන්දුවෙන් නිකුත් වන ජලය, යටි-ගං ප්‍රදේශයන්හී කෘෂිකර්ම කටයුතු සඳහා ජලාශය විසින් නිකුත් කිරීමට නියමිත ජල ප්‍රමාණයෙන් තුනෙන් දෙකක් සපයයි.

පිහිටීම

සමනලවැව වේල්ල පිහිටා ඇත්තේ උඩ වලවේ ද්‍රෝණියෙහිය. එය තැනුවේ වලවේ ගඟ සහ බෙලිහුල් ඔය එක්‍රැස් වන දෙමෝය පිහිටි, මධ්‍යන්‍ය මුහුදු මට්ටමෙහි සිට 400 මීටර (1,300 ft) උසින් පිහිටි ස්ථානයකය. පිහිටා ඇත්තේ බලන්ගොඩ නගරයට සමීපයෙහි වන අතර අගනුවර වන කොළඹ සිට 160 කිලෝමීටර (99 mi) දුරින් වෙයි.

ව්‍යාපෘති සරියෙහි භූමිය චූර්ණමූලක වෙයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ ජල විදුලි උත්පාදනය සඳහා ප්‍රධාන වශයෙන් භාවිතා වන සමනල වැව ජලාශය මහවැලි ව්‍යාපෘතියෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ දෙවන විශාලතම ජලවිදුලි ව්‍යාපෘතිය වේ.එය වාර්ෂිකව 405 GWh ක් නිෂ්පාදනය කරනු ලැබේ.මෙය උඩ වලව බේසමෙහි පිහිටා ඇති අතර එය වලවේ ගඟ සහ බෙලිහුල් ඔය අතරේ බැදී පවතී.මුහුදු මට්ටමට වඩා මීටර් 400 (අඩි 1,300) උසකින් ඉදිවී ඇත.1986 දී ආරම්භ වුණ මෙම ව්‍යාපෘතිය සඳහා අරමුදල් සම්පාදනය කරනු ලැබුයේ ජපානය සහ එක්සත් රාජධානිය විසිනි.

මහවැලි සහ ලක්ෂපාන ජලාශ මගින් ජල විදුලි  බලශක්ති ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක වීමත් සමග ශ්‍රී ලංකාවේ විදුලි ඉල්ලුම ශීඝ්‍රයෙන් වැඩි විය.ගල් අඟුරු බලාගාරවලින් ඉල්ලුම සපුරාලීමට නොහැකි වනු ඇති බව පැහැදිලි වීමත් සමඟ ශ්‍රී ලංකා රජය තවත් ජල විදුලි බලාගාරයක් ආරම්භ කිරීමට තීරණය කළේය.සර් ඇලෙක්සැන්ඩර් ගිබ් සහ ඔහුගේ සහකරු විසින් මෙම ව්‍යාපෘතිය සැලසුම් සකස් කර ඇති අතර බල්ෆෝර් බීට් මෙහි කොන්ත්‍රාත්කරු විය.

ව්‍යාපෘතියේ ඇස්තමේන්තු මුදල යෙන් මිලියන 60,176 ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කලද කාන්දුවට පාලනය කිරීම සඳහා ගතයුතු පියවරයන් සමඟ ඇස්තමේන්තු ගත මුදල යෙන් මිලියන 74,313 දක්වා වැඩි විය.

සමනල වේල්ලෙ හි උසි මීටර් 110 (අඩි 360) වන අතර දිග මීටර් 530 (අඩි 1,740) ක් වේ.වේල්ලෙ හි පරිමාව ඝන මීටර් 4,500,000 ක් පමණ වේ.මෙම ප්‍රදේශයේ වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිලි මීටර් 2,867 ක් වන අතර ජල පෝෂක ප්‍රදේශය වර්ග කිලෝමීටර් 372 (සැතපුම් 144) ක් පමණ වේ.මෙම වේල්ලෙ හි වාන් දොරටු තුනක් ඇති අතර, එක් එක් දොරටුව මීටර් 14 (අඩි 46) උසින් සහ මීටර් 11 (අඩි 36) ක් පළලින් යුක්ත වේ.මෙම වාන් දොරටු  මගින් තත්පරයට ඝන මීටර් 3,600 ක ජල ප්‍රමාණයක් බැහැර කළ හැකිය.එහි උමඟේ විෂ්කම්භය මීටර් 4.5 (අඩි 15) සහ දිග 5,159 (අඩි 16,926) වේ.

"U" හැඩයෙන් යුත් මෙම ජලාශයේ දළ ගබඩා ධාරිතාව ඝන මීටර් 278,000,000 (වර්ග අඩි 9,8 × 109) වුවද සජීවී ගබඩා ධාරිතාවය ඝන මීටර් 218,000,000 (වර්ග අඩි 7.7 × 109) ක් වේ.ඉතිරි ඝන මීටර් 60,000,000 (අඩි 2,1 × 109) මළ ගබඩාව කි.දකුණු ඉවුරේ ඇති ජල කාන්දුව නිසා ජලාශයේ ජල මට්ටම මීටර් 430 (අඩි 1,410) ක් පමණ පහළ බසී.

විදුලිබලාගාරය ෆ්රැන්සිස් ටර්බයින දෙකකින් සමන්විත වන අතර, මෙම එක් එක් ටර්බයිනය මගින් මෙගාවොට් 62 ක ධාරිතාවකින් යුක්ත වේ.එමගින් වාර්ෂිකව ගිගාවොට් 405 ක් පමණ නිපදවයි.මෙම බලශක්ති පිරිවැය ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය විසින් පාලනය කරනු ලබයි.

ජලාශයේ දකුණු ඉවුරේ මීටර් 300 ක් පමණ වේල්ලට පහළින් ජල කාන්දුවීමක් ඇත.කාන්දු වීම පාලනය සදහා ගන්නා ලද ක්‍රියා මාර්ග දිගින් දිගටම අකාර්යක්ෂම වූ අතර මෙමගින් තත්පරයට ජල ලීටර් 2100 ක් කාන්දු වේ.නමුත් මෙම කාන්දුව බල ශක්ති උත්පාදනය සදහා බල නොපායි.මෙම කාන්දුව දිගින් දිගටම නිරීක්ෂණය කරනු ලබන අතර එය ස්ථායිව පැවතිය හොත් ව්‍යාපෘතිය සදහා තර්ජනයක් සිදු නොවේ.

මෙම ජල ව්‍යාපෘතිය සැලසුම් කරන ලද්දේ තනි ජල විදුලි ව්‍යාපෘතියක් ලෙසිනි.

ගං ඉවුරේ පහළ ප්‍රදේශයේ ඇති වගා බිම් සදහා ජලය සැපයීමට වාරි මාර්ග කට්ටලයක් එනම් "IRV" ඇති නමුත් මෙම ව්‍යාපෘතිය සඳහා අවසර ලබා දීම මගින් වගා කල හැකි අක්කර ප්‍රමාණය අඩු වී ඇත.

A day in the life 

ජීවිතයෙන් දවසක් .