සංගීතවේදී වික්ටර් හාරා

"ඔහුගේ කටට වයර් ආධාරයෙන් විදුලි සැර යවනවා මම දුටුවා..." - සංගීතවේදී වික්ටර් හාරා මරාදමනු දුටු වෛද්‍යවරයෙකු ලියූ සංවේදී ලිපිය
වීදුලියට පිලිස්සීමෙන් සිරුරේ බොහෝ ස්ථාන අවපැහැ ගැන්වී තිබුණා...
ඒ දණ්ඩනයට ලක්වන්නේ මගේ මිතුරකු බව මා දුටුවා... 
 
ඔගස්ටෝ පිනෝචේ චිලී රටේ බලය අත්පත් කර ගත්තේ හමුදා කුමන්ත්‍රණයක් මාර්ගයෙනි. චිලී සමාජවාදී පක්ෂයේ නායක සැල්වදෝර් ඇලන්දේගේ රජය ඇමෙරිකන් මධ්‍යම ඔත්තු සේවාවේ සහාය ඇතිව පෙරළා දමනු ලැබුවේ 1973 සැප්තැම්බර් 11 මෙහෙයවූ හමුදා කුමන්ත්‍රණය මඟිනි. කුමන්ත්‍රණය මෙහෙයවන අවස්ථාවේ ඔගස්ටෝ පිනෝචේ ජනාධිපති ඇලන්දේගේ රජයේ හමුදාපති වූයේය. 
කුමන්ත්‍රණයට යටත් නොවූ ජනාධිපති ඇලන්දේ AK-47 රයිපලයකින් වෙඩි තබාගෙන සිය දිවි හානිකර ගත්තේය. 
 
ප්‍රතිවිප්ලවය විසින් චිලී රට වධකාගාරයක් බවට පරිවර්තනය කළේය. දහස් ගණන් ප්‍රගතිශීලී කලාකරුවන්, විද්වතුන් වධකාගාරවලදී මරුමුවට පත්වූහ. මිලිටරි ජුන්ටාව විසින් 1990 දක්වාම චිලී දේශය පාලනය කරන ලද්දේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය මුලිනුපුටා දැමීමෙනි' 
 
චිලී හමුදා කුමන්ත්‍රණයෙන් පසු මිලිටරි ජුන්ටාව විසින් වධ කඳවුරක සිරකර තබන ලද නමුත් දෛවයේ හාස්කමකින් දිවි ගලවා ගත් ඇලන්දේගේ හිතවතකු වූ ගේබි්‍රයෙල් එල්ඩෝරා නම් වෛද්‍යවරයා විසින් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කොමිසම වෙත යවනු ලැබූ ලිපියකින් කොටසක් මෙවර ඉදිරිපත් කරමු. 
 
