ස්වභාවයෙන්ම සිතිවිලි හා ආවේග ක්‍ෂණිකය . ඒවාට ස්වාධීන පැවත්මක් නොමැත. සිතිවිලි සහ ආවේග වලට තදින් ඇලී සිටීමෙන් පීඩා ඇතිවෙන්නේය . ඒවායින් මිදෙන්නට නම් උපේක්‍ෂා සහගත විය යුතුමය.
wwww wwww wwwww wwww
'

තෙරුවන් සරණයි .

සුබ අළුත් අවුරුද්දක් වේවා !.

--- වේද ගීතයක්

අසත්‍යයෙන් සත්‍යයටද - අන්ධකාරයෙන් ආලෝකයටද , මරණයෙන් අමරණයටද - අප යොමු කල මැනවි.

ජීවිතය

සිනිදු ස්වර මැවුනේ මැඩු විටය තත්.

විශ්ව සාධාරන නීතිය - ටෝල්ස්ටෝයි

ලොකයේ පවත්නා හොද සහ නරක තරගයකට යවුවොත් අනිවාර්යෙන්ම ජයග්‍රහණය කරන්නේ හොදය.

රබීන්ද්‍රනාත් තාගෝර්

වළාකුලක් වුවානම් කොතරම් හොදදැයි කුරුල්ලා සිතන විට , වළාකුල දුක්වන්නේ තමන් කුරුල්ලෙකු නොවීම ගැනය.

2025-10-10

සී.ඩබ්ලිව්.ඩබ්ලිව්. කන්නන්ගර මැතිතුමා.


අපි යන්නේ කොයි පාරේ  ?.

චේ ගුවේරා ගිය පාරේ ....

ඒ අපේ ජනප්‍රිය සටන් පාඨය.

පිදෙල් කස්ත්‍රෝ  , ලෙනින් , මාවෝ සේතුං පුරෝගාමීන්ය.

කවුද කියන්නේ   ?.

අපි මේ යන්නේ කන්නන්ගරයන් පෙන්නපු , මුල් පස් පිඩල්ල කපපු ,විවෘත කර මග පෙන්නපු පාරේ කියලා .

කවුරුත් කියන්නේ නෑ .............

අපේ දූ දරුවන් කන්නන්ගරයන් ගැන මතකයක් නැහැ. 

එතුමා හදපු පාරේ යන ගමන්.

ආචාර්ය ක්‍රිස්ටෝෆර් විලියම් විජේකෝන් කන්නන්ගර  බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය යටතේ ලංකාවේ පලමු අධ්‍යාපන අමාත්‍යයවරයා විය.

අපි ඔහු හදුන්වන්නේ  ''නිදහස් අධ්‍යාපනයේ පියා'' ලෙසිනි.

අධ්‍යාපන ඇමතිවරයා ලෙස ඔහුට යටත් විජිත පාලනය තුල සිටිමින් ලංකාවේ අධ්‍යාපන පද්ධතිය විශාල ලෙස ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට හැකිවිය.


ළමා කාලය.


ක්‍රිස්ටෝෆර් විලියම් විජේකෝන් කන්නන්ගර,  බලපිටිය සහ අම්බලන්ගොඩ අතර පිහිටි ගම්මානයක් වූ රන්දොඹේහි උපත ලද්දේ 1884, ඔක්තොම්බර් 13 වන දිනදීය.

පියා උසාවියෙහි නියෝජ්‍ය පිස්කල් නිලධාරිවූ දොන් ඩැනියෙල් විජේකෝන් කන්නන්ගර. 

කළුතර දිස්ත්‍රිකයේ පස්දුන් කොරලයට අයත් ලූල්බද්දාවෙහි වැසියෙකිවු. මව එමිලි විජේසිංහ හික්කඩුවේ වෑවල වීබදු වලව්වේ උපත ලැබුවාය. 

සහෝදර සහොදරියන් පස් දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලේ දෙවැනියාවු  ක්‍රිස්ටෝෆර් විලියම් විජේකෝන් කන්නන්ගර ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය ලද්දේ රන්දොඹේහී වෙස්ලියානු මිෂනාරි පාසැලෙනි. පසුව  වැඩිදුර අධ්‍යාපනය සදහා ගාල්ලේ රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලයට ඇතුල් වුනා.

වෙස්ලියානු මිෂනාරි පාසැලෙහි ත්‍යාග ප්‍රදානෝත්සවයකට ප්‍රධාන ආරාධිත අමුත්තා ලෙස සහභාගිවූ ගාල්ලේ රිච්මන්ඩ් විදුහලෙහි විදුහල්පති දේවගැති ජේ.එච්.ඩැරල් පියතුමා ප්‍රදානය කල ත්‍යාග වලින් බොහෝමයක් කන්නන්ගර විසින් දිනාගත් බව දුටු හෙතෙම, “පුතා, මෙම තෑගි බෙදා දීමෙහි ඔබ ලද තෑගි ගෙදර රැගෙන යෑමට ඔබට ගොන් කරත්තයක් කුලියට ගැනීමට සිදුවේවි ”යැයි පැවසුවා.

 කන්නන්ගරයන්ගේ දක්ෂතාවය නිසා   රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලයට නොමිලේ ඇතුළුවීම හා නවාතැන සඳහාද ප්‍රධානයක් ද  ලැබුනා. 

 ගමේ පාසැලෙහි ලබා දුන් අධ්‍යාපනයට වඩා  ඉහළ මට්ටමක පැවැති උගැන්වීමක්, එකල විශිෂ්ට ලෙස සැලකුනු පාසැලක ලැබීමට ඔහුට හැකිවුනා.

අනතුරුව බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයට අයත් රටවල හොඳම ශිෂ්‍යයාට හිමි ත්‍යාගය ද දිනා  කන්නන්ගර තම නම පමණක් නොව රිච්මන්ඞ් විදුහල ද ලංකාව ද විශ්ව කීර්තියට පත් කළා. 

 අනතුරුව  රිච්මන්ඞ් විද්‍යාලයේත් .  මොරටුව වේල්ස් කුමර විදුහලේ හා කොළඹ වෙස්ලි විදුහලේ අර්ධ කාලීන ගුරුවරයකු ලෙස කටයුතු කරමින් නීතීඥ වෘත්තිය සඳහා උගත් කන්නන්ගර  මැතිතුමා  ,

1922 දී මහනුවර ඊඩිත් වීරසූරිය මෙනවිය හා විවාහ විය.

දිළිඳු හා වරප්‍රසාද  නොලත් පන්තිය නියෝජණය කරමින් සමාජ සේවයක් හැටියට නීතිඥ වෘත්තිය කටයුතු ඉටුකිරීමට පටන් ගන්නවා.

මේ නිසා  දේශපාලන හා සමාජ සේවා ක්ෂේත‍්‍රයේ කැපීපෙනෙන පුද්ගලයකු බවට පත් වන එතුමා සැබෑ ජන නායකයෙකු ලෙස තහවුරු වෙනවා. 


දේශපාලනය.


1917 දී ඔහුගේ පුරෝගාමිත්වයෙන් ගාල්ලේ ජාතික සංගමය පිහිටුවීය. 

 1923 දී ගාල්ල මන්ත්‍රීවරයා බවට පත්වීය.

1930 දී ලංකා ජාතික කොංග‍්‍රස් සභාවේ සභාපති පදවියටත්   1931 දී රාජ්‍ය මන්ත‍්‍රණ සභාවටත්  පත් විය.

රාජ්‍ය මන්ත‍්‍රණ සභාවේ විධායක මණ්ඩල පත් කිරීමේදී අධ්‍යාපනය පිළිබඳ විධායක මණ්ඩලයේ සභාපති තනතුරට වැඩි ඡන්දයෙන් පත්විය.

 1936 පෙබරවාරි 27 වැනි දින පැවැත්වුණු දෙවන රාජ්‍ය මනත්‍රණ සභාවේ  මතුගම ආසනයෙන් ජයග‍්‍රහණයක් ලබාගැනීමට එතුමා සමත් විය. එහිදී අධ්‍යාපන විධායක සභාවට පත්ව දෙවන වරට ද අධ්‍යාපන අමාත්‍ය ධූරය හොබවමින් ලංකාවේ අධ්‍යාපනයට නොමැකෙන සේවාවක් ඉටු කළේය. 

ඒ අනුව නිදහස් අධ්‍යාපනය ලංකාවට හඳුන්වා දීමේ අතිවිශිෂ්ඨ මෙහෙවර ද ඉටු කළේය. 

එහෙත් 1947 ඡන්දයෙන් විල්මට් ඒ.පෙරේරා මහතාට පැරදුණු කන්නන්ගර මහතා ඉන්දුනීසියාවේ තානාපති ධූරය ලබා එහි සේවය සඳහා ගියේය.

යළිත් ලංකාවට පැමිණ 1952 මැතිවරණය දිනා පාර්ලිමේන්තුවට පත් වුවද මෙහිදී අධ්‍යාපන ඇමති ධූරය වෙනුවට එතුමාට ලැබුණේ පළාත් පාලන ඇමති ධූරයයි. 

1960 මැතිවරණ සමය වන විට එතුමා ක‍්‍රියාකාරී දේශපාලනයෙන් විශ්‍රාම ගෙන  සිටියේය.


කන්නන්ගර මහතාගේ පාර්ලිමේන්තු දේශන  


"ගඩොලින් තනා තිබූ රෝමය කිරි ගරුඬින් නිම කළ බව ශ්‍රේෂ්ඨ ඔගස්ටස් අධිරාජ්‍යයා ආඩම්බරයෙන් පැවසුවා. මිල අධිකව තිබූ අධ්‍යාපනයේ මිල අඩු කළ බවත්, වසා තිබූ පොතක් විදිහට අපිට දිස් වුණු අධ්‍යාපනය විවෘත ලියවිල්ලක් බවට පත් කළ බවත්, ධනවත් අයට උරුමව තිබූ අධ්‍යාපනය දිළින්දන්ගේ උරුමයක් බවට පත් කරපු බවත් සාඩම්බරයෙන් පවසන්නට මේ රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවට හැකි නම්, ඒ ආත්ම වර්ණනාව ඔගස්ටස් අධිරාජ්‍යයාගේ ආත්ම වර්ණනාවට වඩා කොයිතරම් ශ්‍රේෂ්ඨ ද? "


(හැන්සාඩ් වාර්තා 1944, පි‍ටුව.946)

නීතිඥ, ආචාර්ය. ක්‍රිස්ටෝපර් විලියම් විජේකොන් කන්නංගර

(සභාපති, අධ්‍යාපන කාරක සභාව)


1943 දී අධ්‍යාපන කාරක සභාව විසින් රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව වෙත ඉදිරිපත් කළ නිර්දේශ මත, අධ්‍යපාන කාරක සභාවේ සභාපතිවරයා වූ සී.ඩබ්.ඩබ්. කන්නංගර මහතා විසින් අධ්‍යාපන ආඥා පනතට සංශෝධනයක් වශයෙන් නිදහස් අධ්‍යාපන යෝජනාවලිය 1944 මැයි මස 30 වැනි දින රාජ්‍ය මන්න්‍රන සභාව වෙත ඉදිරිපත් කරන ලදී.


