වෙනිසියුලාව 1.

වෙනිසියුලාව කියන්නේ ලෝකේ වැඩිම බොරතෙල් සංචිත තියෙන රට. ඉලක්කම් වලින් කියනවා නම් බැරල් බිලියන 300 ක් විතර වෙනිසියුලාවේ තියෙනවා. එච්චර තෙල් තියෙන රටක් වෙලත් වෙනිසියුලාව බිමට වැටුණේ කොහොමද?

ලතින් අමරිකානු කලාපයේ හිටපු ධනවත්ම රටක් වුණේ වෙනිසියුලාව. ඔවුන්ට කිසිම ආර්ථික ගැටලුවක් තිබුණේ නෑ. බොහොම ස්ථාවරව හිටපු රටක්. හැබැයි හැමදේම වෙනස් වෙන්නේ 1999 හියුගෝ චාවේස් ජනාධිපති බවට පත් වීමත් එක්ක.

චාවේස් ඇතුළු එක නඩයක් විසින් ඊයේ මදුරෝ අල්ලගෙන යනකන්ම රට පාලනය කළා. 1999 ඉඳලා 2013 මරණයට පත්වෙනකන් හියුගෝ චාවේස් සහ 2013 න් පස්සේ ඊයේ වෙනකන් නිකලස් මදුරෝ.

1999 ට කලින් අමරිකා එක්සත් ජනපදය වෙනිසියුලාවේ තෙල් වල ප්‍රධාන ගැණුම්කරුවා බවට පත් වෙලා හිටියා. ඇත්තටම වෙනිසියුලාවේ තියෙන්නේ එහෙම ලේසියෙන් ගන්න පුළුවන් තෙල් නෙමෙයි. ඒවා හඳුන්වන්නේ බර තෙල් (Heavy Crude) විදිහට.

මේ බර තෙල් නිස්සාරණය කරන්න විශාල තාක්ෂණයක් සහ පිරිවැයක් අවශ්‍යයි. 1999 ට කලින් මේ දේවල් කළේ ජාත්‍යන්තර පෞද්ගලික සමාගම් එක්ක එකතු වෙලා. ඒ විතරක් නෙමෙයි එතනින් වෙනිසියුලාව විශාල ලාභයක් ලබා ගත්තා. හැබැයි චාවේස් ජනාධිපති වුණ ගමන් මේ සේරම තමන්ගේ යටතට ගත්තා.

හරියට නිකම් තෙල් ජනසතු කළා වගේ වැඩක්. PDVSA එහෙමත් නැත්නම් Petróleos de Venezuela, S.A. සතුව තමයි තෙල් සම්බන්ධ සියලුම බලය කේන්ද්‍රගත වුණේ. මේකෙන් ජාත්‍යන්තර පෞද්ගලික සමාගම් වල පැමිණීම සෑහෙන සීමාසහිත වුණා.

සමාජවාදයත් එක්ක එන දෙයක් තමයි මේක. අපේ දේවල් ඔක්කොම කරන්නේ අපි. වෙන අයව එපා. රජය සේරම කරන්නම්. රජයට තනියෙන් කරන්න පුළුවන් දේවල් තියෙනවා බැරි දේවල් තියෙනවා.

බැලූ බැල්මට ඉතාම හොඳ වැඩක් වගේ පෙනුනත් ඒකෙන් ලොකුවට සිද්ධ වුණේ ජාත්‍යන්තරව හිටපු ගැනුම්කරුවන් වෙනිසියුලාවට අහිමි වීම. අනිත් එක නම් කලින් කිව්වා වගේ මේ Heavy Crude ගන්න සෑහෙන ලොකු පිරිවැයක් යනවා. මේ පිරිවැය සම්පූර්ණයෙන්ම වගේ රජයට දරන්න සිද්ධ වුණා.

නමුත් තමන් සතුව තෙල් උපරිම තියෙන නිසා වෙනිසියුලා රජය පොඩ්ඩක් වත් බය වුණේ නෑ. උපරිම සද්දේ දැම්මා. විශේෂයෙන්ම චාවේස් තමන්ගේ කලින් ගැණුම්කරුවන් වුණ අමරිකා එක්සත් ජනපදය ඇතුළු පාර්ශව වලට කෑ ගැහුවා. චෝදනා කළා.

හැබැයි යටින් Petróleos de Venezuela, S.A. වල සෑහෙන ගසෑකෑම් සිද්ධ වුණා. චාවේස් ඇතුළු රජය තෙල් හැරෙන්න වෙන කිසිම දෙයක් රට ඇතුළේ ගොඩනැගුවේ නෑ. අපිට තෙල් තියෙනවා නේ ඒ නිසා කවදාවත් අපේ රට වැටෙන්නේ නෑ කියලා සැපේ ඉඳියා.

රටේ ආදායමෙන් 95% ක් විතර ලැබුණේ තෙල් අපනයනයෙන්. මේ වෙද්දි බටහිරට සද්දේ දාපු නිසා තෙල් ප්‍රවාහනයට සම්බාධක පවා වැටුණා. හැබැයි චාවේස් ආණ්ඩුව ඒවා ගණන් ගත්තෙත් නෑ. තෙල් මත්තෙම යැපුණා. රටේ වෙන දෙයක් නගාසිටවන්න, රට ඇතුලේ දෙයක් හදන්න කටයුතු කළේ නෑ.

එකපාරටම වෙළඳ පොළේ බොරතෙල් මිල අඩු වෙන්නේ ඔය කාලයේදීයි. චාවේස්ගේ උප ජනාධිපති විදිහට ඉඳියේ නිකලස් මදුරෝ. වෙළඳ පොළේ තෙල් මිල අඩු වීම, චාවේස් පිළිකාවකින් මරණයට පත් වීම සහ මදුරෝ ජනාධිපති වීම සිද්ධ වෙන්නේ එකම කාල රාමුවක.

තෙල් මිල අඩු වීමත් එක්ක රට ඇතුළේ කිසිම දෙයක් නොකර හිටපු නිසා වෙනිසියුලාව අසරණ වෙන්න ගත්තා. ඊට පස්සේ ඔවුන් ණය ගන්න පටන් ගත්තා. මම කලින් කිව්වා 1999 ට පෙර තිබ්බා වගේ ජාත්‍යන්තර පෞද්ගලික සමාගම් වලට ඔවුන් වැට බැන්දා කියලා.

ඒකෙන් වුණේ අවශ්‍ය තාක්ෂණය පවා වෙනිසියුලාවට නැති වීම. Heavy Crude පොළොව මතුපිටට ගන්න එක සෑහෙන අමාරු වුණා. වියදම් අධික වුණා. බටහිර බලවත් රටවල් වලට සද්දේ දාපු නිසා වැටුණ සම්බාධක ඔවුන්ව තවත් අසරණ කළා.

මේ දේවල් වහගන්න චාවේස් සහ මදුරෝ ආණ්ඩු දෙකම එකදිගට සල්ලි අච්චු ගහන්න පටන් ගත්තා. උද්ධමනය පොඩ්ඩ පොඩ්ඩ වැඩි වුණා.

අන්තිමට චීනෙන් ණය අරන් ණය වෙනුවට තෙල් දෙන තැනට ඔවුන් අසරණ වුණා. ලතින් අමරිකාවේ දැවැන්තයන් විදිහට වැජඹුන වෙනිසියුලාව 2017 අග වෙද්දී සම්පූර්ණයෙන්ම පුපුරලා ගියා.

වාර්ෂික උද්ධමනය 1 300 000% කින් වැඩි වුණා. මේ වැඩි වීම උදාහරණයක් විදිහට කියනවා නම් ගිය අවුරුද්දේ රුපියල් 100 ට ගත්ත පාන් ගෙඩියට මේ අවුරුද්දේ ලක්ෂ 13 ක් ගෙවන්න ඕනි. මිනිස්සු දුප්පත් වුණේ බලන් ඉද්දී.

තමන්ට කෙළ වෙනවා කියලා දැනුනත් සාකච්ඡා වලට යන්නවත් චාවේස්-මදුරෝ කටයුතු කළේ නෑ. උද්ධච්ඡ විදිහට හිටියා. අන්තිමට වීදි පුරා මුදල් නෝට්ටු නිකම් වටිනාකමක් නැති කොළ කෑලි වෙලා ගොඩගැහුණා. පාරේ අතුගාපු සල්ලි ගොඩවල් තිබ්බේ.

මිනිස්සු සත්තු වත්තේ හිටපු සත්තු පවා මරාගෙන කෑවා බඩගින්නට.

අදටත් වෙනිසියුලාවේ මිනිස්සු 10 දෙනෙක්ගෙන් 6 දෙනෙක් නිදාගන්න යන්නේ බඩගින්නේ. කෑම ගන්න සල්ලි නෑ. 10 දෙනෙක්ගෙන් 9 දෙනෙක්ට දවසට හරියට කන්න ලැබෙන්නේ නෑ. මිනිස්සුන්ට බෙහෙත් පවා නැති වුණා.

