සුබ නත්තලක් .

25.12.2025

බෙලිහුල්ඔය.

සුබ නත්තලක් වේවා !.

ඉතින් ,

ලියුම් ලිවීමේ කලාව අපි අතරින් වියකිලා ගිහිල්ලා. මම ඉතිහාස ගත පෙට්ටගමක් අවුස්සන කොට මේ සුන්දර කලාව කතාවක් වෙලා සිහිපත් වෙන්න පටන් ගත්තා.

දැන් නම් ෂෝරට් ඇන්ඩ් ස්වීට් නැත්නම් ගත්තා ඇන්නා මැරුවා මෝස්තරයෙන් අදහස් හුවමාරු වෙන්නේ.

ලියුම් ලියන කලාවේ ගහ මරා ගත්තෙත් ආදරේ කලෙත් සුන්දර විදියට.

කේන්තියක් පලකරන්න පිටු ගානක් ලියන්න වුනා.අන්තිමට කේන්තිය අවසන් කලේ “ තෙරුවන් සරණයී නැත්නම් ජේසු පිහිටයි “ කියලා.

ආදරේ ගැන කුමණ කතාද ?.

හදත් පායාල බැහැලා යනවා. ගගවල් පෙන පිඩු නංවමින් ගල්පරවල හැපෙමින් ගලා යනවා………..

අද නත්තල් දවස. මම හිතුවා ලියුමක් ලියලාම සුබ පතන්න.

කිතු උපත හා බැදි උත්සවය නත්තල කියලා අපි හදුන්වනවා. අපි දේවාස්ථානයට යන්නේ නැති වුනත් සහෝදරත්වයෙන් කිතුනුවන් හා බැදී සිටියා. ඔයාට මතක ඇති නත්තල් දවසට අපේ ගෙවල් වලත් නත්තල් රසකැවිලි ආහාර පාන ආදියෙන් පිරෙනවා.අසල්වාසින්ගේ ආදරයෙන්.

ක්‍රි.ව1505 -1658 දක්වා අපේ රට පාලනය කලේ පෘතුගීසීන් විසින්.1658 සිට 1796 දක්වා ලන්දේසීන් 1796 සිට 1948 දක්වා ඉංග්‍රීසින්. මොවුන් සියල්ලෝම කතෝලික ආගම ඇදහු ජාතීන්. මොවුන් විසින් ආගමික ප්‍රචාරණයත් කතෝලික ප්‍රජාවක් මෙරට ඇතිකිරීමත් සමග නත්තල අපේ සංස්කෘතිය හා බද්ධ කරනු ලැබුවා.

“නතාල් “ යන වචනය බිදී තහවුරු වී “ නත්තල් “යන වචනය අපේ වහරට එකතු වුනා.

අපි බෞද්ධාගමිකයෝ .,තවත් විවිධ ආගමිකයෝ අපත් සමග ජීවත් වෙනවා.කිතු දහම ගැන අප හදුනා ගන්නේ “ නත්තල් උත්සවයත් සමග“

නත්තල් උත්සවයත් වානිජකරණය වෙලා. කියලා මම කිවුවොත් අපේ අසල්වාසී කිතුණු ඥාතිවරු අපිත් එක්ක උරණ වෙයි කියලත් හිතෙනවා.

ඒත් මම එහෙම ලීවේ අහිතකින් නෙමෙයි.

“නත්තල් සීයා“ කේන්ද්‍රකර ගනිමින් වානිජ ආයාතන කරනු ලබන්නේ අති විශාල ප්‍රචාරණයක්.

ඔබට මේ ලියන (25) අද නත්තල ගෙවී යන දවසේ..අපි සතුටින් ගත කරමින් සිටිනවා.මුහුදු තීරයේ වාසය කරන ධීවර ජනතාව , උතුරේ දකුණේ සහ අගනුවර නත්තල මහා ඉහලින් සමරනවා.

නත්තල සමරන අපේ ඥාතීන් උප සංස්කෘතීන් කිහිපයකට අයත්. එම ප්‍රදේශවල ජීවත්වන බෞද්ධ, හින්දු, මුස්ලිම් සහ විවිධ සංස්කෘතීන්ට සහ ජාතීන්ට අයත් අනෙකුත් අයටද විවිධ උප සංස්කෘතීන් තිබෙනවා. ඔවුන්ද කිතුනු බැතිමතුන් සමඟ නත්තල් සැමරීමට එක්වෙනවා.මේ සම්මිශ්‍රණය සංස්කෘතිය හා මුසුවී තිබෙනවා.

නත්තල් සමයේදී එකිනෙකා අතර තෑගි පිරිනමනවා.සුබ පැතුම් පත් එකිනෙකාට සුබ පතා ගැනීම් , නත්තල් ගස් හදලා ගෙවල් දොරවල් සරසනවා. , නත්තල් කැරොල් ගායනා සහ ඉටිපන්දම් දැල්වීම වැනි විසිතුරු සිරිත් පවත්වනවා.බටහිරයන්ගෙන් මෙරටට පැමිණි මේ සිරිත් ශත වර්ෂ දෙක තුනකට පස්සේ දේශිය සංස්කෘතිය හා මුසුවෙලා.

බෞද්ධ හා හින්දු සාරධර්මවලින් සැදුම්ලත් ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළ ඉතා ප්‍රමුඛස්ථානයක් ගන්නා, කුසල් රැස් කිරීම නිසා අප සන්දර්භය තුළ නොදැනුවත්වම මෙම තෑගි පිරිනැමීම අර්ථවත් වෙලා.

ගස්වැල්වලට ගරු බුහුමන් දක්වන පසුබිමක් තුළ නත්තලේ ජීව ගුණය නියෝජනය කරමින් නත්තල් ගස අර්ථවත් වෙලා.

ඉටිපන්දම් දැල්වීමෙන් මෙය තවත් වැඩි දියුණු වන අතර හින්දු උත්සවය වන දීපාවලි උත්සවය (වචනාර්ථයෙන් ආලෝක පෙළ) සහ බෞද්ධයන්ගේ වෙසක් උත්සවය (බුදුන් වහන්සේගේ උපත, බුද්ධත්වය සහ පිරිනිවන් පෑම සිහිපත් කිරීම) සමඟින් මෙම උත්සවය ආලෝකයේ උත්සවයක් බවට පත් කරලා.

බුද්ධාගමේ ගාථා ගායනා කිරීම සහ හින්දු ආගමේ භජන් ගායනය වැනි චාරිත්‍ර අංග තිබෙන පසුබිමක් තුළ නත්තල් කැරොල් ශ්‍රී ලංකාව තුළ ඉතා ජනප්‍රිය හා අර්ථවත් වී තියෙනවා.

ප්‍රධාන ක්‍රිස්තියානි ප්‍රදේශවල සහ අනෙකුත් නාගරික ප්‍රදේශවල වෙනත් ආගම්වල අයද නත්තල් කැරොල්වලට සම්බන්ධ වීමේ ප්‍රවණතාවක් වර්ධනය වෙමින් තියෙනවා.

සන්දර්භගත වීමේ ක්‍රියාවලිය හරහා නත්තල යන ජනප්‍රිය හා වාණිජකරණය වූ සංස්කෘතියට එහායින්, මෙය ආලෝකයේ සහ ජීවයේ මංගල්‍යයක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාව තුළ මුල් බැස ගෙන ඇති බවයි මම හිතන්නේ.

ඉතින් මම මේ දිග වැඩිවුන ලිපියෙන් අදට ඔබෙන් සමු ගන්නවා.

කිතුණු ඥාතීන්ට ‘ ජේසු පිහිටයි “

තෙරුවන් සරනයි.

මම - මීදුම.

