"ORDER OF THE PEOPLES HERO"

ජර්මන් හමුදාව ඔය පින්තූරේ ඉන්න ගෑනු ළමයව ප්‍රසිද්ධියේ එල්ලලා මරනකොට එයාගේ වයස යන්තම් අවුරුදු දාහතයි.

වයස දාහතක් උනාට එයා හිට්ලර්ගෙ එස් එස් හමුදාවට වෙඩි තියල.

එස් එස් හමුදාව එයාව අත්අඩංගුවට අරගෙන දින ගාණක් නොයෙකුත් වධහිංසා පමුණුවමින් ප්‍රශ්න කරත් එයා තමන්ගේ සංවිධානයේ කිසිම සාමාජිකයෙක් පාවලා දෙන්නෙ නෑ.

අන්තිමේ එල්ලන්න කලින් එයාට දෙනවා ජීවිතය ගැන අවසාන බලාපොරොත්තුව..

ඒ..

මරණයෙන් බේරෙන්න ඕනෑ නම් තමන්ව මෙහෙයවන සංවිධානයේ නායකයන් සහ පුද්ගලයන් සම්බන්ධ තොරතුරු හෙළි කරන්න.

ජර්මන් දඩ බල්ලන් ඉස්සරහ ඉන්න අවුරුදු දාහතක ගෑනු ළමයා ඒකට උත්තර දෙනවා මෙහෙම.







"කවදාහරි දවසක ජයග්‍රහණයත් අරගෙන මගේ මිනිස්සු ඔයාලව මුන ගැහෙන්න ඒවි. අන්න එදාට ඕගොල්ලෝ හැමෝටම එයාලගෙ නම් දැනගන්න පුළුවන්"
එල්ලලා මරලා දාන්න මොහොතකට කලින්
"නිදහස් වෙනුවෙන් සටන් කරන්න. සංවිධානය සහ සාමාජිකයන් දිගුකල් දිනේවා"
කියලා ප්‍රසිද්ධියේ ශබ්ද නගමින් කෑ ගහලා එයා මරණයට මුහුණ දෙනව.
මේ කවුද..
එයාගෙ නම "ලෙපා රේඩික්" (Lepa Radic) සර්බියානු සම්භවයක් තියෙන යුගෝස්ලාවියානුවෙක්.

1941 අප්‍රේල් 10 නාසි හමුදා (ඉතාලි, ජපන්, ජර්මන්) එයාගෙ රට ආක්‍රමණය කරනව. ඒ අවුරුද්දෙදිම ඒකට විරුද්ධව ලෙපා රේඩික් යුගෝස්ලාවියානු කොමියුනිට්ස් පක්ෂයට බැඳෙනව. එතකොට එයාට වයස අවුරුදු පහලවයි.
1941 අවුරුද්දෙ නොවැම්බර් මාසෙදී එයා එයාගෙ පවුලේ සියලුම සාමාජිකයන් එක්කම අත්අඩංගුවට පත්වෙනවා. මාසයක කාලයක් ඇතුළත තමන්ගේ සහෝදරිය එක්ක අත්අඩංගුවෙන් පැනලා යන්න තරම් ලෙපා රේඩික් දක්ෂ වෙනව.
1943 මුල ආයෙත් එයාව නාසින්ට අහුවෙනව. එයා ඒ දවස්වල නෙරටිවා (Neretva) සටනෙ තුවාල වෙච්චි අය ආරක්ෂිතව ප්‍රවාහනය කිරීමේ වගකීම දරන ගමන්.

කිසිම තොරතුරක් ලබා නොදුන්න ලෙපා රේඩික් 1943 පෙබරවාරි අට වෙනිදා වීරවරියක් වගේ ප්‍රසිද්ධියේ මරණයට මූණ දෙනව.
අවුරුදු අටකට පස්සෙ එයා "ORDER OF THE PEOPLES HERO" සම්මානයෙන් පිදුම් ලබනව.
ඒක අසාමාන්‍ය වීරෝධාර ක්‍රියාවල යෙදුණු පුද්ගලයන්ට, හමුදා ඒකක වලට දීපු සම්මානයක්. පස්සෙ අවුරුදු පහලවක කෙනෙක් ඒක දිනාගත්තත්, එදා වෙද්දි ඒක ලබාගත් ලාබාලතම තැනැත්තිය වෙන්නෙත් ලෙපා රේඩික්..

..සමීර බෝපගේ..

A day in the life

Read More

බේකිං සෝඩා - කුඩු අතර වෙනස.

1. What is Baking Soda?
Chemical name: Sodium Bicarbonate (NaHCO₃)
Type: A base (alkaline)
How It Works:
Baking soda requires an acidic ingredient (like lemon juice, yogurt, buttermilk, vinegar, or brown sugar) and moisture to activate. When it reacts with acid and moisture, it produces carbon dioxide (CO₂), which forms bubbles and makes baked goods rise.
Examples of Baking Soda in Use:
Banana Bread – the mashed bananas provide acidity.
Buttermilk Pancakes – buttermilk activates the baking soda.
Chocolate Cake – cocoa powder (if natural and not Dutch-processed) acts as the acid.
Important Notes:
Baking soda is 3-4 times stronger than baking powder.
If too much is used without enough acid, it can leave a metallic or soapy aftertaste.
It acts fast, so you need to bake immediately after mixing.
2. What is Baking Powder?
Chemical composition: Baking powder contains:
Baking soda
An acid salt (like cream of tartar)
A moisture-absorbing agent (like cornstarch)
How It Works:
Since it already contains acid, it only needs moisture (and heat, in the case of double-acting powder) to activate. Most baking powders today are double-acting:
First activation: when mixed with liquid.
Second activation: when heated during baking.
Examples of Baking Powder in Use:
Vanilla Cake – where there's no other acidic ingredient.
Sugar Cookies – for light and fluffy texture.
Scones or Biscuits – when you're not using an acid like buttermilk.
Important Notes:
Easier to use for beginners, since no additional acid is required.
Cannot substitute 1:1 with baking soda (you’ll need more baking powder).
Can You Substitute One for the Other?
Baking Soda → Baking Powder: Yes, but use 3x more baking powder than baking soda. It may slightly affect taste and texture.
Baking Powder → Baking Soda: Only if you add an acid, and use 1/3 the amount of baking soda.
Quick Summary Table:
Property Baking Soda Baking Powder
Composition Sodium bicarbonate Baking soda + acid + starch
Needs acid to work? Yes No (already contains acid)
Strength Stronger Weaker
Taste if misused Bitter or metallic Mild
Examples Banana bread, cookies w/ brown sugar Cakes, muffins without acidic ingredients
Substitution Use less Use 2-3x more
Pro Tip:
When in doubt, check the recipe ingredients:
If you see lemon, buttermilk, yogurt, vinegar, or brown sugar → likely needs baking soda.

If there's no acidic ingredient → use baking powder.

බේකිං කුඩු වල අම්ලය අඩංගු බැවින්, එය සක්‍රිය කිරීමට අවශ්‍ය වන්නේ තෙතමනය (සහ ද්විත්ව ක්‍රියාකාරී කුඩු සම්බන්ධයෙන් තාපය) පමණි.
අද බොහෝ බේකිං කුඩු ද්විත්ව ක්‍රියාකාරී වේ.
බේකිං කුඩු සහ බේකිං සෝඩා අතර වෙනස

බේකිං සෝඩා රසායනික නාමය:
සෝඩියම් බයිකාබනේට් (NaHCO₃)
වර්ගය: මූලික (ක්ෂාරීය)

බටර්මිල්ක් පෑන්කේක් - බටර්මිල්ක් ෙබ්කිං සෝඩා සක්‍රීය කරයි. චොකලට් කේක් - කොකෝවා කුඩු අම්ලයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි.

බේකිං සෝඩා බේකිං කුඩු වලට වඩා 3-4 ගුණයකින් ශක්තිමත් වේ. ප්‍රමාණවත් අම්ලයක් නොමැතිව වැඩිපුර භාවිතා කළහොත්, එය ලෝහමය හෝ සබන් පසු රසයක් ඉතිරි කළ හැකිය. එය වේගයෙන් ක්‍රියා කරයි, එබැවින් ඔබ එය මිශ්‍ර කළ වහාම පිළිස්සිය යුතුය.

බේකිං කුඩු යනු කුමක්ද?

බේකිං  අම්ල ලවණ (ටාටාර් ක්‍රීම් වැනි)  බේකිං කුඩු  සමඟ 1:1 අනුපාතයකින් ආදේශ කළ නොහැක (ඔබට තවත්  බේකිං කුඩු අවශ්‍ය වනු ඇත).

බේකිං  සෝඩා→බේකිං කුඩු 
ඔව්, නමුත් ෙබ්කිං සෝඩා වලට වඩා 3 ගුණයකින් වැඩි   බේකිං කුඩු  කරන්න. එය රසයට සහ සුවඳට ටිකක් බලපායි.

 ක්‍රියා කරන ආකාරය:

බේකිං සෝඩා සක්‍රිය වීමට ආම්ලික අමුද්‍රව්‍යයක් (ලෙමන් යුෂ, යෝගට්, බටර්මිල්ක්, විනාකිරි හෝ දුඹුරු සීනි වැනි) සහ තෙතමනය අවශ්‍ය වේ.

එය අම්ලය හා තෙතමනය සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කරන විට, එය කාබන් ඩයොක්සයිඩ් (CO₂) නිපදවයි, එය බුබුලු සාදයි සහ බේක් කළ මිශ්‍රණය ඉහළ යාමට හේතු වේ.

භාවිතයේ ඇති  බේකිං සෝඩා සඳහා උදාහරණ:

කෙසෙල් පාන් - පොඩි කළ කෙසෙල් ආම්ලිකතාවය සපයයි.

වැදගත් සටහන්:

රසායනික සංයුතිය:

බේකිං  කිරීමේදී අඩංගු වන්නේ:

තෙතමනය අවශෝෂණය කරන කාරකයක් (ඉරිඟු පිෂ්ඨය වැනි)

එය ක්‍රියා කරන ආකාරය:

පළමු සක්‍රිය කිරීම: දියර සමඟ මිශ්‍ර කළ විට.

දෙවන සක්‍රිය කිරීම: 

බේකිං අතරතුර රත් කළ විට.