"නොයෙනා හිරු රැස් සිඳු

ගැබ පතුළට

අගනා මිණි කැට අදුරේම

සැගෙවෙද

පිපෙනා කුසුමන් වනයෙහි

නිම නැත

හමනා සුළෙඟින් වනෙයෙම

පරවෙත"


එතුමා නිදහස් අධ්‍යාපන යෝජනාවලිය ඉදිරිපත් කරමින්  සිය දීර්ඝ කතාව ආරම්භ කරන්නේ තෝමස් ග්‍රෙරේ නම් වූ ප්‍රසිද්ධ කවියාගෙ කවියකින්.


“විකසිත කුසුම් වියළි කතරේ වාතයෙන් මැල වී සුවඳ අහිමි වී යන ඈත පිටිසර දිළිඳු ගොවි පවුලේ පොල් අතු සෙවණේ ඉපැදී බුද්ධියේ හා භාග්‍යයේ එළිය නොලබා නිවී යන අනාගත දරු පරපුර වෙනුවෙන් නිදහස් අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් බිහි කළ යුතු යි."

එතුමාගේ දර්ශණය විය. 


මේ හරබර  දේශණත් , නිදහස් අධ්‍යාපනය නිසා උගතුන් වු බව පවසන වර්තමාන පාර්ලිමේන්තුවේ මැති ඇමතිවරු කරන දේශණත් අසන විට කන්නන්ගර මග ගිය උඩු මහලේ සිටිනා මූසිලයන් සිහිපත් වනු ඇත.


ලංකාවේ උපත ලබා ලාංකීය ජනතාවට සේවය කල එතුමා 

‘‘භාරතයේ උපත ලැබුවේ නම් ඔහු එහිදී දෙවියකු වශයෙන් පුද ලබනු නිසැකය ” යැයි  එවකට ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්දීය මහ කොමසාරිස්වරයා වූ එම්.එස්. ආන් මහතා 1945 දී සී.ඩබ්ලිව්.ඩබ්ලිව්. කන්නන්ගර මහතාගේ සේවය අගයමින් පවසා ඇත.


විදේශීය ජන නායකයන් අගේ කරන දේශීය ජනනායකයන් අගරු කරන ජනසමාජයක මෙවන් මිණිකැට බොරලු බවට පත්ව ඇති බව සටහන් කිරීමට සිදුව ඇත්තේ අපේ අභාග්‍යකට විය යුතුය.


A day in the life



2025-10-09

අපේ මිනිස්සු දක්ෂයි.





මේක පරන නිර්මාණයක්. 2020ටත් ඉහත ඉදන් සංසරණය වෙනවා. පහුගිය දිනක මම ආයෙත් කියෙව්වා

අපේ මිනිස්සු දක්ෂයි.

වෙළද සැලකට ගියොත් ..වෙළද සැලේ තියෙන දෙයක් පටවලා එවන්න පුලුවන් අය ඉන්නවා
.
අපේ මිනිස්සු දක්ෂයි.


මේ කතාව එවැනි දක්ෂ කමක් නෙමෙයි.

අපි පෞද්ගලික සායනයකට ගියාම අන්තිමට අපට වෙන දෙයක් ගැනයි


"අයිසේ ජයමහ මෙහෙ එනවා" කෝටිපති ව්‍යාපාරික ජෙෆ්රි ඇන්ඩෘස් ඊයේ දිනයේ සිය සුපරි වෙළදසැලේ සේවයට බඳවාගත් ශ්‍රී ලාංකික සේවකයා සිය කාර්යාලයට කැදෙව්වේය.

ශ්‍රී ලංකාවේ සිය රැකියාවට සමුදී හා හා පුරා කියා ඕස්ට්‍රේලියාවේ රැකියාවට ආ දෙවෙනි දවසේ දී ම තමාට ලැබුණු කැදවීම පිළිබඳ විමතියට පත්වූවත් දැඩි ආත්ම විශ්වාසයකින් ජයමහ සිය ප්‍රධානියා වෙතට ගියේය.

"කියනව බලන්න තමුන් ඊයේ දවසේ කී දෙනෙක්ට බඩු වික්කද?" ජෙෆ්රි ඇසුවේය.

"සර්, එක්කෙනෙක්ට" ජයමහ කීවේය.

"ඔන්න ඕකයි අයිසේ මං ලංකාවේ ඉදලා එන එවුන්ව ජොබ් වලට ගන්නේ නැත්තේ, තමුසෙලා මහ කම්මැලි..ඒකයි තමුසෙලාගේ රට කවදාවත් දියුණු වෙන්නේ නැත්තේ.. බලනව මෙතන ඉන්න අනිත් උන් ඔක්කොම දවසට කස්ටමර්ස්ල විස්සකට තිහකට වඩා බඩු විකුණනවා.. තමුසෙ එකයි.. හොඳ වෙලාවට මං තමුසෙ මගේ වෙන කොම්පැණිවලට දාන්නේ නැතුව මෙතන තියා ගත්තේ.. යනවා යනවා.. සතියක් වැඩ කරල තොලොන්චි වෙලාම යනවා.. කම්මැලි යක්කු.." ජෙෆ්රි බැන වැදී ජයමහ ව පිටත් කළේය.

නමුත් ජයමහගේ මුහූණේ තිබූ විශ්වාසය දුටු ජෙෆ්රි නැවත ජයමහගෙන්

"ඉලන්දාරියා.. කියනවා තමුන් කීයක සේල් එකක් ද කලේ?" ඇසුවේය.

"සර් ඩොලර් 37855 යි (ආසන්න වශයෙන් පනස් ලක්ෂ අසූ හය දහස් නවසිය පනස් පහක්)" ජයමහ කියද්දි ජෙෆ්රි කටට දාගත් වතුර ස්වල්පය බුකාස් ගා එලියට පැන්නේය.

"මොකක්.. ඔච්චර ගාණකට තමුන් මොනවද වික්කේ!?" ජෙෆ්රි ඇසුවේය.

"සර් මං බිලී කොක්කක් වික්කා" ජයමහ සතුටින් කීවේය.

"එක බිලී කොක්කක්?" ජෙෆ්රි ඇසුවේය.

"නෑ සර් එක බිලී කොක්කක් මදි නේද කියලා මම බිලී කොකූ පෙට්ටියකුයි, බිලී පිත්තකුයි, මාලු අල්ලන්න යන්න හොඳ ඇදුමකුයි වික්කා..

ඊට පස්සේ මං ඇහුවා දැන් කොහෙද යන්නේ මාලු අල්ලන්න කියලා, කස්ටමර් කිව්වා මොකක්ද මංදා ජලාශයක්.. මං කිව්වා එහෙම මාලු අල්ලන්න යන්න නම් බෝට්ටුවක් ඕන කියලා.. ඊට පස්සේ මං මිනිහව එක්කන් ගියා එහා පැත්තේ සර්ගෙම බෝට්ටු ෂොප් එකට.. එතනින් එක බෝට්ටුවක් වික්කා..

ඊට පස්සේ මං ඇහුවා දැන් කොහොමද මේක අරං යන්නේ.. කෝ කාර් එක කියල.. මිනිහට තිබ්බේ පොඩි කාර් එකක් සර්.. මං කිව්වා මේකේ පුලුවන්ද බෝට්ටු අරං යන්න කියල.. එක්කන් ගියා සර්ගේ කාර් සේල් එකට.. ගිහින් මිනිහගේ පොඩි වාහනේ දීල ලොකු SUV මොඩල් කාර් එකක් වික්කා..

ඊට පස්සේ මං ඇහුවා දැන් කොහෙද මාලු අල්ලන්න ගිහින් නවතින්නේ කියල, මිනිහට මෙලෝ අදහසක් තිබ්බේ නෑ සර් ඒ ගැන.. ඊට පස්සේ සර් මං ආපහු මෙහෙ ඇවිත් ලොකු ටෙන්ට් එකකුයි කෑම්පින් බඩු ටිකයි වික්කා.." ජයමහ සිය කතාව අවසන් කළේය.

මද වේලාවක් ගල් ගැසී සිටි ජෙෆ්රි

"තමුන් දැන් ඔය ඔක්කොම වික්කේ අර බිලී කොක්කක් ගන්න ආපු මිනිහටද?" ඇසුවේය.

"නෑ සර් ඇත්තටම මිනිහ ආවේ ඔලුව කැක්කුමට පැරසිටමෝල් පෙති දෙකක් ගන්න.. මමයි කිවේ ඔය ඔලුවේ කැක්කුම්වලට හොඳම වැඩේ මාලු අල්ලන්න යන එක කියල.." ජයමහ එසේ කියද්දී ජෙෆ්රිට කෑ ගැස්සුණි.

"අයිසේ ජයමහ තමුසෙ මාර මිනිහෙක්නේ ඕයි.. ලංකාවේ දී මොකක්ද කරපු ජොබ් එක?" ජෙෆ්රි ඇසුවේය.


" සර් මං ලංකාවේ ප්‍රයිවෙට් හොස්පිටල් එකක ඩොක්ටර් කෙනෙක් සර්.. පොඩි හෙම්බිරිස්සාවකට එන ලෙඩෙක්ට බ්ලඩ් ටෙස්ට්, යුරීන් ටෙස්ට්, සීනී, කොලෙස්ටරෝල්, ECO, ECG, CT scan, X-ray, MRI කරවන අපිට මේක සුලු දෙයක් සර්" ජයමහ කියද්දි ජෙෆ්රි සිය පුටුව මත සිහිසුන් වී වැටුනි

Copied
A day in the life

2025-10-08

අන්දරේ - මියගියේ නැත.


අන්දරේ මියගියේ නැත

ඔහුගේ භෞතික ශරීරය අප අතරින් වෙන්ව  ගියත් , තවමත් ජීවතුන් අතර සිටිමින් අපි අතීතයටත් වර්තමානයටත් කැදවා ගෙන එන්න 
ඔහුගේ බුද්ධිය සමත්ය.
ඔහුගේ චින්තනය සමත්ය. 
ඔහුගේ උපහාස අපහාස සදාකාලික වටිනාකමක් ඇත.
අන්දරෙගේ අවධානයට ලක්වු හේතු කාරනා අදත් සිදුවන්නේය. අනාගතයේද සිදුවනු ඇත.

රූපං ජීරති මච‍්චානං නාමගොත‍්තං න ජීරති,
රාගො උප‍්පථොති වුච‍්චති ලොභො ධම‍්මානං පරිපන්‍ථො
වයො රත‍්තින්‍දිවක‍්ඛයො ඉත්‍ථිමලං බ්‍රහ‍්මචරියස‍්ස එත්‍ථායං සජ‍්ජතෙ පජා,
තපො ච බ්‍රහ‍්මචරියඤ‍්ච තං සිනානමනොදකං.
සත්ත්වයන්ගේ රූපය දිරයි. නාමගොත්‍රය නො දිරයි. 
රාගය නොමග ය යි කියනු ලැබේ. 
ලෝභය දහමුන්ට උවදුර ය. 
වයස රෑදෙවෙහි ගෙවේ. 
 බඹසරට කිලුට ය. 
මේ සත්ත්වසමූහයා මෙහි ඇලේ, 
 ද බඹසර ද (යන) එය දිය රහිත නමැයි.
නජීරතී සූත්‍රයේ සදහන්ය . 

