පහන්තුඩාව - බෙලිහුල්ඔය

සීතල වතුර පහස විදින්න.





















බෙලිහුල්ඔය

1. බෙලිහුල්ඔය ගග 2. හාගල කන්ද 3.නේචර්ස් කොටේජ් ( විව් පොයින්ට් )






















සමනල වැව

සමනල වැව බැම්ම























බුදුගල

බුදුගල පෞරාණික නටබුන් . කල්තොට බලන්ගොඩ.

























බේකර්ස් බෙන්ඩ්

නොන් පෙරියල් - බෙලිහුල්ඔය.

2025-10-12

එළාර රජුගේ ව්‍යවස්ථාව.

ඉතිහාසය පුරා විමසා බලද්දී ලංකාව තම තමන්ගේ රාජ්‍යයන්ට යටත් කරගන්නට මානබැලූවෝ බොහොමයක් ගැන හඳුනාගත හැකිය. එකී ආශාවන්ට මෙරට පිහිටීම අතිශයින්ම හේතු සාධක වූ අතර බොහෝ විදේශ රාජ්‍යයන් තම තමන්ගේ රටවල සංවර්ධනය උදෙසා ලංකාවේ සාරය උරාගන්නට පිඹුරුපත් සකස් කලේය. එවන් රාජ්‍ය අතර ඉන්දියාවේ කාලිංග දේශයද විශේෂ වෙයි.

එකල ඉන්දියාවටද අමුතු දොළදුකක් තිබී ඇත්තේය. ඒ, ලංකාව කාලිංග දේශයේ අටවැනි යටත් කොටස බවට පත්කර ගන්නටය. ඒ සඳහා ලංකාව කාලිංග දේශයේ යටත් විජිතයක් කරගැනීමේ සිහිනය සැබෑවක් කර දෙන්නට මුල් වූයේ එළාර රජුය.
ඒ අනුව ඉන්දියාවේ අරමුණ වී තිබෙන්නට ඇත්තේ ලොව රටවල් අටකින් යුත් කාලිංග අධිරාජ්‍යය ප්‍රකාශයට පත්කරමින් ලංකා රාජ්‍යයේ රජු ලෙස එළාර රජු පත්කිරීමය.

එළාර රජුගේ පාලනය අනුව ලංකාවේ සියලු පාලන ක්‍රමවේද ප්‍රතිපත්ති මෙන්ම ජන ජීවිතයේ බොහෝ කාරණාද වෙනස් කළ යුතුය යන්න එකල කාලිංග රාජ්‍යයට මහත් වුවමනාවක් තිබිණි. එකී අරමුණ ඉටු කරගැනීම උදෙසා එළාර රජුගේ පත්වීමෙන් පසුව ඔහුට උපදෙස් අනුශාසනා දීම සඳහා කාලිංග දේශයෙන් මුර්කදේව නම් ඍෂිවරයකුද පත්කෙරිණි. ඍෂිවර මුර්කදේවගේ උපදෙස් අනුව එළාර රජුගේ පාලනය යටතේ ලංකාව පාලනය කිරීම උදෙසා කාලිංග දේශ ව්‍යවස්ථාවට අනුරූපව එහි යටත් විජිතයකට උචිතව සැකසූ ව්‍යවස්ථාවක් ලංකාව තුළ භාවිතයටද කටයුතු කර තිබේ.

