අම්මා.

 

අම්මා ..................

අප අතරින් සමුගෙන වසර තුනකට ආසන්න වෙනවා. මගේ අතින් සටහනක් ලියවුනේ නැහැ ඈ ගැන. ඒ ලියන්නට නොහැකි නිසාවෙන් ඈ සමු ගෙන ගිය බව මගේ බොලද හිත තවමත් පිලි ගන්නේ නැති නිසා.

නොවැම්බර් මස දිනක හවසක මගේ පපුුව රිදෙනවා කිවු ඇය බලන්ගොඩ රෝහලේ කල සත්කාරයෙන් සෑහිමකට පත් නොවු අප ජයවර්ධනපුර රෝහලට යොමුුවුුනා. ඒ අම්මා අවසානවරට ගත කල දින කිහිපයයි.

පසුදා උදේ නවයට පමන මම සිටියෙ බොරලැස්ගමුවේ නංගීලාගේ ,ගෙදර. පෙර දින හවස අම්මා ලග සුවදුක් විමසින් සිට පැමින දොලහට අම්මා බලන්න යන සූදානමින් සිටි මා එක්වර විශාල කම්පනයකට පත්ව ක්ලාන්තව බිම ඇද වැටුනා . මොහොතකින් සිහි එලබ නැගිටින විට නංගීගේ පුතාට “ ආතම්මා නැතිවුනා” යන පුවත රොහලේ සිට ලැබිලා. . අම්මා ලොකු පුතාට තම සමුගැනීම ලග නොසිටි නිසා බොරලැස්ගමුවට විත් දන්වා තිබුනේ ඒ අයුරින්.

මම ලොකු පුතාව අවුරුදු හැත්තෑපහක් අම්මා සමග දුක සැප බෙදා ගත්තා. ඒ් කාලය රසවත් කාලයක්. අම්මා දරුවන් නවදෙනෙකු සමග කලේ යුද්ධයක්. තාත්තා අපත් කුඩුම්බයත් නඩත්තු කලා. අපේ පරිපාලනය කලේ අම්මා. ගෙදර කූස්සියේ තිබුනා දිග බංකුවක් . අපි පේලියට ඉදගෙන අපේ වාරය එන තුරු වාද විවාද කරමින් ඉන්නවා. අපේ පරිපාලනය හැදුන්වුයේ තාත්තා ජනාධිපති ලෙසයි. කලක් අග්‍රාන්ඩුකාරයාව සිට ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව වෙනස්වීම නිසා තාත්තාගේ පදවි නාමය ඒ ලෙස වෙනස් වුනා. තාත්තාට ඒ ආණ්ඩු ක්‍රමය තුල විධායක බලය තිබූනේ නැහැ. විධායක බලය තිබුනේ අග්‍රාමාත්‍යවරයාට .අම්මා තමයි අග්‍රාමාත්‍යවරයා.

ඉතින් අම්මා ගැන හිතන්න පුළුවන් නේ.

අම්මා අපි හදාවඩා ගත්තා. දියණියන් තිදෙනෙකු සමග පුතුන් හදෙනෙකු අම්මාගේ සිත් සතන් තුටු වෙන පරිද්දෙන් ලොකු මහත්ව මිනිපිරි මුණුපුරන්ද ඔවුන්ගේ දූ දරුවන් සමගද අම්මාගේ දිවිය සතුටින් ගෙවුනා.

අම්මා පොතක්. සුබවාදීව අවසන් වු කතාවක් ගොතන ලද පොතක්.

අම්මාගෙන් ඇතිවු කම්පනය ‌මේ වියමන තවත් දිග කරාවි ............

A day in the life

සුන්දර කොත්මලය ..(තුන්වන ටීකාව)