මෙහි පලමුවන පාඨය පමනක් අන්දරේ ගේ ජීවිතයේ පැවත්මට ආදේශ කර බලමු.
ඉතින් අන්දරේ මිය ගිය බවක් අපට හැගෙන්නේ නැහැ නේද ?.
මින් ශත වර්ෂ තුනකටත් එහා ජීවත්වු අන්දරේ ගැන අදද සිහිපත් කරන්නේය.

වයස්ගත වනතුරුම  රජුගේ හා රජ ගෙදර ඇත්තන්ගේ මුවට සිනා නංවමින් සිය රාජකාරිය අකුරටම ඉටු කර. 
කවටයෙකු, කවියෙකු හා අදිකාරම්වරයෙකු ලෙස අන්දරේ වාසළේ සිය භුමිකාව ඉටු කර ඇත.
සිය ජීවිතයේ අවසන් ගමන් උපන් ගමෙහිම යන්නට සිතූ අන්දරේ සෙංකඩගල රාජධානියෙන් සමුගෙන රුහුණට එන්නට පිටත් වූයේ සහයට පිරිසක් ද සමගිනි.

උණ රෝගයෙන් ද දුබලව සිටි අන්දරේ හම්බන්තොටට නුදුරු උඩමළල වැව් ඉස්මස්තේ දී පිපාසිතව දෝලාවෙන් බැස්සේය.
එම අවස්ථාව වන විට ඔහු බොහෝ විඩාපත්ව සිටියේය. 
එහෙත් තම සිතැගි කවි කර නොගයා සිටීමට එය හේතුවක් නොවීය.

රිදී කළේ රන් කොතලේ බීපු         මට
නිකම් කළේ පැන් නැතිවිය         පිපාසෙට
කොට්ටමෙට්ට ඇඳ ඇතිරිලි ඇති     මෙමට
කෙසේ පසුවෙම්ද පළුවීර ගස්         යට


උඩමළල වැව ඉස්මත්තේදී සිය අවසන් මොහොත පැමිණ ඇති බව දැනගත් අන්දරේ දෑත් දෙපය දෙපසට විහිදුවා සැහැල්ලුවෙන් දිගාවිය.
එය ඔහුගේ අවසන් නින්ද විය.
ඔහු මිය ගිය ශෝක ජනක පුවත ඇසූ රජු වහා අන්දරේ මිය ගොස් සිටි ස්ථානයට පැමිණියේය.
රජතුමන් ඔහු වැතිර සිටි ඉරියව්ව දැක “ මළත් අපව හිනස්සන ඉරියව්වක් “ යැයි පැවසූ බව ජනවහරේ එයි.




A day in the life

2025-10-07

අන්දරේ - රජවාසල


අන්දරේ රජවාසලට සේවය කරමින් වාසල ඇසුරේ පදිංචි කාරයක් බවට පත්විය.
උපන් ගෙයිම කවියෙක්වු ඔහු පොතපතින් නොව පරිසරයෙන් ස්වභාවධර්මයෙන් හා ජණ සමාජයේ ඇසුරෙන් අත්දැකීම් වඩවා ගෙන වියතෙකු බවට පත්වීය.
ඔහුගේ නිර්මාණ මානව දයාවෙන් යුක්ත විය. 
උපහාසාත්මක විය.

රජතුමාගේ “ කවි කාර මඩුවේ තවත් කවියන් කිහිපදෙනෙක්ම සිටියේය. මුං කොටුවේ රාළ , වඩුගොඩ කවියා සහ කැකිරි ගමයා වැනි කවීන් අන්දරේගේ සමකාලීන කවියන්ය.
දිනක් රජු තේරවිල්ලක් ඉදිරිපත් කොට එය තෝරන්නැයි මේ කවීන්ට දන්වා සිටියේය.
තේරවිල්ල මෙසේය.


දාර දෙකයි එක තැන මුල්කර තැනුවා

පාර තිහක් ගැසුවත් බයකුත් නැතුවා

කොන් සතරයි කණු සතරයි ගෙට ඇතුවා

තෝරාපන් ඊයේ මගදී දුටුවා

කවියෝ දස අතේ කල්පනා කරමින් සිටින විට අන්දරේ කවි පද හතර තෝරා දුන්නේ මෙසේය.

දාර දෙකයි එක මැද එය             ගැවසීය
වටපිට යන කලට කණු සතරෙන්         යාය
ගෙට වැඩි කළට කිසි බයකුත්         නැතුවාය
මට දැනෙනා ලෙස මහරජ             ඉබ්බාය


“මහ රජ ඉබ්බාය “ යනුවෙන් අවසන් පදයෙන් අන්දරේ හීන්සීරුවේ රජුට උපහාසයක් ද එල්ල කළේය.
පසු කාලයේ කැකිරි ගමයා හා එක්ව අන්දරේ කී පරහු කවි සංවාද (පිළිතුරු කවි) අපේ ජනසාහිත්‍යයේ විශිෂ්ට පරිකල්පනයකින් යුක්ත කවි වර්ගයක් ලෙස සැලකේ.
කවිවැල් අන්දරේ ලෙස අන්වර්ථ නමකින් ඔහු හැඳින්වූයේ එක දිගට කවි ගෙතීමේ තිබූ අපූරූ හැකියාව හේතුවෙනි. හිටිවන කවි, වස් කවි, සෙත් කවි, ශෘංගාරාත්මක කවි ආදී ඕනෑම කවියක් අන්දරේට සැණින් පබැඳිය හැකිව තිබුණි.

තවත් දිනක් රජු සිය වාසළ කටයුතු හමාර කරමින් පැමිණ සිටි රාජ අමාත්‍යාදීන්ට අපූරු යෝජනාවක් ගෙන ආවේය.
රාජ සභාවේ සියළු දෙනා පසුදා එනවිට බොරුවක් ගොතාගෙන ආ යුතු අතර,
ලොකුම බොරුවට ත්‍යාගයක් ද දෙන බවට රජු සැල කළේය. පසුදා රාජ සභාවට පැමිණි සියල්ලෝම ගොතා ගෙන ආ බොරු රජුට සැල කළ නමුත් ඒ කිසිවකින් රජු සෑහීමකට පත් නොවීය.
අවසානයේ අන් අයගේ බොරුවලට සවන් දෙමින් සිටි අන්දරේ නැගිට තමාට බොරුවක් කීමට උවමනා බව රජුට පැවසීය. අවසරය ලැබිණි.

රජකම් කළත් ඉඳගෙන සිහසුනක                 මත
ඔබ ගොන් රජෙකි මේ මහ ගොන් රැලට         හිත
ඔබ මෙන් කුහක නින්දිත අධමයකු             කැත
මුළු ලංකාවෙ වෙන කිසියම් තැනක             නැත


රජුගේ පාලන තන්ත්‍රය සෘජුවම උපහාසයකට ලක් කරමින් අන්දරේ සිය බොරුව කවියෙන් කීය.
රාජ සභාවම තුෂ්ණිම්භුත විය.
රජුගේ කටයුතු විචාරයට ලක් කිරීම හෝ රජුට අවමන් කිරීම එකල සිදු විය නොයුත්තකි.
සියල්ලෝම බලා සිටියේ අන්දරේට මරණ දඩුවම ලැබෙන තෙක්ය.
එහෙත් රජු සිනාසී හොඳම බොරුව අන්දරේ කී බවට පිළිගත්තේය. 
ත්‍යාගය ලැබුණේ අන්දරේටය'

තවත් දවසක්‌ රජතුමා ඇමැතිවරු හා අන්දරේ සමග ඇතුපිටින් සංචාරයක යෙදෙමින් සිටියහ.

රජතුමා ගසකින් කොලයක්‌ කඩා ඇමැතිවරුන්ට දී මෙම කොලය උරූලෑ ගඳ යෑයි කීය. ඇමැතිවරු ද එම කතාව අනුමත කරමින් “ඔව්“ යෑයි කීහ.
“ රජු යමක් කීව විට එය එසේයයි කීම හැර ඇත්ත කුමක්දැයි පහදා දීමට කිසිවෙක් ඉදිරිපත් වන්නේ නැත. සීතාම්බර පට සළුව පැළද නිරුවතින් ගිය රාජ්‍ය පාලකයින් ගැන අප අසා ඇත.
දැනිදු එසේමයත
මෙතනදීම සිදුව ඇත්තේ එවන්නකි.

රජු “උරුලෑ ගදයි “ කී විට එය අනුමත කලා මිස ඇත්ත පහදා දීමට එකග නොවීය.
අදත් එහි වෙනසක් නැත. පාලකයෝ දෙසාබාන්නේ දේව වාක්‍යයන්ය.
අන්දරේ කොලය ගැන යථාර්ථය පලකලේය.
“ රැළියට දිය රැගෙන යන තෙප්පම ලුද්ද
නිරිඳුට අනුව පවසති බොරුකර සද්ද “
කියමින් ඇමතියන්ද රජුද උපහාසයට පත්කලේය.

රැළියට දිය රැගෙන යන තෙප්පම             ලුද්ද
නිරිඳුට අනුව පවසති බොරුකර             සද්ද
කෙළියට නමුත් බොරු කීකල පව්             නැද්ද
ඇතෙකුට උඩින් යන උරුලෑවෙක්‌             ඇද්ද



එක් දිනක් ඉන්දියාවෙන් පැමිණි බමුණු පඬිවරයෙක්‌ රජ වාසලට පැමිණ රාජ සභාවේ පඬිවරු සමග ශාස්‌ත්‍රීය සාකච්ඡාවක්‌ කිරීමට කැමති බව පැවැසීය.
රජතුමා තම පණ්‌ඩිතවරුන්ට ඒ බව දැන්වීය.

ඔවුන් අදිමදි කරමින් පසුබාන විට අන්දරේ තනිවම ඊට කැමැති විය.
නියමිත දින ඉන්දියානු පඬිවරයා රජවාසල පැමිණියේය.
අන්දරේ ඔහු පෙර මගදී මුණ ගැසීමට සැලසුම් කරගෙන ඉරට මිටියක්‌ මීහරක්‌ හමක ඔතාගෙන කරපිට තබා ගෙන ඉදිරියෙන් ගමන් කලේය. ඉන්දියානු පඬිවරයා අන්දරේගෙන් ඔය පොත මොකක්‌ දැයි ඇසීය.
ඊට පිළිතුරු දුන් අන්දරේ “මෙයට තමයි කියන්නේ මහීෂ චර්ම බන්ධන ඉරට්ට පුස්‌තකම්" යයි කීය.

මෙබඳු පොතක්‌ ගැන කවරදාකවත් අසා නැති ඉන්දියානු පඬිවරයා සාකච්ඡාවට ගියහොත් තමා පරාජය වේ යෑයි සිතා සාකච්ඡාව මගහැර ගියේය. 
අන්දරේ ගෙන ගියේ “ මීරහක්‌ හමෙන් වැසුණු ඉරටු මිටියකි “ .
වාද විවාද නොකර අන්දරේ ජය ගත්තේය.

අන්දරේ “ සීනි කෑ හැටි “ රජතුමාට තම බිරිය හදුන්වා දීමට එක්කර ගෙන ගොස් වාසල ඇති කල අල කලංචිය , දේවීන් වහන්සේ සැඩොල් කෙල්ලක් බවට පත් කල හැටි,ප්‍රකට වෘතාන්තයන්ය.
ලෝකයේ මැද .........අර කන්දේ තියන පස්කුඩා ගනන වැනි මුකරි විසදුම් ඕනැ තරම් අන්දරේ ගේ කතා සමග අපට සිහිපත් වන්නේය.

