මහා කවි පැබ්ලෝ නෙරුදා

මහා කවි පැබ්ලෝ නෙරුදාගේ 1973 සැප්තැම්බර් 23 වැනි දින පෙරවරු 11. 30ට කවියාගේ හදවතේ ගැස්ම නතර විය. 
එදින රාත්‍රියේම හමුදා නිලධාරීහු ඔහුගේ නිවසට කඩාවැදුණහ. නිවසේ දොරටු සුනුවිසුනු කරනු ලැබූ අතර අතට අසුවූ සෑම පොතක්මල අත්පිටපතක්ම ඔවුන්ගේ භාරයට ගනු ලැබිණ. ඔවුන්ට බිය ගෙනදුන් කවි අඩංගු ලේඛන ඉරා දමනු ලැබීය. නිවසේ තිබූ පැබ්ලෝ පිකාසෝගේ චිත්‍රල පැරණි ඉන්දීය පිඟන් භාණ්ඩ විනාශ කර දමනු ලැබීය. අනතුරුව ඔවූහු නිවසින් පිටව යෑමට පෙර නිවසේ සියලු ජල කරාම විවෘත කළහ. 

චිලී රාජ්‍යයේ මහා කවි පැබ්ලෝ නෙරුදාගේ අවසන් ගමන. 

මහා කවි පැබ්ලෝ නෙරූදාගේ මෘත දේහය බහාලූ පයින් ලීයෙන් නිමවුණ චාම් දෙණ ශාන්ත ක්‍රිස්ටෝපල් කන්දේ පිහිටි ඒ වනවිට වතුරෙන් යටව තිබූ ඔහුගේ නිවසේ තැන්පත් කරන ලදී. නිවසේ බිම වතුර පිරී තිබූ බැවින් කිවියාගේ හිතවත්තු ලෑලි දමා ඒ මතට නැග මෘත දේහය වටා සිටගත්හ. නිවස වටා ජනතාව රැස්වීමට පටන් ගත්හ. කවියාට අවසාන ගෞරව දැක්වීමට පැමිණි බව ඔවූහු පැවසූහ. නිවස මුර කළ කැරිබියන් හමුදාව, පිරිස පලවා හැරීමට උත්සාහ කළහ. එහෙත් එම පිරිස මෘත දේහය පසුපසින් සොහොන් බිම දක්වා ගමන් කිරීමට උසස් හමුදා නිලධාරීන්ගේ අවසරය පැතුහ. 

එම අවසරය ලැබීමෙන් පසු අවමංගල පෙරහැර පිටත් විය. මැෂින් තුවක්කු ගත් සොල්දාදුවන් සහ කැරිබියන් හමුදාව, පිරිස වටා සිටිමින් රැකවල් කළහ. ජීවත්ව සිටි නෙරූදාට වඩා මියගිය නෙරූදාට ඔවූහු බිය වූහ. 

ශාන්ත ක්‍රිස්ටෝපල් කන්දේ පිහිටි කවියාගේ නිවසේ සිට සොහොන් බිමට දුර කිලෝ මීටර් තුනක් පමණ විය. මෘත දේහය රැගෙන ගිය ම. දෙපස නිවෙස්වල දොර කවුළු වසා අඳුරු කොට තිබිණ. සැප්තැම්බර් 25 වැනිදා කවියාගේ අවමඟුල සිදුවන බව නගරවාසීන් නොදැන සිටියා නොවේ. කවියාගේ නිවසේ සිට සොහොන් බිම දක්වා මාර්ගය ද ඔවූහු දැන සිටියහ. එහෙත් මාවත්වල කණ්ඩායම් වශයෙන් ගැවසීම තහනම් කර තිබිණ. 
මෘත දේහය පසුපස ගමන් කළ පිරිස ක්‍රමයෙන් වැඩිවිය. කවියාගේ නිවසින් පෙරහැර පිටත්වන විට ඒ පිටුපස ගමන් කළේ ස්වල්ප දෙනකු නමුදු සොහොන් බිම දොරටුව වෙත ළඟාවන විට පිරිස දෙදහස ඉකමවා ගියේය. 