හොඳම උදාහරණය පහුගිය කාලේ වෙනිසියුලාවට බලපාපු මැලේරියා වසංගතය. මිනිස්සු දහස් ගණන් මැලේරියාවට ගොදුරු වෙද්දී දෙන්න බෙහෙත් තිබ්බෙ නෑ. අඩු ගානේ බෙහෙත් ගේන්න සල්ලිවත් වෙනිසියුලාවට නෑ.

අමාරුවෙන් ගන්න තෙල් හැම අවුරුද්දෙම ඩොලර් බිලියන 10 ක විතර බැරල් තොගයක් ස්මග්ලර්සා කොලොම්බියා, බ්‍රසීල් බෝඩර් වලින් පැන්නුවා. කොලොම්බියාවේ කොකේන් මුදාහරින ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානය බවට වෙනිසියුලාව පත් වුණා. මදුරෝ දන්නේ නෑ වගේ ඉඳියා.

ඔහුගේ බැංකු ගිණුම් නම් තර වුණා. ළඟ හිටපු අයටත් සුඛෝපභෝගී ජීවිත හිමි වුණා. නිකලස් මදුරෝ කියන්නේ කලින් හිටපු බස් රථ රියදුරෙක්. ඔහුගේ බිරිඳ රජයේ ඉහළම තනතුරු දැරුවා.

අපරාධ බලන් ඉද්දී ඉහළ ගියා. කැරකස් වල පාරේ බැහැලා යන්න බැරි තරම් ස්මග්ලර්ස්ලා පිරුණා. (නිකම් ඉන්න එකේ යූ ටියුබ් වීඩියෝ එකක් බලන්න මේ රටට කෙළ වුණ විදිහ).

මේ හැමදේම වෙද්දී ජනාධිපති පුටුවේ ඉඳියේ නිකලස් මදුරෝ. ඔහුට යන්න කියලා උද්ඝෝෂණ වෙද්දී ඒ මිනිස්සුන්ව හමුදාව යොදවලා මර්දනය කරන්න මදුරෝ කටයුතු කළා.

බොහොම ලස්සනට තෙල් වෙළඳාම කරගෙන හිටපු රට දෙන්නෙක් එකතු වෙලා අවුරුදු 26 ක් වගේ කාලයක් ඇතුළත වළ පල්ලටම යැව්වේ ඔහොමයි. කොච්චර සම්පත් තිබුණත් හරි කලමණාකරණයක්, දැක්මක් නැත්තන් විනාස වෙනවා කියන එකට හොඳම උදාහරණය වෙනිසියුලාව.

අමරිකා එක්සත් ජනපද හමුදාව නිකලස් මදුරෝව කුදලගෙන එන්නේ මත්ද්‍රව්‍ය බෙදාහැරීමේ චෝදනා ගොනු කරලා. අමරිකාව එහෙම කරපු එක ඇත්තටම ප්‍රශ්නයක්. ඔවුන් මෙච්චර දෙයක් කරන්න නීති රීති කොහෙන් හැදුවද කියන එක ප්‍රශ්නයක්.

හැබැයි අමතක කරන්න ඕනි නැති දේ තමයි අමරිකාවට කෙලින්ම ඇතුළට රිංගන්න පුළුවන් සිටුවේශන් එක අවුරුදු ගානක් පුරා හදලා දුන්නේ වෙනිසියුලාවම කියන එක. මටනම් හිතෙන්නෙම මදුරෝව අල්ලගන්න වෙනිසියුලාවේ ඇතුළෙන්ම සපෝට් එක ලැබෙන්නැති. මොකද මිනිහා කරපු දේවල් වලට විරෝධය ආවේ වෙනිසියුලාවෙන්ම නිසා.

අමරිකාව වේවා වෙනත් බලවතෙක් වේවා රටකට රිංගනවා නම් ගොඩක් වෙලාවට ඒකට අවශ්‍ය පසුබිම හදලා දෙන්නේ ඒ රටෙන්මයි.

ශ්‍රී ලංකාවටත් ඉන්දියාව වැඩිපුර අත දාන්නේ අපි වගේ රටකට දැක්මක් නැති නිසා. විහින් හු ගෙන බංකොළොත් වුණ නිසා. එතකොට හරි ලේසියි.

වෙනිසියුලාවේ මිනිස්සුත් අමරිකාව මදුරෝව අරන් ගියාම හුරේ දාන්නේ මේක කරගන්න විදිහක් නැතුව හිටපු නිසා. කවුරුහරි ඇවිල්ලා කරන්න ඕනි කියලා හිතපු නිසා. රට නන්නත්තාර වෙන්නම වැටුණ නිසා.

වෙනිසියුලාවේ පාලකයෝ හරි තීරණ අරගෙන හරි විදිහට කළා නම් මේ දේවල් මෙහෙම වෙන්නේ නෑ. එහෙනම් සම්බාධක වැටෙන්නෙත් නෑ, තෙල් වලට ප්‍රශ්න එන්නෙත් නෑ. ලෝකේ සුපිරිම රටක් විදිහට ඉන්න තිබ්බා.

දැන් ඉතින් කාගෙහරි පදේකට නටන්න වෙනවා අඩුම ගානේ ටික කාලෙකට හරි.

කාටහරි හිතෙනවා නම් අමරිකාව තමයි මේක කළේ කියලා, නෑ අමරිකාවට කොහොමත් ඔය ඕනි රටක් අල්ලන්න තියෙනවා නම් අල්ලනවා. හැබැයි නිකම් බෑ. හේතුවක් ඕනි.

හේතුව හදන්නේ මදුරෝ වගේ උන්. ඒ නිසා වෙනිසියුලාවේ ජනාධිපතිව උත්කර්ෂයට නංවන්න එපා. පොර තමයි මුළු රටම ඔය තත්ත්වෙට පත් කළේ.

ප.ලි. - සම්බාධක ගැන කියනවා නම් අමරිකාව විතරක් නෙමෙයි යුරෝපයෙන් පවා සම්බාධක දැම්මා. ඒවට හේතු වුණේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය නැති වීම, දූෂිත මැතිවරණ පැවැත්වීම වගේ දේවල්. එහෙම රට සම්පූර්ණයෙන්ම කිසිම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් නැති දූෂිත තැනකට ඇදගෙන ගියෙත් චාවේස්-මදුරෝ පාලනයම තමයි.

ලිව්වේ,
Shaminda jayarathna

A day in the life

Read More

ජීවිතයෙන් කොටසක්

1948 දරුවෝ…..

ඒ කාලේ අට වසරටත් ශිෂ්‍යත්ව විභාගයක් තිබුනා.

එහෙම විභාගයකට ලියුවා කියලා දන්නෙත් මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයකට ඇතුල්වීමට තෝරා ගත්තා කියලා මම එවකට ඉගන ගත්ත බලන්ගොඩ රෝමාණු කතෝලික මිශ්‍ර පාඨශාලාවේ ( පල්ලියේ ඉස්කොලේ ) මුල් ගුරුතුමාගේ පණිවිඩයකින්.

ඔන්න ශිෂ්‍යත්ව විභාගේ ගැන එකල තිබුන උනන්දුව ! .

නවය වසර හැදුන්වුනේ  SSC PREF. කියලා. ඊට පස්සේ අවුරුද්ද SSC MIDDLE. විභාගෙට යොමුවුන වසර SSC පන්තිය.

ඔය පන්ති තුන තරණය කරන්න නේවාසික ශීෂ්‍යෙයක් වුන මම අළුත්ම රටාවකට ජීවිතය පටන් ගත්තා.

පන්තියේ හිටියා තිහක් ……එකම වයසේ .එක්කෙනෙක් දෙන්නෙක් හැර අනෙක් සියල්ලෝම 48 දරුවෝ….ශිෂ්‍යත්වධාරීන්.

එක්කෙනෙක් හිටියා 50 දරුවෙක්. ඈ අපේ කණ්ඩායමට එකතු වුනේ මාස කිහිපයකට පස්සේ.

ඈ ශිෂ්‍යත්වධාරියෙක් නෙමෙයි.

පසුකාලයේදී ඈ ඥාතියෙක් වුනා . නිතර මුණ ගැහෙන.

මේ මතකය අවදි වුනේ අපේ පන්තියේ හිටපු සුදු හීන්දෑරි කෙල්ලක මාතලේ ඉදන් අළුත් අවුරුද්දට සුබ පතන්න මොබයිලයෙන් මුණ ගැහුණම.

මට නොතේරුන මම නොදන්න කතා ඈ අවදි කරනවා කතා බහෙන්. අවුරුදු හැත්තෑ හතක ආතම්මා කෙනෙක් අපේ ශිෂ්‍යත්ව පන්තියට මාවත් අරන් ගියා විනාඩි තිහක් තිස්පහකින්.