න.ණ පටලවා ජනතාවත් රජතුමාත් අසරණ කල කතාවකින් රජවාසලින් දැනට සමුගමු.

වාසලට අයත් නින්දගම් වලින් ( රජයේ ඉඩම් ) අස්වනු නෙලපුවම රාජ්‍ය භාගය ගෙවන එක සිරිතක්.
එක් කන්නයක තණ වගා කරලා තිබුන ගම්වරයක රාජ්‍ය පංගුව එක්රැස් කරගෙන එන රාජකාරිය අන්දරේට පැවරුනා.
රජතුමා ගමන පිටත් වෙන්න පෙර අන්දරේට කතා කරල අහනව "අන්දරේ උඹට තණ මනින්න පුලුවන්ද?" කියලා .
අන්දරේත් පුලුවන් කිව්ව.."එහෙනම් ගිහින් අහවල් ගමේ තණ මැනගෙන ඇවිත් මට ගාන කියපන්.."

ඔන්න ඉතින් මේ ගමේ අස්වනු මනින්න අන්දරේ යනවා.
අන්දරේ යමින් ගමන් මගදිම පොල් අත්තකින් ඉරටු මිටියකුත් කඩා ගත්ත.
අන්දරේ ගමට යද්දි අස්වනු නෙලනව.
අන්දරේ කවියකුත් කියාගෙනම ගොවිපලවලට යනවා .


කොට දිග මහත රවුමට උල් වෙච්ච         තන
ගැට වට අලුත් හා කල්ගිය පරණ             තන
මට මැන ගන්න මහරජුගෙන් ලැබුණි         අණ
පොට ඹසරිය මෑත්කර පෙන්වන්න             තන

අන්දරේට තන-තණ මාරු වුණා.
රජ අණනෙ ගෙවිලියනුත් ඉතින් අකමැත්තෙන් උනත් තන මනින්න අන්දරේට ඉඩ දුන්න.
අන්දරේ එක එක පියවුරේ දිග ප්‍රමාණයට ඉරටු වලින් කඩාගත්ත.
මේ ටිකත් අරන් රජ වාසලට ගිය අන්දරේ ඉරටු මිටිය රජතුමාට දුන්නා.

“අනේ රජතුමනි එතන එක එක ප්‍රමාණයේ තන තිබුණා.
ඔන්න මං බොහොම අමාරුවෙන් සේරම මැන ගෙන ආවා .
රජතුමාට තේරුණා කට වරද්ද ගත්ත බව.

ආපහු වෙනත් රාජ පුරුෂයෝ ටිකක් ඇරලා අස්වැන්න එකතු කරගන එන්න රජතුමාට සිද්ද වුනා.


A day in the life

2025-10-06

අන්දරෙයි - කාන්තාවොයි.




අතීතයේ සිටම සෞන්දර්යාත්මක රසකාමීන්ගේ වර්ණනාවට කාන්තාව වස්තු විෂයයක් විය. 
ගිහි රසවතුන් මෙන්ම පැවදි උතුමෝද ස්ත්‍රීන් අපුර්වතම උපමා එක් කර වර්ණනා කර ඇත. 

සැලලිහිණි කාව්‍ය ප්‍රබන්ධයේ -

සිසි වන වුවන ඉග සුග ගත හැකි         මිටින 
නිසි පුළුලු’කුල රිය සක’යුරු තිසර         තන 
දිසි රන ලියෙ´ව් රූ සිරි යුත් මෙ             පුරගන
ඇසි පිය හෙළන පමණින් නොවෙති         දෙවඟන

සඳ වැනි මුහුණ ඇත්තා වු 
අත් මීටින් අල්ලා ගැනීමට හැකි තරමට සිහින් වූ ඉඟටිය ඇති
රථරෝද මෙන් පළල් උකුළු පෙදෙස් ඇත්තා වූ, 
තිසරුන්  වැනි පිරුණු පයෝදර ඇති, 
දිව්‍යාංගනාවන් මෙන් දිස්වන රුපශ්‍රීයෙන් යුතු වූ මේ පුරයෙහි කාන්තාවෝ 
නොවන්නේ ඇසි පිය හෙළීමෙන් පමණෙකි. 
-තොටගමුවේ රාහුල හිමියන් කාන්තාව දුටුවේ එලෙසින්ය.

අන්දරේද කාන්තාව සමහර අවස්ථාවල උපහාසයට පත්කලේය . 
සමහර අවස්ථාවල වර්ණනාවට පත් කලේය.
 
මග තොටදී හමුවු  රුවැත්තියක් පිලිබව අන්දරේගේ සිතිවිලි 
වර්ණවත් වෙන්නේ මෙසේය.

“රන් වන් එරන් වන් රන්වන් රන      රුවට
නිල්වන් වරල පීරාලා පිට             දිගට
රන්වන් වළලු දමමින් කළය             වට
සෙල්ලම් ගමනින් යනවද ළිද         ලගට

සදක් මෙන් මුහුණ ඇගේ රූසිරි         සමන
ළදක් වෙන නුදුටිවෙමි මේ මුළු         දෙරණ
මොලොක් මට සිළුටු ගත ඔපළු         විලස
මලක් මෙන් ළපටි රතු පාටින         සොබන

සවන පිනන ළද බොළද                 සුමිරිය
බදින සිතු බදේ ඈ වෙත වී             සිරිය
කුමන ලෙස මැවීදෝ සුරගන             සරිය
වෙන නැත සිතන්නට ඇගේ රූ             සිරිය


අන්දරේ තරුණ කල තමන් ආදරය කරන ලද යුවතියක අහිමි විය.
ඒ විරහව කවි කලේ
ඔහු ඇලුම් කරන ලද ඇයගේ රූ සිරිය අගේ කලේ මෙලෙසින්ය.

“වතට ලවනතට නුඹ බලන                 බැල්මට
වරලට ගෙලට නළලට නාසිකා                 වට
ගමනට බසට නුඹ හට ලොබ කළ             මෙමට
කුමකට කියමි නිදි නැත රැය තුන්             යමට “


ඔහු විවාහ විය . 
තරුණ කලම එම විවාහය බිරිය අකාලයේ මිය යාමෙන් අවසන් විය.
බිරිදගේ අභාවයෙන් ඔහු වේදනාවටත් සිත්තැවුලටත් පත්විය. 
මැව්ම් කාර බඹාට ද  දොස් පවරමින් කල කවිය මෙසේය.

“පටුවන් නළල දිලිසෙන සුරතල්             දිගැසේ
බටුවන් සුරඟනන් පරදින මැණික             යසේ
කෙටුවොත් බඹා පල නැති ලෙස මගේ         හිසේ
දුටුවොත් යම් දිනක මම කොටමි උගෙ         හිසේ “


දිනක් ගම්මැද්දෙන් ඇවිද යන අන්දරේ දුටුවේ නාඹර තරුණියක දොර පියන්පත් අතරින් ඔහු දෙස බලන බවයි.
ඇය දුටු  ඔහු මෙසේ කීවේය.

“ඉහළ ගෙදර වී පැදුරේ         පරෙයියා
පහළ ගෙදර වී පැදුරේ         කොබෙයියා
ටිකිරි ලියක් දොර අස්සෙන්     එබෙයියා
ටිකිරි නඟේ පියයුරු කයි     කොබෙයියා“


කාන්තාවන්ගේ රූ සපුව වර්ණනා කිරීමේදී ඔහුට සීමා මායිම් තිබුනේ නැත.
කතකට මනා රුවක් තිබේ නම් කුලය කුමකට ද ?.
අන්දරේ විමසයි.

“මහ මී කුඩා මී හිමයේ බොහොම             ඇති
කොයි කොයි මලෙත් මුත් බමරුන් රොන්     ගනිති
කොතන වුණත් හරි නෙද මැණික රුව         ඇති
රුව ඇත්නම් අඩු කුලයද කමක්               නැති “


අන්දරේ රුවැති කාන්තාවන්ව කවියෙන් වර්ණනා කරන බව දැන සිටි බිරිඳ වරක් ඔහුට චෝදනා කරන්නට විය. 
ඔක්කොටම කවි කියනවා කියනවකෝ  මටත්  කවියක් කියන ලෙස ඈ කීවේය.
අන්දරේ ඇයට මෙසේ කීවේය.

ඉස දෙස බැලිමි පොල් කෙඳි වැන්න         පීරනා
බඳ දෙස බැලිමි හෙරලිය වැන්න             ආරනා
තන දෙස බැලිමි වැටකොළු වැන්න         එල්ලෙනා
නුඹ දෙස බැලිමි වැඳිරිය වැන්න             දලුකනා


මෙම කවිය ඇසීමෙන් මහත් කෝපයට පත් ඈ සනසනු වස්  මුවට සිනහවක් ද නගමින්  මේ  කවිය නැවත  පවසා ඇත.

ඉස දෙස බැලිමි රන් කෙඳි වැන්න         පීරනා
බඳ දෙස බැලිමි රන් කඳ වැන්න         ආරනා
තන දෙස බැලිමි තැඹිලිය වැන්න         දිලිසෙනා
නුඹ දෙස බැලිමි සුරඟන වැන්න         රුසිරෙනා


අන්දරේ ඇතැම් අවස්ථාවල රජු හා රජ බිසවද උපහාසයට ලක්කරමින් කවි ගායානා කර තිබේ. දිනක් රජ කුමරිය රාජකීය උයනේ දිය කෙළියට යන විට අන්දරේගේ නෙත ගැටුණි.

රජතුමා ඒ අසල නොසිටි බැවින් රජ බිසවට සරදමක් කළයුතු බව හැඟී මෙසේ කීවේය.

“කට කැඩි කළේ දිය උකුලේ             තබාගෙන
ලොට තන දෙකක් ගෙරි සමකින්         වසාගෙන
තඹත් පිත්තලත් දෙවගේ                 පැලඳගෙන
රොඩී කෙල්ල කොයි යනවද                 උදෑසන“


කෝපයට පත් කුමරිය වහා රජ මැදුරට දිවගොස් හඬමින් අන්දරේ තමන්ට පරිභව කරමින් කවි කී බව රජතුමා  දැනුම්වත් කරන ලදී. 
ඇගේ හැඬීමත් සමග මහත් කෝපයට පත් රජු වහ වහා රාජ පුරුෂයන් යවා අන්දරේ අල්ලාගෙන එන ලදී.

රජ මැදුරට අල්ලාගෙන එන ලද අන්දරේගෙන් රජ කුමරිය පැවසූ කරුණ පිළිබඳව විමසූවේය.
එවිට ඔහු පවසා සිටියේ එවැනි අපහාසාත්මක කවියක් තමන්  නොකී බවය.
අන්දරේගේ තරම දන්වනා රජතුමා එහෙනම් තමන්  කී කවිය කියන ලෙස අණ කලේය.  
රජුගෙන් අවසරය ලද අන්දරේ පෙර කී කවිය වෙනස් කර නැවත මෙසේ පැවසීය.

