ඇදුම් ඇන්දවීම

ඇන්දවීම මේ දවස් වල ගජරාමෙට කරන දෙයක් . මීදුම යොමුවන්නේ ඒ ඇන්දවීමට නෙමෙයි. ඇදුම් ඇන්දවීම ගැන කියන්න. මේ මාර්තු මාසේ. රජයේ සේවකයින්ට නම් මාර්තු අන්තිම වැටුප සමග හම්බුවෙන උත්සව අත්තිකාරමටයි - අපි වගේ යල මහ දෙක වැඩ කරන ඇත්තෝ යල කන්නේ අස්වැන්නටයි අන්දන්න දැන් පටන්ම සාප්පු කාරයෝ සේල් පටන් අරන්.

අපේ මුල්ම නෑදෑයාට නම් මේ ඇදුම් ප්‍රශ්නේ නෑ. මිනිසා හැර සියළුම වානර වර්ගයාට ලෝම ඇදුමක් දෙන ගමන් මැවුම් කාර දෙවියෝ මිනිසා කියන වානරයා නිරුවත්ව තැබුවා. ඒක හින්දා සත්ව විද්‍යාඥයෙක් වන ඩෙස්මන් මොරිස් මිනිසා හැදින්ව යේ ‘‘ නිරුවත් වානරයා “කියලා. මිනිසාට ලෝම පිරුණ හමක් නැති හින්දා ද කොහෙද ඇදුම් අදින්න පටන් ගත්තා.

අපි බොහොමයක් ෆැෂන් එකට ෆැෂන් කරනවා. විලාසිතා ගැන පරීක්ෂණය කරන අයට නම් මේක ෆැෂන් එකක් නෙමෙයි. අද අපි අදින පලදින ඇදුම් වල පරිනාම ඉතිහාසය අවුරුදු 7000 ක් විතර ඈත අතීතයට දිව යන්නක් කියලයි ඒ ගොල්ල කියන්නේ.

සරල සමාජයක නම් ඇදුම පැලඳුම දේශය හැටියට බැදෙනවා. අපේ රටේ නම් සරම කමිසයක් දා ගත්ත ම , කාන්තාවක් සාරියක් ඔසරියක් ඇන්දම ඒක කොයිබටත් ගැල පෙන විලාසිතාවක් . ඒත් අපේ රටේම සංකීර්ණ සමාජ පැලන්තිය ට කාලයෙන් කාලයට රටාව වෙනස් වන ඇදුම් විලාසිතා මැවෙනවා.1844 – 1919 කාලයේ ඇදුම් මෝස්තර පිලිබදව අධයනයක යෙදුණ ක්‍රීබර් නම් මානව විද්‍යඥයා මේ මෝස්තර වෙනස් වෙන්නේ යම් න්‍යායකට අනුව කියලා පැහැදිලි කරලා තියෙනවා අපි අදින ඇදුම් මෝස්තර අවුරුදු තිහෙන් තිහට ගළපලා බැලුවොත් කාලානුරූපව එක් ගමනක යෙදෙන මෝස්තර අපට හඳුනා ගන්න පුළුවන් වේවි.

අපේ රටේ ඇදුම් පැලදුම් විලාසිතා මහත් වෙනසකට පත්වෙන්න පටන් ගත්තේ 1977 පස්සේ කෝකටත් තියෙන දේශපාලනය ඒකටත් බලපාන්න ඇති. විවෘත ආර්ථිකය නිසා දූපතක් ව තිබූ ශ්‍රී ලංකාව අන්තර්ජාතික යට විවෘත වුනා. ඒ පාර දිගේ ගලා ගෙන පෙර සතියේ ප්‍රශයේ , ලන්ඩන් ,නිව්යෝරක් වල එලි බැස්ස මෝස්තර ඇගලා ගෙන මේ සතියේ අපේ තරුණ ළමයින් හැඩ වැඩ වෙනවා. ඒ ‍ගොල්ලන්‍ගේ ‍මෝස්තර මැ‍වෙන්‍නෙත් අ‍පේ ශ්‍රම බකා‍යෙන් කියලා අමතක කරන්නත් ‍හොද නැහැ.

ගාන වැඩි ඇදුම් පැළදුම් වලින් සැරසුනාට මිනිසුන්ගේ වටිනා කම වැඩිවෙන්නේ නෑ. කරන කියන දේවලුත් ඒවට බල පානවා. එත් අපේ ඇත්තෝ දහස් ගනන් දීලා සැරසෙනවා. බොහෝම විට තමන්ගේ සිරුරට ගැලපෙන තාලයේ ලාබ ඇදුමකින් තමන්ගේ වටිනා කම කැපිලා පේනවා. හිතේ මදි කම වහගන්න සාප්පු කාරයා පොහොසත් කරනවා.

පාරට බැස්සම එන හැම බස් එකටම අත උස්සලා නැග්ගොත් තමන්ට ගමනක් නෑ වගේ වෙලද පොළට එන හැම මෝස්තර ම ඇගේ දවට ගත්තොත් තමුන් විලාසිතා වල හිරකාරයෙක් වෙයි. ඒ හින්දා සාප්පු වල ප්ලාස්ටික් ඩමියක් නෙමෙයි අපේ සිරුර කියලා හිතා ගෙන ඇදුම් පැලදුම් තෝරා ගන්න ඕනි. සාප්පු කාරයින්ට අන්දන්න දෙන්නේ නැතිව අපි සාප්පු කාරයෝ අන්දමු.

කතා දෙකක්.