A day in the life

Read More

මහ ගෙදර

බොහෝ පවුල්වල කේන්ද්‍රය උනේ තමන්ගේ "මහගෙදර" ඒත් සමහර පවුල් වල නැත්නම් ගෙවල් වල කේන්ද්‍රය වු මිනිස්සු ඉන්නවා කිව්වොත් පිළිගන්නවද....
ගොඩක් පවුල් වල තියෙනවා අපි නොහිතන කේන්ද්‍රීය ස්ථානයක් ඒක බොහෝවිට පවුලේ කෙනෙක් වෙන්න පුලුවන් නැත්නම් පවුලක් ජීවත්වෙන තැනක් වෙන්න පුලුවන්. සමහර විට ඒ කේන්ද්‍රය බිඳ වැටුනාම සියලු දේ සී සී කඩ යන එක යනවා මයි. මම එහෙම වුන පවුල් සහ මිනිස්සු ඕනතරම් දැකලා තියෙනවා.
සමහර පවුල් වල ගෘහ මූලිකයා තාත්තා කිව්වාට පවුලේ න්‍යෂ්ටිය වෙන්නේ ඔහුම නෙවේ. ගොඩක් ගෙවල්වල මේ කේන්ද්‍රය වෙන්නෙ අම්මා. සමහර පවුල් වල එක්කෝ ලොකු අයියා නැත්නම් නංගී එක්කෝ අක්කා. මේ වගේ විවිධාකාර චරිත ඒ තැනට එනවා.
මේ න්‍යෂ්ටිය සිඳී බිඳී ගිය දාට එක්කෝ නැත්තටම නැතිවු දාට මේ ගොඩක් පවුල් එකාට එකා නැතිව වෙන් වෙලා යනවා.ඒ කියන්නේ පවුලේ බැඳීම ගිලිහිලා යනවා.
ඉස්සර උඩහමුල්ලේ ඩිපෝව ඉස්සරහා වලව්වක හැඩ තල තිබූ ගෙයක් තිබුණා ඒක වලව්වක් නෙවේ ඒත් ඒ පෙනුම තිබුනා කියල මම හිතනවා. පොල්ගස් කිහිපයක් ගේ වටා තිබුනා ඒ පොල්ගස් වටේට මල් පිරුනු ඇඩ්සෝරා මල්ගස් තිබුණා. ඒවා ගානට කප්පාදු කරලා හොඳටම නඩත්තු කරලා තිබුනා.
ඩිපෝව ලඟ අනිවාර්යයෙන්ම බස් එක විනාඩි පහක් වත් නතර කරලා තියෙන නිසා මේ ගෙදර දසුන මම හිතන්නේ හැමෝටම ඉතා ප්‍රිය ජනක සිතිවිලි ගේන්න ඇති.ඒ කාලේ ඒ වගේ ගෙවල් වැඩිපුර දකින්න තිබුනේ නැහැ.ඒ නිසාම ඒ ගෙදර හැමෝටම අයස්කාන්ත දසුනක් වුනා නිසැකයි. තරමක විශාල ඉඩමක් උනත් නිවැසියෝ හැමදාම මිදුල අතුගාලා ගස් කප්පාදුකරලා ලස්සනට තියාගන්න ගොඩක් මහන්සිවුන පාටක් පේන්න තිබුනා.ඒ නිසාම හිතෙනවා ගෙදර ඇතුලත් එහෙමම පිරිසිදුවට පිලිවෙලට තියෙන්න ඇති කියලා.
මම හැමදාම ඉස්කෝලෙ ගියේ ඔය ගේ ඉස්සරහින් අනෙක් පැත්ත බලාගෙන ආවත් ඩිපෝව ඉස්සරහින් යනකොට නොදැනීම බෙල්ල ඒ නිවස දෙසට හැරෙනවා .ඒක හිතාමතා කරන දෙයක් නෙවෙයි.ඒත් ඒ නිවස දැක්කම මොකක්දෝ හිත පිරෙන ගතියක් තිබුනා.
කාලයක් ගිහින් මම නුවර පදිංචියට ගියාට පස්සෙත් මට ඒ ගෙදර මතකයේ තිබුනා. ඒත් දවසක් ඒ ගෙදර ශ්‍රී විභූතියට කනකොකා හැඬවිලා තිබුනා.....
ඇඹුල්දෙණිය හන්දිය තියෙන්නේ උඩහමුල්ලට එක බස් හෝල්ට් එකක් එහායින්.එක්තරා මුස්පේන්තු දවසක අර ගෙදර ආච්චිඅම්මා තමන්ගේ කුඩා මිනිබිරිය ඉස්කෝලෙ රැගෙනයමින් සිටියදී ඇඹුල්දෙණිය හන්දියේදී සිදුවු දරුණු බස්රථ අනතුරකින් ඔවුන් ගිය ත්‍රීවීල් රථය අනතුරට පත්වී එම ස්ථානයේදීම මියගිහින් තිබුනා.ඒක ඒ දවස්වල පුවත්පත් වල සහ ප්‍රවෘත්ති වල පලවුනා.ඒත් පුරුදු විදියටම මිනිස්සුන්ට ඒක අමතකවෙලා ගියා.
එයිනුත් වසරක් විතර යන්න ඇති. දැන් අර ගෙදර වෙනදාට තිබුන ශ්‍රී විභූතිය දකින්න තිබුනේ නෑ.මිදුල අතුගාලා තිබුනේ නෑ ගස් කප්පාදු කරලා තිබුනේ නෑ. මල් ගස් ඒවාට ඕනෑ විදියට ඔහේ හැදිලා තිබුණා.එලියෙන් බැලුවාම තිබුන අපිළිවෙළ බව ඒ නිවස තුල දැන් රජකරනවා ඇතැයි මට සිතුනා. පිට කවරේ බලලා පොත තීරණය කරන්න එපා කියලා සින්දුවෙන් කිව්වට පිටකවර දිහා බලලා පොතේ අන්තර්ගතය හිතාගන්න පුදුවන් කතා බොහෝමයක් අපි අතර තියෙනවා.ඒක තේරුම්ගන්නත් පැසුණු මනසක් තියෙන්නට ඕන.
ඔහොම තව ටික දවසක් යනකොට ඒ ගෙදර ලදරුපාසැලක් පවත්වාගෙන යනවා පෙනුනා.එතකොට තමයි මට හිතුනේ එතන මොකක්හෝ ව්‍යාකූල භාවයක් ඇතිවෙලා ඇති කියලා.මම කිසිදා අනුන්ගේ දේ නොසෙවුවත් මට ඇත්තටම දැනගන්න ඕනකම තිබුනා ඒ නිවැසියන්ට සිදුව ඇති දේ.පස්සේ මම අපේ පරණ මිතුරන් ගෙන් විමසුවා ඒ නිවසේ විස්තර. එතකොට මට දැනගන්න ලැබුනේ මෙන්න මෙහෙම දේවල්.
ඒ මරණ දෙකෙන් පසු පවුලේ සමගිය ක්‍රම ක්‍රමයෙන් වියැකී ගියාලු. ඒ ගෙදර පුතා රෝගාබාධයකින් රෝද පුටුවට උනාලු.ඒ මදිවාට ඔහුගේ පවුල් ජීවිතය ද අවුල්වී වෙන්වී ගියාලු දේපොල පිලිබඳව ආරවුලක් ඇතිවී ඒ ඉඩම කොටස් කර විකුණුවා ලු....
මම ඔය ලූ...ලූ...කියලා ලිව්වේ මට අනෙක් අය කියපු කරුණු නිසා.මොකද ස්ථිරවම මට එහෙමයි කියලා කියන්න පුදුවන් මම ටක්කෙටම දන්නා කරුනු නම් පමණයි.වෙන අය පැවසූ දේවල් නිසා මට ඒවා හරියටම එහෙමයි කියලා කියන්න බැහැ. ඒත් බහුතරයක් ඒ පැත්තේ පැරැන්නන් කීවේ ඔන්න ඔයවගේ කතාවක්.
ඒත් ඇත්තටම වසරක් දෙකක් යන්නත් මත්තෙන් ඒ ඉඩම කට්ටි කරලා වටේට බිල්ඩින් ගොඩනැගෙමින් තිබුනා මේ වනවිට මම ඔය කියපු ලස්සන මිදුල සහිත ඉඩම සහ ගේ හුදෙක් මතකයක් පමණක් වෙලා ඉවරයි. ඒත් තවමත් උඩහමුල්ල ඩිපෝව ලඟින් යනකොට මට ඒ පැත්ත බැලෙනවා නිරායාසයෙන්....තට්ටු පිට තට්ටු ගැසූ බිල්ඩින් හා කාර්යබහුල වටපිටාව ට යටින් මට බිල්ඩින් අතරින් ඇති චූටි ඉඩෙන් පේනවා අර පැරණි ගේ....හරියටම ගෙදරින් එලියට එන්නට වරම් නැති අයෙක් ආයාසයෙන් කවුළුවෙන් බලාගෙන ඉන්නවා වගේ.
දැන් ඒ ගේ හැමෝටම අමතකවෙලා ගිහිල්ලා.සමහරවිට තව ටික කාලෙකින් ඒ පැරණි ගෙදර බිමට සමතලා කොට අලුත් නිවසක් ඒ මතින් ඉදිවේවි. ඒ ඉඩමේ අලුත් අයිතිකාරයෝ දන්නෙවත් නැතිවේවි ඒ ඉතිහාසය. මං හිතන්නේ ගොඩක් මහගෙවල් වලට වෙලා තියෙන්නේ මේන් මේක තමයි. අපි ආසාවෙන් හදාගන්නා ගෙවල් දොරවල් වලටත් කවදාහරි වෙන්නේ මෙන්න මේක තමයි.ඒක ලොකු ඛේදවාචකයක් උනත් ඒක තමයි යථාර්ථය.අස්ථිර ලෝකයේ කිසිම දෙයක් ඉස්ථීර නැහැ.
මට හිතෙන්නේ ඒ ගෙදර සතුට සාමය අර ආච්චිඅම්මා සහ මිනිපිරියගේ මරණයන් එක්කම වැලලිලා යන්න ඇති. සමහරවිට ඒ නිවසේ න්‍යෂ්ටිය වන්නට ඇත්තේ එක්කෝ ඒ ආච්චිඅම්මා වෙන්න ඇති එක්කෝ ඒ කුඩා දියණිය වෙන්න ඇති. ඔවුන්ගේ අහිමිවීමත් එක්කම ඒ පවුල් බිඳවැටෙන්න ඇති.කොච්චර කිව්වත් සමහර මිනිස්සු සමහර දේවල් වලින් කඩා වැටෙනවා. ඒක නිසාම තමයි මම හැමදාම කියන්නේ ශාරීරිකව දුර්වල වුනත් මනසින් කඩාවැටෙන්න එපා කියලා
මනස කඩාවැටුනොත් තමන්ගේ පරිහානිය පටන්ගන්නේ එතනින්.එහෙම මිනිස්සුන්ව ආයේ නැගිට්ටවගන්න එක ඉතාම අමාරුයි. ඔවුන්ටම හිතිලා නැගිට්ටොත් විනා මනසින් කඩාවැටුන මිනිස්සුන්ව නගාසිටුවන්නට බැහැ.ඒ වගේම අධ්‍යාත්මිකව ශක්තිමත් මිනිස්සු ලේසියට වට්ටන්නත් බැහැ.
මේ මම පෞද්ගලිකවම ලබපු අත්දැකීමක්.ඔයවගේ අධි සංවේදී සිද්ධි ගොඩක් මගේ හිතේ තියෙනවා. ඒ දේවල් වලින් මම ගොඩාක් දේවල් ඉගෙනගන්නවා. මට හිතෙන මම දකින ජීවිතයේ අනිත්‍ය බව ඔබ සමග බෙදාගන්නවා. දැනුම ස්වයංජාතයි තනියම අවබෝධකරගන්න හැමදේම අධ්‍යාත්මිකව ඔබව යම් තලයකට ගේනවා.
අපි කිසිම දේකට ඇලී ගැලී ඉන්න ඕනෑ නැහැ.මොකද අපි ආසාවෙන් රකින ගෙයක් දොරක් වේවා බැඳීමක් වේවා කැඩී බිඳී සුනුවිසුනු වෙන්න යන්නේ තත්පරයයි.අනික අපි ආදරයෙන් රකින ඒවා වල වටිනාකම ඔක්කොම අපෙන් පස්සේ අහෝසිවෙලා යනවා.
ඒ නිසා ඇලී ගැලී රැකියයුතුයි කියලා කිසිම දෙයක් මේ ලෝකේ නෑ.