ලේකම්,
මානව හිමිකම කොමිසම
එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය
ජිනීවා, ස්විස්ටර්ලන්තය.
මුලදී මා රඳවාහුන් කුටියට ඉතා කුඩා සිදුරකින් හිරු රැස් දහරක් කාන්දු වූ නමුදු පසුව එයද වසා දැමීමට නියෝග කළේය. බීමට දුන් අපවිත්‍ර දිය බඳුන දුටු විට පිපාසය අතුරුදන් වෙයි. දෙදිනකට පසු ලබා දෙන කෑම වේල ඔක්කාරය දැනවීය. අපවිත්‍ර දෑ අනුභව කර රෝගී වනවාට වඩා නිරාහාරව කුසගින්නේ මිය යන්නෙමැයි මම තීරණය කළෙමි. තිත්ත කළුවරේ දවස ගෙවීම හිසරදයට හා ඇස් දැවිල්ලට හේතුවන බව මා දැනගත්තේ මේ අඳුරු කුටියේදීය.
සිහිය විකල්වන තරම් රෝගී තත්ත්වය උත්සන්න වූයෙන් මා වෛද්‍යවරයකු වෙත ගෙන යෑමට බන්ධනාගාර නිලධාරීහු කාරුණික වූහ. ඔවුන්ට ස්තුතිවන්ත වීමට නොහැකිවීම ගැන මම දුක්වෙමි. වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලැබීමෙන් පසු මා තරමක් හොඳ ස්ථානයකට මාරු කළේය. මා වෛද්‍යවරයා වෙත යොමු කර සිටියදී බිඳ වැටුණු ජීවිතාශාව සහ ආත්ම ධෛර්යය නැවත ගොඩනඟා ගත හැකි අත්දැකීමකට මම මුහුණ දුන්නෙමි. මම එයින් තැතිගත් නමුත් විශ්වාස කළ නොහැකි තරම් භක්තියක් සහ චිත්ත ශක්තියක් මා තුළ වැඩෙන්නට විය.
මා සිටි ස්ථානයට නොදුරෙහිවූ සිර කුටියක බිම බාවන ලද පුද්ගලයකුගේ කටට වයර් ආධාරයෙන් විදුලි සැර යවනු මම දුටුවෙමි. විදුලියට පිලිස්සීමෙන් ඔහුගේ සිරුරේ බොහෝ ස්ථාන අව පැහැ ගැන්වී තිබිණි. ඔවුන් ඔහුට අතින් පයින්ද පහර එල්ල කළෝය. ඒ දණ්ඩනයට ලක්වන්නේ මගේ මිතුරකු බව මා දුටුවේ තරමක් වේලා ගතවීමෙන් පසුවය. ඔහු එකවර හඳුනාගත නොහැකි තරම් වෙනස්ව සිටියේ තළාපෙළා දැමීම නිසාය. හෙතෙම කොතෙක් තාඩන පීඩනවලට භාජන වුවද මහත් අභිමානයෙන් හා ධෛර්යයෙන් යුතුව නිශ්ශබ්දව ඉවසා සිටි අයුරු දැකීමෙන් මා තුළද ශක්තිය වැඩිණි. ඔහු අනෙකකු නොව මගේ පාසල් වියේ මිතුරකු වූද, චිලී ජනතාවගේ හද දිනූ සංගීතවේදියා වූ වික්ටර් හාරාය. ඔහුගේ අවසානය කුමක්දැයි මා නොදුටුවේ වෛද්‍යවරයා විසින් මා අපස්මාර රෝගියකු ලෙස එළිමහන් සිර කුටියකට යොමු කළ නිසාය.
ගේබ්‍රියෙල් එල්. ඩෝරා' 
 
සන්තියාගෝ චිලී ගුරුවරයකු, සංගීතඥයකු, නාට්‍යකරුවකු, විප්ලවවාදී කවියකු, ගීත රචකයකු මෙන්ම කොමියුනිස්ට් ක්‍රියාකාරියකුද වූ වික්ටර් හාරා දරුණු වධ බන්ධනයට ලක්කළ මිලිටරි ආණ්ඩුව වික්ටර් හාරාට වෙඩි තබා ඝාතනය කොට ඔහුගේ සිරුර සන්තියාගෝ නුවර පැල්පත් ප්‍රදේශයක වීථියක දමා තිබිණි. 
 
2016 ජුනි මාසයේ ෆ්ලොරීඩා ජූරි සභාවක් වික්ටර් හාරාගේ ඝාතනයට වගකිවයුතු චිලියේ හිටපු හමුදා නිලධාරි පෙද්‍රෝ බැරියන්ටෝස් සොයා ගන්නා ලදී. 2018 ජූලි මාසයේ චිලී විශ්‍රාමික හමුදා නිලධාරීන් 8 දෙනකුට විරුද්ධව නඩු පවරන ලදුව වික්ටර් හාරා ඝාතනය කිරීමේ වරදට ඔවුන්ට වසර 18ක සිරදඬුවම් නියම විය.

 

ශ්‍රීයානි අජන්තා විතාන
මව්බිම

face book -
Sanjaya Nilruwan Gunasekara

A day in the life

සිලියාක් රෝගය Coeliac Disease.