ගැමුණු කුමරුගේ ගැටවර අවදිය ...
Historical Legends of young Gamunu

කොත්මලා ඔය හඬ නඟමින් බැස යන
ශබ්දය ,ඇසුණු විට වර්ෂාවේ දෝංකාරය
යැයි මුලදී අප රැවටුණේ , නො දැනුවත්කමටය.
එය ,එතරම්ම විශාල ඝෝෂාවකි . ඇහැල
මලින් පිරුණු ගස යට වූ බංකුවේ වාඩිවූ විට
ඇස් මානයේ පෙනෙන වෙල් ඉපනැල්ල
චමත්කාර ජනක හැඟීම් මතුකරවයි.මෙවැනි
වෙල්යායක හරකුන් දක්කාගෙන යන
ජවසම්පන්න තරුණ ගැටවරයෙක් ..කාවන්තිස්ස
රජුට රහසේ ,සරල ගැමි ජීවිතයකට යොමු වූ
අයුරු , අතීතයට ඉගිළ ගිය සිතුවිළි නිසා
මනසේ සිත්තම් වන්නට විය.
දෙහදු කඩුල්ල හරහා කොත්මලයට පැමිණි
කුමරු කොටගෙපිටිය ගම්මානයේ ,ගමරාළ ගේ
ගෙදර නවාතැන් ලබාගත්තේ ගුත්තා ...ලෙස
පෙනී සිටිමිනි .
“මොණරාගල කන්ද පාමුළ සැදී ඇතී
නිල් දිය කඳුර හෝ හෝ ගා ගලා යතී
ගාමිණි කුමරු හොර රහසේ ලැගුම් ගතී
මේ ගම පියස කොටගේ පිටිය නම් වෙතී .”
(ජනකවියක්)
ගොවිතැන් කටයුතු සඳහා ඌරු
පැලැස්සේ ගමරාළ ට සහාය වීමට ඔහුට සිදුවිය .
නන්නාඳුනන තරුණයා ට ගම්මුන් ගේ සහාය
නො ලැබුණු බව ජනප්‍රවාද පවසයි.කොත්තුනුගොඩ
නවන්ගම ප්‍රදේශය යකඩ කර්මාන්තයට ප්‍රසිද්ධය .
උදැල්ලක් සාදා ගැනීමට නවංගම කම්මල්කරු
සොයා පැමිණි විට ,කුමරු ගේ ඉල්ලීම ප්‍රතික්ෂේප
කරමින් කල් මැරූ බව කියවේ. කම්මල අසල
කැලෑ රොදක සැඟවී ,කම්මල් කරු බැහැර යන
තෙක් බලා සිටි ඔහු ,අවසානයේ කම්මල්කරු
පිටවෙනවාත් සමග එහි ගොස් ඉවත ලා ඇති
යකඩ කැබලි තලා සුළු වේලාවකින් ,ඉතා කදිම
උදැල්ලක් සකස් කරගත් බවත් , කම්මල්කරු
පැමිණි විට එය දැක විශ්මයට පත්වී ,කුමරුට
වැඳ වැටී සමාව ඉල්ලූ බවත් කියැවේ.
කුමරු හරක් බලා ගැනීමට ගියේ ,මොණරාගල
කන්දටය . එම කන්ද මුදුන මොණරකු ගේ පිල්
කළඹ සේ උස්ව පැවති හෙයින් ඒ නම ලැබුණු
බව ගම්මු පවසති.ගොවිතැන් කිරීමට අවශ්‍ය
මීගොන් ලබාගැනීමේදී පවා ගම්මුන් ගේ
කෙණෙහිලි කම් නිසා අවශ්‍ය තරමට මී ගොන්
නො ලැබුණද ...ඔහු ගේ පින් මහිමයට පසුව
මීගවයින් ඔහු සතු ගවයා පසුපස පැමිණි බවක් ද
ජනප්‍රවාදයේ එයි.
මොණරාගල කන්දේ සිට ගලා බසිනා රජ ඇළ
පිළිබඳවද අපූරු ,ඇදහිය නො හැකි කතා පුවතක්
ඇත . සෙසු ගොවීන් ගුත්තා ට ජලය ලබාදීමට
අකමැති වූ බැවින් තම කෙවිට අතට ගත් ඔහු
කන්දේ සිට පහළ වෙල්යාය දක්වා කෙවිටෙන්
ඉරක් ඇඳගෙන ගිය විට ,ඔහුගේ පුණ්‍ය ශක්තියට
ඒ පාර ඔස්සේ ජලය ගලා ආ බවත් .එම ඇළ
මාර්ගය “ රජ ඇළ” නමින් පසුව භාවිතා වූ බවත් ය.
“උදහස් වූ බැවින් පිය රජු හට බියෙනී