“රන් කැටි කළේ දිය උකුළේ             තබාගෙන
රන් කුඹු දෙකත් සළු පටකින්             වසාගෙන
රිදී රත්තරන් දෙවගේ පැලඳ                 ගෙන
මල්මද බිසව් කොයි යනවද                 උදෑසන “


දකුණු ලක උපන් අන්දරේ කන්ද උඩරට රජ මැදුරේ සේවය කළද නිවාඩුවකට  තම ගම රට බලා යන අතර. 
දිනෙක හම්බන්තොට මලල නම් ගම්මානයේදී වෙලක පලා නෙළමින් සිටින යුවතියක දැක ,.
ඇයද   විමසිලිමත් බව අන්දරේට හැගුනාය. 
ඇයගේ රූ සපුව  වර්ණනා කරමින් ඇයගේ පහස ලබන්නට ඇත්නම් සිතා මේ කවිය පැවසීය.

පුල පුලා ඇවිත් බැස මලල             ආරට
හෙළ හෙළා බඳින වරලස පිට         කරට
බල බලා මදෙස මුවරඳ              සිනාවට
විල පලා නෙලන කත හොඳලු         පහසට


අන්දරේ සහ රජ වාසල කතා  ඊලග දවසකදී කතා කරමු. 

.




2025-10-05

අද වප් පුර පසොලොස්වක පෝය.



අද වප් පුර පසොලොස්වක පෝය.

ලංසි අවුරුද්ද ගෙවෙන්න තියෙන්නේ තව මාස දෙකයි

 - නැත්නම් පෝය දෙකයි.

 ලංසි අවුරුද්ද කියලා කලක් භාවිතා උනේ ක්‍රිස්තු වර්ෂ වලට .

කලින් අප භාවිතා කලේ බුද්ධ වර්ෂ.

ඔන්න සිස්ටම් චේන්ජ් එකක්.


මහින්දාගමනයෙන් පසු ලක්දිව උපාසක උපාසිකවෝ පෝය දිනයන්හි මෙලොව පරලොව සැප පිණිස විවිධ ආමිෂ හා ප්‍රතිපත්ති පූජාවන්හි යෙදුනා. 

කාය වාග් සංයමය හා චිත්ත පාරිශුද්ධිය උදෙසා අටසිල්, දසසිල් සමාදන් වූනා. 

සද්ධාතිස්ස රජතුමා එක් දිනෙක මුළු රැයක්ම බණ අසන පිරිස් අතර සිටගෙනම බණ ඇසූ බවත්, වසභ, උපතිස්ස, දාඨෝපතිස්ස, ධාතුසේන වැනි අපේ රජ දරුවෝ ද පෝය දිනයන්හි අටසිල් සමාදන්ව  ආගමික කටයුතු වල යෙදුනු බවත්, වංශ කථාවන්ගෙන් හෙළිවේ.පෝදින වර්තමාන පාලකයොත් එහෙම ආගමික වත්පිලිවෙත් ප්‍රදර්ශණය කල කාලයක් තිබුනා.

දැන් දැන් ආගම අබිං වන තැනට යමින් තියෙනවා කියලා මීදුම හිතනවා.

පෝය කතාව නොගැලපෙන තැනකට යමින් තියෙනවා. 


අපි වප් පෝය ගැන කතා කරමු.

වප් පුර පසළොස්වක පෝය දිනය ද එම මාසය ද කරුණු කීපයක් නිසාම සුවිශේෂ කොට සැලකනවා.


බුදුරජාණන් වහන්සේ තව්තිසා දෙව්ලොව සිට දඹදිව සංකස්ස පුරයට වැඩමවීම, 


එක් වස් සමයක බුදුරජාණන් වහන්සේ තව්තිසාවේ සක්‍ර දේවේන්ද්‍රයාගේ පාණ්ඩුකම්බල ශෛලාසනයෙහි සත් වන මාතෘ දිව්‍ය පුත‍්‍රයා ප්‍රමුඛ දෙව්, බමුණට අභිධර්මය දේශනා කරමින් වැඩහුන් සේක. 

ඒ වස් අවසානයේ මහා වස් පවාරණයට සත් දවසක් පමණ තිබියදී සැවැත් නුවර වැසියෝ මුගලන් මහතෙරුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙව්ලොව සිට කවර දවසක මිනිස් ලොවට වඩින්නේ දැයි විමසූහ. 

එවිට මුගලන් මහතෙරුන් වහන්සේ  දෙව්ලොව වැඩම කර බුදුන් වෙත එළඹ ”මුළු දඹදිව වැසියෝ තුන් මසක් මුළුල්ලේ බුදුරජාණන් වහන්සේ දකිනු රිසිව අද දකින්නෙමු හෙට දකින්නෙමු” යි සිත සිතා ම`ග බල බලා සිටිතියි දන්වා මිනිස් ලොව වඩින්නේ කවර දවසකදැයි විචාළහ. 

එවිට බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙයින් සත් දවසක් ගිය තැන වප් මස මැදි පෝය දින සංකස්ස පුරයට වඩින බව දන්වා වදාළ සේක. 

 මුගලන් මහතෙරුන් වහන්සේ පෙරළා මිනිස් ලොවට වැඩම කොට මෙයින් සත් දවසක් ගිය තැන බුදුරජාණන් වහන්සේ සංකස්ස පුරයට වඩින බැවින් සියලූ දෙනාට එහි රැස්වන ලෙස දැන්වූහ.

මෙසේ සත් වන වස් අවසානයේ දිව්‍ය පෙරහැරින් මිනිස් ලොව වැඩියේ වප් මස පුර පසළොස්වක පෝය දිනයකදීය. 


මතු බුදුවන මෛත්‍ර  බෝසතාණන් වහන්සේ ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයේ පැවිදි බව ලැබූයේ ද වප් පුන් පොහෝ දිනයකය.


වස්සානය අවසානයේ මහාපවාරණ දිනය යෙදීම,


පෙරවස් සමාදන් වී තුන්මස ගතවීමෙන් පසු මහාපවාරණය යෙදෙන්නේ ද වප් මස පුර පසළොස්වක දිනයටය. ”අනුජානමි භික්ඛවේ වස්සානේ වස්සං උපගන්තුං” යනුවෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේ උපසම්පදා භික්ෂූන් වහන්සේලාට දඹදිව මධ්‍ය දේශයට ධාරානිපාත වර්ෂාව පවතින ඇසළ, නිකිණි, බිනර, වප් යන සතර මාසය වස් කාලය ලෙස එක් තැනක වාසය කරමින් ප්‍රතිපත්ති පිරීමේ වැදගත්කම පිළිබඳව අනුදැන වදාළ සේක.

එතැන් සිට එම සිරිිත   අදත් පවත්වාගෙන එයි.


වස් සමාදන්වන සිල්වත් භික්ෂූන් වහන්සේ සිහි කල්පනාවෙන් යුතුව (සතිකරණයෙන්) වස්සාන පටිපදාවන් පුරමින් කාලය ගත කරති. දෙමාපියන් රෝගාතුර වීම, මහා සංඝරත්නයේ කැඳවීම, අසාධ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකගේ කැඳවීම වැනි අතිශය වැදගත් කරුණකදී ”හත් වෙනි දින අරුණ නැගෙන්නට පෙර ජීවිතයට අනතුරක් නොවුනි නම් පැමිණෙන බව දන්වා ආරාමයෙන් බැහැරට යා හැකි වුව ද හයවන දින රාත‍්‍රියෙහි හෝ ආපසු පැමිණිය යුතුය. එතරම්ම දැඩිව පිළිවෙත් රැකීම වස් වසන භික්ෂූන් වහන්සේගෙන් අපේක්ෂා කෙරිණ.

වස්සානය නිසි ලෙස සමාදන්ව පිළිපැදි භික්ෂූන් වහන්සේ නමකට පමණක් කඨින චීවරයක් පිළිගත හැකිය.


පාර්ල්‍යෙිය නුවර සිට භික්ෂූන් වහන්සේලා තිස් නමක් සැවැත්නුවර වැඩ වාසය කළ බුදුරජාණන් වහන්සේ දකිනු රිසිව ධාරානිපාත මහ වැස්සේම තෙමී තෙමී පාගමනින් සැවැත්නුවර ජේතවන විහාරයට වැඩම කළහ. වැඩම කළ එම භික්ෂූන් වහන්සේ හා පිළිසඳර කථාවේදී උන්වහන්සේලා සාකේත නුවරදී වස් සමාදන් වී වස් පවාරණය කොට එන අතරමගදී වැස්සට හසුවී තෙමී තෙත බරිතව පැමිණි බව දැන, වෙනත් සිවුරක් ද නොමැති බැවින් තෙත බරිතව සිටින්නට සිදුවූ අයුරු දැක කඨිනාස්තරණාය අනු දැන වදාළ සේක. 

එතැන් පටන් කඨින චීවර පූජාව උතුම් පූජාවක් කොට සලකා ලොකු කුඩා තරුණ මහළු හැම දෙනාම මහත ශ්‍රද්ධාවෙන් ් එයට සහභාගි වෙති. 

වප් අවපෑලවියේ සිට ඉල් පසළොස්වක දක්වා කඨින චීවර පූජා පින්කම් පැවැත්වීම සිරිතය. 


ධර්මාශෝක රජු වෙත පණිවිඩ යවා  ශ්‍රී මහාබෝධි ශාඛාවක් වැඩමවා ගැනීමට කටයුතු සංවිධානය කිරීම, 


ලක්දිවට  ශ්‍රී  මහාබෝධීන් වහන්සේ හා භික්ෂුණින් වහන්සේ මෙරටට වැඩමවා ගැනීම සඳහා මහින්ද මහතෙරුන් වහන්සේගේ අනුශාසනා පරිදි දඹදිව ධර්මාශෝක රජු වෙත අරිට්ඨ කුමරු අත සංදේශයක් යවා කටයුතු සංවිධානය කර එහි ගමනාරම්භය සිදුවූයේ ද වප් මස මැදි පෝය දිනයකදීය. 

එසේම මහින්ද මහතෙරුන් වහන්සේගේ අනුදැනුම ඇතිව අරිට්ඨ තෙරුන් වහන්සේගේ මූලිකත්වයෙන් විනය පිටකය සංගායනා කරවීම ද වප් පෝය දිනකදී සිදුවී ඇත.


A day in the life

2025-10-04

අන්දරේ - ළමිස්සියනි තොප සිටිනා තැන් කොතනා.





පොත පත ඉගන නොගත් අන්දරේ දඩබ්බර මෝඩ දරුවෙක්යැයි අසල්වාසීන් සිතුවත් ඒ සිතිවිල්ල - සිතිවිල්ලක් බවට පත් කිරීමට ඔහු සමත්විය .

මතකද කුඹුරේ තිබු විශාල ගලක් ඉවත් කර දෙන්නට පොරොන්දුව ගමරාළ කෙනෙකුට කළ වින්නැහිය.

හීනටි හාල් කුකුල් මස් තුන්මසක් කෑමට ගෙන ගල උස්සා කර උඩින් තිබ්බොත් මම ගෙනිහින් දාන්නම් කිවුව කතාව...