1973 සැප්තැම්බර් 11 දින සිදුවූ හමුදා කුමන්ත්‍රණයෙන් පසු චිලී රාජ්‍යය තුළ සහෝදරයා යනුවෙන් ඇමතීම තහනම් විය. 
එහෙත් මෘත දේහය පිටුපස ගමන් කළ පිරිසගෙන් කෙනෙක් පැබ්ලෝ නෙරූදා සහෝදරයා අප සමගයි කියමින් කෑගැසුවේය. ඒ සමග රැස්ව සිටි පිරිස පැබ්ලෝ නෙරූදා සහෝදරයා අප සමගයි කියමින් කෑගැසූහ. හදිසියේම එම පාඨය ලියැවුණ රෙදිකඩක් පිරිස අතරින් එසවිණ. 

චිලී රාජ්‍යයේ මහා කවි පැබ්ලෝ නෙරුදාගේ අවසන් ගමන. 

සොල්දාදුවෝ පිරිස වටකොට මුර කළ නමුදු පිරිසට අවහිර කිරීමට බිය වූහ.
සොහොන් බිමට අවමංගල පෙරහැර ඇතුළු වනවිට සොල්දාදුවන් සහ කැරිබියන්වරු දහස් ගණනක් ගේට්ටු මුර කළහ. සෑම මිනී වළක් අසලම යකඩ තොප්පියක් හිස ලා ගත් සෙබළෙක් විය. සෑම සිහිවටනයක්ම මුවා කොට රයිපලයක් හෝ මැෂින් තුවක්කුවක් පිරිස දෙසට එල්ල කොට තිබිණ.

සම්ප්‍රාදායික දම්වැල්වලින් අපි බැඳී නොසිටිමු. වහලුනි නැගිටිව්. තවදුරටත් වහලුන් ලෙස නොසිටිව්” පිරිසගෙන් කෙනෙක් එම ගීතය ගෑයීමට පටන් ගත්තේය. සියල්ලෝම ඊට එක්වූහ. 

ඒ සමගම හමුදා පොලිස් නිලධාරීන් පිරිවරා ගත් ට්‍රක් රථ සොහොන් බිමට පැමිණියේය. ඒ වනවිට කවියාට අවසන් ගෞරව දැක්වීමට පැමිණි සිටි පිරිසට වඩා සොල්දාදුවන් ගණනින් වැඩි විය. එහෙත් අවමංගල උත්සවයට බාධා කිරීමට ඔවූහු උත්සාහ නොකළහ. 
අනතුරුව පැබ්ලෝ නෙරූදාගේ පද්‍ය පන්ති කිපයක් ගායනා කිරීමෙන් පසු ඔහුගේ දේහය තැන්පත් කොට අවසන් ගෞරව දක්වනු ලැබීය.

කවියාගේ අවමඟුල සිදුවන අතර සන්තියාගෝවේ සන් බරෝඩා නේවාසිකාගාරයේදී හමුදා නිලධාරීහු කවියාගේ සියලු පොත් ගිනිබත් කළහ. 

💗💗(පැබ්ලෝ නෙරූදා කෙටි කලක් මෙරට චිලී තානාපති ලෙස කටයුතු කළේය. 

එම වකවානුව තුළ එතුමා මහනුවර සහ ගාල්ලේ සංචාරය කළ බව වාර්තාගතය.) 
බොබී ජී. බොතේජු

A day in the life

හොසෙ මුජිකා.- ජනාධිපති බොලිවීයා රාජ්‍යය.