බේකිං කුඩු සඳහා උදාහරණ:

වැනිලා කේක් - වෙනත් ආම්ලික අමුද්‍රව්‍යයක් නොමැති තැන.
සීනි කුකීස් - සැහැල්ලු හා හැපෙනසුළු වයනයක් සඳහා.
ස්කෝන් හෝ බිස්කට් - ඔබ බටර්මිල්ක් වැනි අම්ලයක් භාවිතා නොකරන විට.

වැදගත් සටහන්:

ආරම්භකයින් සඳහා එය භාවිතා කිරීම පහසුය, මන්ද එයට අමතර අම්ලයක් අවශ්‍ය නොවේ.
ඔබට එකක් අනෙකට පරිවර්තනය කළ හැකිද?

බේකිං කුඩු   බ්කිං සෝඩා:

ඔබ අම්ලයක් එකතු කරන්නේ නම්  බේකිං සෝඩා ප්‍රමාණයෙන් 1/3 ක් පමණක් භාවිතා කරන්න.

සාරාංශ වගුව:
බේකිං සෝඩා   බේකිං කුඩු  වල ගුණාංග

සංයුතිය

සෝඩියම් බයිකාබනේට්  බේකිං සෝඩා  අම්ලය + පිෂ්ඨය

ක්‍රියා කිරීමට අම්ලය අවශ්‍යද?

නැත (

දැනටමත් අම්ලය අඩංගු වේ'

ශක්තිය ; 

ශක්තිමත් දුර්වල
මෘදු ලෙස අනිසි ලෙස භාවිතා කළහොත් කටුක හෝ ලෝහමය රසය

උදාහරණ: 

කෙසෙල් පාන්, කුකීස්, සුදු/දුඹුරු සීනි කේක්, ආම්ලික අමුද්‍රව්‍ය නොමැතිව

අඩු ආදේශකයක් භාවිතා කරන්න 2-3 ගුණයක් වැඩිපුර භාවිතා කරන්න

ඉඟිය:

සැකයක් ඇති විට, වට්ටෝරු අමුද්‍රව්‍ය පරීක්ෂා කරන්න:

ඔබ ලෙමන්, බටර් මිල්ක්, යෝගට්, විනාකිරි හෝ දුඹුරු සීනි දුටුවහොත් → ෙබ්කිං සෝඩා බොහෝ විට අවශ්‍ය වේ.

ආම්ලික අමුද්‍රව්‍ය නොමැති නම් → ෙබ්කිං කුඩු භාවිතා කරන්න.

බේකිං කුඩු  සහ  බේකිං සෝඩා අතර වෙනස
2;1 වේ.

FoodZeee

ජීවිතේ දවසක්

Read More

ශ්‍රී ලංකාවේ හතර කොන .

මේ පාඩම් අපි ඉගනගත්තේ සමාජ අධ්‍යනයට ඉස්කෝලේ දි එනම් අපේ රටේ දිගින් වැඩිම ස්ථානය ලෙස සැලකෙන්නේ දෙවුන්දර තුඩුවේ සිට පේදුරු තුඩුව දක්වා කියලා එතකොට පළලින් වැඩිම තැන් දෙක සැලකෙන්නේ කොළඹ කොටුවේ සිට සංගමන් කන්ද තුඩුව තෙක් කියලා
වෙනත් රටක නම් ඔය සීමාව කන්දක්, ගඟක් එහම නැතිනම් ගොඩබිම මායිමක්‌ විය හැකිය. ඒත් ලංකාවේ අපිට නම් මේ හතර කොනම මනරම් වෙරළබඩ පරිසරයක් දක්නට පුළුවන් ය
දෙවුන්දර තුඩුව
පේදුරු තුඩුව
සංගමන් කන්ද
කොළඹ කොටුව

දෙවුන්දර තුඩුව 

දෙවිනුවර හෝ දෙවුන්දර ලෙසද හැඳින්වේ, එය ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු කෙළවරේ පිහිටි ජනාවාසයකි. එහි ප්‍රදීපාගාරය වන දෙවුන්දර හෙඩ් ප්‍රදීපාගාරය සඳහා ප්‍රසිද්ධය, එය ශ්‍රී ලංකාවේ උසම සහ අග්නිදිග ආසියාවේ උසම එකක් වේ. මෙම ප්‍රදේශය හින්දු සිද්ධස්ථාන සහ බෞද්ධ විහාරස්ථානයක් සමඟ ඓතිහාසික හා ආගමික වැදගත්කමක් දරයි.
දෙවුන්දර ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ මාතර නගරයට ආසන්නව පිහිටා ඇත.
දෙවුන්දර ප්‍රධාන ප්‍රදීපාගාරය:
එය 1890 දී ඉදිකරන ලද අතර එය මීටර් 49 (අඩි 161) ක් උසයි.දෙවිනුවර තුඩුවේ තිබෙන ප්‍රදීපාගාරය ලංකාවේ උසම ප්‍රදීපාගාරයයි.

ඓතිහාසික හා ආගමික වැදගත්කම:
දෙවුන්දර කලක් සමෘද්ධිමත් වරාය නගරයක් සහ පූජනීය ස්ථානයක් විය. එය තේනවරම් විහාරස්ථානයේ නටබුන්, සැලකිය යුතු හින්දු සිද්ධස්ථානයක් සහ බෞද්ධ විහාරස්ථානයක් (විහාරය) සඳහා නිවහන වේ.
දෙවුන්දර යන නම පුරාණ සිංහල නාමය වන
"දෙවුන්දර" සහ දෙමළ නාමය වන "ටෙන් තුරෙයි" සඳහා යුරෝපීය කෙටි යෙදුමකි. සිංහල භාෂාවෙන් "දෙවිනුවර" යන්න "දෙවියන්ගේ නගරය" ලෙස පරිවර්තනය කර ඇති අතර "තෙනවරම්" යන්නෙහි තේරුම "දස දෙනාගේ දේවාලය" යන්නයි.

සංගමන් කන්ද
සංගමන් කන්ද තුඩුව (සංගමන් කන්ද) ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිරම ස්ථානයයි.සමහර ස්ථාන මීටර් 100 ක් පළල වේ. සංගමන් කන්ද ප්‍රදීපාගාරය 1947 දී ඉදිකරන ලද අතර එහි උස අඩි 25 කි. මෙය 2004 සුනාමියෙන් විනාශ වූ අතර දැන් ඉතිරිව ඇත්තේ ප්‍රදීපාගාරයේ අඩි 15 ක් පමණි.
කොළඹ කොටුව පැරණි ප්‍රදීපාගාරය සහ ඔරලෝසු කණුව ශ්‍රී ලංකාවේ දැකගත හැකි, ඔරලෝසු සවිකරන ලද එකම ප්‍රදීපාගාරය වේ. ප්‍රදීපාගාරයක් වූවත් එය වර්ථමානය වන විට අක්‍රීය කොට තිබෙන අතර, ඒ වෙනුවට එය ඔරලෝසු කණුවක් ලෙස ප්‍රයෝජනයට ගැනේ. කණුව, කොළඹ කොටුවේ චැතම් වීදිය හා ජනාධිපති මාවත අසල හන්දියෙහි පිහිටුවා ඇත.

කොළඹ කොටුව

ශ්‍රී ලංකාවේ වාණිජ අගනුවර වන කොළඹ නගරයේ, කේන්ද්‍රීය ව්‍යාපාරික ප්‍රදේශය ලෙස කොටුව හැඳින්විය හැක. පෘතුගීසි ජාතිකයන් මුලින්ම මෙහි බලකෙටුව තැනූ අතර පසුව ලන්දේසි සහ ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන් විසින්ද මෙම බලකොටුව භාවිතා කරන ලදී.
කොළොම්තොට/ කොළොන්තොට ලෙස අතීතයේදී හැඳින්වුනු මේ ප්‍රදේශයට 16 වන ශත වර්ශයේ මුල් සමයේදී පෘතුගීසීන් මුල්වරට ලංකාද්වීපයට ගොඩබසිනු ලදුව, පසුව ඔවුන්ගේ වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත්වු බව සැලකේ. පෘතුගීසීන් විසින් මේ වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානය පසුව ආරක්ෂක මධ්‍යස්ථානයක් හා ‍වරායක් ලෙස සංවර්ධනය කරන ලදී. එසේ සිදුකරන ලද්දේ දිවයින තුලට තම බලය විහිදුවීමට අවශ්‍ය පාලනය කොටුව ප්‍රදේශයට එක් කරගැනීමේ අරමුණිනි. පෘතුගීසීන් විසින් ගොඩනගනු ලැබූ කොටුව 1656 දී ලන්දේසීන් විසින් අත්කරගනු ලදුව තමුන්ගේ වටිනා වෙළෙඳ ද්‍රව්‍ය ආරක්ෂා කරගැනීමට යොදාගන්නා ලදී. කොළඹ, ලන්දේසි පරිපාල‍නයේ ප්‍රමුඛස්ථානයට පත්වීමත් සමඟ මුහුදින් හා රට අභ්‍යන්තරයෙන් ඇතිවිය හැකි තර්ජන වලට මුහුණ දිය හැකි ආකාරයෙන් නගරය පුළුල් හා ශක්තිමත් කරවීමට ලන්දේසීහූ උත්සුක වූහ. පෘතුගීසීන්ගේ ආරක්ෂක බලකොටු හා ඉදිකිරීම් සමහරක් බිඳ හෙලීමට කටයුතු කළ ලන්දේසීන්, අනතුරුව වැවත් මුහුදත් අතර පිහිටි බිමෙහි ස්වාභාවික වාසිය හොඳින් ලබාගත හැකි වන අයුරින් එය යලි ගොඩනංවන ලදී. ආක්‍රමණකාරී ලන්දේසීන්ට එරෙහිව රට අභ්‍යන්තරයෙන් පැනනැගි සිංහල රජවරුන්ගේ සටන් හමුවේ එය කීප විටකම වටලෑමට ලක්වූ විට, ලන්දේසීන් හට කොටුව ඉතා වැදගත් හමුදාමය බලකොටුවක්ම විය.
බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් ලන්දේසීන්ට අයිතිව තිබූ මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ අත්පත්කරගැනීමත් සමඟම කොටුව ඔවුන්ගේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය බවට පත්විය. 1815 දී කන්ද උඩරට ගිවිසුමත් සමඟම කොළඹ මුළු දිවයිනේම අගනගරය ලෙසට නම් කෙරිණි. තවදුරටත් සෘජු හමුදාමය තර්ජනයක් නොපැවති නිසාත්, නගරයේ සංවර්ධනයට බාධාවක් යැයි සැලකූ නිසාත්, 1870 දී කොටුවේ බිත්ති කඩා බිම හෙලන ලදී. ලන්දේසි ගොඩනැගිලිද මෙලෙසම විනාශකර දැමුනු අතර නව ගොඩනැගිලි ඉදි කරවූයේ ප්‍රදේශයට බ්‍රිතාන්‍ය ඌරුවක් එක්වන ආකාරයෙනි.
මෙලෙස බලකොටුවේ ප්‍රාකාර බිත්ති පවා බිඳ දැමුවද තවමත් මෙම ප්‍රදේශය කොටුව නමින් හැඳින්වේ. කොටුව ප්‍රදේශයේ ගොඩනැගිලි බොහෝමයක් බ්‍රිතාන්‍ය පරිපාලන ගොඩනැගිලි වශයෙන් පැවතුනි. පාලනය කෙමෙන් ස්වදේශික ශ්‍රී ලාංකීයයන් අතට මාරුවීමේදී ලංකාවේ රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව හා ලංකාවේ ව්‍යවස්ථාදායක සභාව රැස්වූ ගොඩනැගිලි මෙම ප්‍රදේශය තුල පැවතිණි. කොටුව ප්‍රදේශය ශ්‍රී ලංකා පරිපාලනයේ හදවත වූයේ යම් සේද එය ශ්‍රී ලංකාවේ වාණිජ කටයුතු වලද හදවත විය. රට 1948 දී බ්‍රිතාන්‍යයන්ගෙන් නිදහස ලබාගැනීමත් සමගම රාජ්‍ය ආයතන හා පරිපාලන මධ්‍යස්ථාන කොටුව ප්‍රදේශයට කේන්ද්‍රගත වීමක් දක්නට ලැබුණි. කෙසේ නමුදු පසුකාලීනව රාජ්‍ය පරිපාලනය පුළුල් වීමත් සමග කොළඹ නගරයේ තදබදය හේතුවෙන් හා සියළුම රාජ්‍ය ආර්ථික මර්මස්ථාන එකම ප්‍රදේශයක පිහිටු‍වීමේ ආරක්ෂක අවාසිය හේතුවෙන් 1980 දී රාජ්‍ය අමාත්‍යංශ හා දෙපාර්තමේන්තු ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ නගරයට විතැන් කිරීමට පටන් ගැණුනි. මෙය ආරම්භ වූයේ පැරණි රාජ්‍ය මන්ත්‍රණසභා ගොඩනැගිල්ලේ තිබූ පාර්ලිමේන්තුව, ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර නව ගොඩනැගිලි සංකීර්ණයකට රැගෙන යාමත් සමගිනි. මෙසේ ඇරඹුනු රාජ්‍ය අමාත්‍යංශ හා දෙපාර්තමේන්තු කොළඹින් පිටතට ‍ගෙනයෑමේ ව්‍යාපෘතිය කිසිදා සම්පූර්ණ කරගැනීමට නොහැකි වුනු අතර බොහෝමයක් වැදගත් රාජ්‍ය ආයතන අදටත් කොටුව ප්‍රදේශයේ ඉතිරිව පවතී.