කාලිංග දේශයට යටත් සියලු විජිතයන්ට අදාළව ඒ ඒ රටවලට ආඥාවන් හයක් නිකුත් කිරීමට කටයුතු කළ බවත් පැවසෙයි. ඒ අනුව සංස්කෘතිය, සංවර්ධනය, අධ්‍යාපනය, සෞඛ්‍ය, විදේශ සබඳතා යන කාරණාවලට බලපාන පරිදි එම ආඥාවන් නිකුත් කර ඇත.
ලාංකිකයන් සිය පාලන ක්‍රමවේදයන්ට වඩාත් පහසුවෙන් නතුකර ගැනීමටත්, කාලිංග සිරිත් විරිත් කාලිංග සංස්කෘතියට මෙරට ජනයා අනුගත කරගැනීමටත් පහසු වන පරිදි ලංකාව කොටස් හතට බෙදා වෙන්කිරීමට ඔවුන්ගේ තවත් අභිප්‍රායක් වී ඇත. ඒ අනුව කාලිංග සලකුණු හයක් සහිත කොඩි හයක් යටතේ ලංකාව පාලන ප්‍රදේශ හයකට වෙන් කෙරෙයි. එකී පාලන කලාප පාලනයට අවශ්‍ය නීති රීති පද්ධති අනෙකුත් කාරණාත් ඇතුළත් අත්පොත් නිකුත් කිරීමටද එකල සැලසුම්ව තිබූ බවත් පැවසේ. කාලිංග දේශයට යටත් රටවල කාලිංග සංස්කෘතිය හැර වෙනත් සංස්කෘතියක් පවත්වාගෙන යා නොහැකි බවට නීතියක් තිබී ඇති අතර ලංකාවටද එය පොදු විය. මෙයට අමතරව කාලිංග ව්‍යවස්ථාවේ විශේෂ වගන්ති අතර පහත සඳහන් කරුණුද මූලිකව තිබූ බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ.

කාලිංග දේශයේත් ලංකාවේත් උපන්නකුට හැර ලංකාවේ ජාතිකත්වය ලබාගත නොහැකි වන සේ තහනම් කෙරෙයි. එකී ජනයාට හැර අන් අයකුට ලංකාව තුළ තම වර්ගයා බෝකිරීම තහනම් වෙයි. සත්ව ඝාතනය, විශේෂයෙන් ගව ඝාතනය සපුරා තනම් වෙයි. ලංකා පොළොවත් ස්වභාවික සම්පතුත් කාලිංග දේශය සතු වන හෙයින් එකී කිසිවක් විනාශ කිරීම, හානි කිරීම සපුරා තහනම්ය.

ලංකාවේ බුද්ධිමතුන් බිහිකරන ආයතන රජය මගින් පවත්වාගෙන යන අතර ඒවායින් බිහිවන උගතුන් පිටස්තර දේශවලට සේවය සැපයීම සපුරා තහනම් කටයුත්තකි.
ලංකාව සතු මුහුදු කලාප ආශ්‍රිත නෞකා මධ්‍යස්ථාන සියල්ල කාලිංග දේශයට අයත් වන අතර මුතු මැණික් වෙළෙඳාම ඇතුළු සියලු වෙළෙඳාම් කාලිංග දේශයට බදු ගෙවීමද අනිවාර්ය වෙයි.
ඉහත කාරණා හා සමගාමීව තවත් නීතිරීති මාලාවක් තිබී ඇති අතර ලංකාවේ නිෂ්පාදන විදෙස් රාජ්‍යයන්ට යැවීමට අවසර තිබුණද ලංකාවට රැගෙන ඒමට අවසර තිබී ඇත්තේ කාලිංග දේශයේ නිෂ්පාදන පමණකි. එසේම මෙරට සියලු කලාවන් විනෝදාශ්වාදයන් කාලිංග දේශයට ආවේණික රටාවන්ට යටත්ව පවත්වාගෙන යෑමටද නියම වෙයි.

වයස්ගත වූවන්, ආබාධ සහිත වූවන් නඩත්තුව උදෙසා මෙරට ව්‍යාපාරික ප්‍රජාව බරපැන දැරිය යුතුය යන්නත් කාලිංග ව්‍යවස්ථාව අනුව ලංකාවට පැනවූ තවත් විශේෂ වගන්තියකි.
ඉහත කාරණා හා සමානවම එළාර රජුට සිය පාලනය ඉතා පහසුවෙන් කරගෙන යමින් ලංකාවේ ජනයා තමාට අවනතව තබාගැනීමට හැකි සුවිශේෂ නීති රැසක් පනවා තිබූ බවටද පැවසෙයි. ඒ අනුව නාවික කටයුතුවලදී වැඩි වාසියක් කාලිංග දේශය සතු වන පරිදි නීති පනවා තිබී ඇති අතර එකී නාවික කටයුතුවලින් ලැබෙන ආදායමෙන් වැඩි කොටසක අයිතිය කාලිංග දේශය සතු වෙයි.