 

 

 

මුණු පොතට වියමන් කලේ :
Shanaka Madhushan Liyanagama
ජනාධිපතිතුමාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් හවස කැබිනට් රැස්වීම පැවැත්වීමට නියමිතයි. ඊට කළින් එතුමා තමන්ගෙ කලිසම්, කමිස ටික හෝදලා එළියෙ රෙදි වැලේ දැම්මා. එළිපත්තේ ගොඩගැසුණු කිලිටි රෙදි ගොඩ හිස් වීම නිසා ජනාධිපතිතුමා හිටියෙ සැහැල්ලුවෙන්.
ජනාධිපති ආරක්ෂක බලකාය තම රාජ්‍ය නායකයාගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් කැප වී සිටිනවා. බලකායක් කිව්වට ඒකෙ ඉන්නෙ පොලිස් භටයන් දෙන්නෙක් විතරයි.
ජනාධිපතිතුමාගේ නිවසට හැරෙන පටුපාර ළඟ ඇති බස් හෝල්ට් එකේ වාඩි වෙලා සිගැට්ටුවක් බොමින් ඔවුන් බලා සිටින්නේ ජනාධිපතිතුමාගේ පරණ Volkswagen කාර් එක පිටුපසින් පසු ගමන් අරඹන්න.

ජනාධිපතිතුමා හමු වීමට යන අයෙකුට අක්‍රමවත්ව තණකොළ වැවුණු මිදුලේ පරණ ට්‍රැක්ටරයක් නවතා තිබෙනවා දකින්න ලැබෙනවා. ට්‍රැක්ටරය කැඩුනාම බාස් කෙනෙක් නැතිව ඒක හදාගන්න ජනාධිපතිතුමාට පුළුවන්.ඒ ට්‍රැක්ටරය වගේම ගෙමිදුලේ පුංචි ගොවිපලත් ජනාධිපතිතුමා විසින් හොඳින් නඩත්තු කළා.ඒකෙන් එන ආදායමෙන් තමයි එතුමා සහ ආර්යාව දිවි ගැට ගහ ගත්තේ.
මොන්තෙවීඩියෝ නගරයට ඈතින් පිහිටි තම ආර්යාවට අයිති පිටිසර ගොවිපලේ පිහිටි කොළ පැහැති තහඩු සෙවිළි කළ කුඩා නිවසේ තමයි උරුගුවේ ජනාධිපතිවරයා ජීවත්වුණේ.. කුඩා ගොවිපලත්, ට්‍රැක්ටරයත්, පරණ Volkswagen කාරයත් හැර වෙනත් කිසිදු දේපලක් ඔහුට තිබුණේ නැහැ.
2010 වර්ෂයේදී, රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව නියෝජනය කරන්නන්ගේ වත්කම් ප්‍රකාශනය එළිදැක්වීමේදී නිලධාරීන් දැඩි ලෙස වික්ෂිප්ත වී ගියා. හොසේගේ වත්කම් ප්‍රකාශයේ සදහන් කිරීමට තිබුණු එකම වත්කම ඇ.ඩොලර් 1800 ක ක්ෂය වටිනාකමක් සහිත Volkswagen මෝටර් රථය පමණයි.