කතා බහ අතරේ මම නිහඩ වෙනවා….ඈ අහනවා ඇයි අයියේ ?. කියලා. ඇත්තටම මම ඒ පන්තියට අරන් යනවා මොහොතකට.

අපි ගහ මරා ගන්නවා යාළු වෙනවා… පිලිබද සිත් ඇති කර ගත් යහළු යෙහෙලින් වටා කතා ගොතනවා.

සරුංගල් යවනවා. සීන බලනවා…..

පොත පත අතර හිරවෙලා ඉලක්ක කරා දුවනවා.

ආපදාවකින් තෙරව උසස් පෙළ කරන්න කඩ ඉම සමත් කර ගෙන මම මේ කණ්ඩායමෙන් වෙන් වෙනවා.

මට මතකයේ ඉතිරිවුන දෙයක් නැහැ . 

දැන් කවුරුත් ජීවිතයේ බකමූණු කාලය ගෙවන වයසේ…මතකය අවුස්සමින් පැරණි සුන් බුන් ගොඩ දාන කාලේ.

එක එක්කෙනා ඉන්න තැන් හොයනවා…ලෝකේ හත්දිග් බාගේ විසිරිලා.

තාක්ෂණය ඒකට පහසුවක් වෙලා. 

අළුත් අවුරුද්දේ එක එකා කතා කරනවා . අවුරුද්දට සුබ පතන්න. ඊලග අවුරුද්දේ සුබ පතන්න වෙයිද ? . කියලා කවුරුත් හිතනවා.

මේ කතා බහ අස්සේ එකියක් මගෙන් අහනවා…උඹ දන්නවද මම හින්දා පන්තියේ දෙන්නෙක් ගහ ගත්තා කියලා. 

මම නෑ කියනවා.. උඹ බබානේ ….මොනවත් උඔට ඒ කාලේ තේරුනේ නැහැ.

ඒකි කියනවා.

යන්තම් හිනාවෙනවා….කතා කොලොත් ඈඹරෙනවා. මාරුවෙලා යනවා.

අහිංසකයා. මට ලැජ්ජත් හිතතෙනවා…..

වගකීමක් නැති නව යොවුන් වයසේ . කෙල්ලෝ තුන්දෙනෙක් එක්ක ගෙදර හැදුන මට ඔක්කොම නංගිලා අක්කලා. .

පන්තියේ හිටියෙත් ඒ වගේ අය…

ඔන්න තව කතාවක් අවුරුද්දට සුබ පතන ගමන්.තව එකියක් කියනවා. මුන් අත්තම්මලා උනාට පස්සේනේ මනමාල කතා මතක් වෙන්නේ.

උඹට මතක නැද්ද උඹ පස්සේ දුවපු චාරුනී……මට මතකයි.

මම කලින්ම කිව්වානේ  

මම තොත්තබබා කියලා.මට තේරුනේ නෑ කෙල්ල මොනවට ද එන්නේ කියලා.දවසක් මගෙන් බුදධාගම පොතක් ඉල‘ලුවාම පොතේ අන්තිම පිටු කිහිපයක් අයින් කරලාපොත දුන්නා. පොතේ අන්තිම පිටු ටිකේ තිබුනේ විෂයය නිර්දේශයට තිබුන ධම්ම  පදේ ගාථා ටික.

මට දැනුයි හිතෙන්නේ මම නපුරෙක් කියලා.

කොහොම කොහොම හරි කෙල්ලට මාව ගලපගන්න බැරි වුනා.මම ඔය අවුඅස්සේ පාසල මාරු කලා.

කාලය ගෙවිලා ගිහින් ගුරියක් වෙලා….විවාහ වෙලා දූ දරුවෝ ලැබිලා..සුවපත් කරන්න බැරි රෝගයකින් ඈ ජීවිතයෙන් සමුගත්තා.

මට සමු ගන්න යන්න වුනේ ඇගේ අවමංගල්‍ය උත්සවයට.

ජීවිතයෙන් කොටසක්  ඔන්න ඔහොමයි.

A day in the life

Read More

දහපදුරාවි

දසපද්දුර ක්‍රියා හා රවිශෛලාශයින් ගේ විළි වැසූ සළු රීති.

අපි කුඩාකල අපේ මව් පියන් නිතර කියන වදනකි "දහපදුරාවී" යන්න. අනාචරයේ හැසිරෙන කාන්තාවන් ට සමහර උදවිය දහපද්දුරාවී යන්න භාවිත කළ බව පැරැන්නන් කියනවා අපි අසා තිබෙනවා. 

මෙහි මුල් උට්ඨානය සිදු වූයේ [රවිශෛලාශ]යක්ෂගෝත්‍රික සිරිත් විරිත් සමඟයි. ඒවාට පටහැනිව ක්‍රියාකිරීම දසපද්දුර ක්‍රියා නමින් හඳුන්වනු ලබනවා. නමුත් මේ වචනයේ අර්ථය දන්නේ අතළොස්සක් බව නම් නියතයක්.

එක්තරා අකාරයක් දස පනතක් වූ මෙයින් කියැවෙන්නේ දෛනික ජීවිතයේ නිරන්තරයෙන් සුරැකිය යුතු කාරණා 10ක් නොසලකා හැරීමෙන් තමන් සමාජයේ අපවාදයට ලක් වන බවයි.

01.කිරුත - මව්පියන්ට නොසලකා හැරීම.
02.සාගිත - චපල බව.
03.බජම - මල්වර වීමට ප්‍රථම ලිංගික සම්බන්ධතා පැවැත්වීම.
04.මාතුල - කුමර කුමරී බ්‍රහ්ම චර්යාව බිඳගැනීම.
05.කංචි - පතිවෘතාව රැකීම.
06.පුට්ටි - ගබ්සා කිරීම හෝ කරවීම.
07.සෝව - දරුවන් මැරීම හෝ මැරවීම
08.ධස්ස - සැමියා බිරිඳ මැරීම හෝ මැරවීම, බිරිඳ සැමියා මැරීම හෝ මැරවීම.
09.දැහිත - ඕපාදූපයේ යෙදීම.

10.කුරාල - ඉන්ද්‍රීය සංවරය ඇඳුම් භාවිතා නොකිරීම.

ඉහත දස ක්‍රියාවේ යෙදෙන්නා සමාජයේ පිළිගැනීමට ලක්වන්නේ නෑ.[නමුත් වර්තමානයේ අවාසනාවකට දෝ බොහෝවිට සිවිල් බලය රැඳී ඇත්තේ ඉහත ක්‍රියාවන්වල යෙදෙන්නන් අතයි] මෙයින් වැදගත් කාරණා රාශියක් ඉස්මතු වෙනවා.
ඉන්ද්‍රීය සංවරය පිණිස ආදිතස්ම යුගයේ සිට යක්ෂගෝත්‍රිකයන් ඇඳුම් ගැන සැළකිලිමත් වූ පිරිසක් බව පෙනී යනවා. එනයින් ඔවුන් කොල අතු වලින් විළි වසා නොගත් පිරිසක් බව පැහැදිළි වෙනවා. රාගික හැඟීම් කුළු ගැන්වෙන ඇඳුම් භාවිතයට එකල තහංචි පමුණවා තුබූ බව සඳහන්. එමෙන් ම ග්‍රහ චක්‍රයේ පිහිටුම අනුවත් ඔවුන් තම ඇඳුම් ආයිත්තම් වෙනස් කළ බව සඳහන්. රවිශෛලාශ [ඉරුගල්බංඩාර] යක්ෂගෝත්‍රයේ වංශවත් බව උද්දීපනය කර පෙන්වීම ට විනයානුකූලව තම අයිතමයන් සකසා ගත් බව පැහැදිළියි.

ඒ අනුව ඔවුන් සකසා ගත් ඇඳුම් ආයිත්තම් කිහිපයක් පිළිබඳ අපි විමසා බලමු.

01. ගෙඩි හැට්ටය.
මෙය මංගල උත්සවය සඳහා අඳින ඇඳුමකි.පබලු හා විවිධ මෝස්තරවලින් සකසන මේ හැට්ටය එකල කුළවත් කතුන සඳහාම වෙන්වූවක්. මෙය සොභාදහමට උචිත ආකාරයට පාට සංයෝජනය කරමින් නිපදවන්නක් වන අතර ගෝත්‍රයේ විලාසිතාවන්ට අනුකූලව නිපදවාගන්නක්.

02. නාග කන්‍යාහැට්ටය.
මෙය ගෞරවය හා පවිත්‍රත්වය නිරූපණය කරන්නා වූ ඇඳුමකි. අවිවාහක කතුන් අතර ජනප්‍රිය වස්ත්‍රයකි.තවද මෙය නා ලොව නාග කන්‍යාවියන් භාවිත කරන ඇඳුමක් බවට ද විශ්වාසයක් පවතිනවා. දිගුකර යොදාමෝස්තර වලින් නිම කරන ලද මේ ඇඳුම පැරණි කුලවත් කතුන් අතර ජනප්‍රිය ව පැවතී තිබෙනවා.