යම් ලෙසකට එළාර රජුගේ පාලනයට නතු නොවන එළාර රජුගේ අණසකට යටත් නොවන කොටසක් ලංකාව තුළ ඇතොත් එම කොටස්වල හෝ රටින් පිටත යම් තැනක කිසිදු ආකාරයකට කැරැලි ඇති නොවිය යුතුය යන්නත් කාලිංගය නීති පනවා තිබී ඇත.
කාලිංග දේශයේ පූර්ණ යටත් විජිතයක් වන ලංකාව තුළට කාලිංග දේශයේ පූජකයන්ට ඕනෑම අවස්ථාවක පැමිණීමට රාජ්‍ය අවසරය ලැබී ඇති අතර ඔවුන්ට ඕනෑම තැනක සිට ආගම් ප්‍රචාරයට පූජාවන් පැවැත්වීමට අවසර ලැබී ඇත. එම අවසරයට කිසිවකුට විරුද්ධ වීමට බලයක් නොමැති බවත්, හින්දු ආගමික ස්ථාන සහ හින්දු ආගමට සම්බන්ධ සියල්ල බදුවලින් නිදහස් කිරීමටත් පියවර ගෙන ඇත.

එසේම එළාර රජුගේ පාලනය යටතේ සියලු බෞද්ධ විහාර හා ඒ හා සම්බන්ධ ඕනෑම කාරණයකට රජුගේ අවසරය ලබාගැනීමට නියමව තිබී ඇත. එසේ අවසර ලබාගැනීමකින් තොරව කිසිවක් කළ නොහැකි බවටත් වගන්ති එක්ව තිබී ඇත.

මේ හා සමාන තවත් නීති රීති රාශියකින් යුත් වගන්ති ඇතුළත් ව්‍යවස්ථාවට අමතරව එළාර රජුට ලංකා රාජ්‍ය පාලනය පහසු කරවීම පිණිස කාලිංග ඇමැති මණ්ඩලයක් පත්කිරීමටද කටයුතු කෙරිණි. එම ඇමැති මණ්ඩලය යටතට ලංකා රජයේ සියලු අංශ ඇතුළත්ව තිබී ඇති අතර මෙකී පාලන කටයුතු පහසු කරවීම උදෙසා දඬුවම් ක්‍රම, බදු ක්‍රම මෙන්ම විවිධ විදෙස් ප්‍රතිපත්ති ඇතුළත් කරමින් ප්‍රකාශයක්ද නිකුනිකුත් කිරීමට කාලිංග රාජ්‍ය කටයුතු කර ඇත.
එමෙන්ම කාලිංග දේශයේ පැවැත්ම උදෙසා එළාර රජු හරහාබදු මුදල් ගෙවීම ලක්වැසියන්ගේ වගකීමක් ලෙසත්, ඒ සඳහා විවිධ බදු ක්‍රම හඳුන්වා දීමටත් කටයුතු කර ඇත.

කෙසේ නමුදු එදා මෙදාතුර ඉතිහාසයේ පිට දේශක්කාරයන්ට හිස නමා යටත්ව තම මවු රට පාවා දෙන්නට අකැමැති දේශමාමක බලවේග ඉදිරියට එන්නාක් මෙන් එදා දුටුගැමුණු රජු, එළාරගේ දුෂ්ට පාලනයට එරෙහිව නැඟී සිටියා පමණක් නොව, කාලිංග දේශ එළාරත්, කාලිංග ව්‍යවස්ථාවත් පරදවමින් තුන් සිංහලය එක්සේසත් කර මෙරට ජනයාට නිදහසේ සිය ආගම දහම අදහමින් සිත් සේ ජීවත් වීමට අවස්ථාව උදාකර දුන්නේය.

එහෙයින් එතෙක් කලක් ක්‍රියාත්මක වූ එළාරගේ නීතිරීති හා පාලන බලය මෙරටින් තුරන්ව නිදහස් නිවහල් රාජ්‍යයක් හෙළය තුළම බිහිවිය.