අපිත් මේවාගේ අලකලංචිවලට කලින් කලට මුහුණ දෙන බව සිහිපත් වෙයි.
මැතිවරන සමයේ දෙන පොරොන්දු ,ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශන ,රම්පෙට පොරි හැලෙන්න දෙන ටෝක්.
අපි මංමුලා කරන්නේය. 
අපි හීනටි හාල් කුකුල්මස් කතිර ලෙස පුරවා පාලකයෝ පත් කරගන්නේ මහත් බලාපොරොත්තු සහගතවය. .
මැතිවරණයෙන් පසු බලයට පත්වු පසු 
අපි ගල උස්සා තැබිය යුතුය. 
පාලකයෝ බර කර උඩ තැබ්බොත් ගොස් දමන න්‍යායයට පත් වෙන්නේය.
බර එතනමය. 
පාලකයෝ කුකුල් මස් හීනටි හාල් බත් කමින් අපිට කෝචොක් දමන්නේය. 


අන්දරේ තමන් උපහාසයට ලක් කිරීමට සැරසෙන අයගේ සිතිවිලි අභියෝගයට ලක් කලේ ඔවුන්ටත් නොදැනෙන අයුරින්ය.
කාටත් නොදැනෙන අයුරින් අන්‍යයන් විශ්මයටත් විනෝදයටත් පත් කිරීමට අන්දරේ සමතෙක් විය.

අන්දරේ විනෝදකාමියෙකි. 
අන්දරේගේ කවි ඔහුගේ මුඛරිකම, චරිත ස්වභාවයත් විදහා පෑවේය.
රූමත් ළදුන් ඔහුගේ නෙතට රසදුනක් විය.
දිනක් ගමනක් යමින් සිටියදී අන්දරේ හේනක කපු නෙළන කාන්තාවක දුටුවේය.
ඇයගෙන් දුම්බර කෙතට මග ඇසූවේ මෙසේය.

ඇයි ලඳුනේ මේ වල කාර         කාරා
රැල් අඳිනේ ලෙස හිස පීර         පීරා
මලු බඳිනේ කපු ටික තෝර      තෝරා
කිය ලඳුනේ දුම්බර කෙතට         පාරා


ඇය එයින් නොසන්සුන්විය.
වටපිට බලනු දැක අන්දරේ නැවත

ළමිස්සියක් මේ පතනේ කපු         නෙළනා
හදිස්සියෙන් මා දැකලා         හැලැප්පුනා
පොඩිස්සියන් කවදත් මට ඔය     ලෙසිනා
ළමිස්සියනි තොප සිටිනා තැන්     කොතනා


අන්දරේ නොඑක් වර කළ සටකපටකම් ද කී කවි සිවුපද ද කළ විහිළු තහළු ද ඒවායේ ඇති රසවත්කම නිසා කටින් කට ගොස් රාජාධිරාජසිංහ රජුට ද සැල විය.
1753 දී පමණ කන්ද උඩරට රාජාධිරාජසිංහ රජතුමා ද  කවියෙකු වීය. 
ඒ වගේම කවීන්ට අතහිත දෙන රසවතකු වීය. 
මේ අවධියේ අන්දරේ ද රැකියාවක්‌ ලබා ගැනීමට කන්ද උඩරටට යැමට සිත සිතා සිටියේය. 
වරක්‌ ඉලංකෝන් මුදලිතුමාගෙන් පහතරට කවීන් ගැන අසා සිටි රජතුමාට අන්දරේ ගැන තොරතුරක්‌ ලැබිණි. 
මල්වතු මහා විහාරයේ සිට පහත රටට එන හිමිනමක්‌ වෙත රජතුමා විසින් අන්දරේට පණිවුඩයක්‌ එවා රජවාසලට ගෙන්වා ගත්තේය.
අන්දරේ රජවාසල රාජකාරියට වාර්තා කලේය.
අන්දරේ රජවාසල රාජකාරී වලට සම්බන්ධවීම පිලිබදව තවත් කතා ඇත.

වර්තමානයේද උපදේශකයෝ සිටිති. 
රජුගේ ( අද නම් ජනාධිපතිගේ) ක්‍රියාකාරකම් , දේශණ ගැන හිතන විට උපදේශකයනගේ තරම අපට සිතා ගත හැක.
සමහර කතා අන්දරේගේ ක්‍රියාකාරකම්ද නියෝජණය කෙරේ.
අපි එය දක්න්නේ රජුගේ දුර්වලතාවයක් හෝ හපන්කමක් ලෙසිනි.
රජවාසලට කවටයෙකුගේ රාජකාරිය අවශ්‍ය වී ඇත්තේ හුදෙක්ම රජුගේ විනෝදාස්වය උදෙසා හාස්‍ය බෙදා ගැනීමට පමනක් නොවන බවට නිගමනය කල හැකිවෙයි.
විශේෂයෙන් රාජ්‍ය පරිපාලනයේ දී රජුට ඇතිවන ඒකාකාරී බව, කටුක හා නීරස අවස්ථාවන් හී ඇතිවන පීඩනය අවම කිරීම උදෙසා කිසියම් විනෝදාස්වාදයක් පැතීම කවටයා මගින් අපේක්ෂා කර ඇතැයි සිතිය හැක. 
වර්තමානයේ නොයෙක් විනෝදාත්මක කටයුතු සදහා යෙදිය හැකිවුවද එකල එවැනි පහසුකම් තිබුනේ නැත .
වාසලේ  කවටයා නිල නොවන පුරෝහිතයකුගේ භුමිකාව ඉටු කළ බැව් සමහර කතා කියවන විට අපට සිතන්නට හැකිය.
ඒ විහිළු කර රජුව හිනැස්සීමෙන් නොව නිසි විහිළුවෙන්ම නිසි උපදෙස් දීමෙන් මෙන්ම වන්දිභට්ටයන්ගේ මුරුංගා අත්තේ තැබීම්වලින් රජුට නිසි මග පෙන්වු අවස්ථා අන්දරේගේ කතා තුලින් අපට හමුවන්නේය.

අන්දරේ රජ වාසලට 


අන්දරේ රජ වාසලට රාජකාරි වාර්තා කිරීම පිළිබදව නොයෙක් අදහස් ඇති බව කලින්  සදහන් කලේය.
මේ තවත් වෘත්තාන්තයකි.

තැනින් තැන ඇවිදිමින් කාලය ගත කරමින් සිටි ඔහුට දිනක් රාජ නිවේදනයක් ගමින් ගමට පතුරවිමින් ඇවිදින අණ බෙරකරුවෙකු ගේ පණීවිඩයක් අසන්නට ලැබුනේය .
මේ පණිවිඩය අන්දරගේ ජීවන ගමන වෙනස් කලේය.

රජ මාළිගය අසල පොකුනේ මැඩියෙක් වාසය කල අතර රාත්‍රී කාලයේ මැඩියාගේ “ජෙක බක බක “ හඩ රජතුමාගේ නින්දට දැඩි ලෙස බාධා කලේය.
මෙම මැඩියා මරා දැමිය හැකි පුද්ගලයෙකු සොයමින් රජු රට පුරා අඬබෙර කරුවන් යැවීය. 
මැඩියා මරා දැමිය හැකි බව පැවසූ  කෙසඟ මිනිසෙකු රාජපුරුෂයින් රජමාලිගාවට ගෙන ආවේ ඔය අතරේ දීය.
තොරතුරු කතාබහ කර රජතුමා මේ කෙසග මිනිසාට රාජකාරිය බාරදුන්නේය.
රාත්‍රිය එළැඹිණි.
මේ කෙසග මිනිසා මඟුල් පොකුණට අසළට වී දුන්න මානා ගෙන සිටියේ රාජද්‍රෝහී මැඩියා මැරීමටය.
එක්වරම මැඩියාගේ හඬ ඇසුණේත්, එ දිසාවට ඔහු තම දුන්නෙන් ඊය විද්දේත් එකටම ය.
ගෙම්බා අවසන් ගමන් ගිය අතර පසුදින පොකුණේ මැරී හුන් ගෙම්බා හා විසුළු පෙනුමෙන් යුතු කුඩා මිනිසාද රජු හමුවට පැමිණවීය.
මැඩියාගේ හඬ නිහඬ වීමෙන් රජු අප්‍රමාණ සතුටක් වින්දේය.
‘‘ කොහොමද ? .
 මගුල් පොකුණේ සැඟව සිටි ගෙම්බා සොයා ගත්තේ ? රජු විමසීය.
‘‘දේවයන් වහන්ස , මැරී පා වෙමින් තිබූ ගෙම්බාගේ  සිරුර සොයා ගත්තේ මා නොව රාජ පුරුෂයන් විසින්” යැයි එකත්පස්වු කෙසග මිනිසා කීය.
රජුගේ මුවට සිනා නැගිණි.
‘‘ගෙම්බා පොකුණේ සැඟ වී සිටියේ කොහේද ? රජතුමා නැවත ඇසීය.
‘‘එය දන්නේ නම් මිය ගිය ගෙම්බාම පමණකි” යැයි ඔහුගේ පිළිතුර විය.
සතුටට පත් රජු ඔහුට ඒ මොහොතේම “සද්ද විද්ද පළඟ පතිර” නම් නම්බු නාමය ප්‍රදානය කර “රජ වාසළේ කවටයා “තනතුර ද පිරි නැමීය.

“සද්ද විද්ද පළග පතිර“ නම පිලිබදවද වෙනත් අදහසක සදහන් වන්නේ 
අන්දරේගේ මවගේ නම “සද්දවිද්ද පළඟපතිර රාජපක්‍ෂ වික්‍රමසිංහ මුතුකුමාරණ“ නම් වු බැවින් අන්දරේ ගේ පෙලපත් නම .සද්දවිද්ද පළඟපතිර රාජපක්‍ෂ වික්‍රමසිංහ මුතුකුමාරණ“ වු බවය.
එය මේ කතාව අනුව නම් ගැලපෙන්නේ නැත.



2025-10-03

අන්දරේ - කැකුළු තන තෙමෙයි නොබසින් ගැඹුරු දියේ


නිවසේ සිටිනා අවධියේ සිදුවු රසවත් සිද්ධීන් අපමනය.
අකුරු නොකර වල් වැදුණු එහෙත් දඩබ්බරයෙකුගේ බුද්ධිය අගේ කල යුතුය.ෙ
බෙරවාදන ශිල්පියෙකුවු “ දිසනා“ අන්දරේගේ ගෙදරට නිතර ආ ගිය හිතවතෙකි‍.
ඔහු බෙර වාදන කුලයට අයත් ( බෙරවා ) අයෙකි. එකල කුල බේදය බෙහෙවින් සමාජය ගිලගෙන තිබිනි
නිතර නිවසට එන දිසනා අන්දරේගේ හිතවතෙකි.
එක් දිනක දිසනාගේ සිත් පිනවිය යුතුයැයි සිතා.

“ දිසනෝ - ඔයාගේ නම බුද්දගජ්ජ පොතේ තියනවා නේ “ කීවේය.
“අනේ මහත්තයෝ , මට අකුරු බෑ නේ ඕවා කියවන්න“
දිසනා කීවේය.
එහෙනම් මෙන්න අහපන්කො.