03. උත්තරා සේලය.
රාත්‍රියේ යහන් ගතවීමට පෙර අඳින ඇඳුමකි මෙය. නග්න වූ උඩුකය නිරාවරණය වන ලෙස මෙය නිර්මාණය කරල තිබෙනවා. යක්ෂගෝත්‍රය ට අනුව මෙය අනඟ යහනේ හැසිරෙන විට අඳින්නට යොදාගන්නවා. මෙය විශේෂ වස්ත්‍රයක් ලෙස කලකන අතර මෙය පැළඳීමට ප්‍රථම පයෝධර ආභරණයන් ද පළඳිනවා.

04. කුමරී ඉඟ නෙරිය.
මෙය කාන්තාව ගේ ඉඟ කොටසේ සිට පාද වල ඇඟිළි ආවරණය වන ලෙස නිර්මිතයි. එසේ ඇඳ.., රැළි 14 කින් යුක්ත වන ලෙස ඉඟ නෙරිය සකසා ගතයුතුයි. විවාහක කතුන් මෙය දැරීම.., 14 වන සියවස වන විට දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදක් වුණා. කුමරිය ගේ විවාහ දිනයේදී..,මධුසමයේ දී මනමාලයා විසින් මේ නෙරිය කුමරිය වෙතින් ඉවත් කරනු ලබයි... මින් පිළිබිඹු වන්නේ ඇයගේ බ්‍රහ්ම චර්යාවයි.

05. පතිනි ඉඟ නෙරිය.
මධුසමය නිමවීමෙන් පසු පතිනිය විසින් අඳින්නට යෙදෙන්නේ මෙයයි. රැළි 07කින් යුතුව අඳින මෙය.., නව පතිනිය ගේ ජීවිතාන්තය දක්වාම මෙයින් සැරසිය යුතුයි. ඒ මෙයින් පතිවෘතා සංකල්පය නිරූපණය වන බැවින්.

06. දෙඋර සලුව.
"රවිශෛලාශ වංශයේ සියලු කතුන් උඩුකය ආවරණය කළ යුතුය" අතීතයේ මේ වැනි වංශ නීතියක් පැවතුනා. ඔවුන් ඒ සඳහා භාවිතා කරන්නේ දෙඋර සලුවයි. විවිධ අවසථාවල දී විවිධ පාට සලු භාවිතා කෙරේ. වංශයේ කිරි දෙන මව්වරු තම බිළිඳුන්ට කිරි දීමේදී තම පයෝධර වසා ගන්නටත් මෙය උපකාර කර ගනී.

07. දක්ෂිණ සලුව.
මෙය මංගල පෝරුව මතදී මනාලයා විසින් කුමරී ඉඟ ආවරණය වන පරිදි අන්දනු ලබයි. විශේෂත්වය වන්නේ වටිනා විචිත්‍ර වස්ත්‍ර වලින් මෙය නිම කර ගැනීමය.

08. කල්‍යාණ පිරුවටය.
සාමාන්‍ය අවස්ථාවල දී මෙය අඳිනු ලබයි. විවිධ වර්ණ හා ගලපමින් මෙය නිම කර ගැනීමට කිසිදු අවහිරයක් නැත. තරඟකාරී අයුරින් ඉඟවටා ඔතන ලෙස මේ පිරුවටය නිමවාගෙන තිබේ.

මින් සමහර ආයිත්තම කිහිපයක් වර්තමාන සමාජයේත් තවමත් දකින්නට පුලුවන්. තවද මේ සියල්ලම නිමවා ඇත්තේ කාන්තාවගේ ගෞරවය රකින්නටම මිස ඒවා බිඳින්න ට නොවෙයි. මේ අනුව අතීත හෙළ සමාජය සිය ජීවිත යම් නොපෙනෙන රීති මාලාවකට යටත් ව ගෙන ගිය බව නම් කියන්නට පුළුවන්. 

ඒ අනාදිමත් කාලයක සිට අපට බුදු දහම තුලින් ලැබුණ සදහම් පන්නරය නිසා විය හැකියි.

ලිව්වේ : ලිෂාන් පුවක්ඕවිට.

A day in the life

Read More

මාධ්‍ය ආයතනයක් තහනම් කළ හැකියි .

ශ්‍රී ලංකාවේ මාධ්‍ය ආයතනයක් තහනම් කළ හැකි නීතිමය හේතු මොනවාද? 

ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 14(1)(අ) ව්‍යවස්ථාව මගින් අප සැමට අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ නිදහස හිමිකර දී ඇත. නමුත් මෙම නිදහස "අසීමිත" එකක් නොවේ. රටේ පොදු යහපත සහ ජාතික ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් පනවා ඇති නීති රීති උල්ලංඝනය කරන අවස්ථාවකදී, ඕනෑම මාධ්‍ය ආයතනයකට (මුද්‍රිත, විද්‍යුත් හෝ වෙබ්) එරෙහිව දැඩි පියවර ගැනීමට රජයට සහ අධිකරණයට බලය ඇත.

මාධ්‍ය ආයතනයක් තහනම් කිරීමට හෝ එහි බලපත්‍රය අවලංගු කිරීමට බලපෑ හැකි ප්‍රධාන නීතිමය හේතු මෙන්න:

ජාතික ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් වීම: 

රටේ ස්වෛරීභාවයට හෝ ඒකීයභාවයට හානි වන අන්දමේ තොරතුරු ප්‍රචාරය කිරීම, රාජ්‍ය රහස් හෙළි කිරීම හෝ සන්නද්ධ කැරැල්ලකට අනුබල දීම වැනි ක්‍රියා නිසා මාධ්‍ය ආයතනයක් තහනම් කළ හැකිය.

ජාතිවාදය සහ ආගමික වෛරය වැපිරීම (ICCPR පනත):

 2007 අංක 56 දරන ICCPR පනත යටතේ, විවිධ ජාතීන් හෝ ආගම් අතර වෛරය සහ ප්‍රචණ්ඩත්වය ඇති කරන අන්දමේ ප්‍රකාශ නිකුත් කිරීම බරපතල වරදකි. එවැනි අන්තවාදී අදහස් ප්‍රචාරය කරන මාධ්‍ය ආයතනවලට එරෙහිව නීතිය ක්‍රියාත්මක වේ.

හදිසි නීති රෙගුලාසි:

 රට තුළ 'හදිසි නීතිය' (Emergency Law) ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති අවස්ථාවකදී, මහජන සාමය ආරක්ෂා කරනු පිණිස ඕනෑම ප්‍රකාශනයක් වාරණය කිරීමට හෝ මාධ්‍ය ආයතනයක් මුද්‍රා තැබීමට ජනාධිපතිවරයාට නීතිමය බලතල හිමිවේ.

සංඛ්‍යාත බලපත්‍ර කොන්දේසි උල්ලංඝනය:  

විද්‍යුත් මාධ්‍ය ආයතන (TV/Radio) ක්‍රියාත්මක වන්නේ රජය ලබාදෙන සීමිත සංඛ්‍යාත ප්‍රමාණයකිනි. අසභ්‍ය දර්ශන පෙන්වීම, පක්ෂග්‍රාහී තොරතුරු සැපයීම හෝ බලපත්‍රයේ සඳහන් පොදු කොන්දේසි දිගින් දිගටම කඩ කිරීම මත විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිසමට (TRCSL) එම බලපත්‍රය අවලංගු කළ හැකිය.

අධිකරණයට අපහාස කිරීම:

අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට හානි වන අන්දමේ පුවත් පළ කිරීම හෝ විභාග වෙමින් පවතින නඩු තීන්දුවලට බලපෑම් කිරීමට උත්සාහ කිරීම නිසා අධිකරණ නියෝගයක් මගින් අදාළ මාධ්‍ය ක්‍රියාකාරකම් අත්හිටුවිය හැකිය.

අන්තර්ජාල සුරක්ෂිතතාව පිළිබඳ පනත (Online Safety Act): 

නවතම නීතිමය තත්වයන්ට අනුව, අසත්‍ය තොරතුරු (Fake News) මගින් සමාජ නොසන්සුන්තාවයක් ඇති කිරීමට උත්සාහ කරන වෙබ් අඩවි සහ සමාජ මාධ්‍ය පිටුවලට එරෙහිව ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට රජයට හැකියාව ඇත.

මාධ්‍ය නිදහස යනු වගකීම් සහගත නිදහසකි. 

රටේ නීතියට ගරු කරමින්, නිවැරදි තොරතුරු ජනතාවට ලබා දීම සෑම මාධ්‍ය ආයතනයකම වගකීමයි.