කුමාර රත්නායක
___________________
,
උපුටා ගැනීමක්.
A day in the life

2025-10-11

පුරන් අප්පු -




"l remind you of the last words of Puran Appu, the hour before he was shot and he was a brave man. He held up his hand and said, ‘If there had been half a dozen such men as me to lead (the 1948 rebellion), there would not have been a white man living in the Kandyan provinces,’ and this is true and we would have lost the country even for a short while my lord .”


"පුරන් අප්පු වෙඩි තබා මරා දැමීමට පැයකට පෙර පැවසූ අවසාන වචන මම ඔබට මතක් කරමි, 

ඔහු නිර්භීත මිනිසෙකි. 

ඔහු අත ඔසවා මෙසේ පැවසීය, 

'මා වැනි මිනිසුන් දුසිම් භාගයක් (1948 කැරැල්ල) මෙහෙයවීමට සිටියා නම්, උඩරට පළාත්වල සුදු ජාතිකයෙකු ජීවත් නොවනු ඇත,' 

මෙය සත්‍යයකි, අපට කෙටි කලකට හෝ රට අහිමි වනු ඇත මගේ ස්වාමීනි."

 ආණ්ඩුකාර විස්කවුන්ට් ටොරිංටන් 1849 ඔක්තෝබර් 9 දින ලන්ඩනයේ යටත් විජිත ලේකම් අර්ල් ග්‍රේ වෙත ලිපියක් යවමින් පවසා ඇත. 


වලිසිංහ රජ්ජුරුවෝ නොහොත් වීර පුරන් අප්පු


1848 අගෝස්තු 8 ..

සකල ශ්‍රී ලංකාවම කම්පිත වූ දිනයකි.ජාතියේ වීර පුතෙකු ලක් මවට අහිමි කල දිනයකි

කවුරුත් දන්නා" වීර පුරන් අප්පු "නම් අන්වර්ථ නාමයෙන් හැදින්වු  වූ ඔහු ජාතියේ සැබෑම වීරවරයෙකුය.

වීරහැන්නදිගේ ෆ්‍රැන්සිස්කෝ ෆර්නෑන්ඩෝ ලෙසින් කැලිස්ටෝ ෆර්නෑන්ඩෝ , හෙලේනා නෝනිස් දෙමාපියනට දාව  ඔහු උපන්නේ 1812 නොවැම්බරයේ 7 වනදා මොරටුවහි දී ය.‍

මොරටුව ගම්මුලාදෑනි තැන  සමග ඇතිකරගත් ආරවුලක් හේතුවෙන්  අවුරුදු 13 දී මොරටුවෙන්  ඔහුගේම මාමණ්ඩිය සමඟ රත්නපුරයට පැමිණියේය .පසුව රත්නපුරයේන්   ඌව පළාතට සංක්‍රමණය වී ශ්‍රී ලංකාවේ බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයට එරෙහි වීම නිසා ජාතික වීරවරයෙකු ලෙසින් ඉතිහාසයට එක් විය.


1847 මුල් භාගයේදී  තිස් වයස් වූ ඔහු මහනුවරෙහි ගුනෙපාන අරච්චිගේ දියණිය වන බන්ඩාර මැණිකේ සමඟ විවාහ වූ අතර ඒ විවාහයෙන් ඔහුට එක් දියණියක්ද සිටියේය.


මේ වන විට ලංකාව පුරාවටම තුවක්කු බද්ද ,ලුණු බද්ද ,බලු බද්ද ,පොල් බද්ද ,සාප්පු බද්ද ,ඇග බද්ද , යානාදී වශයෙන් එකී නොකී  බදු අහිංසක ගැමියන් පිට පටවමින් බ්‍රිතාන්‍ය පාලකයන්ද ඔවුන්ට කත් ඇදි සිංහල ගම් නායකයන්ද සිංහල ගැමියන් පීඩාවට පත් කළහ.

මේ පිළිබදව ෆ්‍රැන්සිස්කෝ පසු වූයේ දැඩි ක්‍රෝධයකිනි...

ඉංග්‍රීසි බස මැනවින් ඉගෙන ගෙන තිබූ ෆ්‍රැන්සිස්කෝ සිංහලේ අවසන් රාජධානිය යටත්කර ගැනීම හා රදළ අධිකාරම්වරුන්ගේ පාවාදීම් පිළිබඳව ලියෑවුණු සියලු දේ කියෑවූයේය.