පේදුරු තුඩුව
පේදුරු තුඩුව යනු ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති නගරයකි. පේදුරු තුඩුව ශ්‍රී ලංකාවේ වඩාත්ම උතුරු කෙලවරයි.
තවත් සරලව සඳහන් කළහොත් ශ්‍රි ලංකාවේ උතුරු කෙලවරයි. දෙවුන්දර තුඩුවේ සිට පේදුරු තුඩුවට 432Kmක දුරක් ඇත.
යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි පේදුරු තුඩුව 3Kmක් පුරා දිවෙන අලංකාරය මුහුදු තීරයකින් ද සමන්විත වේ. කපු වගාවට ප්‍රසිද්ධ මෙම ප්‍රදේශය "පේදුරැ '' නැමැති නාවිකයා සොයාගත් නිසා ඔහුගේ නම යොදා ඇත. සෑම තප්පර පහකට වරක් එළිය විහිද වන මෙහි ප්‍රදීපගාරය 1916 දි ඉදිකර ඇත. එහි උස අඩි 105 කි. 
 
අන්තර් ජාලය ඇසුරින් සකස් කරන ලදී.

-- ධම්මක ගුණවර්ධණ

A day in the life

Read More

එකපැහැර රිමාන්ඩ් කිරීම.

පොඩ්ඩක් ඉන්නකෝ,,
කදුලු කතාවක් අහන්නකෝ.
පහුගිය අප්‍රේල් මාසෙ අග දිනයක ඇඹිලිපිටිය අධිකරණයෙදි මිත්‍රයෙකු වෙනුවෙන් ඇප තැන්පත් කරන්න ආව අසංක ඉඳුනිල් කියන 46 හැවිරිදි පුද්ගලයගෙ දුරකතනය අධිකරණයෙදි නාද වෙනවා. ඔහුව පරීක්ෂා කරපු පොලිස් නිලධාරියා සාක්කුවෙ තිබිලා, බීඩි දෙකක් සහ ලයිටරයක් සොයා ගන්නවා. මෙයා යම්කිසි කඩාකප්පල්කාරී ක්‍රියාවක් කරන්න ආවා කියන සැකයක් තියනව කියලා පොලිස් නිලධාරියා අධිකරණයෙන් ඉල්ලනවා වැඩි දුර විමර්ශන අවශ්‍ය නිසා රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කරන්න කියලා. රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කරපු අසංක ඉඳුනිල් එහිදී වුණ පහරකෑමක් නිසා මරුමුවට පත් වෙනවා.

මිත්‍රයෙකු වෙනුවෙන් ඇප තැන්පත් කරන්න ගිය සාමාන්‍ය පුරවැසියෙකු දවස් දෙක තුනකින් පෙට්ටියකින් ගෙදරට එනවා.
අධිකරණයකදී අපරාධ යුක්තිය අනුව රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කරන්න ඕන සීමිත අවස්ථාවලදී පමණක් කියන එක සාමාන්‍ය දෙයක්. ඒත් බොහෝ අවස්ථාවල දකින්න ලැබෙන්නෙ, අධිකරණය විසින් පොලිසියේ ඉල්ලීම අනුව සැකකරුවන් පොඩ්ඩක් ඉන්නකෝ,
කදුලු කතාවක් අහන්නකෝ
පහුගිය අප්‍රේල් මාසෙ අග දිනයක ඇඹිලිපිටිය අධිකරණයෙදි මිත්‍රයෙකු වෙනුවෙන් ඇප තැන්පත් කරන්න ආව අසංක ඉඳුනිල් කියන 46 හැවිරිදි පුද්ගලයගෙ දුරකතනය අධිකරණයෙදි නාද වෙනවා. ඔහුව පරීක්ෂා කරපු පොලිස් නිලධාරියා සාක්කුවෙ තිබිලා, බීඩි දෙකක් සහ ලයිටරයක් සොයා ගන්නවා. මෙයා යම්කිසි කඩාකප්පල්කාරී ක්‍රියාවක් කරන්න ආවා කියන සැකයක් තියනව කියලා පොලිස් නිලධාරියා අධිකරණයෙන් ඉල්ලනවා වැඩි දුර විමර්ශන අවශ්‍ය නිසා රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කරන්න කියලා. රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කරපු අසංක ඉඳුනිල් එහිදී වුණ පහරකෑමක් නිසා මරුමුවට පත් වෙනවා.

මිත්‍රයෙකු වෙනුවෙන් ඇප තැන්පත් කරන්න ගිය සාමාන්‍ය පුරවැසියෙකු දවස් දෙක තුනකින් පෙට්ටියකින් ගෙදරට එනවා.

අධිකරණයකදී අපරාධ යුක්තිය අනුව රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කරන්න ඕන සීමිත අවස්ථාවලදී පමණක් කියන එක සාමාන්‍ය දෙයක්. ඒත් බොහෝ අවස්ථාවල දකින්න ලැබෙන්නෙ, අධිකරණය විසින් පොලිසියේ ඉල්ලීම අනුව සැකකරුවන් එකපැහැර රිමාන්ඩ් කිරීම. අධිකරණ තීන්දු කතා නොකළ යුතු ටැබූ සබ්ජෙක්ට් එකක් මට්ටමට පත්ව තිබෙන නිසා අපට ඒ ගැන කතා කරද්දි දෙපාරක් හිතන්න වෙනවා. අසංක ඉඳුනිල් වගේ දෙපයින් ඇවිදන් ගිහින් පෙට්ටියකින් ගෙදර එන්න වීමේ සම්භාවිතාවක් ඇති නිසා.

කොහොම වුණත්, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයෙන් ලබා දුන්න තීන්දුවක මේ ගැන සෑහෙන වැදගත් කරුණු ප්‍රමාණයක් සඳහන් වෙන එක නෛතික ක්‍රියාවලිය සහ යුක්තිය ගැන සෑහෙන තරම් ආලෝකයක් දල්වනවා.

ඒ ගැන කෙටි විස්තරයක් කිව්වොත් මෙහෙමයි,

2018 වර්ෂයේ මැයි මාසෙ 6 දා වන අලි ගම්වැදීම වැළැක්වීමට බලධාරීන්ගේ මැදිහත්වීමේ දියාරුකමට විරෝධය පළ කළ ගොවීන් පිරිසක් අරලගංවිල කලුකැලේ මංසන්ධියෙදි විරෝධතාවක් සිදු කරනවා. මෙහිදී පොළොන්නරුව – මහියංගණ මාර්ගයේ ගමනාගමනයට බාධා වෙන බව දන්වලා පොලිසිය අධිකරණ නියෝගයක් ගන්නවා, විරෝධයට විරුද්ධව.
එහිදී අත්අඩංගුවට ගන්න ගොවීන් දෙදෙනෙකු රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කරන්න කියලා කරන පොලිසියෙ ඉල්ලීමට ඉඩදීලා පොළොන්නරුව මහේස්ත්‍රාත්වරයා විසින් ඔවුන් දිගින් දිගටම රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කරනවා.

මේ ගොවීන් දෙදෙනා, මේ හේතුවෙන් තමන්ගෙ මූලික අයිතවාසිකම් කඩවුණු බවට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සමක් ඉදිරිපත් කරනවා.