#චතුරිකා_අනුරාධා
ප.ලි.- මේ ඒ ගෙදර නෙවෙයි ඒත් ඊට බෙහෙවින් සමාන එකක් වෙනසකට තියෙන්නේ මම කියන ගෙදර මිදුලේ හරියට මල් ගස් තිබුනා එච්චරයි.

A day in the life

Read More

කුසගින්නේ ආශ්චර්යය:

කුසගින්නේ ආශ්චර්යය: 

නිරාහාරව සිටීමෙන් සිරුර අලුත්වැඩියා කරන ඔටෝෆජි (Autophagy) විද්‍යාව

වර්ෂ 2016 දී වෛද්‍ය විද්‍යාව සඳහා වූ නොබෙල් ත්‍යාගය ජපන් ජාතික විද්‍යාඥ යොෂිනොරි ඕසුමි (Yoshinori Ohsumi) වෙත පිරිනැමීමත් සමඟ ලෝකයේ බොහෝ දෙනාගේ අවධානය යොමු වූයේ අප මෙතෙක් නොසිතූ අන්දමේ විස්මිත සොයාගැනීමක් වෙතය. එනම් අපගේ ශරීරයට තනිවම සුව වීමේ සහ අලුත්වැඩියා වීමේ පුදුමාකාර හැකියාවක් පවතින බවත්, එම ක්‍රියාවලිය සක්‍රීය කිරීම සඳහා ප්‍රධානතම යතුර වන්නේ අප ගන්නා ආහාර ප්‍රමාණය සීමා කිරීම හෝ යම් කාලසීමාවක් නිරාහාරව සිටීම බවත්ය.

මෙම ක්‍රියාවලිය විද්‍යාත්මකව හඳුන්වනු ලබන්නේ 'ඔටෝෆජි' (Autophagy) යනුවෙනි. ග්‍රීක භාෂාවෙන් බිඳී ආ මෙම වචනයේ සරල අර්ථය වන්නේ 'තමන් විසින්ම තමන්ව අනුභව කිරීම' යන්නයි. මෙය බැලූ බැල්මට බියකරු බවක් පෙනුනද, සත්‍ය වශයෙන්ම මෙය ශරීරය තුළ සිදුවන ඉතා හිතකර ස්වභාවික ප්‍රතිචක්‍රීකරණ ක්‍රියාවලියකි.

අප දිනපතා ආහාර ගන්නා විට ශරීරය නිරන්තරයෙන්ම කාර්යබහුල වන්නේ එම ආහාර දිරවීමට සහ ඒවායේ පෝෂ්‍ය පදාර්ථ බෙදා හැරීමටයි. නමුත් අප යම් කාල පරාසයක්, උදාහරණයක් ලෙස පැය 12කට හෝ 16කට වඩා කාලයක් නිරාහාරව සිටින විට ශරීරයට පිටතින් ශක්තිය ලැබීම නතර වේ. මෙවැනි අවස්ථාවක ජීවත් වීම සඳහා ශක්තිය සොයා ගැනීමට ශරීරය තම අභ්‍යන්තරය දෙසට හැරේ. එහිදී සෛල තුළ එකතු වී ඇති අක්‍රිය වූ ප්‍රෝටීන කැබලි, හානි වූ සෛල කොටස්, වෛරස හෝ බැක්ටීරියා වැනි විෂ ද්‍රව්‍ය එක්රැස් කර ඒවා බිඳ දමා ශක්තිය බවට පත් කරගැනීම ආරම්භ කරයි. 

මෙය හරියටම නිවසක් පිරිසිදු කිරීමට සමාන ක්‍රියාවලියකි. නිවසේ ඇති අනවශ්‍ය කුණු කසළ ඉවත් කර ඒවා ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කර නැවත ප්‍රයෝජනයට ගැනීමක් මෙහිදී සෛලීය මට්ටමෙන් සිදුවේ.
මෙම ඔටෝෆජි ක්‍රියාවලිය ක්‍රියාත්මක වීමත් සමඟ සිරුර තුළ දැවැන්ත සුව කිරීමේ මෙහෙයුමක් දියත් වේ. මෙහි ඇති ප්‍රධානතම වාසියක් වන්නේ වයසට යෑමේ ක්‍රියාවලිය පමා කිරීමයි. කාලයත් සමඟ අපගේ සෛල තුළ කුණු කසළ එකතු වීම නිසා සෛල දුර්වල වී සම රැලි වැටීම සහ අවයව දුර්වල වීම සිදුවේ. නමුත් උපවාසය මගින් මෙම අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කරන නිසා සෛල අලුත් වී තරුණ බව රැක ගැනීමට විශාල පිටිවහලක් ලැබේ. 

එමෙන්ම මොළය ආශ්‍රිතව හටගන්නා ඇල්සයිමර් සහ පාකින්සන් වැනි රෝගවලට හේතු වන විෂ සහිත ප්‍රෝටීන තැන්පතු ඉවත් කිරීමට ද මෙම ක්‍රියාවලිය උපකාරී වන බව පර්යේෂණ මගින් තහවුරු කර ඇත. එනම් නිරාහාරව සිටීම හුදෙක් බර අඩු කරගැනීමට පමණක් නොව මොළයේ සෞඛ්‍යයටද එකසේ වැදගත් වේ.