මදුරංග බංඩාර

#srilanka #medialaw #freedomofspeech #legalfacts #MediaFreedom #lka #KnowledgeShare #media #tv #news

A day in the life

Read More

2026 ඔබට කෙසේ ද ?

2026 දී එක් එක් රාශි චක්‍රය අනුව ජීවිතය කෙසේ ගෙවෙනු  ඇත්දැයි විග්‍රහයක යෙදෙන ලීසා ස්ටාර්ඩස්ට් ,

මේ වසරේ බොහෝ දේ සිදුවෙමින් පවතින බැවින්, සෑම ලග්නයකටම යම් යම් විශාල දේවල් සිදුවීම සාධාරණ බව පවසයි..

ඈ Google - Cosmopolitin  අඩවියට ලියන 2026 ලග්න පලාපල පරිවර්ථනයක් මෙසේයි.

මේෂ ලග්නය

2026 වසර ජීවිතයේ ගැඹුරු දාර්ශණික බවක් ඇති කරයි. මේෂ ලග්න හිමියෝ තම අධ්‍යාත්මික විශ්වාශයන්ට නැඹුරු වීමට කැමැත්තක් දක්වයි.එහෙත් එම විශ්වාශයන් එක එල්ලේ පිලිනොගන්නා අතර විශ්වාසයන් පිලිබදව ඔබ ප්‍රශ්න කරයි. මේවා හරිද ? වැරදි ද ?. යන්න පිලිබවව තමන්ම තර්ක කරයි.

ඔබේ දෘෂ්ටිවාදයෙන් පියවරක් පසුපසට ගෙන මෙම අදහස් වලට අභියෝග කිරීමට ඔබට ඉඩ දෙන්න. ඔබේ තක්සේරුවට අනුගත වන බොහෝ පුද්ගලයින් ඔබේ සමාජ ක්ෂේත්‍රයේ සහ ප්‍රජාව තුළ ඔබට හමුවනු ඇත, එය දැවැන්ත සහයෝගයක් වනු ඇත. ඔබේ ගමනේදී ඔබ තනිවම නොසිටිනු ඇත.

වෘෂභ ලග්නය

උද්යෝගිමත් සහ නව වෘත්තීය අවස්ථාවක් ඔබේ දැක්මේ දිශාව වෙනස් කරයි. පෙරමුණේ සිටීමට පසුබට නොවන්න. ශ්‍රේෂ්ඨත්වය ප්‍රකාශ කිරීමට මෙය අවස්ථාවක් ලෙස භාවිතා කරන්න. 

ඔබ එම පියවර ගෙන එය වෙනස් කිරීම ගැන ඔබ සතුටු වනු ඇත, මන්ද එය ඔබේ ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රධානියා වීමට ඔබව යොමු කරනු ඇත. ඉදිරියට යන විට, මිනිසුන් උපදෙස් සඳහා ඔබ වෙත එනු ඇත, විරුද්ධ නොවනු ඇත . 

2026 දී ඉහළම කෙනා වන්න!

මිථුන ලග්නය

ඔබ නව යුරේනියානු චක්‍රය යටතේ දැඩි හැඟීමක් බලාපොරොත්තුවක් ඇති විය හැකි අතර, එය ඔබව ඕනෑම සාම්ප්‍රදායික චින්තන ක්‍රමයන් සහ චර්යාවන්ගෙන් ඉවත් කිරීමට පොළඹවයි.  

වෙනස්කම් සහ මාරුවීම් සඳහා බිය නොවන්න. 

ඔබ ව්‍යවසායකයෙකු වන අතර අන් අයට සංස්කෘතික සම්මතයන්ගෙන් මිදී තමන්ගේම බෙරයේ තාලයට ගමන් කළ හැකි ආකාරය තේරුම් ගැනීමට දොර විවර කර ගනී. 

සමාජයට ආශ්වාදයේ මූලාශ්‍රය වීමට ඔබ ඉඩ දෙන්න. මේ වසරේ, නිදහස් ජීවිතයක් ඇරඹීමට  ඔබව දිරිමත් කරන්න!

කටක ලග්නය

වසරේ මුල් භාගය යනු ඔබ වීමට අදහස් කරන විස්මිත පුද්ගලයා බවට පරිණාමය වී වර්ධනය වීමට කාලයයි. 

කෙසේ වෙතත්, ඔබ යන ගමනේදී ආවේගශීලී තීරණයන්ට එළඹීමට ඉඩ ඇති අතර ඒවා තරමක් අවදානම් සහගත විය හැක .  එමඟින් ඔබව ණය බරට ඇද දැමිය හැකිය. ඔබ තවත් අවදානම් තීරණය ගැණිමට  පෙර, එය ඔබට හොඳම තේරීම දැයි දෙවරක් සිතන්න. අධික බිල්පත් වළක්වා ගැනීම සඳහා, ප්‍රතිඵලය ඔබ නොදන්නේ නම්, අවිනිශ්චිත  වාසනාව මත රැදෙන්න එපා. එය ඔබට නිසැකවම හිසරදයක් වනු ඇත. .

සිංහ ලග්නය 

තිරයෙන් පිටුපස සිට වැඩ කිරීම ඔබට නුහුරුය .මිනිසුන් පිටුපස සැඟවී සිටීම ඔබට කළ නොහැකිය , නමුත් මේ වසරේ ඔබ පියවරක් පසුපසට ගෙන තිරය පිටුපස සිට වැඩිපුර වැඩ කිරීමට කැමැත්ත දක්වයි.. 

සෑම කෙනෙකුටම රවි ග්‍රහයා  තුළ තමන්ගේම මොහොතක් ඇති අතර, 2026 අර්ධ වශයෙන් රවි ග්‍රහයා  ඔබේ තේරීම වනු ඇත. ඔබේ කණ්ඩායම සමඟ ඔබේ පෞද්ගලික ජීවිතය තුළ ඔබට පිලිගැනීම ලැබෙනු ඇත, 

ඔබේ රාත්‍රී චාරිකා සහ සංචාර වලින් එබී බලන අය හමුවීම.  ඔබේ මූලික කණ්ඩායමට  විවිධ මායාකාරී මත දරන සහ හිප් මිතුරන්ගේ මිශ්‍රණයක් ඒකාබද්ධ කිරීමට ඔබට ඉඩ සලසයි.

කන්‍යා ලග්නය

ඔබ නව පුද්ගලයින්ට සහ සිහින වලට විවෘත වුවද, වසර ආරම්භයේදී ඔබට තවමත් යම් අනාරක්ෂිත බවක් දැනේ. 

2026 පරිණාමය වී ඉදිරියට යන විට, ඔබ ඔබේ බිය මුදා හැරීමට සහ වඩාත් විශ්වාසයෙන් යුතුව කටයුතු කිරීමට පටන් ගනී. 

ඔබ කරන සුව කිරීමේ කාර්යය සාර්ථක වන අතර, ඔබව පිටතට ගෙන අන් අය සමඟ අවදානමට ලක්වීමට ඔබට අවශ්‍ය වේ. 

අවවාදය නම්, මෙම වසරේ ඔබ ඒවා තාර්කික කිරීම වෙනුවට අවධානම කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමයි.

තුලා ලග්නය.

ඔබේ තරාදියේ ප්‍රතිවිරුද්ධ කොටස තවත් කෙනෙකු සමඟ බෙදා ගැනීමට ඔබට අවශ්‍ය බැවින්, ගැඹුරු ප්‍රේම සම්බන්ධයක් සිදුවෙමින් පවතී.

දැනට සම්බන්ධ වී සිටින අයට ඔවුන්ගේ වර්තමාන කටයුතුවල ගැඹුරු යටි සිතේ මූලයන් අනාවරණය කර ගත හැකිය. පෙම්වතෙකුගේ ක්‍රියාවන් පිටුපස ඇති අභිප්‍රේරණය සොයා ගැනීමේ කාලයක් ලෙස මෙය සලකා බැලීමට ඔබට අවශ්‍ය විය හැකිය. 

තනිකඩ තුලා රාශිය ඔවුන්ගේ ආත්මයට කතා කරන 'නැවක්' සොයමින් සිටී. ආත්ම සහකරුවෙකු හෝ නිවුන් දැල්ලක් පරිධියේ සිටී.

ඔබේ අභිප්‍රායන් දන්වන්න.

වෘශ්චික ලග්නය

ඔබේ ගෘහ ජීවිතය ඔබේ උපරිම අවධානය ඉල්ලා සිටින විට ඔබේ වෘත්තිය කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම අභියෝගාත්මක විය හැකිය. 