එහිදී ඉතාම වැදගත් කරුණු සහිතව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් නියෝගයක් නිකුත් කරනවා. මෙකී අත්අඩංගුවට ගැනීම මගින් ගොවීන් දෙදෙනාගේ මූලික අයිතිවාසිකම් කඩවෙලා කියලා තීන්දු කරන ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය අරලගංවිල හිටපු පොලිස් ස්ථානාධිපතිගෙ පෞද්ගලික මුදලින් එම දෙදෙනාට රුපියල් 30000 බැගින් ගෙවන්න කියලා නියෝග කරනවා.

මේ තීන්දුවෙ වැදගත්ම කොටස තමයි, ඇප ලබා දීම සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ අදහස.

එහි සඳහන් වෙනවා, පොලිසිය ඉල්ලීමක් කළ පමණින් යමෙකු රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීම නොකළ යුතු බව. යමෙකු රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කළ යුත්තේ සීමිත අවස්ථාවලදී පමණක් බව සහ මහේස්ත්‍රාත්වරයෙකු අපරාධ යුක්තිය මූලධර්මය අනුව කටයුතු කළ යුතු බව.

පෙත්සම්කරුවන් වෙනුවෙන් නීතිඥවරුන් කළ ඇප ඉල්ලීම නොතකා, පොළොන්නරුව මහේස්ත්‍රාත්වරයා විසින් ඔවුන්ව දිගින් දිගටම රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීම වෘත්තීය ගරුත්වයට පවා නොගැලපෙන බව නඩු තීන්දුවේ සඳහන් වෙනවා. මෙවැනි ක්‍රියා දිගටම සිදු නොවන්නට මහේස්ත්‍රාත්වරුන් දැනුවත් කිරීමට විනිසුරු පුහුණු ආයතන අධ්‍යක්ෂවරයාටත් තීන්දුව මගින් නියෝග කරනවා.

සමකාලීනව ලැබුණු ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දු අතර සෑහෙන කතාබහට ලක් විය යුතු තීන්දුවක් විදිහට මේක සලකන්න පුළුවන්. පෙත්සම වෙනුවෙන් පෙනී හිටපු නීතිඥ චතුර වෙත්තසිංහ සහ නුවන් බෝපගේ යන අයටත් කෘතඥතාව පළ කරන්න ඕන. ඒ වගේ ම මේ තීන්දුව ගැන හොඳ සංවාදයක් ඇති කරගන්න පුළුවන් නම් වටිනවා !. අධිකරණ තීන්දු කතා නොකළ යුතු ටැබූ සබ්ජෙක්ට් එකක් මට්ටමට පත්ව තිබෙන නිසා අපට ඒ ගැන කතා කරද්දි දෙපාරක් හිතන්න වෙනවා. අසංක ඉඳුනිල් වගේ දෙපයින් ඇවිදන් ගිහින් පෙට්ටියකින් ගෙදර එන්න වීමේ සම්භාවිතාවක් ඇති නිසා.
කොහොම වුණත්, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයෙන් ලබා දුන්න තීන්දුවක මේ ගැන සෑහෙන වැදගත් කරුණු ප්‍රමාණයක් සඳහන් වෙන එක නෛතික ක්‍රියාවලිය සහ යුක්තිය ගැන සෑහෙන තරම් ආලෝකයක් දල්වනවා.

සමකාලීනව ලැබුණු ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දු අතර සෑහෙන කතාබහට ලක් විය යුතු තීන්දුවක් විදිහට මේක සලකන්න පුළුවන්. පෙත්සම වෙනුවෙන් පෙනී හිටපු නීතිඥ චතුර වෙත්තසිංහ සහ නුවන් බෝපගේ යන අයටත් කෘතඥතාව පළ කරන්න ඕන.


ඒ වගේ ම මේ තීන්දුව ගැන හොඳ සංවාදයක් ඇති කරගන්න පුළුවන් නම් වටිනවා !

කුමුදු තිලකරත්න 

A day in the life

Read More

අංශභාගය.

අංශභාගය (Stroke) යනු කුමන ආකාරයේ රෝගයක්ද? අංශභාගය යනු මොළයට රුධිරය සපයන ධමනි (Artery) නැමැති රුධිර වාහිනී වල රුධිර සංසරණයට බලපෑමක් සිදුවීමෙන් ඇතිවන රෝග තත්ත්වයකි. මොළයට ඔක්සිජන් සහ අනෙකුත් පෝෂ්ය පදාර්ථ සපයන ධමනියක ලේ කැටියක් සිරවීම හෝ ධමනියක් පිපිරී යාම නිසා අංශභාගය ඇතිවේ. එවිට, එම ධමනිය මගින් රුධිරය සපයන මොළයේ කොටස ඔක්සිජන් සහ පෝෂ්ය පදාර්ථ නොලැබී යාමෙන් මියයයි.

අංශභාගය යනු ශ්රී ලංකාවේ වසරකට සිදුවන මරණ සංඛ්යාව සඳහා බලපාන හේතු අතර තෙවන ස්ථානය ගන්නා රෝගය වන අතර, මිනිසුන් ස්ථිරවම ආබාධිත තත්ත්වයට පත්කරන රෝග අතර ප්රමුඛස්ථානයක් ගනී.

Read More

වෛද්‍ය දැදිගම වී රුද්‍රිගු මහතා.

වෛද්‍ය දැදිගම වී රුද්‍රිගු මහතා.

රුසියානු සාහිත්‍යය සිංහල පාඨකයන්ට ඉතා සමීපයි.

මම හිතන්නෙ හැත්තෑවේ දශකයේ වගේ කාලයේ ඉදන්  විවිධ රුසියන් සහ සෝවියට් පොත්පත් ,සගරා වල  සිංහල අනුවාදයන් අපි ඇසුරු කරනවා. එකල “ සොවියට් දේශය “ කියලා සගරාවකට අපි දායක වෙලා හිටියා. 

රුසියානු සාහිත්‍යය අපට සමීප කිරීමට විශාලම සේවයක් සිදුකළේ  දැදිගම වී. රුද්‍රිගු මහතා බව අවිවාදයෙන් පිළිගැනෙන කරුණක්. ඔහු රුසියන් භාෂාවෙන් සිංහලයට පරිවර්තන කටයුතු කළ බවත්, සෝවියට් දේශයේ ජීවත් වූ බවත් බොහෝ දෙනෙකු දන්නවා.

දැදිගම වී. රුද්‍රිගුගේ මහතාගේ  සැබෑ නම දොන් වින්සන්ට් රුද්‍රිගු වන අතර ඔහු ප්‍රකාශණ වල භාවිතා කලේ  දැදිගම වි රුද්‍රිගු කියලා. 

1929 ජූනි 25 වනදා උපන් රුද්‍රිගු කිරුලපන ප්‍රදේශයේ ජීවත් වූ බවත්  එමෙන්ම ඔහු මරදාන සහිරා විද්‍යාලයෙන් සහ  වෙස්ලි විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලද බවත් ද කියැවෙනවා. නමුත් මේ කිසිවක් හරිහැටි පැහැදිලි නැහැ.

ඔහු තරුණ සමයේ සිටම ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ සාමාජිකයකු ලෙස කටයුතු කර ඇති අතර   පක්ෂ ප්‍රකාශන සිංහලයට නැගීමේ යෙදුණා.  පක්ෂයේ ප්‍රධාන ලේකම් වූ පීටර් කේනමන් මහතාගේ භාෂා පරිවර්තකයා ද වුණා. එමෙන්ම පක්ෂයේ තරුණ කටයුතුවල නිරත වූ ඔහු  කොළඹ දිසාවේ තරුණ ලේකම්වරයා ද වුණා.

රුසියාවට පැමිණීම

රුද්‍රිගු පළමු වරට සෝවියට් දේශයට පැමිණියේ 1957 වසරේදී 6 වන ලෝක තරුණ හා ශිෂ්‍ය සමුළුවට සහභාගී වූ ශ්‍රී ලාංකික නියෝජිතයකු ලෙස යි. 

ඔහුට තම බිරිඳ වූ ලුද්මිලා විෂ්නෙපොල්ස්කායා හමු වූයේ ද එම ගමනේ දී යි. ඔවුන් අතර ඇති වූ ප්‍රේම සම්බන්ධය ඉතා විශේෂ වූවක්.

රුද්‍රිගු යළි රුසියාව බලා යාමට එක් ප්‍රධාන හේතුවක් වූයේ මෙම ප්‍රේම සම්බන්ධය බව යි කියැවෙන්නේ.  ඇය මිලිටරි ගුවන් යානා සැලසුම් ශිල්පිණියක වූ අතර රුද්‍රිගු ආපසු රුසියාවට ගිය පසු ඔවුන් විවාහ වුණා. ඔහුගේ මරණය තෙක්ම ඔවුන් ඉතා සමීපව සිටි බව ප්‍රකට කරුණක්. ඔවුනට වික්තර් සහ දිමිත්‍රි නම් පුත්‍රයින් දෙදෙනකු ලැබුණා.

රුද්‍රිගු ආපසු රුසියාවට ගියේ 1960 දී යි. 

එම වසරේ දී සෝවියට් දේශය විසින් මහජන මිත්‍රත්ව විශ්වවිද්‍යාලය ඇරඹූ විට, එහි පළමු ශිෂ්‍ය කණ්ඩායමට රුද්‍රිගු ද ඇතුලත් වුණා. ඔහු එහිදී වෛද්‍ය විද්‍යාව හදාරා  උපාධිය ලද පසු කෙටි කලක් වෛද්‍යවරයකු ලෙස ද සේවය කළා.

 සාහිත්‍යය සහ නිවේදන කටයුතු කෙරෙහි ඇති  ඔහුගේ උද්‍යෝගය සහ එකල වූ අවශ්‍යතාව මත මාධ්‍යවේදියෙක් බවට පත්වුනා.

 1963 දී එවකට අගමැති සිරිමා බණ්ඩාරනායක සෝවියට් දේශයේ කළ සංචාරයට සමගාමීව “රේඩියෝ මොස්කව්” හි සිංහල අංශය ඇරඹි අතර ඔහු එහි කාර්යය මණ්ඩලයට ඇතුලු වුණා. එමෙන්ම සෝවියට් චිත්‍රපටවලට සිංහල දෙබස් කැවීමට ද ඔහුව දායක කර ගැනුණා. මේ අතර, සෝවියට් පත පොත සිංහලයට නැගීමේ කටයුතු ද මෙකල ඇරඹුණ අතර එයට ද ඔහුව දායක කරගැනුණා.