කෙමෙන් කෙමෙන් පිරිහීමට පත්වන හෙළ දිවයින මෙන්ම එහි මිනිසුන්ගේ ජීවිතය, නිදහස හා අයිතිවාසිකම් පිළිබඳවත් ඒවායින් ඔහුට මනාව වටහා ගත හැකි විය. එම සියලුම වූ වැටහීම් තුළින් ඔහු තුළ ඇතිවූයේ ලක්‌ දෙරණ විදේශ ආධිපත්‍යයෙන් මුදවා ගැනීමේ පිරිසිදු චේනාවයි.


මේ වන විට  බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයට එරෙහිව සිංහලයන් කෙරෙන් නැඟුණු සටන්, ගිනිදැල්ද බොහෝ තැන්හි ඇවිළුණද ඒ සටන් බොහොමයක්‌ම සිංහලයනට අත්පත්කර දුන්නේ සතුටුදායක ජයග්‍රහණයක්‌ නොවේ.

කැප්පිටිපොල, කොහුකුඹුර වැනි වීරයන් බොහෝ දෙනකුටම එහිදී සිදු වූයේ දේශප්‍රේමී සටන්වලින් පමණක්‌ නොව ජීවිත සටනින්ද මුළුමනින්ම සමුගැනීමටයි. මෙයින් රාජධානිය පුරාම කවර තත්ත්වයක්‌ ඇතිවී තිබුණේ දැයි කියතොත් සිංහල රාජධානිය පැවතියේ එකම පාළු හුදෙකලා සොහොන් පිටියක් බදු තත්ත්වයකය.


එම තත්ත්වය මුළුමනින්ම වෙනස්‌කොට 1848 ජූලි 26 වනදා දඹුලු විහාරයේදී කුඩාපොල හිමියන් අතින් වලිසිංහ රජු නමින් ‍රාජාභිෂෙක ලද ෆ්‍රැන්සිස්කෝ සිය නාමය " වීර සන්නද්ධ වීර බලජයසූරිය කරු උතුම්පාල අර්ථදේව ඥානරත්න පටබැඳිගේ පුරන්අප්පු" ලෙසින් ප්‍රතිනිර්මාණය වී 1848 නිදහස් සටන සදහා ගොංගාලේගොඩ බණ්ඩාගේ ප්‍රදානත්වයෙන් යුතුව සෙනා මෙහෙයවීමේ වගකීම සියතට ගත්තේය .


ටොරිංටන් ආණ්ඩුකාරවරයාට පුරන් අප්පු මහත් හිසරදයක් විය...තැබෑරුම් ගිනි තැබීම ,බ්‍රිතාන්‍ය රැජිනට අපහාස වන අයුරින් අවලාද නැගීම,පවතින රජයට එරෙහිව කැරළි ගැසීම , රජයට විරුද්ධව මහ ජනයා උසි ගැන්වීම ,බදුල්ලේ මහේස්ත්‍රාත් වරයාගේ නිළ නිවස කඩා බිද දැමීම , ඇතුළු බොහෝ චෝදනා රැසක් ඔහුට විරුද්ධව ගොනු කෙරිණි..

ඔහු අත්අඩංගුවට ගැනීම සඳහා පවුම් 10 ක් ලබා දෙන බව පවසමින් ටොරිංටන් ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් 1847 ජනවාරි 1 වන දින ගැසට් නිවේදනයක් නිකුත් කලේය.   


මේ අතර ගොංගාලේගොඩ බණ්ඩා ඔහුගේ සොයුරු දිනෙස් ,ඩිංගිරාළ , වීර පුරන් අප්පු ප්‍රමුඛව හා සාමාන්‍ය ගොවි ජනතාව මෙහෙය වූ මාතලේ කැරැල්ල 1848 ජූනි 29 වනදා සමස්ත සේනාව වශයෙන් දඹුල්ලෙන් පිටත් වී මාතලේ හරහා ගියේ බ්‍රිතාන්‍යයන්ගෙන් උඩරට රාජධානිය අල්ලා ගැනීමේ අපේක්ෂාවෙනි.

