අටමස්ථානාධිපති නායක පදවිය පුරප්පාඩු වූ විට ඒ සඳහා සුදුසු භික්ෂුවක් තෝරා පත් කරගැනීමේ බලය 'අටමස්ථාන සභාව' නමින් හැඳින්වෙන සුවිශේෂී ආයතනයට හිමිවෙනවා. අටමස්ථාන කමිටුව, අටමස්ථාන කාරක සභාව වැනි නම්වලිනුත් මෙම සභාව හඳුන්වනවා.
අටමස්ථාන සභාව කරුණු කිහිපයක් නිසා සුවිශේෂී වෙනවා. නායක පදවි සඳහා සුදුසු භික්ෂූන් පත් කිරීමේ බලය සාමාන්යයෙන් හිමිවන්නේ අදාළ නිකායේ මහනාහිමියන් ප්රධාන කරගත් කාරක මහා සංඝ සභාවට.
එහෙත් අටමස්ථානාධිපති නාහිමි තෝරා පත් කිරීම මෙන්ම පදවියෙන් ඉවත් කිරීමේ බලය පැවරෙන්නේ අටමස්ථාන සභාවට. ඒ නිසා අටමස්ථානවාසී භික්ෂූන් අයත් මල්වතු මහාවිහාර පාර්ශ්වයේ මහනාහිමියන්ට වුවත්, අටමස්ථානාධිපති නාහිමි පදවියෙන් ඉවත් කිරීමේ බලයක් හිමිවන්නේ නැහැ.
මෙහිදී අටමස්ථානාධිපති නාහිමියන්ට පිරිනැමෙන නුවර කලාවියේ ප්රධාන සංඝනායක හෝ උතුරු මධ්යම දිසාවේ සංඝනායක පදවියෙන් ඉවත් කිරීම හා භික්ෂුත්වයෙන් ඉවත් කිරීමේ බලය (?) මල්වතු පාර්ශ්වයේ මහානාහිමියන් සතු වෙනවා.
එපමණක් නොවෙයි නායක පදවියක් සඳහා සුදුසු භික්ෂුවක් තෝරා පත් කරගැනීමේ කාර්යයට සෘජුවම ගිහියකු සම්බන්ධ වන එකම අවස්ථාව අටමස්ථානාධිපති නාහිමි තෝරාපත්කරගැනීයි. ඒ කටයුත්තටත් දීර්ඝ ඉතිහාසයක් පැවතීම සුවිශේෂී කරුණක්.
අටමස්ථාන සභාවේ ආරම්භය මහනුවර යුගයේ කීර්ති ශ්රී රාජසිංහ රජ සමය දක්වා දිවයනවා. වැලිවිට සරණංකර සඟරජ මාහිමියන්ගේ උපදෙස් ඇතිව රජතුමා විසින් පත් කරන ලද මෙම සභාව (අටමස්ථාන කමිටුව), නුවර කලාවියේ මහවන්නියා ප්රධාන කොටගත් වන්නියාර්වරු 16දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වී තිබෙනවා.
එකල අටමස්ථාන කමිටුවේ ප්රධානත්වය හිමිවූයේ නුවරකලාවියේ මහවන්නියා තනතුර පාරම්පරිකව ඉසිලූ නුවරවැව පවුල ප්රධානියාට. ශ්රී මහා බෝධීන් වහන්සේ ලක්දිවට වැඩම කරවන ලද අවස්ථාවේ ඒ සමග ලක්දිවට පැමිණි බෝධිගුප්ත කුමාරයාගෙන් නුවරවැව පවුල පැවත ගෙන එන බවයි පිළිගන්නේ.
මුල් කාලසීමාවේදී අටමස්ථානාධිපති නාහිමි පත් කිරීම සම්බන්ධ අධිකාරී බලයක් මහවන්නියා එහෙමත් නැත්නම් නුවරවැව පවුලේ ප්රධානියාට හිමි වූ බව පෙනෙනවා. ඔහුගේ තීරණය කමිටුවේ අනෙක් සාමාජිකයන් විසින් ඒකමතිකව අනුමත කර තිබෙනවා.