මෙය අනිවාර්යයෙන්ම නරක දෙයක් නොවේ; නිවාස අලුත්වැඩියාවන් හෝ කුලිය වැඩි කිරීම බාධක ඇති කරන බව විය හැකිය. කෙසේ වෙතත්, නිසි වෘශ්චික ස්වරූපයෙන්, ඔබ සෑම දෙයකටම ඔබේ ශක්තිය ලබා දෙනු ඇත, 

ඉදිරියට යාමට උපකාරී වන සමබරතාවයක් වර්ධනය කරයි. ඔබ සටනේදී අතරමං වූ බවක් දැනෙන විට, ඔබ ශක්තිමත් බවත් ඔබ සිතූ දේ සාක්ෂාත් කර ගැනීමට හැකියාව ඇති බවත් මතක තබා ගන්න.

ධනු ලග්නය

2026 දී, ඔබේ ජීවිතයේ තීරණාත්මක සම්බන්ධතා අහඹු ලෙස සිදුවනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළ හැකි අතර ඔබේ පැත්තෙන් තේරීමක් පවා අවශ්‍ය වේ. ස්වාධීනත්වය සඳහා ඔබේ දැඩි අවශ්‍යතාවය ඔබේ සහකරුගේ මාර්ගය ඉක්මවා යන විට ඔබේ හදවත ඉරා දමනු ඇත. හවුල්කාරිත්වයක් සඳහා ඔබේ ආත්මාර්ථකාමිත්වය සහ ආශාවන් පසෙකට දැමීමට ඔබට අවශ්‍ය නම්, සම්බන්ධතාවය එසේ විය යුතුදැයි ඔබගෙන්ම අසාගත යුතුය. 

මතක තබා ගන්න, මෙය ඔබේ ආත්මය සමඟ සැබවින්ම පෙළ ගැසෙන සහ ඔබට ඇතුළත හොඳ හැඟීමක් ඇති කරන දේ අගය කිරීමට වසරකි.

මකර ලග්නය

2026 මකර ලග්න හිමියාට  වඩාත් සාර්ථක වසරකි! ඔබ වෘත්තීය සහ පෞද්ගලික යන දෙඅංශයෙන්ම හවුල්කාරිත්වයන්ගෙන් ආදායම් උපයමින් සිටී. ඔවුන් ඔබට සේවය කරන අතර ඔබේ බැංකු ගිණුම වැඩිදියුණු කිරීමට ඉඩ සලසයි. 

අමතර මුදල් ප්‍රවාහය සමඟ, ඔබේ නිවස නඩත්තු කිරීම සහ ඔබේ සමෘද්ධිමත් වෘත්තිය හේතුවෙන් පුළුල් කිරීම් සිදු කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමට ඔබට හැකි වනු ඇත. 

ඔබේ අනාගතය වැඩිදියුණු කරන අත්තිවාරමක් ඔබ දමන බව දැන ගැනීමෙන් ආඩම්බර වන්න. සාර්ථකත්වය ඔබේ අතේ ඇත.

කුම්භ ලග්නය

ශීත ඍතුවේ සහ ගිම්හානයේ සූර්යග්‍රහණවලට පෙර මාසවලදී ඔබව කලකිරීමට පත් කළ පුද්ගලයින් ඔබ අතහැර දැමූ විට බල අරගල සහ විනෝදයට බර ජීවිතය  ඔබේ හදවත ගිල දමනු ඇත. 

නිසි වාතය සහිත කුම්භ ස්වරූපයෙන්, ඔබ ඔබ තුළ ගැඹුරට හාරා ඔබේ ජීවිතයේ ආදරණී්‍ය බව ඔබ සත්‍යය සොයා ගනු ඇත; අනෙක් සියල්ලන්ම ඔබේ ජීවිතයේ කාර්යභාරයක් ඉටු කරනු ඇත, 

නමුත් ඔබේ සෙනෙහසේ වස්තුව එය නොවනු ඇත.

මීන ලග්නය.

ජීවිතයේ සියලු අංශ අතර සීමාවන් සහ සමබරතාවයක් ඇති කර ගැනීම සඳහා පියවරක් පසුපසට ගැනීම 2026 දී ඔබට වඩාත්ම වැදගත් දේ කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමට උපකාරී වනු ඇත. 

එපමණක් නොව, සමාජ කටයුතු වැඩ හෝ වෙනත් කිසිවක් ගැන සිතීමෙන් තොරව ඔබේ පවුලේ අය සහ මිතුරන් සමඟ වැඩි කාලයක් ගත කිරීමට ඔබට හැකි වනු ඇත. 

එවිට, ඔබට ,ඔබ ආදරය කරන සහ ආදරය කරන අය සමඟ  සිටිය හැකි අතර, එය පවුලේ අය සහ මිතුරන් සමග සම්බන්ධතා ශක්තිමත් කිරීමට උපකාරී වනු ඇත.

Cosmopolitin 

මෙසේ වුව ද 

පලකරන මීදුමට ඇත්තේ ලග්න පලාපල පිලිබද සැකයකි.

ලෝක ජනගහනය දොළහකට වර්ග කලහැකි ද ?.

කිසිවෙකු ශාස්ත්‍රීය විග්‍රහක් කරන්නේ නම් මීදුම ස්තුතිය පලකරයි.

සුබ නව වසරක් වේවා !.

A day in the life

Read More

කැලැන්ඩරයේ අතීතය .

මිසර දිනදර්ශනයේ ඡායාරූපයක්

වසරක් ගෙවී අවසන තවත් වසරකට මුලපිරුවේය.
දොළොස් මසක් තිස්සේ මාස්පතා කැඩුණු කැලැන්ඩරයේ අවසන් කොළයද ඊයේ ගිලිහී ගියේය.
අලුත් සිතුවිලි අලුත් බලාපොරොත්තු ළං කරගෙන නැවුම් වූ නව වසරට පා තැබූ අපගේ පාඨකයින්ට කිරියෙන් පැණියෙන් කෙසේ වෙතත් කුසට ආහාර වේලක්, සතුටක්, සැනසුමක් පිරි නව වසරක් වේ යැයි මේ වසරේ අපේ ප්‍රාර්ථනයයි.

මේ ප්‍රාර්ථනයත් සමග හැම ගෙදරකම එල්ලෙන ලෝකයේ වසරක් ගෙවී වසරක් උදාවන විට ඉස්පාසුවක් නැති කැලැන්ඩරයේ අතීතය සොයා යන්න සිතුවෙමු. සෑම ගෙදරකම එල්ලෙන කැලැන්ඩරයේ සුල මුල කියන්නයි මේ සූදානම.

දින දර්ශනය වූ කලී ක්ෂණිකව බිහිවූවක් නොව, ක්‍රමික විකාශනයක ප්‍රතිඵලයකි. වර්ෂ, මාස, සති සහ දවස් යනුවෙන් අද අප අතර භාවිත වන කාලමාන සඳහා පාදක වී තිබෙන්නේ පෘථිවියේ සහ චන්ද්‍රයාගේ හැසිරීමයි. දවස, චන්ද්‍ර මාසය, සහ සූර්ය වර්ෂය මෙම හැසිරීම් අනුව බෙදාගෙන ඇති අතර, කාල ඒකක තුනකි. පෘථිවිය එක් වරක් ස්වකීය අක්ෂය වටා භ්‍රමණය වීමට ගන්නා කාලය දවස යනුවෙන් හැඳින්වේ. එය පැය 24කි. පුර පක්ෂයේ අලුත් සඳ දර්ශනය වීමේ සිට ඊළඟ පුර පක්ෂයේ අලුත් සඳ දර්ශනය වීම දක්වා වූ කාලසීමාව චන්ද්‍ර මාසය යනුවෙන් හැඳින්වේ. චන්ද්‍ර මාසය දළ වශයෙන් දවස් 29 1/2ක් දිගු වේ.

සූර්ය වර්ෂය යනු පෘථිවිය සූර්යයා වටා එක් වරක් යාමට ගන්නා කාලසීමාවයි. පෘථිවියේ මෙම ගමන සඳහා ගතවෙන කාලය දවස් 365, පැය 5, විනාඩි 48, තත්පර 46කි. එසේ නම් චන්ද්‍ර මාසය සහ සූර්ය වර්ෂය අතර පවත්නා නොගැළපීමත්, ඉහත කී කෙටි කාලමාන සහ දිගු කාලමාන අතර ඇති සම්බන්ධතාවත් නිසා ක්‍රමානුකූල කැලැන්ඩරයක් සැකසීමට සෑහෙන දිගු කාලයක් සහ විශාල පරිශ්‍රමයක් දරන්නට සිදුවී ඇත.
දින දර්ශනය බිහිවීමට පෙර දින මැන්නේ ඍතු වෙනස්වීමෙන්.
ගොවිතැන මුල් කරගෙන නිතර ස්වභාවධර්මය හා ගැටී ජීවත් වූ ආදි මිනිසා ඔවුන්ගේ සෑම කටයුත්තකදීම මූලික වූයේ ස්වභාවික පරිසරයේ විශේෂතාය. ආදි කල්පිත ගෝත්‍රික චන්ද්‍රයා පදනම්කරගෙනය. විශේෂයෙන් ගෝත්‍රිකයන්ට අනුව හඳ පෙනීමේ ස්වභාවය අනුව දින දර්ශනය සකස් විය. එකල ආදි මිනිස්සු කාලගුණය සහ ඍතු විපර්යාස ගැනද නිරන්තර අවධානයෙන් සිට ඉරහඳ තාරකා සාපේක්ෂව තබාගෙන කාලය නිර්ණය කිරීමට ඉගෙන ගත්හ.