පැනගොස් මොණරගල හෙළ අසබඩ පැමිණී
එහි හිස් ඉඩම්වල සරු කෙත් කරවමිනී
විසු වෙස්වළා ගාමිණි කුමරිඳු තුටිනී .”
(ජන කවියක්)
තමාගේ උදැල්ල හා මී ගවයින් උදව් කරගෙන
වෙල් යායක් සරුසාර ලෙස අස් වද්දා ..ගම්මැහේ
නොහොත් ගමරාළට තම ශක්තිය පෙන්වීමට
කෙවිට ඇදගෙන එනවිට ,ඒ පසුපසින් වී පිරවූ
මළු එකදිගට පැමිණි බවත් ...වී ඇසුරූ ගෙදර
“වීසුරු ගෙදර” නම් වී ,පසුව කටවහරේ භාවිතයට
අනුව ..අද “ වීරසූරිය ගෙදර”නමින් දක්නට ලැබේ .
“ ඌරු පැලැල්ලේ ගම මහගේ ගෙදර
මාරු වී එනම “ වී ඇසුරූ ගෙදර”
සීරුවට අළුත් පලකරන නිසියුර
වීරසූරිය ගෙදරයි දැනට බැවහර .”
(ජන කවියක්)
කුමරුට සේවකයෙකුට මෙන් සැලකු ගමරාළ
හා සිය පවුල ,කුමරු ගේ දස්කම් දැක බෙහෙවින්
පැහැදී ,කළු එතනා නම් සිය වැඩිමල් දියණිය
ඔහුට කාර බැඳ දෙන්ට වෑයම් කළද ,ඇය
අකමැති වී ඇත.එහෙයින් ගුත්තාට මල් කදට
(බත් පෙට්ටියට) ඇඹුල ගෙනගියේ බාල දුව
රන් මැණිකාය .දෙදෙනා අතර සෙනෙහසක්
ගොඩ නැගුණු බවත් පසුව ඇය හා කාර බැඳ
පැලැල්ල දෙණියේ මහ ගෙදර ම පදිංචියට ආ
බවත් කියැවේ .( එතෙක් ඔහු ගම ගෙදරටම
අයත් කුඩා මඩුවක් වැනි පැලක සිටි බවය්
කියැවෙන්නේ .)
“දුල ගාමිණී කරනට කරකාර සුබ
කළු මැණිකෝ පිං නොකළේ මන්ද නුඹ
හෙළ දිව කිරුළ මපියාගෙන් මෙදින ලැබ
රජ කරනට රන් මැණිකෝ නඟිනු නුඹ .”
(ජන කවියක්)
දහවල් ආහාරයෙන් පසු ,සුළු වේලාවක්
රන් මැණිකා ගේ උකුළෙහි හිස තබා නිදා
ගැනීම කුමරුගේ පුරුද්දකි. දිනක් විකාර
සිහිනයක් දැක තැතිගෙන අවදිවී ඇත .
“තමාගේ බඩවැල් මුවින් එළියට පැමිණ දික්වී
ගොස් ,නැවත කෙටි වී කුසතුලට ඇදී යාමයි.”
බියට පත් කුමරු ජ්‍යෝතිෂ්ශාස්ත්‍රය දත් “පොන්නා”
නම් නැකත්කරු හමුවී පලාපල විමසූ බවත් ,
සිහිනය විමසූ පොන්නා ,කුමරු ඉදිරියේ වැඳ වැටී
ඔහු රජ වන බව පවසා ඇති බවත් කියැවේ .
අවසානයේ ඔබ ,මා දන්නා පරිදි ..කාවන්තිස්ස
රජුගේ ඇවෑමෙන් ..සරසනලද මංගල හස්ති රාජයා
කුමරු දහවල සැතපී සිටි තැනට ම පැමිණ ...රජ
පෙරහරින් රජවාසලට කැඳවා ගියේලු ...
කොත්මලයේ සිට මාගමට ..මඟුල් රිය පෙරහැර
බලන්නට මාත් සිටියානම් ..කිනම් අරුමයක්ද??
මොනතරම් රසවත් ,ජනප්‍රවාද කොත්මලය විසින්
සඟවා ගෙන ඇත්දැයි ..ගලා යන කොත්මලා
ලාලනිය දෙස බලා සිටි ,මට සිතුණි.

(සේයාරුවෙන් දැක්වෙන්නේ ගැමුණු කුමරු කොත්මලේ
සිටියදී වගාකළ බව කියන වෙල්යාය අද ගොයම් කපන
පිරිසක් .අප ගේ කැමරාවෙන්.)


රෝ.සි. 2024 .04.02.A day in the life