ඔවුහු මාතලේ කච්චේරියද ඇතුළුව රජයේ ගොඩනැගිලිවලට පහර දී බදු වාර්තා සමහරක් විනාශ කළහ. මේ අතර ඩිංගිරාළ ජනතාව පොළඹවා කුරුණෑගලට පහර දුන්නේය. 

බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාවේ නවීන ආම්පන්න ,කාලතුවක්කු හා අවි හමුවේ මාතලේ කැරැල්ලේ සාමාජිකයන්ට පසු බසින්නට සිදු විනි...

පුරන් අප්පු සිරකරුවෙකු ලෙස අත්අඩංගුවට ගෙන අගෝස්තු 8 වෙනිදා මරණ දණ්ඩනය නියම කරන ලදී. 


ජාතියට අමතක වෙමින් පවතින පුරන් අප්පු වැනි වීර චරිත අනාගතයටත් මිය යෑමට ඉඩ නොදී ඔවුන් සදාකාලිකව ජීවමාන කළ යුතුය .

ඔවුහු සිය තරුණ වියේදීම දිවි පිදුවේ එදා ඔවුන්ට කිසිත් ලබා ගැනීමට නොව එදා ඔවුන් දෑසින් වත් දැක නොතිබූ අනාගතයේදී   අපට පරගැති නොවූ නිවහල් දේශයක් දිනා දීම සදහාය.


වීර පුරන් අප්පු ,

උතුමාණෙනි ඔබතුමන්ට සදා ප්‍රණාමය වේවා..........!


(වලිසිංහ රජ්ජුරුවෝ නොහොත් වීර පුරන් අප්පු උතුමන් ජාතියට අහිමි වී වසර 177 කි.

නෙතු කවුළු

අතීතාවර්ජනා...

උපුටා ගැනීමකි .


සුනිල් ආරියරත්න සූරීන් ගයන මේ ගීතය අසමු. 
https://www.youtube.com/watch?v=X1ZgN0gnDWc&list=RDX1ZgN0gnDWc&start_radio=1
බත කා ඉවරයි බලමින් උන්නොත් 
ටික කලකින් සිංහල හාලේ 
ඉංග්‍රිසි හරකා උඩරට ඉඩමෙන් 
පන්නන්නට සැරසෙමු රාලේ 
ගමේ ගෙදරකට සෙනෙහෙ පපා සිටි
බලු කුක්කට මොන බදුද අනේ
තනේ තිබෙන කිරි ටිකටාත් බද්දක්
ගෙවන්න වේවිද නුදුරු දිනේ.

අනේ මගේ ළමයිනේ හඩනවිට 
මොනවද  උඹලට මම දෙන්නේ
වනේ සිටින දෙවියෝ අද ඇත්නම් 
සුද්දව හතරට පලනවනේ.
ඇහළ මහේ සිට නිදහස ඉල්ලන 
පෙතී වැනී ගිය මල් පිපුනා
කඩුවට කොපුවක ඉන්නට කල් නැත 
කන්දේ  යුද ගිනි දැල් නැගුනා

සප්පායම් වී ජාතික ආලෙන්  
කොස් කොටනා කඩු මුව තියලා 
හප්පන්නේ කවදද පර සුද්දන් 
සිංහල පොළවේ කැති ගහලා
කන්දේ ගෙදර දුප්පත් නෑදෑයින් 
පෙරමුණකට රැස්වන සද්දේ 
කකුලු ලෙසට සුද්දන් කෙළියාවේ 
ටිකට  උතුරන තුරු හොද්දේ 

" සිංහල දරුවන් උඩ විසි කරලා අමුණයි 
බයිනෙත්තුවෙ ඉබ්බේ
පුරන් අප්පු කන්දට වැඩි දෙවියෙක් 
මාර සෙනඟ මැද යම යුද්දේ
කෙහෙල් කුරුල්ලන් වාගේ 
රුපු හිස් අට ඉස් බෙක් විසිවී වැටුණා
රණබිම මරණය මියුරුය කියලා 
පුරන් අප්පු සටනට වැදුණා "



















A day in the life