සීලීයාක් රෝගය යනු ඔබ ග්ලූටන් අනුභව කරන විට ඔබේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ඔබේම පටක වලට පහර දෙන තත්වයකි.
මෙය ඔබේ බඩවැල් (කුඩා අන්ත්‍රය) වලට හානි කරන බැවින් ඔබේ ශරීරයට නිසි ලෙස පෝෂ්‍ය පදාර්ථ ලබා ගත නොහැක.
සීලීයාක් රෝගය පාචනය, උදර වේදනාව ඇතුළු රෝග ලක්ෂණ රාශියක් ඇති කළ හැකිය.
සීලීයාක් රෝගය ඇතිවන්නේ ධාන්‍ය වර්ග 3 ක දක්නට ලැබෙන ආහාර ප්‍රෝටීනයක් වන ග්ලූටන් වලට අහිතකර ප්‍රතික්‍රියාවක් මගිනි:
තිරිඟු
බාර්ලි
රයි

ග්ලූටන් එම ධාන්‍ය වර්ග අඩංගු ඕනෑම ආහාරයක දක්නට ලැබේ, ඒවා අතර:
පැස්ටා
කේක්
උදෑසන ආහාර ධාන්‍ය වර්ග
බොහෝ පාන් වර්ග
සමහර සෝස් වර්ග
ඊට අමතරව, බොහෝ බියර් බාර්ලි සමඟ සාදා ඇත.

සීලියාක් රෝගයේ රෝග ලක්ෂණ

ග්ලූටන් අඩංගු ආහාර ගැනීමෙන් බඩවැල් රෝග ලක්ෂණ රාශියක් ඇති විය හැක, එනම්:
විශේෂයෙන් අප්‍රසන්න ගඳක් ඇති විය හැකි පාචනය
බඩ කැක්කුම
බඩ පිම්බීම සහ වාතය පිටවීම (වාතය පිටවීම)
අජීර්ණය
මලබද්ධය
ආහාර වලින් ප්‍රමාණවත් පෝෂ්‍ය පදාර්ථ නොලැබීම නිසා ඇතිවන තෙහෙට්ටුව (තෙහෙට්ටුව)
නොදැනුවත්වම බර අඩු වීම
ගැබ් ගැනීමේ ගැටළු (වඳභාවය)
ස්නායු හානි (පර්යන්ත ස්නායු රෝග)
සම්බන්ධීකරණය, සමබරතාවය සහ කථනයට බලපාන ආබාධ

සෙලියාක් රෝගය හඳුනා ගන්නේ කෙසේද?

රුධිර පරීක්ෂණ: සෙලියාක් රෝගයෙන් පෙළෙන බොහෝ පුද්ගලයින් තුළ ඉහළ යන පටක ට්‍රාන්ස්ග්ලූටමිනේස් (tTG) ප්‍රතිදේහ වැනි නිශ්චිත ප්‍රතිදේහ සඳහා පරීක්ෂා කිරීම.
බයොප්සි සමඟ එන්ඩොස්කොපි පරීක්ෂාව: ලාක්ෂණික හානිය හඳුනා ගැනීමෙන් රෝග විනිශ්චය තහවුරු කිරීම සඳහා බඩවැල් ආස්තරයේ කුඩා සාම්පලයක් ගනු ලැබේ.

සීලියාක් රෝගයට ප්‍රතිකාර කිරීම

සිලියාක් රෝගයට ප්‍රතිකාරයක් නොමැත,
නමුත් ග්ලූටන්-නැති ආහාර වේලක් අනුගමනය කිරීම රෝග ලක්ෂණ පාලනය කිරීමට සහ තත්වයේ දිගුකාලීන සංකූලතා වළක්වා ගැනීමට උපකාරී වේ.
ඔබට සුලු රෝග ලක්ෂණ තිබුණත්, ග්ලූටන් අනුභව කිරීම දිගටම කරගෙන යාම බරපතල සංකූලතා ඇති කළ හැකි බැවින් ඔබේ ආහාර වේල වෙනස් කිරීම කල යුතුයි.

කායික රෝග පිලිබද විශේෂඥ වෛද්ය
බන්දුල සත්කුමාර

A day in the life