තවද අපගේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ශක්තිමත් කිරීමටද මෙය ඉවහල් වේ. සෛලයක් තුළ යම් විෂබීජයක් හෝ වෛරසයක් ඇත්නම් ඔටෝෆජි ක්‍රියාවලිය මගින් එය විනාශ කර දැමීම සිදු කරයි. එමෙන්ම පිළිකා සෛල ඇතිවීමේ අවදානම අඩු කිරීමටද මෙය දායක විය හැකි බව විද්‍යාඥයින් පෙන්වා දෙයි. ශරීරයේ ඇති ප්‍රදාහය (Inflammation) හෙවත් අනවශ්‍ය ඉදිමීම් සහ වේදනා තත්වයන් පාලනය කිරීමටද මෙම විවේක කාලය ශරීරයට වැදගත් වේ. නිරන්තරයෙන් ආහාර ගැනීම නිසා ඉන්සියුලින් හෝමෝනය ඉහළ මට්ටමක පැවතීම දියවැඩියාව වැනි රෝගවලට අත වැනීමකි. නමුත් වරින් වර සිදු කරන උපවාසය මගින් රුධිරයේ සීනි මට්ටම පාලනය කර ඉන්සියුලින් සංවේදීතාව වැඩි දියුණු කරයි.

කෙසේ වෙතත් මෙම ක්‍රියාවලිය පිළිබඳව අද සමාජයේ ඇත්තේ වැරදි අවබෝධයකි. බොහෝ දෙනා සිතන්නේ නිරාහාරව සිටීම යනු ශරීරයට දෙන දඬුවමක් බවයි. නමුත් යොෂිනොරි ඕසුමිගේ සොයාගැනීම අපට උගන්වන්නේ කුසගින්න යනු ඖෂධයක් බවයි. මෙය වර්තමානයේ 'අන්තර්වාර උපවාසය' (Intermittent Fasting) ලෙස ප්‍රචලිත වී ඇත. නමුත් මෙය සිදු කළ යුත්තේ නිසි අවබෝධයකින් යුතුවය. සීමාව ඉක්මවා දින ගණන් නිරාහාරව සිටීම ශරීරයට අහිතකර විය හැකි අතර, නිශ්චිත පැය ගණනක් ආහාර ගැනීමෙන් වැළකී සිටීම වඩාත් ප්‍රතිඵලදායක ක්‍රමයයි. විශේෂයෙන්ම රාත්‍රී ආහාරය වේලාසනින් ගෙන පසුදා උදෑසන ආහාරය තරමක් ප්‍රමාද කිරීමෙන් ඉතා පහසුවෙන් මෙම පැය 16ක පමණ පරාසය ලබා ගත හැක.

අවසාන වශයෙන් කිව හැක්කේ, නවීන විද්‍යාව විසින් සොයාගත් මෙම 'ඔටෝෆජි' සංකල්පය අපගේ පෞරාණික ආගමික හා සංස්කෘතික උපවාස ක්‍රමවල විද්‍යාත්මක පසුබිම මැනවින් තහවුරු කරන බවයි. අප ආහාර ගන්නා වේලාවන් සහ රටාවන් වෙනස් කිරීම වැනි සරල ජීවන රටා වෙනසක් මගින් මිල අධික ඖෂධවලින් ලබාගත නොහැකි සෞඛ්‍ය සම්පන්න බවක් ලබා ගැනීමට අපට හැකියාව ඇත. එබැවින් වරින් වර ශරීරයට විවේකයක් ලබා දී ස්වයං-සුවකිරීමේ ක්‍රියාවලියට ඉඩ දීම දීර්ඝායුෂ ලැබීමට ඇති හොඳම මාර්ගයකි.
#Autophagy #YoshinoriOhsumi #NobelPrize #IntermittentFasting #CellularRepair #HealthyLiving #ScienceFacts #Longevity #Wellness #Biology

- Vishwa Karma - විශ්ව කර්ම 

A day in the life

Read More

ජීවිතයේ පළමු හුස්ම

නිදහස් වීමෙන් දින තුනකට පසුවත්, කඳවුර තවමත් මරණය සහ සුවය ලැබීම අතර අත්හිටුවන ලද ස්ථානයක් විය. වරක් දුක් වේදනා වලින් පිරී තිබූ ලී බැරැක්ක දැන් විවෘතව තිබූ අතර, ඒවායේ දොරවල් තවදුරටත් බාධක නොව ඇතුළත සිදු වූ දේට නිහඬ සාක්ෂිකරුවෝ වූහ. දිරාපත්වීමේ සුවඳ තවමත් මැකී ගොස් නොතිබුණි; එය බිමට, බිත්තිවලට, මිදුල හරහා ඇවිද ගිය සෑම පුද්ගලයෙකුගේම ඇඳුම්වලට ඇලී තිබුණි. නමුත් ඊට ඉහළින් නැඟී ආවේ නව සුවඳක්, පැවැත්ම සංකේතවත් කළ එකක්: ඇමරිකානු ක්ෂේත්‍ර මුළුතැන්ගෙයි ලෝහ භාජනවල තැම්බූ තුනී එළවළු සුප් හොද්ද.

සති හෝ මාස ගණනක් හිරු එළියට පා තැබුවේ නැති බොහෝ දෙනෙක්, දිවි ගලවා ගත් අය, සැඟවී සිටීමෙන් සෙමෙන් පිටතට පැමිණෙමින් සිටියහ. ඔවුන්ගේ ශරීර බිඳෙනසුලු වූ අතර, සුදුමැලි සමෙන් ඔතා ඇති ඇටසැකිලි රාමු බවට පත් වූ නමුත්, ඔවුන්ගේ චලනය - කොතරම් දුර්වල වුවත් - නිහඬ විරෝධයක් ගෙන ගියේය. වෛද්‍යවරු අසාමාන්‍ය මෘදුකමකින් ඔවුන්ට මඟ පෙන්වූහ, ඔවුන්ගේ දෑත්වලට ආධාර කරමින්, ජලය ලබා දෙමින්, මෙම සිරකරුවන් වසර ගණනාවක් තිස්සේ දැන සිටි කෲරත්වයට වඩා තියුණු ලෙස වෙනස් වූ සන්සුන් ස්වරවලින් කතා කළහ.

කඳවුර පුරා වෛද්‍ය කණ්ඩායම් ගමන් කරමින්, සෑම විස්තරයක්ම ලේඛනගත කළහ: ආසාදන, විවෘත තුවාල, මන්දපෝෂණය, හිම කැට, බලහත්කාරයෙන් වැඩ කිරීමෙන් ඇති වූ තුවාල. ඔවුන් ලියූ සෑම සටහනක් සමඟම ඔවුන්ගේ මුහුණු තද විය. වඩාත්ම පළපුරුදු සොල්දාදුවන් පවා සන්සුන්ව සිටීමට අරගල කළහ; කඳවුරේ යථාර්ථය පුහුණුව ඔවුන් සූදානම් කළ ඕනෑම දෙයකට වඩා වැඩි විය.

සමහර දිවි ගලවා ගත් අය කතා කිරීමට තරම් දුර්වල වූ නමුත් ඔවුන්ගේ ඇස් අවදියෙන් සිටියහ. ඇමරිකානු සොල්දාදුවන්ගේ නුහුරු රිද්මයන් ඔවුන් බලා සිටියහ - ඔවුන් ටින් කෝප්ප පසු කරන ආකාරය, සලාක පැකට් විවෘත කරන ආකාරය, ඔවුන් කෑ ගසන්නේ නැතිව ඇවිද යන ආකාරය. සෑම ශබ්දයක්ම බියෙන් උපන් සහජ බුද්ධියෙන් විශ්ලේෂණය කරන ලදී. සෙමින්, ඉතා සෙමින්, අනතුර පහව ගොස් ඇති බව ඔවුන්ට වැටහෙන්නට පටන් ගත්තේය.