උරුගුවේ හිටපු ජනාධිපති හොසෙ මුජිකා ලෝකයා විසින් හඳුනා ගන්නේ ලොව දුප්පත්ම ජනපති ලෙසයි.ඔහුට උරුගුවේ ජනතාව ආදරයට ඇමතුවේ පෙපේ (El Pepe) කියලා.
හොසෙ මුජිකා හෙවත් එල් පෙපේ උපන්නේ 1935 දී. පියා දුප්පත් ගොවියෙක්. බංකොලොත් වූ ගොවියෙක් ලෙස පියා මියයන විට හොසේගේ වයස අවුරුදු පහයි.
හැටේ දශකයේ අග භාගයේදී තරුණ හෝසෙ MLT-Tupamoros නම් ගරිල්ලා සංවිධානයක සාමාජිකයෙක් වුණා. MLT-Tupamoros කියන්නේ කියුබානු විප්ලවයෙන් පන්නරය ලැබූ වාමාංශික සංවිධානයක්. හොසේව අත්අඩංගුවට ගැනීමට පොලිසිය පැමිණියා.
දැඩි සටනකින් පසු ඔහු අත්අඩංගුවට පත් වන විට හොසේගේ සිරුර තුළට වෙඩි උණ්ඩ හයක් ඇතුළු වී හමාරයි.තුවාල සුවපත් වූ පසු හොසේ හිර ගෙදරින් පැන ගියේ උමඟක් කපා ගෙන.නැවත නැවතත් හිර ගත වූ හොසේ හිර බත් කෑ අවුරුදු 14 තුළ හතර වතාවක් ම පලා ගියා.
1985 දී මේ ලතින් ඇමෙරිකානු රාජ්‍යයට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය උදා වුණා.ඒ සමඟ නිදහස ලැබූ හොසේ මුජිකා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී දේශපාලන ප්‍රවාහයට එක් වුනා.2010 වන විට ඔහු උරුගුවේ ජනාධිපතිවරයා බවට පත්වුණා.ඔහු 2015 දී විශ්‍රාම යන තුරුම රට පාලනය කළේ පෙර කියපු පිටිසර ගොවිපළේ සිට.
එල් පෙපේ අපේ රටේ ප්‍රාදේශීය සභා මන්ත්‍රී කෙනෙක් ගැනවත් අහල තිබුණු කෙනෙක් නෙවෙයි.එතුමා දුප්පත් කිව්වට ජනාධිපතිවරයා ලෙස ඔහුට ලැබුණු මාසික වැටුප ඇමෙරිකානු ඩොලර් 12000ක්.
එහෙනම් කොහොමද උන්නැහේ දුප්පත් වුණේ..
ඔහු තමන්ට ලැබෙන මාසික වැටුපෙන් සියයට අනූවක් ම ආපසු දුන්නේ ජනතාවගේ සුබ සිද්ධියට. ඒ මුදල මාස් පතා බෙදී යන්නේ අඩු ආදායම් ලාභීන් සහ කුඩා ව්‍යාපාර හිමියන් අතර.එල් පෙපේ තමන්ට ජීවත් වීමට අතට ගත්තේ පඩියෙන් සියයට දහයයි. ඒ කියන්නේ උරුගුවේ ජාතිකයෙකුගේ සාමාන්‍ය ආදායම. ආර්යාවගේ වියදම සරි කර ගන්න ගොවිපළ ප්‍රමාණවත් වුණා.
අගනුවර පිහිටි සුඛෝපභෝගී ජනාධිපති මන්දිරය ප්‍රතික්ෂේප කළ එල් පෙපේ පිටිසරට ගොස් ගෙවල් කීපයක් එකතු කර මන්දිරයක් හදාගත්තෙ නැහැ.
ලොව ජනාධිපතිවරුන්ගේ මන්දිර ඉදිරිපිට සාමාන්‍යයෙන් ඇති කැඩිලැක්, මර්සිඩීස් බෙන්ස්, ජගුවාර් වැනි සුඛෝපභෝගී වාහන එල් පෙපේගෙ නිවස අසළ නවතා තිබුණේ නැහැ.ඔහුට වෙනම රියදුරෙකුත් නැහැ.
තනිවම පදවා ගෙන යන පරණ වොක්ස්වැගන් මෝටර් රථයෙන් තමයි ජනාධිපතිවරයා රාජකාරී කටයුතු වලට ගියේ.

පස්සෙ කාලෙක මේ පරණ කාර් කට්ටට අරාබියේ ෂෙයික් වරයෙකුගෙන් හොඳ ඔෆර් එකක් ලැබුණා. ඔහු ඩොලර් මිලියනයකට මේ මෝටර් රථය මිල දී ගන්න උත්සාහ කළේ එය ජනාධිපතිවරයෙකුගේ වාහනයක් නිසා. එසේ නොවුනා නම් මේ පරණ වාහනය ලංකාවේ මුදලින් ලක්ෂ දෙකක් විතර වෙයි.