පසුගිය දිනක ඌව පලාත් සභාවේ පලාත් සෞඛ්‍ය අධිකාරිතුමියගේ කාර්යාලයට මීදුම ට යන්න සිද්ධ වුනා. මිදුම ගේ ව්‍යාපාරික ශෛලියෙන් නම් විනාඩි දහයක වැඩක් කර ගන්න තිබුනේ. ඒත් එතුමියගේ කාර්යාලය රජයේ කාර්යාලයක් නේ. පස්වරු එකේ සිට පස්වරු පහ වෙන කම් කාරනවා ඉටු කර ගන්න බැරි උනා කියමු කෝ.

අන්තිමේ දි පස්වරු පහට ලිපියට අත්සන් කරන්න හිටපු පලාත් සෞඛ්‍ය  අධිකාරි තුමියට ගෙදර යන්නත් බැහැ. මගේ ලිපිය එදිනටම නිකුත් කල යුතුවු අත්‍යාවශ්‍ය රාජකාරි ලිපියක් නිසා . එතුමිය ඇවිත් පරිපාලන නිලධාරියාටයි . සී සී ට යි පරිගණක දත්ත සැකසුම්කාරිණියටයි හතර හමාරට නො ගිය අතිකාල කාරයින්ටයි හොඳට ම දොස් කිව්වා.
ඊට විනාඩි දහයක් යන කොට යාන්තම් ලියුම අතට හමු වුනා.


මම මේ එකම ලියුමේ සටහන් දෙකක් යොදා අත්සන් කර ගන්න පලාත් ඌව රජ්‍ය සේවා කොමිසමටයි - ඌව පලාත් සෞඛ්‍ය අධිකාරිතුමියගේ කාර්යාලයටයි එදා දවස පාන්දර අටයි තිහේ ඉදන් හවස පහයි විස්ස වෙනකම් පැය පැය අටකුත් විනාඩි පනහක් කාර්යාල දෙකේ ගත කරලා බදුල්ලෙන් බස් නැග්ගා.


ඔන්න අපේ කාර්යක්ෂමතාවය.

මේ අතර මාත් එක්ක මේ ආයතන දෙකේ දීම මට වෙච්ච දුක හා සමාන දුකක් බෙදා ගත්ත තවත් මහත්තයෙක් හමු වුනා. මෙතුමා රජයේ නිලධාරියෙක් .මම ඇහුවා ඔබතුමාගේ කාර්යාලයත් මේ වගේද කියලා . මේ එතුමා කියපු කතාවක්.


අපට දවස ගෙවා ගන්න අනෙක විවිධ මාතෘකා මතු වුනා. ඉන් එකක් සටහන් කරන් නම්.


අපේ රටේ අපනයන බෝගයකට සම්බන්ධ වැවිලි සංස්ථාවක සභාපති තුමෙක් ගැන. මේ වැවිලි සංස්ථාව රාජපක්ෂ සහෝදර සමාගමට අයිති සහෝදර ඇමතිවරයෙකු යටතේ තිබියදී සභාපතිවරයෙක් පත් කලා. ජනාධිපතිතුමාගේ දෑත් ශක්තිමත් කරන්න කියලා එක එක දිශාවෙන් මංත්‍රී ඇත්තෝ බල්ටි ගැහුවා නේද. ඒ කාලේ බල්ටි ගහපු මංත්‍රී උත්තමයෙකුට මේ සංස්ථාව අයත් අමාත්‍යයං ශය බාර දීලා රාජපක සහෝදර සමාගමේ ඇමතිවරයා යන්න ගියා.
දැන් සභාපතිවරයා අළුත් ඇමති තුමාට පෑහෙන්නේ නෑ. ඇමතිතුමා නියෝජ්‍ය සභාපතිවරයෙකු පත් කලා. මේ දෙන්නා අහසට පොළව වගේ පැවතුම් තියෙන දෙන්නෙක්. නියෝජ්‍ය සභාපතිවරයා අධිකරණයෙන් ලබපු උපාධි මට්ටමේ සහතික එහෙම තියෙන ඇත්තෙක්. සභාපති තුමා බුද්ධ ශාසන අමාත්‍ය තනතුරක් තිබුණා නම් ඒකට ගැළපෙන දේශපාලනඥයෙක්.


මේ දෙන්නා පරිපාලන ගනුදෙනු වල දි ගැටෙමින් ඉන්න කොට ඇමතිතුමාට ඉඩ දීලා සභාපති තුමා නියෝජ්‍ය සභාපතිවරයා ට රාජකාරි නිල වශයෙන් පවරලා ගෙදරට වුනා. සභාපතිවරයාගේ පරිපාලන සමයේ ලාභ ලබාපු ආයතනය ඉන් පස්සේ පාඩු ලබන්නට පටන් ගත්තා. මේවා ජනාධිපතිතුමාගේ අවධානය පිණිස ඉදිරිපත් කරලා පසුගිය කාලේ ජනාධිපති විමර්ශණ ඒකකය විමර්ශනයක් පටන් අරන් තිබෙනවා කියලත් ආරංචි තියෙනවා.


මේ කතාව කියපු මාත් එක්ක දවස ගත කරපු මහත්තයා ඒ සභාපතිවරයා, සංස්ථාවේ නිෂ්පාදන ගෙදර ගෙනිච්චත් ඒවටත් සල්ලි දෙන්න තරම් ලජ්ජා බයට කටයුතු කල කෙනෙක් කියලා කිව්වා.


ඔන්න ඔහොමයි අපේ රටේ හැටි.