බැරැක්කයක් අසල, වෛද්‍යවරයෙක් ලී සේදුම් බේසමක් අසල දණ ගසා, විෂබීජහරණය කළ ජලයෙන් ආසාදන පිරිසිදු කරන ආකාරය නිරූපණය කළේය - සිරකරුවන් වසර ගණනාවක් තිස්සේ දැක නොතිබූ දෙයක්. වෙහෙසට පත්ව වෙව්ලන මිනිසුන් පිරිසක් ඔහුගේ චලනයන් පිටපත් කළහ. ඔවුන්ගේ ඇටකටු ඔවුන්ගේ සමට තියුණු ලෙස තද කළ නමුත් ඔවුන්ගේ අධිෂ්ඨානය නොවරදින සුළු විය. සේදීම, වියළීම හෝ පිරිසිදු රෙද්දක් අල්ලා ගැනීමේ සෑම ක්‍රියාවක්ම ඔවුන්ගේ මනුෂ්‍යත්වයේ කුඩා කැබැල්ලක් නැවත ලබා ගැනීමක් මෙන් දැනුනි.

ජර්මානු භාෂාව පිළිබඳ සීමිත දැනුමක් ඇති තරුණ ඇමරිකානු සොල්දාදුවෙක් අත්‍යවශ්‍ය උපදෙස් පරිවර්තනය කරමින් අසල සිටගෙන සිටියේය:

“සෙමින් බොන්න... කරකැවිල්ල දැනෙනවා නම් නිදාගන්න... අපි ඔබව දාලා යන්නේ නැහැ.”

ඔහුගේ උච්චාරණය බර විය, ඔහුගේ ව්‍යාකරණ අසම්පූර්ණ විය, නමුත් පණිවිඩය තේරුම් ගන්නා ලදී. දිවි ගලවා ගත් එක් අයෙක් ඔහුගේ මුහුණට දෑත් තද කර නිහඬව සෙලවීය. කඳුළු ආවේ නැත; කුසගින්න ඔහුගෙන් එය පවා උදුරා ගෙන තිබුණි.

සවස් වන විට, කඳවුරේ වාතාවරණය වෙනස් විය. ජීවිතයේ සෑම තත්පරයක්ම පාලනය කළ රළු විධානයන් අතුරුදහන් විය. ඒ වෙනුවට, වෛද්‍යවරුන්ගේ මෘදු හඬවල් වාතය හරහා ගලා ගියේය. අතින් අතට මාරු වන විට ආපනශාලා මෘදු ලෙස නාද විය. ඈතට, හමුදා වාහනවල ස්ථාවර ඝෝෂාව සංඥා කළේ උපකාරය දිගටම පැමිණෙන බවයි.

වසර ගණනාවකට පසු පළමු වතාවට, බිඳෙනසුලු නමුත් සැබෑ උණුසුමක් මෙන් ඔවුන් මත රැඳී සිටින ආරක්ෂාව පිළිබඳ හැඟීමක් සිරකරුවන්ට දැනුනි. තවමත් සුව වී නොතිබුණි - තුවාල ඉතා ගැඹුරු විය - 

නමුත් එය නැවතත් ජීවිතයේ පළමු හුස්ම ගෙන තිබුණි.

PABASARA KARUNARATHNA

day in the life

Read More

දොඹකරයකින් මම ඔසවමි මල් රේණූ .

බේරේ වැවට ඉඳහිට දේදුනු වැටුණී

කාවයියෙකුට නොදැනි ම ටොපියක් ගිලුණී

ලෙන්දොර බිඳින හඬ හිත පතුලෙන් ඇසුණී

දුන්හිඳ ඇල්ල මගෙ පෙනහැල්ලට වැටුණී

කුර ගා පැමිණි දුර ගව් සිය ගව් බැවිනී

මිරිකී තැලෙන දිවිය ම ඉමිහිර පිරුණී

මිල්ටන් පෙරේරා අසමින් සැළලිහිණී

කඩුගන්නාව වැඳගෙන ආපහු හැරුණී

දුම්බර පුසුඹ විඳ විඳ මා දළඹු සිත

පෙම්බර පිලා අවධිය තුළ වැතිර ඇත

සෙංකඩගල ම සිඹිනා මීදුමක තෙත

මින්දද සමඟ මා ගෙන යයි කවිය වෙත

හද විල කලතමින් හද පතුලට පීනූ

තවමත් ම'හද කළඹන සුන්දර ගෑනූ

සිහියට නැඟෙන කල ඒ විලිබර මූණූ

දොඹකරයකින් මම ඔසවමි මල් රේණූ

🙏🙏 කුමාර හෙට්ටිආරච්චි .

A day in the life

Read More

ලොව භයානකම ජලාශය .

වර්ග කිලෝමීටර් 6.5 ක වපසරියක පැතිරුණු ,මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 640 - 703 අතර උසකින් යුක්ත, ඝන මීටර මිලියන 174 ක ජල ධාරිතාවක් සහිත පූර්ණ වශයෙන් කළු ගල් අතුරා සකස් කළ උස මීටර් 15 ක් සහ පළල මීටර 14 බැගින් වන සහ එක් වාන්දොරටුවකින් තත්පරයට ජලය ඝන මීටර් 1850 බැගින් මුදා හැරිය හැකි වාන් දොරටු තුනක් සහිත උස මීටර් 87ක් දිග මීටර් 600 ක් සහ මුදුනත පළල මීටර් 10කින් සමන්විත වූ වේල්ලක් ද සහිතව වර්ග කිලෝමීටර් 544 ක ජල පෝෂක ප්‍රදේශයකින් සමන්විත මෙම ජලාශය විවෘත කරන ලද්දේ 1985 වසරේදීය .

කොත්මලා ඔය මහවැලි ගඟට එක්වීමට කිලෝමීටර් 6.6 කට පෙර තිස්පනේ සහ කඩදොර කඳු වැටි දෙක මැදින් මෙම වේල්ල ඉදිකොට සාදන ලද මෙම “ලොව භයානකම” ජලාශය ශ්‍රී ලංකාවේ කඩිනම් මහවැලි සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය යටතේ ඉදිකළ පළමුවන ව්‍යාපෘතිය වන කොත්මලේ ගාමිණී දිසානායක ජලාශයයි.

මෙම ජලාශයේ ඉදිකිරීමේ ප්‍රධාන අරමුණවූයේ ජල විදුලිය නිපදවීමයි. ඊට අමතරව ගම්පොළ ප්‍රදේශයේ ගංවතුර පාලනය කිරීමද මෙහි එක් අරමුණක් විය.

නමුත් මෙය ඉදිකර වසර හතළිහකට පසු එය ලොව ඉදිකළ භයානකම ජලාශය බවට අදාල බලධාරීන් ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරයාට පවසන ප්‍රකාශයෙන් තහවුරු වේ.

ඕනෑම ජලාශයක් ජලය පිරවීමේදී පැය 24 පුරාවට සෑම දිනකම එම ජලාශය භාර ඉංජිනේරුවන් ඇතුළු නිලධාරින් ජලාශයේ රඳවා ගන්නා ජලය ප්‍රමාණය නිශ්චිතව පාලනය කිරීමට සහ ජලාශයේ ආරක්ෂාවට වගකිය යුතුවේ. එසේම ගං වතුර පාලනය කිරීම සහ මුදා හරින ජලයෙන් ජලාශයෙන් පහළ පුද්ගලයන්ගේ ජීවිත සහ දේපල ආරක්ෂා කිරීමේ අවධානීය යුතුකමක් පවතී.

නමුත් පසුගිය නොවැම්බර් මස 27 වන දින සවස හදිසියේ මෙම ජලාශයේ වාන් දොරටු විවෘත කිරීම නිසා අති විශාල ජල ප්‍රමාණයක් එකවර මහවැලි ගඟට එකතු වීමෙන් ගම්පොල ප්‍රදේශයට “මිරිදිය සුනාමියක්” (freshwater tsunami) ඇතිවීම නිසා විශාල ජීවිත සහ දේපල හානියක් සිදුවිය.එකවරම පැමිණි මීටර් දහයක් පමණ උස ජල කඳක් හේතුවෙන් ජීවිත බේරා ගැනීමට ළඟපාත නිවාස වල ඉහළම තිබූ තුන්වෙනි තට්ටුවලට පවා ගිය පිරිස් යට කරගෙන ජල කඳ ගලා ගියේ ඔවුන්ගේ ජීවිතත් ප්‍රකෝටි ගණන් දේපලත් ඒ සමග රැගෙන යමිනි.මෙය කිසිසේන ස්වභාවික විපතක් සැලකිය යුතු නොවේ. ගං වතුර පාලනය කිරීමත් අරමුණු කර කරගත් කොත්මලේ ජලාශයෙන් මේ තරම් විනාශයක් සිදුවූයේ කෙසේද ?