මුල් කාලීනව විවිධ කටයුතුවල නිරත වුණත් පසුව රුද්‍රිගු සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ පරිවර්තන කටයුතු වෙත අවධානය යොමු කළා. ඔහු විවිධ රුසියානු සහ සෝවියට් පොත් 250ක් පමණ පරිවර්තනය කර තිබෙනවා. ඒවා අතර දේශපාලන න්‍යායය, විද්‍යාව, ළමා කතා, සහ ප්‍රබන්ධ යනාදී විවිධ ක්ෂේත්‍ර ආවරණය කළ පොත් තිබුණා. 

රුද්‍රිගු අතින් පරිවර්තනය වූ සෝවියට් දේශය බිහි වීමට පෙර ලියවුණු රුසියන් කෘති අතර මක්සිම් ගෝර්කිගේ ‘අම්මා’ මෙන්ම ‘ළමා විය’, ‘මිනිසුන් අතර’ සහ ‘මගේ සරසවි’ යන තුන් ඈඳුතු කෘතින් ද, අලෙක්සාන්දර් පුෂ්කින්ගේ ‘කපිතාන්ගේ දියණියෝ’, ‘ඉස්කෝප්ප රැජිණ’, ‘දුබ්‍රොව්ස්කි’ ආදී කෘතීන් ද, නිකොලායි ගොගොල්ගේ ‘තරාස් බුල්බා’ ද, ලෙව් තොල්ස්තෝයිගේ ‘ඉවාන් ඉලීච්ගේ මරණය’ ද, ලෙර්මන්තොෆ්ගේ ‘අපේ කාලයේ වීරයෙක්’ ද ආදී වශයෙන් කෘතීන් රැසක් වනවා.

ඔහු විසින් සිංහලයට නැගූ සෝවියට් පොත් අතර බරිස් පලෙවෝයිගේ ‘සැබෑ මිනිසකුගේ කතාවක්’, නිකොලායි ඔස්ත්‍රොව්ස්කිගේ ‘වානේ පන්නරය ලැබූ හැටි’, චිංගිස් අයිත්මාතොෆ්ගේ ‘ගුරු ගීතය’, යූරි බොන්දරෙෆ්ගේ ‘උණු හිම’ ආදී කෘතීන් වනවා. මීට අමතරව ඔහු මාර්ක්ස්, එංගල්ස්, හා ලෙනින් ආදී කොමියුනිස්ට් චින්තකයන් ලියූ න්‍යායාත්මක කෘති ද සිංහලයට නැගුවා.

රුද්‍රිගු විසින් පරිවර්තිත ළමා කතා අතර නිකොලායි නෝසෆ්ගේ ‘වැඩ බැරි දාසගේ කතා’ මෙන්ම සුප්‍රකට ‘ලස්සන වසීලිස්සා’ ද, ‘හත් පෙති මල’, ‘වලසුන් තුන්දෙනා’ ආදී කතා ද වනවා.

 එකල ප්‍රසිද්ධව පැවති එක්තරා කතාවක් “යාන් හෑල්ලක්” තිබුණා. 

ඒ වකවානුවේ මොස්කව්හි ලංකාවේ තානාපති කාර්යාල දෙකක් පැවතියේ ය​. එහි තානාපතිවරු දෙදෙනකු ද සිටියෝ ය​. ඉන් එක් කාර්යාලයක් පිහිටියේ මොස්කව් හි ඌලිත්සා පෙෂ්කිනා හෙවත් පෙෂ්කිනා වීදියේ අංක 24 දරන සුවිසල් දෙමහල් මන්දිරයේ ය​. ඒ, ශ්‍රී ලංකා රජයේ නිල තානාපති කාර්යාලය යි. රජයේ නිල තානාපතිවරයා සිටියේ එහි ය​. අනෙක පිහිටියේ මොස්කව්හි පෙයර්වි දිමිත්‍රොව්ස්කි ප්‍රොයේස්ද් හෙවත් පළමුවන දිමිත්‍රොව්ස්කි මාවතේ අංක 16 තට්ටු නිවාසයේ අංක 18 දරන නිවසේ ය​. 

ඒ අන් තැනක් නොව​, දැදිගම වින්සන්ට් රුද්‍රිගුගේ නිවස්න යි. එය ලංකාවේ ‘නොනිල තානාපති කාර්යාලය’ වී ය​. එපරිදිම​, දැදිගම වී රුද්‍රිගු මොස්කව් හි ලංකාවේ ‘නොනිල තානාපති’ හෙවත් මහජන තානාපතිවරයා විය​.”

බිරිඳ හේතුවෙන් ඔහු මොස්කව් දමා ලංකාවට පැමිණියේ නැහැ.

දශක තුනකට ආසන්න කාලයක් මොස්කව් හි ජීවත් වෙමින්, 25 වසරක් සාහිත්‍යකරණයේ  නිරත වූ දැදිගම වී. රුද්‍රිගු 1988 නොවැම්බර් 27 වන දා මියගියා. 

ඔහුගේ නිවසේ වූ පොත් එකතුව ලුමුම්බා සරසවිය වෙත ප්‍රදානය කෙරුණා. 

සෝවියට් කාන්තාවක හා විවාහ වූ පළමු ශ්‍රී ලාංකිකයා බවට විශ්වාස කෙරෙන්නේ දැදිගම වී රුද්‍රිගු මහතායි. එමෙන්ම පූර්ණ ගෞරව සහිතව සෝවියට් දේශයේ මිහිදන් කළ පළමු ශ්‍රී ලාංකිකයා ලෙස ද සැලකෙන්නේ ඔහු යි.

– Roar media පලකිරීමක් ඇසුරෙන්.

A day in the life

Read More

ඉවසීම හා සැනසීම

එක්තරා කාලෙක සෙන්ටිනෝ නම් පුද්ගලයෙක් ජීවත්වුනා.ඔහු රස්සාව විදියට කලේ අලෙවිකරණය. නමුත් රස්සා ගණනාවක් නිතර නිතර වෙනස් කරපු හින්දා සෙන්ටිනෝ ගෙ අනාගතය ගැන ඔහුගෙ බිරිඳට බියක් දැනිලා තිබුනා.
" ඔහේ කරන්න හදන දේ ගැන මම නම් දන්නෙ නෑ.ඒත් මෙහෙම ගියොත් අපි ලොකු අමාරුවක වැටෙනවා "
මීනා එහෙම කියද්දි සෙන්ටිනෝ කලේ තමන්ගෙ නිවසේ සාලය එක්ක තියෙන වීදුරු කවුළුවෙන් ඈත බලාගෙන කල්පනා කරපු එක.
" පොඩ්ඩක් ඉවසන්න මීනා. අපි ළගදිම ඔය කියන සාර්ථිකත්වයට යනවා"
හැමදාම නිවසේ සාලයේ විශාල වීදුරු කවුළුව දෙස බලාගෙන සිටින සෙන්ටිනෝ එක් රාත්‍රියක හිතාගන්න බැරි සිදුවීමක් දක්කා.ඔහු ඒ ගැන මතකෙන් නින්දට ගියා. පහුවදා උදේ නැගිටිනකොට ඔහුගේ බිරිදව දකින්න ලැබුනෙ නෑ.
" කවුරුත් කියනවද අපේ මීනාව දැක්කද කියලා " මහල් නිවාසෙ හැම කෙනෙක්ම ඔවුන් ඇයව නොදැක්ක බව කිව්‍වා.

" 