එල් පෙපේ ටික දවසක් කල්පනා කරලා වාහනය ඉහළ ඉල්ලුමට විකුණන්න තීරණය කළා.එයින් ලැබුණු මුදලත් ඔහු ජනතාවට ම ලබා දුන්නා.
අවුරුදු 75 දී උරුගුවේ ජනාධිපතිවරයා වූ එල් පෙපේට රකින්නට පරම්පරාවක් හිටියේ නැහැ.ඔහුට දරුවන් හිටියෙ නැහැ.
නිවස තුළ සහ ගෙවත්තේ ආරක්ෂාවට ඉන්නේ උරුගුවේ ජනාධිපතිවරයාගේ කලණ මිතුරා වන මැනුවෙල් නම් වූ බලු සුරතලා පමණයි.ඒ බලු සුරතලාටත් ඇත්තේ කකුල් තුනයි. මේ කකුල් තුනේ ආබාධිත ‘මැනුවෙල්’ උරුගුවේ ජනතාව අතර හරිම ජනප්‍රියයි.
හොසේ පවසන පරිදි ලෝකයේ අවසාන දවස උදාවුවත් දේශපාලකයන්ගේ ධන තණ්හාවනම් නිමා වන්නේ නැහැ.
එහෙම ලෝකයක හොසේ මුජිකා කියන්නේ පුද්ගලයෙකුට එහා ගිය ඇත්තටම දේශපාලන න්‍යායක්.
දුප්පතුන් වෙනුවෙන් විප්ලව කළ ඔහූ ජනාධිපති වීමෙන් පසුවත් එම වැඩපිළිවෙළම ගෙන ගියා.කීර්තියේ හිනිපත්තේ සිටියදී ඔහු 2015 දී ජනාධිපතිධූරයෙන් විශ්‍රාම ගියා.අදත් ඔහු තම පිටිසර ගොවිපළේ සතුටින් ජීවත් වෙනවා.
අත් හැරීම කුමක්දැයි පූජකයන්ට පවා ඉගෙන ගත හැකි ආගමක් තමයි හොසේ මුජිකා කියන්නේ.
ලෝකයේ දුප්පත් ම ජනාධිපතිවරයා ලෙස තමන්ව හංවඩු ගහනවාට උරුගුවේ ජනාධිපතිවරයා අකමැතියි.
“මගේ ජීවිතේ වැඩි හරියක් මම ජීවත් වෙලා තියෙන්නේ මේ විදියට. තියන දෙයින් මම හොඳට ඉන්නවා. මම දුප්පත් කියල මට හිතෙන්නේ නැහැ. දුප්පතුන් කියල කියන්නේ මිල අධික ජීවිතයක් පවත්වා ගෙන යන්න වැඩ කරන අයට. ඔවුන්ට කොච්චර තිබ්බත් මදි. මට ලොකු දේවල් නැති නිසා ඒවා පවත්වා ගෙන යන්න මැරෙන කල්ම මහන්සි වෙලා වැඩ කරන්න ඕන නැහැ. මේක තමයි නිදහස.”
ඇත්තටම හොසේ මුජිකා (jose alberto mujica hose muhika) කියන්නේ ලොව පොහොසත්ම ජනාධිපතිවරයා කිව්වොත් නිවැරදියි.
(මුල් ලිපිය 2020)

හොසෙ මුජිකා මිය ගිය බව ජාත්‍යන්තර මාධ්‍ය වාර්තා කර තිබුණා.ලොව දිළිඳුතම ජනාධිපති යන නාමයෙන් ලොව පුරා ප්‍රසිද්ධියට පත්, ලතින් ඇමෙරිකාවට අයත් බොලිවියා රාජ්‍යයේ හිටපු ජනාධිපති හෝසේ මුජිකා දිවියෙන් සමුගත්තේය. ඔහුගේ වයස අවුරුදු 89 කි.

A day in the life