පසුකාලීනව විවිධ සංශෝධනවලට ලක් වූ අටමස්ථාන කමිටුව අවසන් වරට සංශෝධනය වී ඇත්තේ වර්ෂ 1931 බෞද්ධ විහාර දේවාලය ගම් පනතින්. ඒ අනුව මෙම කමිටුව 'අටමස්ථාන සභාව' නමින් හැඳින්වෙනවා.
අටමස්ථාන සභාව සාමාජිකයන් තිදෙනෙකුගෙන් සමන්විතයි. ඊට අටමස්ථානාධිපති නාහිමි, නුවරවැව පවුලේ ප්රධානියා සහ නම් කරනු ලැබූ සාමාජිකයෙක් ඇතුළත් වෙනවා. නිල බලයෙන් පත්වන දෙදෙනාට අමතරව සිටින සාමාජිකයා මල්වතු අස්ගිරි මහනාහිමිවරුන් සහ ශ්රීපාදස්ථානාධිපති නාහිමියන් විසින් නම් කරනු කරනවා. ඒ සඳහා බොහෝ විට රුවන්මැලි චෛත්යාරාමාධිකාරී හිමියන් නම් කිරීම සිරිතක් වී තිබෙනවා.
අටමස්ථානාධිපති නාහිමි අපවත් වූ පසු රැස්වන අටමස්ථාන සභාව, එම පදවිය සඳහා සුදුසුකම් සපුරා තිබෙන භික්ෂූන් සහ අටමස්ථානාධිපති නාහිමි ජීවත්ව සිටියදී නම් කර තිබෙන භික්ෂූන් පිළිබඳ අවධානය යොමු කරනවා. ශිෂ්යානුශිෂ්ය පරම්පරාව මෙතැනදී අනිවාර්ය කරුණක් නොවීම විශේෂත්වයක්.
මෙහිදී සලකා බැලෙන මූලික කරුණු තුනක් හඳුනාගන්න පුලුවන්. බෝ මළුව සඟපරපුරට අයත් වීම, අටමස්ථානයට අයත් සිද්ධස්ථානයක (ශ්රී මහා බෝධිය සහ ලෝවාමහාපාය හැර) විහාරාධිකාරී වශයෙන් කටයුතු කර තිබීම සහ ශ්රී මහා බෝධීන් වහන්සේ වෙනුවෙන් තේවා කටයුතු සිදු කර තිබීම එම කරුණු තුනයි.
මෙම කරුණු සලකා බලන අටමස්ථාන සභාව වඩාත් සුදුසු භික්ෂුව අටමස්ථානාධිපති නායක පදවිය සඳහා තෝරා පත්කරගෙන ඒ බව මල්වතු මහාවිහාර පාර්ශ්වයේ මහනාහිමියන්ටත්, බෞද්ධ කටයුතු කොමසාරිස් ජනරාල්වරයාටත් ලිඛිතව දැනුම් දෙනවා.
බෞද්ධ කටයුතු කොමසාරිස් ජනරාල්වරයා ඒ බව ජනාධිපතිවරයාට දැනුම්දීමෙන් පසුව, ජනාධිපතිවරයා විසින් අත්සන් තබන ලද අක්තපත්රය අභිනව අටමස්ථානාධිපති නාහිමි වෙත පිළිගන්වනු ලබනවා.
මේ වන විට අටමස්ථානාධිපති පල්ලේගම හේමරතන නාහිමි, රුවන්මැලි චෛත්යාරාමාධිකාරී ඊතලවැටුණුවැවේ ඤාණතිලක නාහිමි හා නුවරවැව පවුලේ ප්රධානියා වන වෛද්ය Janaka Bulankulame මහතාගෙන් අටමස්ථාන සභාව සමන්විත වෙනවා.
A day in the life
ජීවිතයෙන් දවසක් .
.jpeg)
.jfif)
0 ප්රතිචාර:
Post a Comment