හම් භාගවිට එයා අම්මාව බලන්න යන්න ඇති. කේන්තිය නිවුනාම ආපහු එයි"
ඉතින් නැවතත් සෙන්ටිනෝ පුරුදු විදියට අර කවුළුවෙන් පිටත බලාගෙන හිටියා. ඔන්න ඔය අතරෙ තමා මහ රෑක ඔහු තවත් අපූරු සිදුවීමක් දැක්කෙ. එක්තරා පුද්ගලයෙක් වීදිය දිගේ ඇවිත් එක්වරම දිව යන විට ඔහුගේ අතේ තිබුනු පොදිය අසල තිබුනු කුණු බක්කිය හා බිත්තිය අතර කොටසට දමා දුවනු ඔහු දැක්කා.
" මොනව වෙන්න ඇත්ද "
සෙන්ටිනෝ අලුයම් කාලෙ ඒ අසලට ගිහින් අර රෙදි පොදිය අරගෙන ආවා.ඒක දිගහැරියට පස්සෙ ඔහු දැක්කෙ එහි තිබුනෙ නිල් මැණික් පලඟක්.
" මෙික ගොඩක් වටිනව ඇති...මෙිකෙ අයිතිකාරයා දැන් ගොඩක් දුකින් ඇති කොහොමද මෙික දෙන්නෙ..."
පහුවදා උදෑසන පුවත්පත අතට ගතත සෙන්ටිනෝ සොයාදෙන්න කොලමෙි තබුනු කුඩා ලිපිය දැක්කා.
සොයාදෙන්න
රිචන් බැන්තසාර් සිටු නිවසේ තිබූ මිල කළ නොහැකි නිල් මැණික් පළඟ අතුරුදන්ව ඇත. එය සොයාදෙන කෙනෙකුට සිටුවරයා විසින් එක් සිටු නිවසක් තෑගි කිරීමට තීරණය කර ඇත.
මෙික දැක්ක සෙන්ටිනෝ ගෙ හිත සතුටින් පිරිලා ගියා.ඔහු ඒක කියන්න මීනාගේ නිවසට ඇමතුමක් දුන්නා.
" මීනා ට කතා කරන්න පුළුවන් ද"
ඇගේ මව ඩොරති තමයි ඇමතුමට ආවෙි.
" අපිට ඔහේ වගේ කම්මැලි මනුස්සයෙක් අවශ්‍ය නෑ. මීනා ආය එන්නෙ නෑ "
සෙන්ටිනෝ මීනා⁣ව හමුවෙන්න ගියත් ඇය ඔහු සමඟ කතා කලේ නෑ. කෙසේ වෙතත් හවස ඔහු බැල්තසාර් මන්දිරයට යන්න තීරණය කලා.
" අසිරිමත් ආරංචියක් ඔබ ගෙනාවෙි මම මෙික හොයන්න නගර ගම් දනව් පීරන්න වුනා "
තමන් මහ රාත්‍රියේ මෙය සොරෙකු විස්න් සැඟවූ ආකාරය දුටු බව කී විට රිචන් සිනාසෙන්නට වුනා.
" අගෙයි අගෙයි මහත්මයා" ඔහු නිල්මැණක් පළඟ අතට ගෙන එය දෙස බලා.
" එහෙනම් තව සුළු මොහොතකින් ඔබට මාගේ ත්‍යාගය ලබාදෙනවා. ඒ වගේම ඔබගේ අවංකකම නිසාම අපගේ සිටු නිලයක් ද ගෞරවණීය නාමයක් ලෙස පරිනමනවා.
" ගොඩක් ස්තූතියි සිටුතුමනි "
එවක් පටන් නිකන්ම නිකන් අයෙකු ලෙස පවුලෙන්ම හැදින්වූ සෙන්ටිනෝ රාජකීයෙකු ලෙස ජීවත්වෙන්නට වුනා.එක් දිනක් ඔහු නගර සංචාරයේ යෙදෙන විට පාන් බෙිකරියකින් පාන් එකක් රැගෙන දුවන තැනැත්තියක් අල්ලාගත් බවට කෑගසන හඬක් හා ඇයට පහර දෙන්නට පිරිස් පොරකන හඬක් ඇසුණා.
" අශ්ව කරත්තය නවත්වන්න " ඔහු එයින් බැස පිරිස අතරට ගියා.
" සැමට උදව් කරන කීර්තිමතා සෙන්‍ටිනෝ උතුමාණන්. මැය සෙරෙක් "
කිළිටි ඇදුම් ඇදගෙන සිටි තනැත්තිය බියෙන් ඇදිවත පවා යාන්තමට හරිගස්සමින් සිටි අතර ඇය දුටු සැණින් සෙන්ටිනෝ හදුනාගත්‍තා.
" ඇය බඩගින්නේ ඉන්න ඇත්තෙ. මං අලාභය ගෙවන්නම්. අද දවසේ සියලු පාන්වල මුදල මෙන්න"
සෙන්ටිනෝ ඇයව මන්දිරයට ගෙනාවා. ඇයත් බියෙන් එතනින් ආවෙි අතේ තිබුනු පාන් ගෙඩිය බිමට දමමින්.
" සෙන්ටිනෝ උතුමාණන් ඇයව සෝදා අපි පිළිවෙළ කලා " මන්දිරයේ සේවක රාවුසා පැවසුවා
සෙන්ටිනෝ එම කාන්තාවගේ අසනීප තත්වය සුව කරන්න වුනා. ඇය ටික ටික සුව වෙද්දි ඔහුගේ මුහුණ දෙස බැලුවා.
" මං මෙි දකින්නෙ හීනයක් ද සෙන්ටිනෝ ඔයා. හැමෝටම උදව් කරන කාරුණික උතුමාණන් කෙනෙක් වෙලා. මට සමාවෙන්න ඔබව දාලා ගියාට "
ඔහු නැවතත් තමන්ගෙ සුන්දර බිරිඳව දකින්න වු⁣නා. 
 
සැමවිටම ඉවසීමෙන් වැඩ කරන මිනිසුන්ව ඉවසීමට පුරුදුවන්න. 
ඔවුන්ගේ ජයග්‍රහණය ඇත්තේ ඔවුන් සතු 
එම සාර්ථික ගතිගුණය තුළය.

නදීෂ නිර්මාණ හේරත්
ස්වතන්ත්‍ර කතාවකි ( කතෘ අයිතිය සුරකින්න)
උපුටාගැනීමකි.A day in the life

Read More

බෆලෝ සෝල්ජර් -බොබ් මාලේ..

Bob Marley – Buffalo Soldier ගීතයේ සිංහලානුවාදයයි මේ

අප්‍රිකාවෙන් සොරකම් කොට

ඇමරිකාවට ගෙනා

මී හරක්‌ සොල්දාදුවා

ආ දා සිට සටනේ

මරන්නට නොව නොමැරී ඉන්නට

දනී නම් අයෙකු තම ඉතිහාසය

දැන සිටියි ඔහු තමන් පැමිණියේ කොහෙන් ද කියා

එවැන්නෙක්‌ කිසි දිනක නොකියයි

මා දන්නේ නෑ මා කවුද යෑයි

ඒ වෙනුවට ඔහු කියයි මෙසේ

මං ඇමරිකාවේ සිටින

නිකම්ම මී හරක්‌ සොල්දාදුවෙක්‌

අප්‍රිකාවෙන් හොරකම් කරගෙන

ඇමරිකාවට අරං ආ

මී හරක්‌ සොල්දාදුවෙක්‌

මං සටන් කරන්නේ මරන්නට නොව

නොමැරී ඉන්නටයි

මගේ රටවත් ජාතියවත් වෙනුවෙන්වත් නොව

සුද්දන්ට ජය ලබාදෙන්නයි

මං මී හරක්‌ සොල්දාදුවෙක්‌

 

Buffalo Soldier, dreadlock Rasta

There was a Buffalo Soldier

In the heart of America

Stolen from Africa, brought to America

Fighting on arrival, fighting for survival

I mean it, when I analyze these things

To me, it makes a lot of sense

How the dreadlock Rasta was the Buffalo Soldier

And he was taken from Africa, brought to America

Fighting on arrival, fighting for survival

Said he was a Buffalo Soldier, dreadlock Rasta

Buffalo Soldier, in the heart of America

If you know your history

Then you would know where you coming from

Then you wouldn't have to ask me

Who the heck do I think I am

I'm just a Buffalo Soldier

In the heart of America

Stolen from Africa, brought to America

Said he was fighting on arrival

Fighting for survival

Said he was a Buffalo Soldier

Win…

 

මේ බෆලෝ සෝල්ජර් නම් සුප්‍රසිද්ධ ගීතයේ අර්ථයයි. ඇමරිකාවේ ස්‌වදේශිකයන්ට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා අප්‍රිකාවේ සිට සුද්දන් විසින් ඇමරිකාවට පැහැරගෙන විත් සාදන ලද බෆලෝ සෝල්ඡ්ර්ස්‌ නමින් හඳුන්වන ලද සේනාංකයේ සෙබළුන් පිළිබඳව ගැයෙන මේ ගීතය අසා නැති කෙනෙක්‌ ලොව නැති තරම්ය. මේ ගීතයේ ගැබ් වන්නේ බටහිර සංගීතයේ රිද්මය නොවේ. වර්ෂ දහස්‌ ගණනක්‌ පුරා ඉමක්‌ කොනක්‌ නැති වන පෙතේ නිදැල්ලේ සැරිසැරූ අප්‍රිකානු ආත්මයේ රිද්මයයි. ගහකොළ සතා සීපාවා සමග දුක සතුට බෙදා ගත් කලු අප්‍රිකානු රිද්මයයි. එපමණක්‌ නොව එහි ගැබ්වන්නේ සුද්දන්ගේ කුරිරු උවමනාවන්හි ගොදුරක්‌ වූ අහිංසක අප්‍රිකානු අධ්‍යාත්මයන් වෙතින් නැඟෙන විලාපයයි. සුද්දන්ගේ කෲර සංස්‌කෘතියට එරෙහිව ජීවිතයට ආදරය කරන අප්‍රිකානු සංස්‌කෘතියේ විරෝධයයි.වර්ෂ පන්සීයක්‌ පමණ පුරා සුද්දන් විසින් මවා පාන ලද ව්‍යාජ ශිෂ්ටාචාරය එකම ගීතයකින් දෙපලු කළ ඔහු බොබ් මාලේය. ෂේක්‌ස්‌පීරියානු සම්භාව්‍ය සලු පිළි වලින් වසං කරන ලද, හාඩ් එලියට්‌ ගතේ සාත්‍රේ සම්භාව්‍ය පුස්‌තකවලින් මුවා කරන ලද ගොරහැඬි සුදු ආත්මයේ නිරුවත එකම ගීතයක්‌ මගින් හෙළිදරව් කළ ඔහු බොබ් මාලේය. වර්ෂ පන්සීයක්‌ පමණ පුරා සුද්දන් විසින් මවා පාන ලද ව්‍යාජ ශිෂ්ටාචාරය එකම ගීතයකින් දෙපලු කළ ඔහු බොබ් මාලේය.මෙම ගීතය රචනා කරන ලද්දේ බොබ් මාර්ලේ විසිනි. ඔහුගේ දේශපාලන දැක්ම මෙම ගීතයෙන් මොනවට පැහැදිලි විය . '

අපේ රටේ සුද්දන් පසු පස යන ඇතැම් නාගරික තරුණයන් බොබ් මාලේගෙන් ගෙන ඇත්තේ ඔහු සුද්දන්ගේ ශිෂ්ටාචාරයට විරුද්ධව ගෙන ගිය , එයට එරෙහිව කළ අරගලය නොව , ගංජා සුරුට්‌ටුව පමණකි. . බොබ් මාලේගේ ගීත අසන ගයන අය විසින් ම බොබ් මාලේ පාවා දී ඇත්තේ එසේය. බොබ් මාලේගේ සුදු අධිරාජ්‍ය විරෝධී අරගලය ලංකාව තුළ දී බටහිර ගැති සංස්‌කෘතියේ කොටසක්‌ බවට පත්ව ඇත්තේ එසේය. එබැවින් ඔහු ගැන නිවැරදි තක්සේරුවකට පැමිණෙන්න ! ලෝකයේ ජනතාවාදී කලාකරුවන් අතරින් බොබ් ට හිමිවන්නේ අද්විතීය තැනකි. ඔහු තරම් අව්‍යාජ කලාකරුවෙක් මා මෙතෙක් දැක නැත.

බොබ් මාලේ ස්‌වකීය එක්‌ ගීතයක මෙසේ කියයි.....

"ඔබේ මානසික වහල් භාවයෙන් අත් මිදෙන්න කාලය ඇවිත්

අපේ සිත් නිදහස්‌ කරගැනීමට අපටමමඅ හැර වෙන කිසිවෙකුට නොහැක"

බොබ් මාලේ අපට කියන්නේ කුමක්දැයි ඔබ නිවැරදි නිගමනයට එන්න ? මාලේගේ තවත් ගීතයක කොටසකින් මේ සටහන අවසන් කරමි.