"ධීෂකාමය සාරනායක
වීපදා කුළ හේතුනායක
අජරාමර භූතිදායක
සචරාචර ලෝකනායක“

"දිසනා කියන නම ඇති තැනැත්තා සංසාරයේ ඇවිදින්නෙකි.
පෙර පවකට හීන කුලයේ උපන්නේය.
බුදුරදුන්ට දායකවී දිසනා අජරාමර වීය.
කොයි කවුරු චර චර ගෑවත් ලෝකයේ කවුරුත් සමානයි


අන්දරේ මේ පාලි පාඨ දිසනාට පැහැදිලි කලේ ය.
ලෝකයේ කවුරුත් සමාන බැව් හැගීයාමෙන්  “සදනා“ සතුටු විය.
පාලි ගාථාවකට තමාද පාත්‍ර වර්ගයා වී ඇත.
තමන් කෙරෙහි ගෞරවයක් ද දැනෙන්ට විය.

කොළු රැළත් සමග ගම්මැද්දේ ඇවිදින්න යාම තරුන අන්දරේ ගේ දිනචර්යාවේ කොටසකි.
එසේ යනවිට දිනක  දිය රෙද්දක් ඇඳ වැවක කෙකටිය ඉදුරූ තරුණියක දකින්ට ලැබිනි. ඈ ද අන්දරේ දුටු විට ඇය මඳ සිනහවක් පෑවේය.
මෙයින් කුල්මත් වූ ඔහු ඇයට විහිළුවක් කරන්නට සිතා 
තවත් දියෙහි ගැඹුරට නොයන ලෙසට  කීවේ මෙසේය.

පතුල බැසා අල උදුරන කලට         ලියේ
මකුල සේම වත ඉහළට යාය         ලියේ
මුකුළු සිනා අප දැක කෝඩු         කාරියේ
කැකුළු තන තෙමෙයි නොබසින් ගැඹුරු දියේ

බරක් පතලක් නැති සැහැල්ලු දිවියක් අන්දරේ ගෙවමින් සිටි බව ඔහු පිලිබදව අසන කියන දෙයින් අපට සිතා ගත හැකිය. මෙවැනි රස සිතිවිලි සිත් තුල මැවෙන්න දහසක් ප්‍රශ්න ගැටළු පුරවා ගත් සිතකට ඉඩ නැත.

තවත් දවසක නැවතත් අන්දරේ හමුවෙමු.

2025-10-02

ලිංගික අධ්‍යාපනය - මතවාදයක.




පාසල් දරුවන්ට කොන්ඩම් දෙමුලු!
සෑම් සෙනෙවිරත්න විසිනි
2024 දෙසැම්බර් 11 දින බෝධි සභාව පළ කළ ලිපියකි.
අලුත් පනතට පාර කැපූ හැටියි මේ.

උපදේශනයේ යෙදෙන කාන්තාවක රටවාසීන්ට ලිංගික දැනුමක් නැති බව කියමින් ඉදිරිපත් කරන අදහස් අඩංගු වීඩියෝවක් මුහුණු පොතේ සංසරණය වේ. එය නැරඹූවෙකුට මැය අසහනකාරියක නැතිනම් ඇරියස්කාරියක යන හැඟීම ඇති වීමට පුළුවන. මේවා දකින විට, ‘යූටියුබ්’ හරහා දාඩිය බිබිලි  මතු වන උපදේශක උපදේශිකාවන් සමාජයට මොන තරම් වින්නැහියක් කරනවාද හැඟීමත් ඇති වේ. 
ඇය කියන කරුණු කීපයක් සැකෙවින් මෙසේයි.

‘ලංකාවේ පුරුෂයින්ට ලිංගික හැසිරීම් ගැන අවබෝධයක් නැත. ඊට මූලික වරද ගැහැණුන්ගේය. ළමයින් දෙන්නෙකු හැදූ පසු ලිංගික කටයුතු නවතා ආගමක් දහමක් කරගෙන ජීවත් විය යුතුය යන්න ඔවුන්ගේ අදහසයි. ඇතැම් පිරිමින්ට කසාද බැඳ අවුරුදු 5 ක් පමණ ගියද ‘ඕක කොරන්නේ’ කෙසේද යන්න ගැන අවබෝධයක් නැත. තරුණ තරුණියන් සිටින්නේ කොයි වේලේ අවයව සන්තර්පනය කරගන්නේදැයි විස්සෝපයෙනි. පිටරටවල ළමයින්ට නම් එවැනි අසහනයක් නැත. පිටරට පාසල්වල කොන්ඩම් තිබේ. සිසුන්ට අවශ්‍ය වේලාවට ඒවා ලබාගත හැකිය.’

මෙම දේශිකාවගේ භාෂණ විලාසය මනෝවිද්‍යා උපදේශක වෘත්තීයට නින්දාවකි. තමන් හමුවට උපදෙස් පතාගෙන ආ පුද්ගලයින්ට අපහාසාත්මකව කතා කරන මෙවැන්නන් ගැන වෛද්‍ය මණ්ඩලයේ හෝ අදාළ ආයතනවල අවධානය යොමු විය යුතුය. මෙය පැහැදිලිව වෘත්තීය විනය හා ගරුත්වය කෙළෙසීමකි. උපදේශන සේවා මොවුන්ට අවශ්‍ය බව වටහා ගැනීමට වෘත්තීය මනෝවිද්‍යාඥයෙකු විය යුතු නැත 
.
මැය කතා කරන මාතෘකාව ඇයට ඔරොත්තු නොදෙන්නකි. එය බැරූරුම්ය. සංකීර්ණය. ඈ කී කාරණාවලට බලපාන සමාජ, සංස්කෘතික, ආගමික සහ දේශපාලන හේතු තිබේ. ඒ සියල්ල මෙවැනි කෙටි ලිපියකින් සාකච්ඡා කළ නොහැකිය. විදේශ රටවල පාසල් ළමුන්ට අවශ්‍ය අවස්ථාවල ලබාගැනීමට කොන්ඩම් තිබෙන බවට ඇය කරන ප්‍රකාශය පිළිබඳව පළමුව කරුණු කීම උචිතය.

ඇතැම් විදේශයන්හි යම් මට්ටමකින් ක්‍රියාත්මක මේ ව්‍යාපෘතියේ ප්‍රායෝගික තත්වය හරිහැටි නොදැන මෙවැනි මතවාද සමාජගත කිරීම බරපතල සමාජ සංස්කෘතික හා සෞඛ්‍ය ප්‍රශ්න උද්ගත වීමට හේතුවකි.

ලෝකයේ රටවල් ඉතා සුළු සංඛ්‍යාවක් පාසල් දරුවන්ට කොන්ඩම් ලබාදීමේ වැඩසටහන් Condom Availability Program (CAP) ක්‍රියාත්මක කරයි. මෙය ඇරඹුණේ 1981 වසරේ ඒඩ්ස් රෝගය ව්‍යාප්ත වීමත් සමගය. මෑත කාලයේ කොවිඩ් වසංගතයෙන් බේරෙන්නට හැකි හෑම උත්සාහයක්ම ගත් අයුරින්, එදා ඒඩ්ස්වලින් බේරෙන්නට උපක්‍රම සොයන්නට උත්සාහ ගන්නා ලදී. පාසල් දරුවන්ට කොන්ඩම් ලබාදීම ඇරඹුණේ ඒඩ්ස් වසංගතය පැතිරීම වැළැක්වීමේ අරමුණ ඇතිවය. කාරණය සාර්ථක කරගැනීම සඳහා ඊට, පාසල් දැරියන් අනවශ්‍ය ලෙස ගැබ්ගැනීම වැළැක්වීම යන හේතුවද ඉදිරිපත් කරන ලද බවක් පෙනේ.

පාසල් දරුවන්ට කොන්ඩම් ලබාදීම ඇරඹුණේ 1989 වසරේ ඇමරිකාවේ කොලරාඩෝ පාසල් දිස්ත්‍රික්කයෙනි. 1991 නිව්යෝර්ක් නගරයේ පාසල් දිස්ත්‍රික්කයත් ඒ සම්බන්ධ වැඩසටහනක් ආරම්භ කළාය. ස්විට්සර්ලන්තයේ පාසල්වලද 80 දශකයේ සිට පාසල් දරුවන්ට කොන්ඩම් ලබාදීමේ වැඩසටහන් කියාත්මකය. ඒ හැරුණු විට ස්වීඩනය, පිලිපීනය, නවසීලන්තය, ඕස්ට්‍රේලියාව වැනි රටවල මෙබඳු වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මකය. ඇතැම් රටක මේ වැඩසටහන ඇරඹී ඇත්තේ මෑතකදීය.්‍

නමුත්, ඉහත කී නෝනා කියන පරිදි, කැන්ටිමෙන් ටොපියක් ගන්නා පරිදි කොන්ඩම් ලබාගැනීමට පාසල් ළමයින්ට හැකියාවක් නැත. ඒ වැඩසටහන් යටතේ කොන්ඩම් ලබාගත හැක්කේ, ඊට අදාළ හෙදහෙදියන්, සෞඛ්‍ය සේවකයින්, උපදේශකයින් වැනි අයගෙන් පමණි.

ඇමරිකාව වැනි රටක සමාජය පිළිබඳව නොදන්නා අය, මෙවැන්නෙකුගේ බස් අසා ඇමරිකාව පාසල් වියේ ළමුන්ට හිතු හිතු වේලාවට ලිංගිකව එක්වීමට පුළුවන් රටක් යයි වැරදි වැටහීමක් ඇතිකර ගැනීමට ඉඩ තිබේ.

ඇමරිකාවේ රෝග පාලන හා ආරක්ෂණ මධ්‍යස්ථානය (සීඩීසී) වාර්තා කරන පරිදි, යෞවන සෞඛ්‍ය සමාජයේත්, වෛද්‍ය හා සෞඛ්‍ය විශේෂඥයින්ගේත් සහයෝගය ලැබෙද්දී පවා, 2014 වන විට කොන්ඩම් ලබාදීමේ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මකව පවතින්නේ ඇමරිකාවේ උසස් පාසල්වලින් (හයි ස්කූල්) 7.2%ක සහ මැදි පාසල් (මිඩ්ල් ස්කූල්) 2.3%ක පමණි.

2022 දෙසැම්බරයේ ඇමරිකාවේ ටෙක්සස්හි දිස්ත්‍රික් විනිශ්චයකාරවරයකු දුන් තීන්දුවකින් ඉතා බරපතල කාරණයක් අනාවරණය විණි. විනිශ්චයකාරවරයා මේ තීන්දුව දුන්නේ, ඇමරිකානු රාජ්‍ය අනුග්‍රහයෙන් ක්‍රියාත්මක ‘ටයිටල් එක්ස්’ වැඩසටහනට එරෙහිවය. ටයිටල් එක්ස් යනු, ඇමරිකානු රාජ්‍ය අනුග්‍රහයෙන් ක්‍රියාත්මක, අඩු ආදායමැති හෝ ආදායමක් නැති පුද්ගලයින් සඳහා වයස් සීමා නොසලකා රහසිගතව උපත් පාලන උපකරණ ලබාදෙන වැඩසටහනකි. මේ වැඩසටහන මගින් දෙමව්පියන්ගේ අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝණය වන බව ප්‍රකාශ කළ විනිශ්චයකාරවරයා, ළමයින් උපත් පාලන ද්‍රව්‍ය ඉල්ලුම් කරන විට ඔවුන්ගේ දෙමාපියන්ට ඒ පිළිබඳව දැනුම් දිය යුතු බවට නියෝග කළේය.