ජනාධිපතිවරයාගේ විමසීමට පිළිතුරු දුන් අදාල ජලාශය භාර නිලධාරින් ඉතා සැහැල්ලුවෙන් ප්‍රකාශ කළේ විශාල ජල කඳක් එකවර පැමිණි නිසා වේල්ල බේරාගැනීමේ අදහසින් තමන් ක්ෂණිකව වාන් දොරටු විවෘත කළ බවයි. එම වාන් දොරටු විවෘත කිරීම තුළ අති විශාල ජල ප්‍රමාණයක් එකවර මුදාහැරීම නිසා පහත ප්‍රදේශවල ක්ෂණික අධි ගංවතුර තත්ත්වයක් ඇතිවීම නිසා මිනිස් ජීවිත සහ දේපළ විනාශ වන බව හොඳාකාරව දනිමින් මෙලෙස වාන් දොරටු හැර දැමීම ඔවුන් සිදුකර ඇත.

එම නිලධාරියා ප්‍රකාශ කරන පරිදි නොවැම්බර් මස 27වන දිනන රාත්‍රියේ ඔවුන් ක්ෂණිකව ජලය මුදා හැර ඇත්තේ කිසිදු පූර්ව දැනුම් දීමක් සහ ජලයට යට විය හැකි ප්‍රදේශවල පුද්ගලයන් ඉවත් කිරීමකින් තොරවයි.ජලය මුදා හැරීමට පෙර එදින සයිරන් සංඥා නාදයක් ලබාදීමද සිදුකර නොමැත. විශාල ජල ප්‍රමාණයක් එකවර මුදාහැර ඉන්පසු වාන් දොරටු වසා දැමීමට කටයුතු කර ඇත.නැවත පසුදා සුළු වෙලාවකට වාන්දොරටු විවෘත කිරීමේදී ඊට විනාඩි දහයකට පෙර සයුරන් නලාව නාද කළ බවත් එය නාද කරන්නේ ගඟ පහළ “මාළු ඇල්ලීම, ගඟ බැලීම “ වැනි කටයුතු වල යෙදෙන පුද්ගලයන්ට ඉවත්වීමට බවත් එය ඔවුන්ගේ උපදේශන අත්පොත් වල ලබා දී ඇති උපදෙසක් බවත් ඔහු ප්‍රකාශ කරයි. නමුත් පෙර දින රාත්‍රියේ වාන් දොරටු විවෘත කිරීමේදී එලෙස සංඥාවක් නොලැබූ එම නාදය වේල්ල කඩා වැටීමේ අනතුරු සංඥාවක් ලෙස සැලකූ බොහෝ දෙනා මරණ බයට පත්ව හිස් ලු ලූ දිව යන ලදී.

ජනාධිපතිවරයා විමසුවේ වාන් දොරටු විවෘත කිරීමට සිදුවන බව පැය භාගෙකට පැයකට වගේ කලින් දැන ගැනීමේ හැකියාවක් නැද්ද ? යන්නයි.

මෙයට පිළිතුරු දෙන නිලධාරියා එලෙස හැකියාවක් නොමැති බව ප්‍රකාශ කරයි.

මේක තමා ඉතාම භයානක තත්වය.

මේක තමයි මේ වේල්ල ලොව භයානක තම ජලාශ වේල්ල බවට පත්වීමට හේතුව.

මේ අනුව ඉදිරියේදීත් මෙවන් තත්ත්වයක් ඇතිවන සෑම විටකදීම අනිවාර්යයෙන්ම ගම්පොළ ප්‍රදේශයේ ජීවිත සහ දේපොළ අති විශාල ප්‍රමාණයක් හානිවීමත් එතනින් පහළ මහවැලි ගඟ ආශ්‍රිතව අධිගංවතුර තත්ත්වයක් ඇතිවීමත් වළක්වා ගැනීමේ හැකියාවක් නොමැත. විනාඩි දහයකින් පුද්ගලයන්ට තමන් ඉන්න තැනින් ආරක්ෂිත ස්ථානයකට යෑමට නම්” එර්දියෙන් “ ගමන් කිරීම හැර වෙනත් විකල්පයක් නොමැති බව පැහැදිලිය.

තත්ත්වය එසේ නම් මෙම ජලාශය මෙගාවොට් 201 ක ජල විදුලියක් නිපදවුවද එමගින් සිදු විය හැකි ජීවිත සහ දේපළ හානි සලකා බැලූ විට මේ “භයානක ජලාශය” වහාම ඉවත් කිරීමට කටයුතු කළ යුතුව ඇත

.https://www.facebook.com/share/v/16oVPhUsEj/

නමුත් මේ නිලධාරින් පවසන්නේ ඇත්තද ?

ඔහු පවසන පරිදි නොවැම්බර් 27 වැනි දින තත්පරයට ඝන මීටර් 2720 ක වේගයෙන් ලැබුණ බව ගණනය කළ හැකිව තිබුණා නම් ආසන්න වශයෙන් සම්පූර්ණයෙන් පිරීමට ගතවන කාලය පහසුවෙන්ම ගණනය කළ හැකිව තිබුණි.උදාහරණයක් ලෙස වර්ෂාව පටන්ගෙන ජලාශයට ජලය ලැබෙන විට ජලාශයෙන් 85% ක් පිරී තිබුණේ නම් ඉහත සඳහන් වේගයෙන් ජලාශයට ජලය එකතු වී පිටාර මට්ටමට පැමිණීමට නම් ජල විදුලිය සඳහා ජලය මුදා හැරීමක් හෝ වාන් දොරටු වලින් ජලය මුදා හැරීමක් හෝ සිදු නොකර ඇති විට ඒ සඳහා ආසන්න වශයෙන් පැය 2 යි විනාඩි 40 ක් ගතවේ. එසේම ජලය මීටරයක් උසට පිරීම සඳහා විනාඩි 40 ක් ගතවේ. එක් වාන් දොරටුවක් 25% විවෘත කර ඇති විට මේ සඳහා ආසන්න වශයෙන් පැය 3යි විනාඩි 15ක් ගතවන අතර වාන් දොරටු දෙකක් 25% බැගින් විවෘත කර ඇති විට ඒ සඳහා පැය 4 ක් ද වාන් දොරටු තුනක් 25% බැගින් විවෘත කොට තැබුවේ නම් ඒ සඳහා පැය 5යි විනාඩි 30ක් ගත වනු ඇත.

එසේ නම් මෙම ඉංජිනේරුවන්ට පූර්වයෙන් මෙම තත්ත්වය ගණනය කර ගත නොහැකි වූයේ ඇයි ? එය සම්පූර්ණයෙන්ම ඔවුන්ගේ නොසලකිල්ල නිසා වූවක් නොවේද ? ජලාශයේ ජලය වාන් මට්ටමට ළඟා වූ විට දුවගෙන ගොස් වාන් දොරටු සියල්ල විවෘත කොට දමා” මිරිදිය සුනාමි” තත්ත්වයක් ඇති කිරීම සම්පූර්ණයෙන්ම .ස්වභාවික ක්‍රියාවක් නොව පුද්ගල ක්‍රියාවක් බව ඉතා පැහැදිලිය.ජලය මුදා හැරීම පියවර වශයෙන් සිදුකළ බවට ඔහු කළ ප්‍රකාශය සත්‍යයක් බව විශ්වාස කළ නොහැක

ගම්පොළ ප්‍රදේශයේ පුද්ගලයන් ප්‍රකාශ කරන්නේ එකවර අති විශාල වතුර කඳක් පැමිණි බවයි. පියවරෙන් පියවර ජලය මුදා හැරී නම් එලෙස සිදුවිය නොහැක වේල්ල නොතිබුනෙ නම් ඔහු කියන පරිදි කොත්මලා ඔයට ලැබෙන්නේ තත්පරයට ඝණ මීටර් 2720 ක ජල ප්‍රමාණය ඒ ආකාරයටම මහවැලි ගඟට එකතු වුවත් මෙතරම් විනාශයක් සිදු නොවේ.එහිදී සිදුවන්නේ ගංවතුර මට්ටම කෙමෙන් ඉහළ යාමක් මිස එකවරම මීටර් දහයක විතර උස ජල කඳක් කඩා වැටීම නොවේ.එම නිසා එවන් ගංවතුරකදී පුද්ගලයන්ට ජීවිත හානි අවම කරන ගනිමින් එම ප්‍රදේශ වලින් ඉවත් වීමේ හැකියාව ලැබේ.