ග්‍රෙගරි පාප්තුමා

ඈත අතීතයේදී වර්ෂයක් හා සැසඳෙන කාල පරිච්ඡේදයක දිග නිගමනය කර තිබෙන්නේ අනුපාතව අත්දකින්නට ලැබුණු විවිධ ඍතුවල දිග ප්‍රමාණය එක් කිරීමෙනි.
ගොවි යුගයේ විසූ අය වැපිරීමටත්, අස්වනු නෙළා ගැනීමටත් සුදුසු කාලවකවානුව දැනගෙන තිබෙන්නේ නියමිත කාලවලදී අහසේ දිස්වන තරුවක හෝ තරු කැරැල්ලක උපකාරයෙනි.
වර්ෂය සඳහා සෑහෙන තරම් නිවරැදි කාල සීමාවක් වෙන් කරගෙන තිබෙන්නේ පුරාණ ඊජිප්තුවරුන් විසින් ක්‍රිස්තු පූර්ව 420ක් තරම් ඈත කාලයේදීය. මේ සඳහා ඔවුනට මග පාදා දී ඇත්තේ එක්තරා නියමිත කාලයකදී පිටාර ගලා යන නයිල් නදියයි. නයිල් නදිය පිටාර ගොස් ඇත්තේ සූර්‌යෝදයට මදක් කලින් සිරියස් තාරකාව උදාවෙන අවස්ථාවේදීය. ඒ අනුව අවුරුදු පතා නයිල් ගඟේ වතුර පිටාර යෑමක් සිදුවන බව ද ඒ ගංවතුර බැස යාමත් මග ගොවිතැන් ආරම්භයට සුදුසු බව ද ඊජිප්තුවරුන් තේරුම් ගෙන ඇත.

එහෙත් නයිල් ගංගාව පිටාර යෑම හා මේ කාලය අතර සුළු පරස්පර වෙනසක් මතු වූ නිසා ඊජිප්තු පූජකවරුන් තවත් යෝජනාවක් මේ සඳහා ඉදිරිපත් කර ඇත. එනම් පිටාර ගැලීම සිදුවන්නේ හිරු උදාව සිදුවනවාත් සමගම දීප්තිමත් තරුවක්ද දක්නට වූ දිනයක බවය. එය සිදුවන්නේ 365 ‘‘දිනකට’’ වරක් බව ඔවුහු තේරුම් ගත්හ. මෙම දවස් 365 දවස් 30 බැගින් වූ මාස 12කට බෙදා ගැනීම නිසා ඉතුරු වූ දින 5 අවසාන මාසයට එකතු කර ගැනීමට ඔවුනට සිදුවිය. මේ අනුව වර්ෂයකට එක සමාන දින ගණනක් ඇතුළත් වූ ප්‍රථම කැලැන්ඩරය සැකසීමේ ගෞරවය හිමි වන්නේ පුරාණ ඊජිප්තුවටය.
එහෙත් පසු කාලීනව චන්ද්‍ර මාස ක්‍රමයෙන් දින දර්ශනය තනා ගැනීමට වඩා සූර්යයා අනුව දින දර්ශනය තනා ගැනීමේ වැදගත්කමක් රෝමවරුන්ට පෙනිණ. මන්ද යත් දවසින් දවස අභිමතානුකූලව කාලය ගණනය කළ ක්‍රමය ඉතා ප්‍රාථමික මට්ටමේ ඒවා වූ අතර, ඒවායේ දෝෂ රැසක් පැවතීම හේතුවෙන් ගොවිතැන් කටයුතුවලදී වගා කිරීමේදී අස්වනු නෙළීම සඳහා නිවැරැදි කාලය ගණනය කරගැනීමට අවශ්‍ය විය. එහෙත් සූර්යයාගේ ගමන සැසඳීමේදී රෝමන් අවුරුද්ද දින 80ක ඌනතාවක් පෙන්නුම් කරන බව ක්‍රි.පූ. හතරවැනි දශකයේදී හෙළිවී ඇත. මිසරය ගැන හොඳ අවබෝධයක් තිබූ ජූලියස් සීසර් ක්‍රි.පූ. 102දී මිසර කැලැන්ඩරය අනුව රෝමන් කැලැන්ඩරය ගැළපුවේය. ඔහු එය සිදු කර ඇත්තේ අඩුපාඩුව පැවති දින 80 ක්‍රි.පූ. 46 වසරට එකතු කිරීමෙනි. මේ නිසා ක්‍රි.පූ . 46 වසර දින 445 වූ ඉතිහාසයේ දීර්ඝතම වසර බවට පත් විය.



ජුලියන් දින දර්ශනය

ඒ අතරතුර ග්‍රීක ජාතිකයන් සකස් කළ දින දර්ශනය කාලයක් යනතුරුම පිළිනොගත් රෝම අධිරාජ්‍යයා වූ ජුලියස් සීසර් විසින් නැවතත් එම දින දර්ශනය සංශෝධනය කරනු ලැබීය.
සතියේ දින හත නම් වූ හැටි
දින දර්ශනය ආරම්භයේදී සතියකට වූයේ දින හතරකි. ප්‍රථමයෙන්ම දින හතේ සතිය ලොවට හඳුන්වා දී ඇත්තේ යුදෙව්වන් විසිනි. ක්‍රි.පූ. 6 වැනි සිවසෙහි බැබිලෝනියාවේ යුද- සිරකරුවන් බවට පත්වූ යුදෙව්වන් විසින් එම කාලය තුළදී දින හතේ සතිය ලොවට ඉදිරිපත් කර ඇත.
ග්‍රීකයින් විසින් කිතු දහමට අනුව සතියේ මුල් දිනය ලෙස හඳුන්වා ඇත්තේ ඉරිදා දිනය වන අතර, එය තාරකා විද්‍යාවට අනුව භාරවූයේ හිරුටය. ඉරු දිනය ලෙස හැඳින් වූ එය පසුව ඉරිදා ලෙස නම් විය.
දෙවැනි දිනය සඳුට භාර විය. එබැවින් සතියේ දෙවැනි දිනය සඳුදා ලෙස නම් වී ඇත. තෙවැනි දිනය බුද ග්‍රහයාට භාර වූ නිසා බුද දින බදාදා ලෙස නම් විය. පස්වැනි දිනය බ්‍රහස්පති ග්‍රහයාට භාර විය. එම දිනය බ්‍රහස්පතින්දා නම් විය. හය වැනි දිනය සිකුරු ග්‍රහයාට අයත් වූ නිසා සිකුරාදා ලෙස නම් තබා ඇත.
සතියේ අවසාන දිනය වන හත්වැනි දිනය ආගමික වැදගත්කමක් දුන් යුදෙව්වන් එම දිනය උතුම් දිනයක් වශයෙන් සලකා දෙවියන් සඳහා කැප කරන ලදී. ඒ අනුව සෙනසුරාදා දිනය සෑම වැඩකින්ම නිදහස් වූ විවේකී දිනයක් කොට සැලකීය. මෙම දිනය යුදෙව් බසින් ‘‘සබාන්’’ යනුවෙන් හඳුන්වන අතර සිංහල අර්ථය ‘‘විවේකයයි’’.

මෙලෙස දශක ගණනාවක සිට සතියේ ආරම්භක දිනය ඉරිදා ලෙස නම් වූ අතර, සතියේ ආරම්භක දිනය ඉරිදා වෙනුවට සඳුදා ලෙස දැක්වෙන පරිදි 1996 වසරේ දින දර්ශන හා ලිත් මුද්‍රණය කරන ලෙස ඒවා නිකුත් කරන ආයතනවලින් ශ්‍රී ලංකා ප්‍රමිති ආයතනය ඉල්ලා තිබිණි.
ඒ අනුව සතියක ආරම්භක දිනය සඳුදා වශයෙන් අන්තර් ජාතික ප්‍රමිතියක් ප්‍රකාශයට පත් කොට තිබෙන අතර, එය අන්තර්ජාතික වශයෙන් පිළිගත් ක්‍රමයක් බවත් ශ්‍රී ලංකා ප්‍රමිති ආයතනය පෙන්වාදීමෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාවේ දින දර්ශනයට හා ලිත් මුද්‍රණ ඉතිහාසයේ නව පරිච්ඡේදයක් ආරම්භ වූ බව ද සඳහන් වේ.