පාසල් සිසුන්ට උපත් පාලන උපකරණ හෝ උපදේශන ලබාදීමෙන් පාසල් පද්ධතිය වැළකී සිටිය යුතු බවටත් එය දෙමාපියන්ට පැවරිය යුතු බවටත් සංවාදයක් ඇමරිකාවේ ඇරඹී තිබේ.

ඇතැමුන් පෙන්වා දෙන්නේ, ලිංගික අධ්‍යාපනය මගින් පාසල් ළමුන්ට ඉගැන්විය යුත්තේ, ලිංගික හැසිරීම්වලින් වැළකී සිටිය යුතු බවට මිස උපත් පාලනය පිළිබඳව නොවන බවයි.

කොන්ඩම් වැඩසටහන ඇරඹි සමයේද Family Research Council, Focus on the Family, The Rutherford Institute වැනි ආයතනවලින් ඊට දැඩි විරෝධතා එල්ල විණි.
ඉහත කරුණුවලින් පැහැදිලි වන්නේ, පාසල් ළමුන්ට කොන්ඩම් ලබාදීමේ වැඩපිළිවෙළ දේශපාලන හා සෞඛ්‍ය බලධාරීන්ගේ අවශ්‍යතාවට සිදුවන්නක් මිස එය පොදු සමාජ අවශ්‍යතාවකට අනුව ඉටුවූවක් නොවන බවයි. ඒවා ඇමරිකාව වැනි රටක සමාජය ළමයින්ගේ ලිංගික ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳව දරන ආකල්ප අවබෝධ කරගැනීමට හොඳ නිදර්ශනයි.

ඇමරිකානු සමාජය ඉතා සංකීර්ණය. එහි විවිධ ජනවර්ගවලට, විවිධ සමාජ සංස්කෘතික මට්ටම්වලට අයත් වැසියෝ ජීවත් වෙති. බොහෝ සාම්ප්‍රදායික පවුල්වල දරුවන් තුළ ලිංගික සංයමය තිබේ. මත්ද්‍රව්‍ය, ආයුධ හා මිනිස් ජාවාරම් සහිත ප්‍රදේශවල දරුවෝ පහසුවෙන් දුසිරිත්වලට යොමු වෙති. නැතිනම් යොමු කරනු ලබති. ඇතැම් ප්‍රදේශ පාලනය කිරීම පොලිසියට පවා අසීරුය. මෙවන් සමාජයක් ගැන කතා කළ යුත්තේ ඒ ගැන පළල් අවබෝධයක් ඇති අය පමණි.

ඇමරිකාවේ නෝර්ටෙඩාම් විශ්වවිද්‍යාලයේ විද්වතුන් දෙදෙනෙකුගේ පර්යේෂණ වාර්තාවක්, කොන්ඩම් බෙදාහැරීමේ වැඩපිළිවෙළේ අසාර්ථකත්වය පැහැදිලි කරයි. මේ වැඩසටහන නිසා පාසල් සිසුවියන් ගැබ්ගැනීම අඩුවී ඇතැයි බොහෝ පර්යේෂණ වාර්තාවලින් පැවසුනත්, ඇත්තෙන්ම සිදුවී ඇත්තේ ගැබ්ගැනීම් 10%කින් වැඩිවීම බව ඔවුහු පෙන්වා දෙති. කොන්ඩම් බෙදන පාසල්වල සිසුවින්ට ගොනෝරියා නමැති සමාජ රෝගය බෝවීමේ ඉහළ ප්‍රතිශතයක් පෙන්නුම් කරන බවද පර්යේෂණ වාර්තාවේ සඳහන්ය.

කිසිදු වෘත්තීයභාවයක්, විනයක් හෝ හැදියාවක් නැති කාන්තාවන්ගේ ජරාකතා හා නන්දෙඩිවිලි බෙදාහැර සමාජය නොමග යවන යූටියුබ්කාරයින් පිළිබඳවත් සෞඛ්‍ය බලධාරීන්ගේ අවධානය යොමු විය යුතුය.

2025-10-01

අන්දරේ - “මගේ බුදු අප්පොච්චි.“




අන්දරේ ගැන රස කතා බොහොමයි.

අන්දරෙ රාජාධිරාජසිංහ රජ මාලිගේ විනෝදාස්වය සැපයු ඇමති තුමාය ( 1779 - 1797 ) දැන් කාලේ නම් නියමිත තනතුරක් නොදැක්වුවත් රාජමාලිගේ සිටින බොහොම දෙනෙක් කවටයෝ. 
එහෙත් අන්දරේ මෙන් සහජ දක්ෂතා ඇති බුද්ධිමතුන් නොවේ.

අන්දරේ අනාගත්තේ නැත.
නූතන අන්දරේ ලා කට ඇරියොත් අනා ගන්නේය.

අර්චුනා කට ඇරියොත් සිනා සාගරයක්ය.
බිග්කුච්චන් “ අපිට පාන් ද ? අසයි. තවත් වරක තේ වලට නෝබල් තෑග්ග ගත් බව පවසයි.
හෑවගේ රෙදි නැන්දා ගේ රාජකාරිය කරයි.
තරහ ගන්න එපා.
...........තව තවත් සිහි කරන්න ගියොත් මාතෘකාව අමතක වෙන බැවින් අපි එතනට යමු.

අන්දරේ උපත ලබන්නේ මාතර දික්වැල්ලේ යයි එක් මතයකි. 
ඔහු දෙවුන්දර කීරවැල්ලේදී උපත ලද යයි තවත් අයගේ මතයකි.
දෙවුන්දර කීරවැල්ලේ උපත ලද බව සාක්ෂි බොහොමයකි.

අන්දරේ “ සද්ද විද්ද පළග පතිරනලාගේ “යන පරම්පරා නාමය ලබා සිටිය බව සදහන් වුවත් “පොකුනේ සිටි මැඩියෙක් ගේ හඩ ඉලක්ක කර දුණු ඊ ඇද්ද කතාවෙන්“ පසු ලැබු නම්බු නාමයක් ලෙසට නමට ඈදුනු බවත් කියවෙන්නකි.

අන්දරේ ගේ උපත සහ දෙමව්පියන් පිලිබද  දෙවුන්දර කිරලවැල්ල මුල් කර ඇති කතාවල ඔහුගේ පියා  ප්‍රදේශයේ සිංහල, පාලි, සංස්‌කෘත හා ප්‍රාචීන භාෂාවන් ද ලන්දේසි භාෂාව ද ප්‍රගුණ කළ පඬිවරයෙක්‌ වු  පලවින්නගේ නමැති පෙළපතට අයත්ව සිටි බවයි  සදහන් වෙන්නේ .
පියා ලන්දේසීන්ගේ රාජකාරි ලබාගැනීමට ක්‍රිස්‌තියානි ආගම වැළඳගෙන ඇත. 
එහි ප්‍රතිඵලයක්‌ ලෙස ලන්දේසීන් දෙවුන්දර ඉදිකළ පල්ලියේ ගුරු තනතුරු 6 ක්‌ ඔහුට ලැබිණි. 
එම පල්ලිය ඉඳිකළ ප්‍රදේශය අදත් පල්ලියවත්ත නමින් ප්‍රකටය.
පසුව එම පල්ලිය පෘතුගීසීන් විසින් විනාශ කරන ලදී.
පල්ලියේ ගුරුවරයා පල්ලියගුරු වී, 
කිරලවැල්ලේ ගුරුන්නාන්සේට “පල්ලියගුරු“ යන පෙළපත් නාමය හිමි වීය.
ලන්දේසිවරුන්ගේ පාසල් පාලනයට අධ්‍යක්‍ෂ ධුරය හිමි වූයේ ද පල්ලියගුරුටය.

මෙම පල්ලියගුරු අධ්‍යක්‍ෂවරයා දික්‌වැල්ල අලුත්ගොඩ “සද්දවිද්ද පළඟපතිර රාජපක්‍ෂ වික්‍රමසිංහ මුතුකුමාරණ“ පෙළපතේ තරුණියක සමග විවාහ වීය. 
ඔවුන්ට පළමුව ලැබුණේ දියණියකි. 
දෙවනුව පුතකු ලැබුණේය.
ඔහුට "අන්ඩ්‍රායස්‌" යයි නම තැබීය.
එය පසුව අන්දරේ වී යෑයි විශ්වාස කරති.

මේ කතාව අනුව නම් අන්දරේට තම පෙළපත් නාමය මව ගෙන් ලැබුනේද ? . යන්න විමසිය යුත්තක්ය. නැත්නම් මවගේ පෙලපත් නාමයවු “සද්දවිද්ද පළඟපතිර රාජපක්‍ෂ වික්‍රමසිංහ මුතුකුමාරණ“ යන කොටස අන්දරේ මහනුවරින් උපයා ගත්තක් පසුව ආදේශ වීද ?.

බාල කාලය.

අන්දරේ කුඩා කාලයේ සිටම දග කාරයෙකි. මතකද ? “ මගුල් ගෙදර ගොස් ගොනා වගේ ඉන්න “ කියලා අම්මටයි තාත්තටයි උගන්නපු පාඩම.

කුඩා කලම අධ්‍යාපන කටයුතු සදහා පල්ලියට බාර දුන්නද එය සාර්ථක බවක් නොදුටු දෙමව්පියෝ ගමෙන් ඈත “ ගැටමාන්න “  ගුරුවරයෙකු වෙත අන්දරේ යවුවත් එයත්  ප්‍රතිපලයක් වූයේ නැත. 
අන්දරේ දවසක් ගුරු ගෙදරින් අතුරුදහන්ව හැන්දෑ අදුර රැගෙන නිවසට ආයේය.
මේ දඩබ්බරයාට හොද පාඩමක් උගන්නැමැයි සිතු පියා වේවැලකින් හොදටම තලා නිවසට නොගත්තේය.

එකල මෙකල මෙන් අනපනත් නොතිබු බැවින් දඩබ්බර අන්දරේගෙන් පියා නිදහස් විය.
නැත්නම් ඔහුට හිරේ තපින්න වෙනවා සිකුරුය. අන්දරේ එතරම් දඩබ්බරයෙක් වී සිටි බාලයෙක් විය.
දඩබ්බර ඔහු පියා එල්ල කර තම ප්‍රතිභාව හෙලි කලේය.

අන්දරේ  එවිට  ඇදහැළුන වැස්සට තෙමෙමින්  මැසි මදුරුවන් ගෙන් පීඩා විදිමින්ද සිටින අතර  මේ කව කීවේළු.

"වැස්‌ස වැඩි නිසා සීතල             වැඩිවෙච්චි
අතපය වෙවුලාය සන්නිය            ළංවෙච්චි
එලොව පොල් පෙනෙයි අද නම්      වැරදිච්චි
හොඳ හැටි ගෙයි නිදිද මගෙ බුදු      අප්පොච්චි"

මේ කවි ඇසු පියාට පුතන්ඩියාගේ තරම අවබෝධ විය. 
අකුරු නොකලත් බුද්ධියේ තරම දැන ගත්තේය.
සමාව දී ගෙට ගත්තේය.

අන්දරේගේ  කතා නිමක් දකින්න බැරිය.  මම තවත් දින කිහිපයක් අන්දරේගේ වගතුග  සමගම හමුවෙන්නම්.