"වෙඩි උණ්‌ඩයකට නතර කළ නොහැක අප

අපි බෑගෑපත් නොවෙ හිස පාත් නොකරමු

අපව මිලට ගැනීමටවත් විකිණීමටවත් නොහැක

ඔබේ ජීවිතය රත්තරන්වලට වඩා වටිනාකමින් බොහෝ ඉහළය"''

 

://youtu.be/S5FCdx7Dn0o

Rusell Bandarawatta

 මුණු පොතට - මන්දාරම.

A day in the life

Read More

ප්‍රතිජීවක.

වසර_20ක් තිස්සෙ නව ප්‍රතිජීවකඖෂධ නිෂ්පාදනය කර නැහැ...

ප්‍රතිජීවක ඖෂධ අවභාවිතය නිසා ලෝකයම මරණය අබියස..

ප්‍රතිජීවක ඖෂධවලට ප්‍රතිවිරෝධි වීම නිසා 2050දී මිලියන_50ක් මරුට
“මගේ කකුලෙ තුවාලයක් තියෙනවා. ඉකිලියේ කුද්දටියකුත් ඇවිත්. හරිම අමාරුයි. මට මොනවා හරි ඇන්ටිබයොටික් එකක් දෙන්නකෝ”

“මම කරල් ටිකක් දෙන්නම්. පැය අටකට සැරයක් ගන්නකෝ. බේත් ටික ඉවර වෙනකම් නොවරදවාම ගන්න. නවත්වන්න එපා.”

මෙම සංව‍ාදය මගේ දෙසවනත වැකුණේ සිනමා පටයක හෝ ටෙලි නාට්‍ය ජවනිකාවකින් නොවේ. මා ඖෂධ කීපයක් මිල දී ගැනීම සඳහා ඖෂධ අලෙවිසැලකට ගොස් සිටියදී ඊ‍ට ගොඩ වැදුණු කෙනෙකු සහ වෙළෙඳ සහායකයකු අතර ඇති වූ සංවාදයකි එය.

එය කන වැකුණු විගස මා තුළ ඇති වුයේ විමතියකි. ඒ කඩයකින් ලොසින්ජර් ඉල්ලන ආකාරයට ඇන්ටිබයොටික් හෙවත් ප්‍රතිජීවක ඖෂධ පහසුවෙන් මිල දී ගැනීම ය. අනෙක් පුදුමය නම්, වෙළෙඳ සහායක ද එකී ඖෂධ කිසිදු වෛද්‍ය නිර්දේශයකින් තොරව සරල කටයුත්තක් සේ සලකා අලෙවි කිරීමය. රෝගියා සහ වෙළෙඳ සහායක අතින් සිදු වන මෙම වරදින් අනිටු ඵල අත් විඳින්නට සිදු වන්නේ ඔවුන්ට පමණක් නොවේ. මුළු මහත් ලෝකයටම ය. එය තවත් විදිහකින් පවසන්නේ නම් 2050 වසර වන විට ප්‍රතිජීවක ඖෂධවලට එරෙහිව ඇති වන ප්‍රතිරෝධ ආසාදන හේතුවෙන් ලෝක ජනගහනයෙන් මිලියන 50 ක් මිය යන බව ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයෙන් අනතුරු අඟවා ඇත.

මේ පිළිබඳව අනාවරණය කරනු ලැබුවේ ප්‍රතිජීවක ඖෂධ නිසි භාවිතය සම්බන්ධයෙන් පැවැත්වූ මාධ්‍ය සම්මන්ත්‍රණයක දීය. සෞඛ්‍ය ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශයේදී මෙය පැවැත්වූයේ නොවැ: 12 සිට නොවැ: 18 ( අද දින) දක්වා ඇති ප්‍රතිජීවක ඖෂධ දැනුවත් කිරීමේ සතිය නිමිත්තෙනි.

ලෝකයට හඳුන්වා දුන් ප්‍රථම ප්‍රතිජීවක ඖෂධය වන්නේ පෙන්සිලින් ය. ඒ 1920 දශකයේදී පමණ ය. පෙන්සිලින් සොයා ගැනීමට පෙර ඇති වූ පළමු වැනි ලෝක යුද්ධයෙන් විශාල සංඛ්‍යාවක් මිය ගිය ද දෙවැනි ලෝක සංග්‍රාමයෙන් එතරම් විශාල ප්‍රමාණයක් මිය නොගියේ ඒ වන විට පෙන්සිලින් ප්‍රතිජීවක ඖෂධය සොයා ගෙන තිබු නිසා ය. ඉන් අනතුරුව ප්‍රතිජීවක ඖෂධ රාශියක් ලෝකයට හඳුන්වා දෙනු ලැබිණි. අතීතයේ මිනිසාගේ පරම ආයුෂ අවුරුදු 50 වී තිබුණ ද වර්තමානයේ එය අවුරුදු 80 දක්වා දීර්ඝ වුයේ ප්‍රතිජීවක ඖෂධ සොයා ගැනීමෙන් බොහෝ ලෙඩ රෝග සුවපත් කර ගැනීමට හැකි වූ නිසා ය.

ප්‍රතිජීවක ඖෂධ භාවිත කෙරෙන්නේ බැක්ටීරියා මඟින් වැළ‍ඳෙන රෝගවලට පමණි. වෛරස් මඟින් වැළ‍ඳෙන රෝග සඳහා ප්‍රතිජීවක ඖෂධ භාවිත නොකෙරේ. එහෙත් වර්තමානයේ කැස්ස, හෙම්බිරිස්සාවටත් ඉවක් බවක් නැතිව ප්‍රතිජීවක ඖෂධ භාවිත කිරීම නිසා ප්‍රතිජීවක ඖෂධවලට එරෙහිව ප්‍රතිරෝධ බැක්ටීරියා ඇති වීමෙන් ප්‍රතිජීවක ඖෂධවලින් රෝග පාලනය කිරීමට නොහැකි තත්ත්වයක් හට ගනී. මෙය සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේ හැඳින්වෙන්නේ “බෙහෙත් අහන්නේ නැතිව යෑම” යනුවෙනි. මෙය අද ලෝකය පුරා බරපතළ ප්‍රශ්නයක් වී තිබේ.

“අද ප්‍රතිජීවක ඖෂධ අවභාවිතයක් සිදු වෙනවා. මෙය වැඩි වශයෙන් සිද්ධ වෙන්නේ දකුණු ආසියානු රටවල්වල. මේ ඖෂධ අවභාවිතයට රෝගීන්, ඖෂධ අලෙවි කරන ෆාමසි වගේම වෛද්‍යවරුනුන් වග කියන්න ඕනෑ. මොකද සමහර වෛද්‍යවරුන් වෛරස් ආසාදනවලටත් ප්‍රතිජීවක ඖෂධ දෙනවා. එවැනි ලෙඩ රෝගවලට ප්‍රතිජීවක ඖෂධ වැඩක් නැහැ. ඒ වගේම වෛද්‍ය නිර්දේශක් නැතිව ප්‍රතිජිවක ඖෂධ අලෙවි කිරීමට නොහැකි වුණත් අද ෆාමසිවලින් එය කරනවා. ඊළඟට රෝගියා කරන වැරදි කීපයක් තිබෙනවා. රෝගියා හිතුමතේට ප්‍රතිජීවක ඖෂධ ගැනීම වරදක්. ප්‍රතිජීවක ඖෂධ ලබා දිය යුත්තේ වෛද්‍යවරයා විසින්. සමහරු වෛද්‍යවරුන්ගෙන් ප්‍රතිජීවක ඖෂධ ඉල්ලා සිටිනවා. ඒ වගේම ප්‍රතිජීවක ඖෂධ නියමිත වේලාවට නියමිත මාත්‍රාවෙන් ලබා ගත යුතුයි. සමහරු ලෙඩේ සනීප වුණා කියලා බෙහෙත් නවත්වනවා. එය වැරදියි. ලෙඩේ සුව වුණත් නිර්දේශ කළ බෙහෙත් ප්‍රමාණය නියමිත විදිහට ගත යුතුයි. ඒ වගේම නියම කළ වෙලාවට ප්‍රතිජීවක ඖෂධ නියමිත ප්‍රමාණයෙන් ම ගන්න ඕනෑ. මෙවැනි හේතූන් නිසා ප්‍රතිජීවක ඖෂධ අවභාවිතය සිද්ධ වෙනවා. එයින් ප්‍රතිජීවක ඖෂධ ලෙඩ රෝගවලට ඔරොත්තු නොදෙන තත්වයක් ඇති වෙනවා. මෙය භයානක තත්වයක්.” යනුවෙන් දීර්ඝ වශයෙන් විස්තර කළේ ජයවර්ධනපුර රෝහලේ ක්ෂුද්‍රජීවි විශේෂඥ වෛද්‍ය කුෂ්ලානි ජයතිලක ය.

මෙම භයානක තත්වය තවතවත් තීව්‍ර වන්නේ නව ප්‍රතිජීවක ඖෂධ නිෂ්පාදනය ලෝකයේ ඖෂධ සමාගම් නවතා දමා ඇති බැවිනි. සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ රසායනාගාර සේවා අංශයේ නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් විශේෂඥ වෛද්‍ය හේමන්ත බෙණරගම පවසන්නේ ලෝකයේ ඖෂධ නිෂ්පාදන සමාගම් වසර 20කින් වත් ලෝකයේ නව ප්‍රතිජීවක ඖෂධ නිපදවා නොමැති බව ය. ඊට හේතුව වසර 25ක් - 30ක් මුළුල්ලේ පර්යේෂණ සහ අත්හදා බැලීම් සිදු කරමින්, කෝටි ගණන් වියදම් කරමින් ඖෂධයක් නිපදවන විට ඊට ප්‍රතිරෝධී බැක්ටීරියා ඇති වීමෙන් ඖෂධය අපතේ යෑමෙන් විශාල නාස්තියක් සිදු වීමයි. අද වන විට ලෝකයේ ඖෂධ නිෂ්පාදන සමාගම් බැක්ටීරියා මඟින් ඇතිවන රෝගවලට එරෙහිව ප්‍රතිජීවක ඖෂධ නිෂ්පාදනය කිරීම වෙනුවට බෝ නොවන රෝග (අධි රුධිර පීඩනය, කොලෙස්ටරෝල්, දියවැඩියාව,පිළිකාව යනාදී රෝග) සඳහා ඖෂධ නිෂ්පාදනය කිරීමට පෙලඹී ඇත. එමනිසා ප්‍රතිජීවක ඖෂධ ප්‍රයෝජනයට ගත් කාලය අවසන් වෙමින් පවතින බව වෛද්‍ය කුෂ්ලානි ජයතිලක පැවසුවාය.