මාස දහය මාස 12 වූ හැටි
ක්‍රි.පූ. 3000 සිට 2000 දක්වා පාවිච්චි කළ දින දර්ශනය නිර්මාණය කළේ බැබිලෝනියන්වරුන් විසිනි. චන්ද්‍රයාගේ ගමන් මාර්ගය අනුව එය සකස් වූයේ මාස දහයකින් සමන්විත වර්ෂයක් ලෙසය. ඉන්පසුව චන්ද්‍රයාට වඩා සූර්යයා පෘථිවිය කෙරෙහි බලපාන වස්තුවක් ලෙස සැලකූ ග්‍රීක ජාතිකයෝ සූර්යයාගේ ගමන් මාර්ගය අනුව දින දර්ශනය සකස් කළහ. සූර්යයාගේ ගමන් මාර්ගය සම්පූර්ණ වීමට දින 360ක් ගත වන බව විශ්වාස කළ නිසා මාස දොළහකින් යුත් දින දර්ශනයක් මුලින්ම භාවිතා කර ඇත්තේ ග්‍රීකයන් විසිනි. යූර්යයා පෘථිවිය වටා ගමන් කිරීමට දින 365කුත් 1/4ක් ගත වන බව සොයාගත් නිසා වසර හතරකට පසුව දින 366කින් යුත් වර්ෂයක්ද යොදාගෙන දින දර්ශනය සකස් කළහ. පසුව ජූලියස් සීසර් ග්‍රීක තාරකා විද්‍යාඥයකු වූ සොසෙගිනස් ගේ සහය ඇතිව මාස දොළහකින් හා දින 365කින් යුත් වර්තමාන දින දර්හනය සකස් කළ පසුව එය මුළු ලෝකයම පිළිගත්තේය.

ඔහු විසින් සෑම වර්ෂ 4කටම පසුව එක් වර්ෂයකට දින 366 වන සේ ඉතිරි දින 1/4 එක් කරන ලද අතර, එය අධික අවුරුද්දක් ලෙස නම්කර තිබේ. මෙම වැඩිපුර දිනය දින 28ක් වූ අඩුම දින ගණනින් යුත් පෙබරවාරි මාසයට එක් කර ඇත. ඒ අනුව සෑම වසර හතරකට පසුව එළඹෙන අධික අවුරුද්දකදී පෙබරවාරි මාසයට දින 29ක් කරමින් වර්තමාන දින දර්ශනයේ මාස දොළහ නම් කර ඇත්තේ ද ග්‍රීක හා රෝමවරුන් ගේ විශ්වාසය මත බව ද ඉතිහාසගත ලේඛනවල සඳහන් වෙස්. ඒ අනුව ජූලියස් සීසර් විසින් සකස් කරන ලද මාස 12 දින දර්ශනය 18 වැනි සියවස වන තෙක්ම සමස්ත ලෝකයේම පැතිරෙන්නට විය.
දින දර්ශනය ආරම්භයේදී වසරකට වූයේ මාස දහයක් පමණි. එකල රෝමවරුන්ට අනුව මුල් මාසය වූයේ මාර්තු මාසයයි. සූර්යා පෘථිවියේ මධ්‍යයට එනම් සමකයට මුදුන් වන දිනය මාර්තු 21 වැනිදා බැවින් එදා වසරේ මුල් මාසය මාර්තු ලෙස ආරම්භ විය. කාලයක් ඇවෑමෙන් පොම්පිලන් රජ දවස ජනවාරි සහ පෙවරවාරි මස එක්වීමෙන් දින දර්ශනයේ මාස දොළහ සම්පූර්ණ විය.




අදටත් භාවිතා වන ග්‍රිගෝරියන් දින දර්ශනය:
පුරාණයේ සිංහලයන් විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ භාවිත කළ දින දර්හනය හෝ ඔවුන් විසින් වැදගත් අවස්ථා හා සිද්ධීන් පිළිබඳ දිනයක් වාර්තාගත කර ඇති මූලාශ්‍ර ලෙස ගත හැක්කේ පුරාවිද්‍යාත්මක හෝ සාහිත්‍යමය මූලාශ්‍රයන් පමණි. ලංකාවේ අතීත දින දර්ශන පිළිබඳ සංරක්ෂණයක් මූලාශ්‍රයක් ප්‍රමාණවත් නැත.
කෙසේ නමුත් ඉතිහාසගත තොරතුරු අනුව ජූලියස් සීසර් විසින් ඉදිරිපත් කළ දින 365 කැලැන්ඩරය සීසර්ගේ අභාවයෙන් පසු ශත වර්ෂ ගණනාවක් ගිය පසු එහි දෝෂ ඇති බව පෙනී ගියේය. ඒ අනුව ග්‍රෙගරි පාප්තුමා වර්ෂ 1582 දී ජූලියස් දින දර්ශනය ප්‍රතිසංස්කරණය කරන්නට විය. ප්‍රායෝගික ගැටලු රැසක් නිසා ව්‍යාකූල තත්වයක පැවති රෝම දින දර්ශනය විධිමත් කිරීමට ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ ‘‘සොසිජිනස්’’ නමැති සුප්‍රසිද්ධ ගණිතඥයකුට පැවරුවේය.

දින 365 1/4 කාලපරිච්ඡේදය වර්ෂයක් ලෙස සලකා වසරේ ආරම්භක මාසය වූ මාර්තු මාසය වෙනුවට ජනවාරි මාසය අවුරුද්දේ ප්‍රථම මාසය ලෙස ලොව පුරා ව්‍යාප්ත කිරීමට ග්‍රිගොරියානු දින දර්ශනය සමත් විය. ඒ වනතුරුම ලොව බො​හෝ රටවල වසර ආරම්භ වූයේ දෙසැම්බර් 25 ​හෝ මාර්තු 1 වැනිදායිනි. එය ග්‍රිගෝරියානු දින දර්ශනය හරහා වෙනස් කරමින් වර්ෂයේ ප්‍රථම දිනය ජනවාරි 1 වැනිදා බවට රෝම අධිරාජ්‍යයා ප්‍රකාශයට පත් කොට ඇත. විටින් විට විවිධ වූ සංශෝධන සමග ශ්‍රී ලංකාවාසී අපද භාවිත කරන්නේ මෙම ‘‘ග්‍රිගෝරියන්’’ දින දර්ශනයයි. මේ අනුව අවුරුදු ගණන් ගනු ලබන්නේ ක්‍රිස්තු වර්ෂ පදනම් කරගෙනය. කෙසේ වෙතත් ශත වර්ෂ ක්‍රමය හා චන්ද්‍ර - සූර්ය මාස ක්‍රමය භාවිත කරගෙන කේන්ද්‍ර සාදන සාම්ප්‍රදායික දෛවඥයන්ගේ ප්‍රයෝජනය සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ පළ කරන ලිත්වල ‘‘ග්‍රිගොරියන්’’ ක්‍රමය අනුව මාස දින දක්වා ඊට අනුශාංගික වශයෙන් චන්ද්‍ර සූර්ය මාස ක්‍රමය අනුව ද තොරතුරු ඇතුළත් කොට සකස් කරනු ලැබ ඇත.

සටහන
නදීෂා අතුකෝරළ

2022 දෙසැම්බර් 31.




A day in the life
සුබ නව වසරක් වේවා ! .

Read More

සුබ නව වසරක් වේවා !!.

සුබ නව වසරක් වේවා !!.

සුබ නව වසරක් වේවා !!.

අළුත් කැලැන්ඩරයක්. 

ලස්සන ලස්සන පින්තූර තිබුන කැලැන්ඩරය වෙනුවට සරල කැලැන්ඩරයක් ජනප්‍රිය වෙලා.

අපේ කාලේ කැලැන්ඩර් එකතු කරන පිස්සුවක් තිබුනා. 

නන් විසිතුරු ලස්සන කැලැන්ඩර්.

කැලැන්ඩරය වගේම ජීවිතයත් සරල වෙලා.

අපට නොදැනීම ජීවන රටාව වෙනස් වෙලා.

ආහාරපාන ඇදුම් පැළදුම් ගමන් බිමන්……

අළුත් අවුරුද්දක්……….

තව තවත් ජීවිතය සරල වෙන්න පුළුවන්.

හේතු තියෙනවනේ…

අපේ හැකිලෙන ආර්ථිකයට සමානුපාතිකව 

අපේ ජීවීතයත් හැකිලෙනවා.නැත්නම් පිබිදෙනවා…….

අවුරුද්ද අළුත් කරමින් 

ලියන්නට අළුතින්  ලැබෙනා ඉඩක්...

අතීතය බොද කරමින් 

හිනැහෙන්න

හෙටකට

මග කියන...

සුබ අලුත් අවුරුද්දක්

A day in the life

Read More