වර්ෂාව අධිකව ලැබෙන විට සහ ඉදිරියේදීත් විශාල වර්ෂාවක් ලැබෙන බවට සියලු කාලු ගුණික වාර්තාලින් තහවුරු වී තිබියදී ජලාශය පිරෙනතුරු බලා නොසිට එම තත්ත්වය පූර්වේක්ෂණය කොට ජලාශ වාන් දොරටු පූර්වයෙන් ක්‍රමිකව විවෘත කිරීම අදාළ බලධාරීන්ගේ වගකීමයි.ගං වතුර පාලනය කරන්නේ එලෙසයි.නමුත් එම වගකීම ඔවුන් සම්පූර්ණයෙන්ම නොසලකා හැර ඇති බව ඉතා පැහැදිලිය.

විදුලි බලය අතිරික්තයක් පවතින බැවින් මෙම ජලාශයේ ජලය පහළ මට්ටමක පවත්වාගෙන යාම කිසිසේත් විදුලි බලය නිෂ්පාදනයට බලපෑමක් සිදු නොවේ.එම නිසා එම පූර්වයෙන් ප්‍රමාණවත්ව ජලය හිස් කිරීම සිදු නොකිරීම සඳහා නිදහසට කරුණක් නොවේ. ප්‍රමාණවත් කාලයක් තිබූ බැවින් පියවර වශයෙන් ටිකෙන් ටික ජලය මුදා හැරීමටත්, ඒ අනුව යටවිය හැකි ප්‍රදේශ නිර්ණය කොට ඒ ප්‍රදේශ වලින් පුද්ගලයන් ඉවත් කිරීමට ක්ෂණිකව කටයුතු කළ යුතුව තිබිණි.එසේ නොකොට මිනිස් ජීවිත නැතිවෙන බව පැහැදිලිවම දැන දැනම ජලය මුදා හැරීමට කටයුතු කිරීම එම නිලධාරීන්ට එරෙහිව දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 293 සමග කියවිය යුතු 294 (ඈ) වගන්තිය පරිදි මිනීමැරුම් චෝදනා එල්ල කළ හැක .

293 වගන්තියේ දැක්වෙන්නේ

තමන් කරන යම් ක්‍රියාවකින් මරණය වීමට ඉඩ ඇති බව දනිමින්ම යම් ක්‍රියාවක් කිරීමෙන් මරණය සිදු කරන තැනැත්තා සාවද්‍ය මනුෂ්‍ය ඝාතනය නම් වරද සිදුකරන බවයි.

එසේම 294(ඈ) වගන්තියේ දැක්වෙන්නේ අන්තරාය කොපමණ ආසන්නද කිවහොත් සෑම අතින්ම මරණය සිදු විය හැකි බව හෝ මරණය විය හැකි ශාරීරික පාඩුවක් සිදු විය හැකි බව ක්‍රියාව සිදු කරන්නා දැනගෙන සිටින විට

එම ක්‍රියාවෙන් හෝ නොකර හැරීමෙන් සිදුවන මරණයක් මිනීමැරුමක් බවට පත්වන බවයි.

2005 වසරේදී යාන්ගල්මෝදර දුම්රිය මාර්ගයට දුම්රිය ගේට්ටුව වසා තිබියදී බස් රථයක් ඇතුළු කිරීම නිසා දුම්රිය බස් රථේ ගැටීමෙන් සිදුවූ අනතුරේදී බස් රථයේ රියදුරුට සහ කොන්දොස්තරවරයාට අධිකරණය මගින් මරණ දඬුවම නියම කළේ මෙම වගන්ති මගිනි. එම රියදුරාගේ සහ කොන්දොස්තරගේ ක්‍රියාවත් කොත්මලේ ජලාශයේ වාන් දොරටු වර්ෂාව පටන් ගැනීමත් සමග ක්‍රමයෙන් විවෘත නොකිරීමත් ජලයෙන් යටවිය හැකි ප්‍රදේශවල ජනතාව ඊට ප්‍රථම ඉවත් කිරීමට කටයුතු නොකර සිටීමත් මිනිසුන් මිය යන බව දැන දැනම ජලාශයේ වාන් දොරටු එකවර විවෘත කිරීමත් මගින් මෙම ජලාශයේ පාලන කටයුතු භාරව සිටි පුද්ගලයන් සිදුකළ ක්‍රියාවත් බොහෝ දුරට සමාන බව දක්නට ලැබේ. .

වෛද්‍ය නීතිඥ පාලිත බණ්ඩාර සුභසිංහ.

2025.12.11

ප්‍රතිචාරය - 

පට්ට කෙබර ලියලා තියෙන්නේ. මේ ඉංජිනේරු සංකල්ප නොතේරෙන පුද්ගලයා පූර්ව වැරදි නිගමන ගොඩක ඉදන් මේ ලිපිය ලියලා තියෙන්නේ . 

1. ආපදා මුලුමනින්ම පාලනයට මිනිසාට හැකි බව ( මෙය ඉතා වැරදි උපකල්පනයක්) . 2. අධික ගංවතුර මුලුමනින්ම පාලනයට මිනිසාට හැකි බව ( මෙය ඉතා වැරදි උපකල්පනයක්). 3. කිසිදා Dam කඩාගෙන නොයන බව (,සදාතනික ඉදිකිරීම් ) . 4. ගංඉවුරුවල හා පහත්බිම්වල අනවසර පදිංචිවීම මේම බැමි වලින් ආරක්ශා කලයුතු බව. 

මේ හදිසි ( Cyclone) ගංවතුර වැවේ capacity එක වගේ 5 ගුනයක් විතර වතුර අරන් ඇවිත් තියෙනවා. ගේට්ටු control කරලා නෙවෙයි, සම්පූර්ණයෙන් ඇරලා තිබ්බත් ඒ ආපදාව පාලනය කරන්න , වැවේ ධාරිතාව මදි. ඒ වගේ ගංවතුර ආවම ලෝකෙ පුරාම කරන්නෙ Dam එක බේරගන්න උපරීම ( සමහරවිට adverse ම weather උනොත් Dam කඩාගෙන ගිහින් තියෙනවා ලෝකෙ දියුනුම රටවලත් ) උත්සාහ කරන එක. එහෙම නොවුනොත් අනතුර ඊට වඩා බරපතළයි. 

ඔය ගෙදර වතුර ටැංකියේ වතුර tap වහලා control කරනවා වගේ disasters වලදි, වතුර පාලනය කරන්න බෑ. ඒ වගේම ජලවිද්‍යාවෙදි උගන්වනවා ( 50 years / 100 Years / 200 years / 500 years flood ගැන. අවුරුදු 200/ 500 දත්ත නැති නිසා බොහෝදුරට මේ 200/ 500 years flood එකක්. Dam එක බේරලා ගම්මාන washout වෙන්න නොදීම ගැන ඔවුන්ට ස්තුති කල යුතුයි. 

මොරගහකන්ද Dam එක ගාව පාර කට හේදුවා වගේ හේදිලා ගියා. ගම්පොල පාලමටත් ඒකම වෙනවා කොත්මලේ ඉංජිනේරුවො හිටියෙ නැත්නම්. ඒ වගේම ඔය ගේට්ටු අරින්න කලින් emergency evacuation වලට notice කරනවා. 

ගම්පොළ police යට , AG office, Schools, University ඔක්කොටම notice කරලා. මෙතැන අවුල, රටේ දොස්තරලා , නීතිඥයෝ , දේශපාලකයො , ඇතුලු ලංකාවෙ බහුතර පුරවැසියන්ට, පවා පූර්ව ආපදා අනතුරු ඇගවිම් නොතේරෙනකම. මේ notice legally issue කරලා තිබුනා.

- Indika Devaan 

A day in the life

Read More

ශාරීරික ක්‍රියාකාරකම්වල වැදගත්කම.

ශාරීරික ක්‍රියාකාරකම්වල වැදගත්කම දැන සිටියද.  හිරු උදාවට පෙර අවදි වී ව්‍යායාම කිරීම සඳහා පියවර 10,000ක් තැබීමේ සිතුවිල්ල බොහෝ දෙනෙකුට කරදරකාරී දෙයක්  විය හැකිය, 

නමුත් දැන්, විශේෂඥයින් යෝජනා කරන්නේ සැතපුම් ගණනක් දිගු ඇවිදීමකින් තොරව ඇවිදීමේ ප්‍රතිලාභ ලබා ගත හැකි බවයි.