එහෙත් අපට ප්‍රතිජීවක ඖෂධ අත් හැර දැමිය නොහැකිය. ශරීර අභ්‍යන්තර ඉන්ද්‍රියයන් බද්ධ කිරීම ඇතුළු ශල්‍යකර්ම සඳහා ප්‍රතිජීවක ඖෂධ අත්‍යවශ්‍ය සාධකයකි. නමුදු ප්‍රතිජීවක ඖෂධ හෙම්බිරිස්සාවක් වැනි සුළු ලෙඩකදීත් ගත් විට බරපතළ රෝගයකට ඔරොත්තු නොදෙන තත්වයක් ඇති වේ.

“ඕනෑම කෙනෙකුගේ බඩවැල්වල බැක්ටීරියා ඉන්නවා. එහි ශරීරයට හිතකර බැක්ටීරියා වගේම අහිතකර බැක්ටීරියා වර්ග තිබෙනවා. ඒ වගේම පිටතින් ශරීරය තුළට බැක්ටීරියා ඇතුළු වෙන්න පුළුවන්. අහිතකර බැක්ටීරියාවන්ගෙන් ආසාදන ඇති වුණාම ප්‍රතිජීවක ඖෂධ ලබා දෙනවා. හැබැයි ප්‍රතිජීවක ඖෂධ බාගෙට අරං නැවැත්තුවොත්, නියමිත වේලාවට නොගත්තොත්, හිතුමතේට ගත්තොත් බැක්ටීරියා මැරෙන්නේ නැතිව ප්‍රතිරෝධයක් හදා ගන්නවා. ඒ ප්‍රතිරෝධය තිබෙන බැක්ටීරියා මරන්න සාන්ද්‍රණය වැඩි ප්‍රතිජීවක ඖෂධ දෙන්න සිද්ධ වෙනවා. ඒ ඖෂධ අධික මිලකින් යුක්ත නිසා ලොකු වියදමක් දරන්න වෙනවා. ඒ වගේම රෝගය සුවපත් වෙන්න ගත වන කාලය වැඩියි. සමහර විට රෝහල්ගත වෙන්න සිද්ධ වෙනවා. එය රටකට සුදුසු දෙයක් නෙවෙයි. අද අ‍පේ රටේ ඖෂධවලට කරන වියදමෙන් 13%ක් වියදම් කරන්නේ ප්‍රතිජීවක ඖෂධවලට. අවසානයේදී ප්‍රතිජීවක ඖෂධවලින් රෝග පාලනය කිරීමට නොහැකි තත්වයක් උද්ගත වෙනවා.

එයින් සිද්ධ වෙන්නේ රෝගින් මිය යෑම. 2050 වර්ෂයේ ලෝක ජනගහනයෙන් මිලියන 10 කට ප්‍රතිජීවක ඖෂධවලට රෝග පාලනය කිරීමට නොහැකිව මිය යෑමට සිද්ධ වීම බේදවාචකයක්.” යනුවෙන් පැවසුවේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ රසායනාගාර සේවා අංශයේ නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් විශේෂඥ වෛද්‍ය හේමන්ත බෙණරගම ය.

මේ අනුව ප්‍රතිජීවක ඖෂධවලට එරෙහිව හට ගැනෙන ප්‍රතිරෝධිතාව සුළු කොට තැකිය හැකි කාරණයක් නොවේ. එය සිද්ධ වෙන්නේ සාමාන්‍ය ජනතාවගේ නොදැනුවත්කම නිසා විය හැකි වුවත් වෛද්‍යවරුන් මේ පිළිබඳව නොදන්නවා නොවේ. ඔවුහු මේ සම්බන්ධයෙන් හොඳාකාරව ම දනිති. එහෙත් ඉතා සුළු රෝගයකට පවා ප්‍රතිජීවක ඖෂධ ලබා දෙන උගත් වෛද්‍යවරු අපේ රටේ සිටිති. ඇතැම් විට ඔවුන් විසින් එසේ සිදු කරනු ලබන්නේ ඔවුන්ගේ ජනප්‍රියත්වය සහ වෛද්‍යවරුන් අතර ඇති තරගය නිසා විය හැකිය. එහෙත් එවැනි පටු පරමාර්ථ මූලික කරගත් වෛද්‍යවරුන් නිසා අවදානමට ලක් වන්නේ සාමාන්‍ය ජනතාව නොවේද ? “වන්ෂොට්” වෛද්‍යවරුන්ගෙන් අප ප්‍රවේශම් විය යුත්තේ එබැවිනි. ඊට අමතරව වෛද්‍යවරුන්ගේ සුදුසුකම් පිළිබඳව ද සැලකිලිමත් විය යුත්තේ අද රට පුරා සුදුසුකම් නැති වෛද්‍යවරුන් පෞද්ගලික සේවයේ යෙදී සිටින නිසාය. “අපේ සමහර වෛද්‍යවරුන් අනවශ්‍ය විදිහට ප්‍රතිජීවක ඖෂධ දෙන බව අපට වාර්තා වී තිබෙනවා. ඒ අයගෙන් අපි ඇහුවා ඇයි ඒ විදියට කරන්නේ කියලා. ඒ වෛද්‍යවරුන් අපට දීපු උත්තරය වුණේ වෛරස් ආසාදනය සුව වූ පසුව බැක්ටීරියා ආසාදනයක් එන්න පුළුවන්. එය වැළැක්වීමටයි ප්‍රතිජීවක ඖෂධ දෙන්නේ කියලා. රෝගයක් වැළ‍ඳෙන්න පෙර ප්‍රතිජීවක ඖෂධ දීමෙන් ඵලක් නැහැ. බැක්ටීරියා මඟින් රෝගය හැදුණට පසුවයි ඒ බැක්ටීරියා මරන්න ප්‍රතිජීවක ඖෂධ දෙන්නේ. මෙහිදී වෛද්‍යවරුන් ලොකු වැරැද්දක් කරනවා. අනවශ්‍ය විදියට ප්‍රතිජීවක ඖෂධ ගැනීමෙන් සිද්ධ වෙන හානිය ඉහළයි. කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ ඖෂධ වේදය පිළිබඳ මහාචාර්ය ප්‍රියදර්ශනි ගලප්පත්ති විස්තර කළාය.

මෙම අවදානමට මුහුණ දී සිටින්නේ මිනිසුන් පමණක් නොවේ. හරකුන්, කුකුළන්, ඌරන්, ඉස්සන්, මත්ස්‍යයින් වැනි සත්ව ගොවිපළවල ඇති කරන සත්වයෝ පවා මෙම අවදානමට මුහුණ දී සිටිති. එනම් සතුන්ට රෝග වැළඳීමට පෙර ප්‍රතිජීවක ඖෂධ ලබා දීම සහ රෝග සුව වූ බව පෙන්වන විට ප්‍රතිජීවක ඖෂධ අතරමග නවතා දැමීමෙන් ප්‍රතිජීවක ඖෂධ කෙරෙහි ප්‍රතිරෝධි බැක්ටීරියා එම සතුන්ගේ ශරීර තුළ හට ගැනීම මෙන් ම සත්ව නිෂ්පාදන ධාරිතාව ඉහළ දැමීමට ප්‍රතිජීවක ඖෂධ භාවිත කරන අවස්ථා ඇත.

ඒවා සෑම රටකින්ම ඉවත් කිරීමට ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය විසින් උපදෙස් දී තිබේ. අද වන විට ගවයකුගේ කිලෝ එකක මිලිග්‍රෑම් 45ක්ද කුකුළකුගේ කිලෝ එකක මිල ග්‍රෑම් 148ක් ද ඌරකුගේ කිලෝ එකක මිලිග්‍රෑම් 172ක්ද වශයෙන් ප්‍රතිජීවක තැන්පත් වී තිබෙන බව ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය සඳහන් කර තිබේ.

“සතුන් තුළ තිබෙන ප්‍රති‍රෝධි බැක්ටීරියා සතුන්ගේ මලපහ මඟින් පරිසරයට එකතු වෙනවා. ඒවා ගස්වලට එකතු වෙනවා. ඒ වගේම ගස්වලට යොදන දලීර නාශක වලිනුත් ප්‍රතිරෝධි බැක්ටීරියා ඇති වෙනවා. පරිසරයට එකතු වන ප්‍රතිරෝධි ජලයට එකතු වෙන්න පුළුවන්. මේ නිසා ප්‍රතිජීවක ප්‍රතිරෝධ බැක්ටීරියා ව්‍යාප්තිය චක්‍රයක් ආකාරයට සිද්ධ වෙන බව දක්වන්න පුළුවන්. ඒ නිසා අපි ප්‍රතිජීවක ඖෂධ නිසි පිළිවෙළට භාවිත කිරීම ගැන මිනිසුන්ගෙන් විතරක් පටන් අරං හරියන්නේ නැහැ. එය ශාක, සත්ව, ජලය, අවට පරිසරය යන සෑම අංශයකින්ම ආරම්භ කළ යුතුයි.” යනුවෙන් පැවසුවේ පේරාදෙණියේ පශූ වෛද්‍ය පර්යේෂණ ආයතනයේ සත්ව නිෂ්පාදන හා සෞඛ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුවේ වෛද්‍ය පාලිකා ප්‍රනාන්දුය. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ මුලිකත්වයෙන් One Health C0ncept හඳුන්වා දී තිබෙන්නේ ඊට පිළියමක් වශයෙනි. මීට වෛද්‍යවරුන්, ජනතාව, පශූ වෛද්‍ය, කෘෂිකර්මය, මත්ස්‍ය, පරිසරය යන සෑම අංශයක්ම සම්බන්ධ කරගෙන ජාතික ක්‍රමෝපායන් සැලසුම් කර ඇත. එසේ නොමැතිව ප්‍රතිජීවක ඖෂධ කෙරෙහි ප්‍රතිරෝධයන් ඇති වීමෙන් මතු වන අර්බුදයට මුහුණ දිය නොහැකි බව විශේෂඥ වෛද්‍ය හේමන්ත බෙණරගමගේ අදහස ය.

හර්ෂා සුගතදාස

A day in the life

Read More