ඇත්ත වශයෙන්ම, සෞඛ්‍ය සම්පන්නව සිටීමට තත්පර 30ක  පමණක් ව්‍යායාම් ගත හැකි අතර, එය 'ක්ෂුද්‍ර ඇවිදීම' ලෙස නම් කර ඇත. මෙම ක්‍රියාකාරකම දිගු ඇවිදීමට වඩා ප්‍රයෝජනවත් විය හැකි බව පර්යේෂණවලින් පෙනී යයි.

ක්ෂුද්‍ර ඇවිදීම් යනු ඔබේ ඊළඟ කාලය අතර විවේකයක් සහිතව එකවර තත්පර 10 සිට 30 දක්වා ඇවිදීම ලෙස අර්ථ දැක්වේ. ඒවා පඩිපෙළක් ඉහළට යාම හෝ ඔබේ කාර්යාලය වටා වටයක් කිරීම තරම් සරල විය හැකිය.

රාජකීය සංගමයේ  ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අධ්‍යයනයකින් විවිධ කාල පරතරයන් තුළ ඇවිදීමේ කාර්යක්ෂමතාව පරීක්ෂා කිරීමට උත්සාහ කරන ලදී.

ඔවුන්ගේ පර්යේෂණයේදී, කණ්ඩායම තත්පර 10 සිට මිනිත්තු හතර දක්වා විවිධ කාල පරිච්ඡේද සඳහා ට්‍රෙඩ්මිල් එකක ඇවිද ගිය හෝ කෙටි පඩිපෙළක් නැග්ග ස්වේච්ඡා සේවකයින් භාවිතා කළහ.

කෙටි ඇවිදීම් වලින් ඇවිද ගිය පුද්ගලයින්, එකම දුරක් ඇවිදීම සිදු කළද, දිගු, මන්දගාමී ඇවිදීම් කළ අයට වඩා සියයට 60 ක් දක්වා වැඩි ශක්තියක් භාවිතා කරන බව ඔවුන් සොයා ගත්හ.

ඔබ වැඩි ශක්තියක් වැය කරන තරමට, ඔබ පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලිය වැඩි කරන අතර ඔබ කැලරි දහනය කරන ප්‍රමාණය වැඩි වේ.

ක්ෂුද්‍ර ඇවිදීම් යනු ඔබේ ඊළඟ ඇවිදීම අතර විවේක සහිතව එකවර තත්පර 10 සිට 30 දක්වා ඇවිදීමයි.

පර්යේෂකයන් නිගමනය කළේ කෙටි ඇවිදීම් කිරීමෙන් ඔබේ පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලිය වැඩි කළ හැකි අතර දිගු, ස්ථාවර ඇවිදීම් වලට වඩා වැඩි කැලරි දහනය කිරීමට උපකාරී වන බවයි.

ගෝලීය වශයෙන්, වැඩිහිටියන් හතර දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙකුට ප්‍රමාණවත් ශාරීරික ක්‍රියාකාරකම් නොලැබේ. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ, ඇමරිකානුවන්ගෙන් අඩක් පමණ අධික බර හෝ තරබාරු අය වන අතර මරණ 300,000 ක් පමණ සිදුවන්නේ ශාරීරික අක්‍රියතාව සහ දුර්වල ආහාර පුරුදු නිසා බව CDC ඇස්තමේන්තු කර ඇත.

"ක්ෂුද්‍ර ඇවිදීම් විශේෂයෙන් ඵලදායී වන අතර, එය වාඩි වී සිටින පුද්ගලයින්ට හෝ සුවය ලබන අයට, චලනය නැවත හඳුන්වා දීමට ප්‍රවේශ විය හැකි ක්‍රමයක් ලබා දෙයි," රීචාජ් හෙල්ත් හි සම-නිර්මාතෘ සහ සායනික අධ්‍යක්ෂිකා වෛද්‍ය සුලියා ෆ්‍රොස්ට් USA Today වෙත පවසා ඇත.

ව්‍යායාම කිරීම ආරම්භ කිරීම සමහරුන්ට අධික වෙහෙසකාරී බවක් පෙනෙන්නට තිබුණත්, ක්ෂුද්‍ර ඇවිදීම් මඟින් ඔබේ දවසේ විශාල කොටසක් ගත කරන දිගු ව්‍යායාම සඳහා කැපවීමෙන් තොරව ඔබව අලුත් සෞඛ්‍ය සහ යෝග්‍යතාවයේ මාවතකට යොමු කිරීමට පටන් ගත හැකිය.

'ඇත්තටම එය ඔබට කළ හැකි දේ කිරීම ගැනයි,' SoHo Strength Lab හි සම-නිර්මාතෘ, ආහාරවේදියෙකු වන ඇල්බට් මැතිනි කාන්තා සෞඛ්‍යයට පැවසීය.

'ඔබ විශාල ඇවිදින්නෙකු නොවේ නම් සහ "මට සැතපුම් පහක් ඇවිදීමට අවශ්‍ය නැත" යැයි ඔබ සිතන්නේ නම්, තත්පර 30 ක අභ්‍යාස කරන්න. එය වඩාත් පලදායිතාවයක් අත් කරගත හැකිය.'

කෙටි ඇවිදීම් වලින් බොහෝ ප්‍රතිලාභ තිබේ.

ආහාර ගැනීමෙන් පසු මිනිත්තු කිහිපයක් ඇවිදීම පවා ආහාර ජීර්ණයට උපකාරී වන අතර රුධිරයේ සීනි මට්ටම නියාමනය කිරීමට උපකාරී වේ.

පර්යේෂණවලින් පෙනී යන්නේ දවස පුරා කෙටි චලනයන් කැලරි දහනයට සහ පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලිය වැඩිදියුණු කිරීමට දායක වන බවයි.

දිගු වේලාවක් වාඩි වී සිටීම තද ගතිය, පිටුපස වේදනාව සහ ශක්ති මට්ටම් අඩුවීමට හේතු විය හැක.

සෑම පැයකටම මිනිත්තු පහක ඇවිදීමේ විවේකයක් ගැනීමෙන් රුධිර සංසරණය වැඩි දියුණු කිරීමට, සාන්ද්‍රණය වැඩි කිරීමට සහ තෙහෙට්ටුව අඩු කිරීමට හැකිය.

ඊට අමතරව, ඉක්මන් ඇවිදීම මනෝභාවය වැඩි දියුණු කිරීමට හේතු විය හැක. ක්ෂුද්‍ර ඇවිදීම් වලට ආතති හෝමෝන අඩු කිරීමට සහ නිර්මාණශීලිත්වය වැඩි කිරීමට හැකියාව ඇති අතර, ඵලදායී ලෙස ඵලදායිතාව ඉහළ නංවයි.

සහ උදාසීන ජීවන රටාවක් හෘද රෝග, තරබාරුකම සහ දියවැඩියාව ඇතිවීමේ අවදානම වැඩි කරයි.

ඇවිදීම - කෙටි කාල පරතරයන් තුළ පවා - රුධිර පීඩනය නියාමනය කිරීමට, බර කළමනාකරණය කිරීමට සහ හෘද වාහිනී සෞඛ්‍යය වැඩි දියුණු කිරීමට ද උපකාරී වේ.

මීට අමතරව, අධ්‍යයන 60 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක මෑත විශ්ලේෂණයකදී, පර්යේෂකයන්  ඩිමෙන්ශියාව, හෘද රෝග සහ සමහර ආකාරයේ පිළිකා අවදානම අඩු කිරීමට ප්‍රමාණවත් විය.

160,000 ක ජනතාවකගේ සෞඛ්‍ය දත්ත මත පදනම්ව, දිනකට පියවර 7,000 ක් ඇවිද ගිය අයට ඇමරිකාවේ අංක එකේ ඝාතකයා වන හෘද වාහිනී රෝග අවදානම 25% කින් අඩු විය.

ඊට අමතරව, දිනපතා පියවර 7,000 ක් ඩිමෙන්ශියා අවදානම 38% කින් අඩු කිරීමට හේතු විය.

මෙම මිනුම අනුගමනය කළ පුද්ගලයින් දිනකට පියවර 2,000 ක් පමණක් ගත් අයට වඩා මානසික අවපීඩනයෙන් පෙළීමේ සම්භාවිතාව අඩු විය.

A day in the life

Read More